THEMIS – Türk Hukuk Tarihi Konu Kitabı Dr. Öğr. Üyesi Müge Vatansever Öztürk  - Kitap

THEMIS – Türk Hukuk Tarihi Konu Kitabı

3. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa:
218
Barkod:
9786253818647
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
350,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Kitabın amacı hem Türk hukuk tarihi ile ilgili akademik düzeyde kaynak teşkil etmek hem de sınavlara hazırlananlara yardımcı olmak için derli toplu, anlaşılabilir ama aynı zamanda ihtiyaç duyulacak bilgileri de kapsamlı sunmaktır. Bu amaçlar çerçevesinde kitabın içeriği şekillendirilmeye çalışılmış, Türk hukuk tarihi açısından büyük önem taşıyan konulara ağırlık verilmiştir.
Çalışmada Türk hukuk tarihini öğrenmek isteyenlere öz ve net bilgiler verilmesi, arada yer alan notlarla da konuların pekiştirilmesi hedeflenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İslamiyet Öncesi Türk Hukuku
.
İslamiyet'in Kabulünden Sonra Türk Hukuku
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
V
Giriş 
1
BİRİNCİ KISIM
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
I. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ 
3
II. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNİN DİNİ İNANÇLARI 
4
III. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU 
5
A. İslamiyet Öncesi Türk Hukuk Tarihinin Kaynakları 
5
1. Çin Kaynakları 
5
2. Epigrafik ve Arkeolojik Kaynaklar 
6
3. Kanunnameler 
6
4. Dil ve Dil Üzerine Yapılan Çalışmalar 
6
5. Tarihi–Edebi Eserler 
6
B. Türk Devletlerinin Yapısı ve İşleyişi 
7
1. Hakan 
7
2. Kurultay 
8
3. Vezirler 
8
4. Töre 
9
C. Ceza Hukuku 
9
D. Adli Yapı ve Yargılama Hukuku 
10
E. Aile Hukuku 
10
1. Genel Olarak Türk Ailesi 
10
2. Evlenme 
10
3. Boşanma 
12
4. Evlat Edinme 
12
5. Miras Hukuku 
13
6. Borçlar Hukuku 
13
İKİNCİ KISIM
Birinci Bölüm
İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRK HUKUKU
I. TÜRKLERİN İSLAMİYET’İ KABUL ETMELERİ 
15
II. İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK HUKUK TARİHİNİN KAYNAKLARI 
16
III. İSLAM HUKUKU VE ÖZELLİKLERİ 
16
IV. İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
17
A. Asli Kaynaklar 
17
1. Kitap (Kur’an ı Kerim) 
17
2. Sünnet 
18
3. İcma 
19
4. Kıyas 
20
B. Tali Kaynaklar 
20
1. İstihsan 
20
2. Maslahat (Mesâlih–i Mürsele) 
20
3. Örf 
21
4. Sahabe Fetvası 
21
V. İSLAM HUKUKUNUN TEŞEKKÜLÜ 
22
A. Hz. Peygamber Dönemi 
22
B. Dört Halife ve Sahabeler Dönemi 
23
C. Tâbiin Dönemi 
23
D. Mezheplerin Teşekkül Dönemi (Müçtehid İmamlar Devri) 
24
1. Hanefi Mezhebi 
24
2. Maliki Mezhebi 
25
3. Şafii Mezhebi 
25
4. Hanbeli Mezhebi 
25
E. Taklid Dönemi 
26
F. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi 
27
İkinci Bölüm
OSMANLI HUKUKU
I. OSMANLI HUKUKUNUN GENEL YAPISI 
29
II. OSMANLI HUKUKUNUN ŞER’İ VE ÖRFİ KARAKTERİ 
30
III. RESMİ MEZHEP UYGULAMASI 
31
Üçüncü Bölüm
DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ
I. İSLAM VE TÜRK HUKUK TARİHİNDE YAZILI ANAYASA UYGULAMASI 
33
A. İslam Hukuk Tarihinde Medine Anayasası 
33
B. Türk Hukuk Tarihinde 
34
1. Fatih’in Teşkilat Kanunnamesi (Kanunname–i Âl–i Osman) 
34
2. Kanun–i Esasi (1876) 
34
II. DEVLETİN YAPISI 
34
A. Devlet Başkanlığı (Hilafet) 
34
1. Belirlenmesi 
34
2. Devlet Başkanında Aranan Nitelikler 
35
3. Görevleri 
36
B. Vezirlik (Vezaret) 
36
C. Divan 
36
III. DEVLETİN FONKSİYONLARI 
36
IV. DEVLETİN TEMEL ÖZELLİKLERİ 
37
Dördüncü Bölüm
OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI
I. PADİŞAH 
39
A. Belirlenmesi 
39
B. Görev ve Yetkileri 
42
II. VEZİRİÂZAM 
42
III. DİVAN I HÜMAYUN 
43
A. Üyeleri 
43
1. Veziriâzam/Sadrazam 
43
2. Kubbealtı Vezirleri 
44
3. Kazaskerler 
44
4. Nişancı 
44
5. Defterdar 
45
6. Rumeli Beylerbeyi 
45
7. Kaptan ı Deryâ 
46
8. Yeniçeri Ağası 
46
B. Gördüğü İşler 
46
C. Çalışma Esasları 
47
1. Toplantı Zamanı ve Yeri 
47
2. Arza Çıkma 
47
IV. OSMANLI TAŞRA TEŞKİLATI 
47
Beşinci Bölüm
OSMANLI HUKUKUNDA REAYA (VATANDAŞ)
I. ASKERİ VE REAYA 
49
II. GAYRİMÜSLİMLER 
50
A. Zimmiler 
50
B. Müste’menler 
52
C. Millet Sistemi 
53
Altıncı Bölüm
KLASİK DÖNEMDE OSMANLI YARGI KURUMLARI
I. MAHKEMELER 
55
A. Şeriyye Mahkemeleri 
55
B. Divan ı Hümayun 
56
C. Cuma Divanı 
57
D. Cemaat Mahkemeleri 
58
E. Konsolosluk Mahkemeleri 
58
II. MAHKEME GÖREVLİLERİ 
59
A. Kadı 
59
B. Kadı Yardımcıları 
61
1. Naib 
61
2. Muhzır 
61
3. Subaşı 
62
4. Asesbaşı 
62
5. Çavuş 
63
6. Tercümanlar 
63
7. Müşavirler 
63
8. Mübaşirler 
64
9. Katipler 
64
10. Kassamlar 
64
11. Şühudül–hâl 
65
Yedinci Bölüm
CEZA HUKUKU
I. SUÇ 
67
A. Kısımları 
67
1. Had–Kısas–Tazir Suçları 
67
2. Allah (İslam Kamu) Haklarına Yönelik Suçlar – Kul (Şahıs) Haklarına Yönelik Suçlar 
68
B. Unsurları 
68
1. Kanuni Unsur 
68
2. Maddi Unsur 
69
3. Hukuka Aykırılık 
69
4. Manevi Unsur (Kusurluluk) 
70
II. CEZA 
70
A. Özellikleri 
70
B. Cezayı Düşüren veya Azaltan Sebepler 
71
III. SUÇLAR 
71
A. Had Suçları 
71
1. Hırsızlık 
72
2. Yol Kesme – Silahlı Gasp – Soygun (Hırâbe) 
72
3. Zina 
73
4. Zina İftirası (Kazf) 
74
5. Şarap İçme – Sarhoşluk Suçu 
74
6. İsyan (Bağy) 
75
7. İrtidat 
75
B. Kısas ve Diyet Suçları 
76
1. Adam Öldürme 
76
2. Müessir Fiiller 
77
3. Diyet ve Akile 
78
C. Tazir Suçları 
78
Sekizinci Bölüm
KİŞİLER HUKUKU
I. GERÇEK KİŞİLER 
81
A. Kişiliğin Başlangıcı 
81
B. Kişiliğin Sona Ermesi 
81
C. Ehliyet 
82
1. Tanım 
82
2. Vücub Ehliyeti 
82
3. Eda Ehliyeti 
83
4. Ehliyet Açısından İnsan Hayatının Devreleri 
84
a. Cenin Devresi 
84
b. Çocukluk Devresi 
84
c. Temyiz Devresi 
84
d. Büluğ Devresi 
85
e. Rüşt Devresi 
85
5. Ehliyeti Daraltan veya Ortadan Kaldıran Sebepler (Ehliyet Arızaları) 
85
a. Akıl Hastalığı 
86
b. Akıl Zayıflığı–Bunama (Ateh) 
86
c. Uyku ve Bayılma 
86
d. Ölümle Sonuçlanan Hastalık (Marazu’l Mevt) 
86
e. Sarhoşluk 
87
f. Sefahet 
87
g. Borçluluk ve İflas 
87
h. Kölelik 
87
D. Hukuki Temsil 
88
II. TÜZEL KİŞİLER 
89
Dokuzuncu Bölüm
KÖLELİK
KÖLELİK 
91
Onuncu Bölüm
VAKIFLAR
I. TANIMI 
95
II. VAKFIN UNSURLARI 
95
A. Vakfeden Kimse (Vâkıf) 
95
B. İrade Beyanı 
96
C. Vakfedilen Mal (Mevkûf) 
97
D. Vakıftan Yararlananlar (Mevkûfun Aleyh) 
98
III. KURULUŞU 
98
IV. İDARESİ 
99
V. DEĞİŞMESİ (İSTİBDAL) 
100
VI. ÇEŞİTLERİ 
100
A. Gayelerine Göre 
100
1. Hayrî Vakıflar 
100
2. Aile Vakıfları (Zürrî Vakıflar) 
100
B. Gerçek Anlamda Vakıf Olup Olmamasına Göre 
101
1. Sahih Vakıflar 
101
2. Gayrisahih Vakıflar 
101
C. Vakfa Gelir Getiren Malların Tabi Olduğu Statüye Göre 
101
1. Tek Kiralı Vakıflar (İcâre–i Vâhideli Vakıflar) 
101
2. İcareteynli Vakıflar (İki Kiralı Vakıflar) 
102
3. Mukataalı Vakıflar 
103
D. İdaresine Göre 
104
1. Mazbut Vakıflar 
104
2. Mülhak Vakıflar 
104
On Birinci Bölüm
AİLE HUKUKU
I. EVLENME 
105
A. Tanımı 
105
B. Evlenmenin Unsurları (Rükünleri) 
105
1. Taraflar 
105
2. İrade Beyanı 
105
C. Evlenmenin Şartları 
105
1. İnikat (Kuruluş) Şartları 
106
2. Sıhhat (Geçerlilik) Şartları 
106
3. Nefaz (Yürürlük) Şartları 
107
4. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları 
107
D. Velâyet 
107
E. Evlenme Engelleri (Evlenmesi Yasak Olan Kadınlar) 
107
1. Daimi Evlenme Engelleri 
107
2. Geçici Evlenme Engelleri 
108
F. Evliliğin Çeşitleri 
108
1. Geçerlilik Bakımından 
108
2. Bağlayıcılık (Lüzum) Bakımından 
109
3. İşlerlik (Nefâz) Bakımından 
109
G. Osmanlı Devleti’nde Nikah Akitlerinin Yapılışı 
109
H. Evliliğin Sonuçları 
110
1. Mehir 
110
2. Nafaka 
111
II. EVLİLİĞİN SONA ERMESİ 
112
A. Talak 
112
1. Tanımı 
112
2. Talakın Şartları 
112
3. Talakın Kısımları 
113
a. Ric’î Talak (Dönülebilir Boşama) 
113
b. Bâin Talak (Ayırıcı Boşanma) 
113
4. Talakın Şarta ve Vadeye Bağlanması 
113
B. Muhâlaa (Hul) 
114
C. Tefrik (Kazai Boşanma) 
114
1. Hastalık ve Kusur 
114
2. Nafakanın Temin Edilmemesi 
114
3. Gâiplik 
115
4. Fena Muamele ve Geçimsizlik 
115
D. Evliliğin Sona Ermesinin Sonuçları 
115
1. İddet 
115
2. İddet Nafakası 
116
III. DOĞUM VE SONUÇLARI 
116
A. Nesep 
116
B. Evlat Edinme 
117
C. Hidâne (Çocuğun Bakım ve Terbiyesi) 
117
D. Nafaka 
118
On İkinci Bölüm
MİRAS HUKUKU
Birinci Ayrım
ŞER’İ MİRAS HUKUKU
I. GENEL OLARAK 
119
II. MİRASÇILIKLA İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER 
119
A. Mirasın Unsurları 
119
B. Mirasçılık Sebepleri 
120
C. Mirasın Şartları 
120
D. Miras Engelleri 
120
III. TEREKE 
121
IV. MİRASÇILAR VE TEREKENİN TAKSİMİ 
121
A. Belirli Pay Sahipleri (Ashâbü’l–Feraiz) 
121
B. Asabe 
126
C. Zevi’l–Erhâm 
127
V. HACB (MİRASTAN MAHRUMİYET) 
128
VI. SULH VE TEHARÜC (KARŞILIKLI RIZAYLA TEREKEDEN ÇIKMA) 
128
VII. REDDİYE VE AVLİYE 
129
İkinci Ayrım
ÖRFİ MİRAS HUKUKU
I. MİRİ ARAZİDE VE GAYRİSAHİH VAKIFLARDA İNTİKAL 
130
II. İCARETEYNLİ VAKIFLARDA İNTİKAL 
135
III. MUKATAALI VAKIFLARDA İNTİKAL 
136
On Üçüncü Bölüm
EŞYA HUKUKU
I. EŞYA VE MAL KAVRAMI 
139
II. MAL ÇEŞİTLERİ 
139
A. Mütekavvim Mal – Gayrimütekavvim Mal 
139
B. Misli Mal – Gayrimisli (Kıyemî) Mal 
140
C. Menkul (Taşınır) Mal – Gayrimenkul (Taşınmaz) Mal 
140
D. Kullanılan Mal – Tüketilen Mal 
140
III. MÜLKİYET HAKKI 
141
A. Mülkiyetin Çeşitleri 
142
B. Mülkiyetin Kazanılması (İktisabı) 
143
IV. MÜLKİYET HAKKININ SINIRLANDIRILMASI 
145
V. HAKLAR 
146
A. Sınırlı Ayni Haklar 
146
1. İrtifak Hakları 
146
2. İntifa Hakkı 
147
B. Fer’i Ayni Haklar (Teminat Hukuku) 
147
1. Rehin 
147
2. Vefaen Satım ve İstiğlalen Satım (Bey’ bi’l–vefa–Bey’ bi’l–istiğlal) 
148
VI. ZİLYEDLİK 
148
On Dördüncü Bölüm
ARAZİ HUKUKU
I. GENEL OLARAK 
151
II. ARAZİ TÜRLERİ 
151
A. Mülk Arazi 
151
B. Miri Arazi 
152
C. Metruk Arazi 
152
D. Mevat Arazi 
152
E. Vakıf Arazisi 
153
III. MİRİ ARAZİ 
153
IV. MİRİ ARAZİ VE TIMAR SİSTEMİ 
155
On Beşinci Bölüm
BORÇLAR HUKUKU
I. GENEL OLARAK 
159
II. AKİT 
161
III. HAKSIZ FİİLLER 
164
IV. BORCUN SONA ERMESİ 
166
On Altıncı Bölüm
ŞİRKETLER HUKUKU
I. ŞİRKET AKDİ 
167
II. ŞİRKET ÇEŞİTLERİ 
168
A. Mufâvada Şirketi 
168
B. İnan Şirketi 
168
C. Mudârebe (Emek–Sermaye Şirketi) 
169
On Yedinci Bölüm
TANZİMAT SONRASI OSMANLI HUKUKU
I. TANZİMAT DÖNEMİNDE HUKUKİ GELİŞMELER 
171
II. TANZİMAT DÖNEMİNDEKİ HUKUK HAREKETLERİNİ DOĞURAN SEBEPLER 
172
A. Islahata Duyulan İhtiyaç 
172
B. Hukuki Sebepler 
172
C. Ticari Gelişmeler 
173
D. Dış Baskılar 
174
III. ADLİ TEŞKİLAT ALANINDAKİ GELİŞMELER 
177
A. Meclis–i Vâlâ–yı Ahkâm ı Adliye 
177
B. Ticaret Mahkemeleri 
178
C. Nizamiye Mahkemeleri 
179
D. Nizamiye Mahkemelerinin Üst Organı (Divan ı Ahkâm ı Adliye) 
180
E. Şurâ–yı Devlet 
182
F. Şeriyye Mahkemeleri 
182
G. Adli Teşkilat Alanında Görülen Diğer Gelişmeler 
183
IV. KANUNLAŞTIRMALAR 
184
A. Milli Kanunlar 
184
1. 1840 Ceza Kanunu 
184
2. 1851 Ceza Kanunu 
185
3. Arazi Kanunnamesi (1858) 
185
4. Mecelle–i Ahkâm ı Adliye (1868–1876) 
187
5. Hukuk ı Aile Kararnamesi (1917) 
188
B. Batı Menşeli Kanunlar 
189
1. Ticaret Kanunnâmesi (1850) 
189
2. Ceza Kanunnâmesi (1858) 
189
3. Usûl–i Muhâkeme–i Ticaret Nizamnâmesi (1861) 
190
4. Ticaret–i Bahriye Kanunnâmesi (1863) 
190
5. Usûl–i Muhâkemât ı Cezaiye Kanunu (1879) 
191
6. Usûl–i Muhâkemât ı Hukukiye Kanunu (1879) 
191
Kaynakça 
193