Bilimsel İlerlemeden ve Uygulamalarından Yararlanma Hakkı

Bilimsel gelişmeler, insan yaşamına eklenen yeni imkanlar olmaktan çıkarak yaşamın koşullarını, olanaklarını ve standartlarını belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Bilimsel bilgi ve onun uygulamaları, insanın maddi ve manevi varlığını geliştirme imkanlarını genişletirken bu imkanlara erişimin koşulları ve dağılımı da temel haklar bakımından yeni sorular doğuruyor. Bilimsel ilerlemenin insan yaşamındaki belirleyici rolü, bu ilerlemeden yararlanmayı yalnızca bilim politikalarının konusu olarak değil, anayasal güvenceler ve devletin sorumlulukları çerçevesinde ele almayı gerektiriyor.

Bu çerçevede, devletin temel amaç ve görevlerini insanın gelişmesi için gerekli şartları hazırlamak ve temel hakların önündeki engelleri kaldırmakla ilişkilendiren anayasal yaklaşımın bilimsel ilerleme karşısında ne ifade ettiği sorusu önem kazanıyor. Bu kitap, bilimsel ilerlemeden yararlanmayı bir temel hak olarak inşa ediyor; hakkın normatif temellerini, kapsamını ve bileşenlerini ortaya koyarken bilimsel imkanların hangi koşullarda devlet için anayasal yükümlülüklere dönüştüğünü inceliyor. Devletin bilimsel gelişmeleri izleme, öngörme ve bunlara uyum sağlama sorumluluklarından erişim ve eşitliğin güvence altına alınmasına, bilimsel bilginin kamusal karar alma süreçlerindeki rolünden hakkın sınırlarına ve yargısal denetime uzanan bir çerçeve geliştiriyor. Böylece bilimsel ilerlemenin yaşamın olanaklarını ve standartlarını belirlediği bir dünyada, bu ilerlemeden yararlanmanın anayasal güvencelerini araştırırken Anayasa'nın insanın gelişmesine ilişkin amacı ile devletin somut yükümlülükleri arasındaki ilişkiyi de tartışmaya açıyor.