Ürün Kirası

Başlangıçta ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde uygulanan ürün kirası, ekonomik ve toplumsal gelişmelerle birlikte geleneksel uygulama alanının ötesine geçerek ticari hayatta önemli bir yer edinmiştir. Günümüzde tarımsal taşınmazlar ve hayvanların yanı sıra ticari işletmeler, ticari taksi plakaları, oteller, akaryakıt istasyonları, jeotermal sahalar ve hatta sosyal medya hesapları dahi ürün kirası için aranan unsurları taşımaları halinde bu sözleşmeye konu olabilmektedir. Ürün kirasını diğer kira türlerinden ayıran temel özellik, kiracıya yalnızca kiralananı kullanma değil, onu işletme ve ürünlerinden yararlanma hakkının da tanınmasıdır. Bu özelliğin önemi, özellikle ticari veya mesleki amaçlarla kurulan kira sözleşmelerinin ürün kirasına mı, olağan kiraya mı yoksa konut ve çatılı işyeri kirası hükümlerine mi tabi olduğunun belirlenmesinde ortaya çıkmaktadır.

Bu çerçevede çalışmada, ürün kirasının ayırt edici unsurları incelenerek diğer kira türlerinden ayrılmasında esas alınabilecek ölçütler üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra ürün kirasının kurulması, tarafların hak ve borçları, borca aykırılığın sonuçları, sona erme sebepleri ve sona ermenin hukuki sonuçları kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Ürün kirasının kendine özgü yapısından kaynaklanan hukuki sorunlar, öğretideki farklı görüşler ve yargı kararları ışığında değerlendirilerek tartışmalı meselelere ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.