Devletin Doğum Temelinde Nüfus Politikası ve İnsanın Üreme Hakkı ''Doğumun Hukuki Sancıları'' Dr. Özgür Aydın  - Kitap

Devletin Doğum Temelinde Nüfus Politikası ve İnsanın Üreme Hakkı

''Doğumun Hukuki Sancıları''

1. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
213
Barkod:
9786253777807
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
500,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
İnsanlık tarihi boyunca nüfus, istatistiksel bir veri olarak takip edilmesinin yanında, devletin temel unsuru ve toplumsal kalkınmanın önemli ölçülerinden birisi olmuştur. Özellikle modern devletin yükselişiyle birlikte, nüfus unsuru saf bir nicelik olmaktan çıkıp biyopolitik bir müdahale alanına dönüşmüştür. Elinizdeki bu kitap, Devletin Doğum Temelinde Nüfus Politikası ve İnsanın Üreme Hakkı "Doğumun Hukuki Sancılar" başlığıyla, bu müdahale alanının en mahrem ve en temel birimi olan "doğum" konusunu hukuk süzgecinden geçirmeyi hedeflemektedir.
Doğum, biyolojik bir süreç olmanın yanında devletin nüfus planlaması ile bireyin en temel insan haklarından biri olan üreme hakkının kesişim noktasında yer almaktadır. Devletler bu doğrultuda bazen nüfus artışını teşvik eden pronatalist, bazen de nüfusu dizginlemeye çalışan antinatalist politikalarla bireyin bedenine ve geleceğine müdahil olmuşlardır. Kitap; söz konusu müdahalelerin hukuki sınırlarını ve meşruiyetini, bu süreçte öne çıkan bazı gelişmeler üzerinden teorik ve pratik düzlemde ele almaktadır. Çalışmanın temel odağını, devletin toplumsal refah ve düzen adına yürüttüğü nüfus politikası ile insanın onuruyla ayrılmaz bir bütün teşkil eden üreme hakkı arasındaki hassas denge oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde; Genel Kamu Hukuku ve İnsan Hakları Hukuku disiplinlerinin beklediği ölçek temele alınarak Antik Çağ'dan modern ulus devlete, felsefi tartışmalardan güncel hukuki düzenlemelere uzanan bazı veriler analiz edilmeye çalışılmıştır. Yaşamın başlangıcına karar vermede görülen otorite mücadelesi, sorumlu ebeveynlerin hakları ve yükümlülükleri, henüz dünyaya gelmemiş veya yeni gelmiş çocukların korunması gereken menfaatleri arasındaki gerilim, bu çalışmanın izleğini oluşturmaktadır. Bu izlekte tespit edilen çekişmeler, eserin adına "doğumun hukuki sancıları" metaforu ile yansıtılmak istenmiştir.
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Sunuş 
5
Teşekkür 
9
Tablolar Listesi 
11
Giriş 
15
I. Devletin Beşerî Unsuru: Kalabalıktan Nüfusa 
21
A. Devleti Kuran Kalabalik: İnsan–Aile Toplum 
22
B. İnsan Kalabalığının Nüfusa Dönüşümü 
27
II. Kent Devletinde Nüfus ve Üreme 
30
A. Sümer Kent Devleti’nde Nüfus ve Aile: Kutsal Evlenme 
31
B. Sparta Kent Devleti’nde Nüfus ve Üreme Öznesi Kadın: Lykurgos Anayasası 
35
C. Atina Kent Devleti’nde Nüfus ve Üreme Üzerine Düşünceler: Platon’un Hileli Kurası
ve Aristoteles’in İdeal Nüfusu 
39
III. Feodal Devletten İmparatorluklara Nüfus ve Üreme 
48
A. Feodal Devlet’te Nüfus ve Üreme: Kilise ve İş Gücü 
48
B. İmparatorluklarda Nüfus ve Üreme: Roma Örneğinde Augustus Yasaları 
53
C. İslam Coğrafyasında Nüfus ve Üreme Üzerine Öne Çıkan Düşünceler: Fârâbî ve İbn–i
Haldun 
59
D. Osmanlı’da Nüfus ve Üreme Politikasının Modernleşme Süreci 
64
IV. Modern Devlette Nüfus ve Üreme Politikası: Halk, Ulus ya da Millet Yönetimi 70
A. Modern Devletin Nüfus Politikasına Yön Veren Teoriler: Malthus, Marx, Galton,
Foucault ve Agamben 
74
B. Modern Devlette Nüfusu Azaltma Politikası Örnekleri: Çin ve Hindistan 
85
C. Modern Devlette Nüfusu Arttırma Politikası Örneği: Türkiye 
90
V. Nüfus Politikasının Sınırı: İnsanın Üreme Hakkı 
98
A. İnsanın Üremesi ya da Ürememesi Üzerine Düşünceler: Benatar ve Wasserman’ın
Üreme Tartışması 
99
B. Üreme Hakkının Ontolojik Temeli: Üreme Kararı Veren İnsanın Gereksinimleri 
104
C. Üreme Hakkının Anatomisi: Kavram ve Kapsam Arayışı 
112
D. Üreme Hakkının Biyoteknoloji ile Genişlemesi 
117
VI. Uluslararası Sözleşmelerde Üreme Hakları ve Devlete Yüklenen
Sorumluluklar 
123
A. Tahran’dan Kahire’ye ‘Üreme Hakları’ 
128
B. BM İnsan Hakları Sözleşmeleri Temelinde Komitelerin Üreme Hakları Yaklaşımı 
134
1. Aile Kurma Hakkı ve Özerkliğin Temelleri 
137
2. Kadının Münhasır Karar Verme Yetkisi ve Bedensel Bütünlük: 
138
3. Sağlık Hakkı ve Hizmetlere Erişim Zorunluluğu 
139
4. Yaşam Hakkı ile Kurulan Hayati Bağ 
140
5. Özel Grupların Hakları ve Hassas Korumalar 
140
6. Bilimsel İlerlemeler ve Geleceğe Yönelik Haklar 
143
C. Üreme Hakkına Biyoetik Düzenlemeler: Oviedo ve UNESCO 
143
D. Üreme Hakkının Cinsel Kimlikten Bağımsızlaşması: Yogyakarta İlkeleri 
145
VII.Yargısal Pratikte Üreme Hakkı ve Diğer Haklarla İlişkisi: AİHM ve Ulusal
Mahkeme İçtihatları 
148
A. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) İçtihatlarında Üreme Hakkı 
148
1. Yaşam Hakkı ve Doğmamış Hayatın Statüsü (AİHS m. 2) 
149
2. İşkence, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Muamele Yasağı (AİHS m. 3) 
153
3. Özel Hayata ve Aile Hayatına Saygı Hakkı (AİHS m. 8) 
159
4. Diğer Haklarla İlişki: Evlenme, Ayrımclık ve Mülkiyet (m. 12, m. 14, 1 No’lu Ek
Protokol) 
164
B. Türk Hukukunda Üreme Hakkı ve Yargısal Uygulamalar 
166
VIII. Üreme Hakkının Sınırları 
171
A. Cinsel Suçlar ve Üreme Özerkliğinin İhlali 
173
B. Sorumlu Üreme ve İnsan Onuru 
178
SONUÇ 
187
KAYNAKÇA 
191
KAVRAM DİZİNİ 
207