NEDEN KIYMETLİ EVRAK HUKUKU?
§ 1. KIYMETLİ EVRAK VE ALACAĞIN DEVRİ İLİŞKİSİ
1
II. KIYMETLİ EVRAK VE ADİ SENET FARKI
1
A. Terim ve Adi Senetten Farklılıklar
1
B. Alacağın Devri ve Kıymetli Evrak Hukuku ile İlişkisi
4
C. Kambiyo Senetleri ile Alt İlişki Arasındaki Bağlantı
8
III. KIYMETLİ EVRAK İLE BORÇLAR HUKUKU BAĞLANTISI ve KAMBİYO SENETLERİNDEKİ PİYASA İŞLEYİŞİ
9
§ 2. KIYMETLİ EVRAKLA İLGİLİ YASAL DÜZENLEME
14
I. TÜRK TİCARET KANUNU
14
II. TÜRK MEDENİ KANUNU
15
III. SERMAYE PİYASASI KANUNU (SPKn.)
15
IV. TCK VE ÖZEL KANUNLAR
15
§ 4. KIYMETLİ EVRAKIN UNSURLARI, BORÇLUNUN DURUMU VE DEVİR
24
I. KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE UNSURLARI
24
II. KIYMETLİ EVRAKTA BORÇLUNUN DURUMU
25
§ 5. KIYMETLİ EVRAK ALANINDA YAPILAN TASNİFLER
28
I. TEMSİL ETTİĞİ HAKKIN TÜRÜNE GÖRE
28
A. Alacak (Para) Senetleri
28
B. Emtia Senetleri–Eşya Hukuku Senetleri
28
C. Hisse (Pay) Senetleri
29
II. KIYMETLİ EVRAKTAKİ “MÜNDEMİÇ” HAKKIN SENETTEN ÖNCE VAR OLUP OLMAMASINA GÖRE
29
A. Kurucu (İhdasî) Kıymetli Evrak
29
B. Bildirici (İzharî) Kıymetli Evrak
30
III. KIYMETLİ EVRAKIN DÜZENLENMESİNE NEDEN OLAN TEMEL İLİŞKİ İLE BAĞLANTISINA GÖRE (İLLΖMÜCERRET KIYMETLİ EVRAK)
30
A. İllî Kıymetli Evrak
30
B. Mücerret (Soyut) Kıymetli Evrak
31
IV. DEVİR ŞEKLİ/HAK SAHİBİNİ TESPİT ŞEKLİNE GÖRE
32
A. Nama Yazılı Kıymetli Evrak
32
1. Nama Yazılı Kıymetli Evrak ve Emre Yazılı Senetten Ayırımı
32
2. Nama Yazılı Senetlerde Defiler (ve İtirazlar)
35
3. Eksik Nama Yazılı Senetler
36
B. Emre Yazılı Kıymetli Evrak
38
1. Genel Olarak ve Türleri
38
3. Emre Yazılı Senetlerde Defi ve İtirazlar
39
C. Hamiline Yazılı Kıymetli Evrak
47
V. KAMU GÜVENİNE LAYIK OLUP OLMAMASINA GÖRE
48
KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA VE İPTALİ
§ 7. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA VE İPTALİ
51
II. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER
52
III. KIYMETLİ EVRAKIN ZIYA İLE İLGİLİ ÖZEL HÜKÜMLER
53
A. Emre Yazılı Kıymetli Evrakta
53
B. Hamiline Yazılı Kıymetli Evrakta
54
C. Nama Yazılı Kıymetli Evrakta
56
IV. İPTAL KARARININ SONUÇLARI
56
KAMBİYO SENETLERİ (TİCARÎ SENETLER)
§ 8. GENEL OLARAK KAMBİYO SENETLERİ VE ÖZELLİKLERİ
61
I. GENEL OLARAK VE YASAL DÜZENLEME
61
II. KAMBİYO SENETLERİNİN ÖZELLİKLERİ
61
A. Kanunen Emre Yazılı Olması
61
B. Geçerliliklerinin Sıkı Şekil Şartlarına Bağlı Olması
61
C. İbraz ve Tedavül Senetleri Olması
62
D. Kurucu ve Soyut (Mücerret) Kıymetli Evrak Olması
62
E. İmzaların Bağımsızlığı İlkesinin Geçerli Olması
62
F. Senetteki Hakkın Mutlaka Para Alacağı Olması
63
G. Hamile Karşı Müteselsilen Sorumluluk Esası
63
H. İcra ve İflas Hukukunda Özel Takip Usulünün Olması ile Emre veya Hamiline Yazılı Olması Koşuluyla Kamu Güvenine Layık Olması
64
III. KAMBİYO SENETLERİNDE EHLİYET, TEMSİL VE İMZA
64
KARŞILAŞTIRMALI OLARAK POLİÇE VE BONO
I. GENEL OLARAK, HUKUKİ NİTELEME VE İŞLEYİŞ
67
II. ZORUNLU ŞEKİL UNSURLARI
71
C. Zorunlu Unsurlardaki Eksiklikler–Tamamlayıcı Hükümler
80
III. AÇIK POLİÇE VE EKSİK POLİÇEDEN FARKLARI
83
A. Açık (Beyaz) Poliçe–Bono–Çek
83
B. Eksik Poliçe (Bono–Çek)
85
§ 10. POLİÇEDE DÜZENLEYENİN KONUMU VE KABUL
86
I. DÜZENLEYENİN (KEŞİDECİNİN) DURUMU
86
II. GENEL OLARAK KABUL VE BONO İLE ÇEKTE DURUM
86
III. “DOKUZ SORUDA” KABULE ARZ
87
§ 11. POLİÇENİN (BONO VE ÇEKİN) CİROSU
97
II. CİRONUN YAPILIŞI, ŞEKLİ, SÜRESİ ve TÜRLERİ
98
A. Cironun Temel İşlevi Nedir?
98
B. Cironun Tarafları Kimlerdir? Kimlere Ciro İlgili?
98
C. Ciro Ne Zamana Kadar Yapılabilir?
99
D. Cironun Şekli Nasıldır?
102
2. Ciroyu Yasaklayan Bir Kayıt ve Şart Bulunmamalıdır
103
3. Ciro Kayıtsız Şartsız Olmalıdır
103
4. Ciro Çizilmemiş Olmalıdır
104
E. Tam Ciro–Beyaz Ciro Ne Demektir?
104
F. Ciro Hangi Amaçlara Hizmet Eder? Ne İşlevleri Vardır?
108
§ 12. POLİÇE VE BONODA ÖDEME VE AŞAMALARI
117
I. VADE – ÖDEME GÜNÜ AYIRIMI
117
II. POLİÇE VE BONODA VADE TÜRLERİ
117
2. Düzenleme Tarihinden Belli Bir Süre Sonra Ödenecek
118
3. Görüldüğünde Ödenecek
118
4. Görüldükten Belli Bir Süre Sonra Ödenecek
119
III. POLİÇE/BONODA ÖDEME SÜRECİNİN BAŞLAMASI
119
A. Yedi Soruda Ödeme İçin İbraz
120
2. İbrazın Konusu Nedir? Usulü Nasıldır?
120
3. İbrazın Tarafları Kimlerdir?
120
4. İbrazın Fonksiyonları Nelerdir?
121
5. İbraz Yeri Neresidir?
121
6. Poliçe ve Bono Ne Zamana Kadar İbraz Edilir?
121
a) Belirli Vadeli/Düzenleme Gününden Belli Bir Süre Sonra veya Görüldüğünden Belli Bir Süre Sonra Ödenecek Poliçe ve Bonolarda
121
b) Görüldüğünde Ödenecek Poliçe ve Bonolarda
122
7. Sürenin Kaçırılması ve İbrazın Sonuçları Nelerdir?
123
3. Yabancı Ülke Parası ile Ödeme
125
§ 13. POLİÇE VE BONODA HAMİLİN BAŞVURU HAKLARI
126
II. BAŞVURU HAKLARININ KULLANILMA KOŞULLARI
126
B. Şeklî Şart: Protesto
128
2. Protestonun Çekilebileceği Süre
128
a) Kabul Etmeme Protestosu
128
b) Ödememe Protestosu
129
3. Protestoyu Çekecek Merci
132
4. Protesto Çekilmesinin Sonuçları
132
5. Protestodan Muafiyet
132
A. Genel Olarak İhbar ve Amacı
136
B. Kimler, Ne Zamana Kadar Bu Külfeti Yerine Getirir?
136
IV. BAŞVURU HAKKININ KAPSAMI
137
A. Hamilin Başvuru Hakkının Kapsamı (2025/1 HMGS Sorusu).
137
B. Ödeyen Başvuru Borçlusunun Hakkının Kapsamı
138
V. BAŞVURU BORÇLULARI VE ARALARINDAKİ İLİŞKİLER
138
A. Hamil, Başvuru Borçlusunu Seçmekte Serbesttir
138
B. Ödeyen Başvuru Borçlusunun Durumu
139
VI. BAŞVURU HAKKININ DÜŞMESİ
139
§ 14. POLİÇE VE BONODA ZAMANAŞIMI
140
A. Kabul Eden Muhatap, Bonoda Düzenleyene Karşı
141
B. Hamilin Kendisinden Önce Gelenlere Karşı
141
C. Başvuru Borçlusunun Kendisinden Önce Gelenlere Başvurusu
142
III. SÜRELERİN HESABI
143
IV. ZAMANAŞIMININ KESİLMESİ VE DURMASI
143
1. Genel Olarak ve Kavram
143
b) İcra Takibi Yapılması
144
d) Alacağın İflas Masasına Bildirilmesi
144
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Sonuçları ve Etkisi
145
V. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ POLİÇE (BONO VE ÇEK)
145
§ 15. POLİÇE VE BONODA AVAL
145
II. AVALLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER
146
A. Avalin Tarafları Kimlerdir?
146
B. Aval Beyanı Nasıl Yapılır?
147
C. Avalin Hüküm ve Sonuçları Nelerdir?
147
2. Avalistin Sorumlu Olmaması ve İleri Sürülebilecek Defiler
147
§ 16. EMRE YAZILI HAVALE VE ÖDEME VAADİ
149
§ 17. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME VE KARŞILIĞIN DEVRİ
150
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME
150
A. Genel Olarak ve Koşullar
150
§ 18. GENEL OLARAK ÇEK
155
II. ÇEKİN İKTİSADÎ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
156
III. ÇEK İLE POLİÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI
157
§ 19. ÇEKİN UNSURLARI
158
I. ÇEKİN ZORUNLU İÇERİĞİ
158
B. 5941 Sayılı Çek Kanunu Açısından
160
II. ÇEKE KONULABİLECEK İHTİYARÎ KAYITLAR İLE KONULAMAYACAK KAYITLAR
163
IV. ÇEKTE KABUL YASAĞI VE YANSIMALARI
164
B. Kabul Yasağının Yansımaları
165
C. Kabul Yasağını Yumuşatmak İçin Çareler ve Çek Türleri
165
§ 20. ÇEKTE BANKA VE DÜZENLEYEN İLİŞKİLERİ
166
I. GENEL OLARAK ÇEK ANLAŞMASI
166
II. MUHATAP BANKANIN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
167
III. SAHTE VEYA TAHRİF EDİLMİŞ ÇEK
168
I. DEVİR ŞEKLİ AÇISINDAN ÇEKLER
169
A. Emre Yazılı Çekler ve Devir
169
B. Nama Yazılı Çekler ve Devir
171
C. Hamiline Yazılı Çekler ve Devir Usulü
171
a) Teslim (Zilyetliğin Devri)
172
§ 22. ÇEKİN ÖDENMESİ VE ÖDEME AŞAMALARI
173
I. GENEL OLARAK VE “VADE” SORUNU
173
A. Çek Nerede İbraz Edilir? Poliçe ve Bono ile Farklılık
173
1. Muhatap Bankaya İbraz
173
2. Muhatap Bankanın Başka Şubesine İbraz
174
3. Takas Odasına İbraz
174
1. Genel Olarak İbraz Süresi ve Hukuki Niteliği Nedir?
175
2. İbraz Süreleri Ne Kadardır?
175
3. İbraz Süreleri Nasıl Hesaplanır?
176
4. İbraz Sürelerinin Önem Arz Ettiği Noktalar Nelerdir?
176
5. Çek İbraz Edilirse veya İbraz Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?
177
D. Muhatap Bankanın Ödemesi
178
2. Bankanın Ödeme Sırasında Dikkat Edeceği Noktalar
178
3. Çekin Ödeme Şekilleri
179
b) Hesaba Geçirilmek Üzere Düzenlenen Çek (Mahsup Çeki)
179
E. Çekin Ödenmesini Kesintiye Uğratan Durumlar
180
2. Ödemeden Men (Ödeme Yasağı)
181
F. Çekin Ödenmesinde Ölüm, İflas ve Ehliyetsizlik
181
G. Çek Hesabında Yeterli Karşılığın Olmaması
181
2. Başvuru Hakkı, Doğumu ve Kullanılması
181
3. Başvuru Hakkının Kapsamı
182
4. Başvuru Haklarında Zamanaşımı
182
H. Karşılıksızlık Çeklerle İlgili Yaptırımlar
183
1. Karşılıksızdır İşlemi Yapılmasına Neden Olma Suçu
183
b) Çek Düzenleme ve Hesap Açma Yasağının Kaldırılması
185