Osmanlı Tıp Hukuku Dr. Süleyman Emre Zorlu  - Kitap

Osmanlı Tıp Hukuku

2. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
385
Barkod:
9786253230258
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
900,00₺
İndirimli (%7):
837,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Tıbbî müdahaleler genel olarak geçmişten günümüze hekim tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu sebeple "tıbbî müdahaleden doğan sorumluluk" ile ilgili çalışmaların birçoğu "hekim sorumluluğu" şeklinde isimlendirilmiştir. Ancak hekimden başka tıbbî müdahalede bulunan birçok meslek grubunun varlığı tartışılmaz bir gerçekliktir. Osmanlı devletinde de sünnetçi, cerrah, kehhal, hacematçı gibi tıbbî müdahalede bulunan birçok meslek grubu vardı. Bu meslek gruplarına bağlı kimselerin kimisi kendi dükkânlarında kimisi darüşşifalarda çalışmışlardır. Bu sebeple çalışmamız "hekim" faili üzerinden değil, "tıbbî müdahale" fiili esas alınarak hazırlanmış ve "İslam ve Osmanlı hukukunda tıbbî müdahaleden doğan hukuki sorumluluk" ismi tercih edilmiştir.
Çalışmamızda tıbbî müdahale kavramı kısaca ele aldıktan sonra, İslam ve Osmanlı hukukuna göre kimlerin tıbbî müdahale bulunabilecekleri, Osmanlı devletinin sahte hekimlerle mücadelesi, Osmanlı hukukunda bazı tıbbî müdahaleler için getirilen hükümler ve tıbbî müdahaleden doğan uyuşmazlıkların çözümü ele alınmıştır. Ayrıca hekim ve sağlık meslek gruplarının, İslam ve Osmanlı hukukundaki idari, cezai ve etik sorumluluğundan kısaca bahsedildikten sonra tıbbî müdahaleden doğan hukuki sorumlulukları ve bunların sınırları incelenmiştir. Bu açıdan çalışmamız disiplinler arası bir çalışma niteliğindedir. Çalışmamızda günümüz Türk hukukuna da yeri geldikçe değinilmiş, gerekli görülen alanlarda karşılaştırmalar yapılarak faydalı görülen Osmanlı tıp hukukuna ilişkin uygulamalar vurgulanmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Tıbbi Müdahale Kavramı, Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukuki Sorumluluğun Tarihsel Gelişimi ve Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygunluğu İçin Gerekli Şartlar
.
İslam ve Osmanlı Hukukuna Göre Hukuka Uygunluk Bakımından Bazı Tıbbi Müdahalelerin Değerlendirilmesi
.
İslam ve Osmanlı Hukukuna Göre Tıbbi Müdahaleden Doğan Sorumluluk Türleri, Hukuki Sorumluluk Nedenleri ve Sorumluluğun Sonuçları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
İKİNCİ BASIYA ÖNSÖZ 
V
İÇİNDEKİLER 
VII
KISALTMALAR 
XIII
GİRİŞ
I. ARAŞTIRMANIN KONUSU 
1
II. ARAŞTIRMANIN AMACI 
2
III. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ 
3
IV. KAYNAKLAR 
4
BİRİNCİ BÖLÜM
TIBBİ MÜDAHALE KAVRAMI, TIBBİ MÜDAHALEDEN DOĞAN HUKUKİ SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞU İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
I. TIBBÎ MÜDAHALE KAVRAMI 
7
II. ESKİ HUKUK SİSTEMLERİNDE TIBBÎ MÜDAHALEDEN DOĞAN HUKUKİ
SORUMLULUK 
15
A. Genel Olarak 
15
B. Babil’de (Hammurabi Kanunlarında) 
15
C. Antik Mısır’da 
18
D. Antik Hindistan’da 
18
E. Antik Yunan’da 
19
F. Roma’da 
22
III. İSLAM Ve OSMANLI HUKUKUNA GÖRE TIBBÎ MÜDAHALENİN HUKUKA
UYGUNLUĞU İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR 
24
A. Tıbbî Müdahalenin Bir Sağlık Personeli Tarafından Yapılması 
27
1. Genel Olarak 
27
2. Hekim Olma Şartı 
29
a. Selçuklularda Hekim Olmak İçin Aranan Kriterler 
32
b. Osmanlıda Hekim Olmak İçin Aranan Kriterler 
37
aa. Genel Olarak 
37
bb. Klasik Dönem’de Hekimliğe İlişkin Şartlar 
41
aaa. Darüşşifalarda Usta–Çırak Usulü Yetişenler 
43
bbb. Tıp Medreselerinden Mezun Olanlar 
44
ccc. Üstat Hekimlerden Ders Alma Yoluyla Hekim
Olanlar 49
ddd. Osmanlı Ülkesine Yabancı Bir Ülkeden Gelen
Hekimler 
52
eee. Klasik Dönemde Ehliyetsiz Hekimlik Yapanlarla
Mücadele 
53
cc. Tanzimat Dönemi ve Sonrasında Hekim Olma Şartları 
59
aaa. Genel Olarak 
59
bbb. Tıp Fakültesi Mezunu Olmak 
61
ccc. Tanzimat Dönemi Sonrasında Hekimlerin
Denetlenmesi 
68
B. Tedavi Kastıyla Hareket Etmesi 
71
C. Tıp Biliminin Verilerine Göre Gerekli ve Bu Verilere Uygun Tıbbî
Müdahalede Bulunulması 
77
D. Hastanın Tıbbî Müdahaleye Rızasının (Aydınlatılmış Onamının)
Alınması 
82
1. Genel Olarak 
82
2. Rıza Senetlerinin Tıp Tarihi Açısından Önemi ve Hükümleri 
85
3. Tıbbî Müdahaleye Rıza Verme Ehliyeti 
92
a. Genel Olarak 
92
b. Çocukların Durumu 
93
aa. Genel Olarak 
93
bb. Çocukların Rıza Ehliyetlerinin Belirlenmesi 
93
cc. Çocuklardan Tıbbî Müdahaleye Rıza Alınması 
97
c. Tam Ehliyetsizlerde Durum 
101
d. Kölelerde Durum 
102
e. Kanuni Temsilcinin Tıbbî Müdahaleye Rıza Vermemesi 
103
4. Rıza İradesinin Serbest Olması 
104
a. Rızanın Korkutma (İkrah) ile Sakatlanması 
106
b. Rızanın Yanılma (Hata) ile Sakatlanması 
109
c. Rızanın Aldatma (Hile) İle Sakatlanması 
112
5. Rızanın Konusu 
114
6. Rızanın Açıklanma Şekli 
116
7. Hastanın Aydınlatılması 
117
İKİNCİ BÖLÜM
İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNA GÖRE HUKUKA UYGUNLUK BAKIMINDAN
BAZI TIBBİ MÜDAHALELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. GENEL OLARAK 
121
II. ESTETİK AMAÇLI TIBBÎ MÜDAHALELER 
121
A. Genel Olarak 
121
B. İslam Hukukuna Göre Estetik Amaçlı Tıbbî Müdahaleler 
122
C. Osmanlı Hukukunda Estetik Amaçlı Tıbbî Müdahaleler 
126
D. Günümüz Türk Hukukunda Estetik Amaçlı Tıbbî Müdahaleler 
127
III. STERİLİZASYON (KISIRLAŞTIRMA) VE KASTRASYON (HADIM ETME) 
129
A. Genel Olarak 
129
B. İslam Hukukuna Göre Sterilizasyon ve Hadım Etme 
129
C. Osmanlı Hukukunda Sterilizasyon ve Hadım Etme 
133
D. Günümüz Türk Hukukunda Sterilizasyon ve Hadım Etme 
135
IV. GEBELİĞİN SONA ERDİRİLMESİ 
139
A. Genel Olarak 
139
B. İslam Hukukunda Gebeliğin Sona Erdirilmesi 
140
C. Osmanlı Hukukunda Gebeliğin Sona Erdirilmesi 
148
D. Günümüz Türk Hukukunda Gebeliğin Sona Erdirilmesi 
165
V. SÜNNET 
166
A. Genel Olarak 
166
B. İslam Hukukunda Sünnet (Hitan) 
167
C. Osmanlı Hukukunda Sünnet (Hitan) 
171
D. Günümüz Türk Hukukunda Sünnet (Hitan) 
178
VI. OTOPSİ 
179
A. Genel Olarak 
179
B. İslam Hukukunda Otopsi 
180
C. Osmanlı Hukukunda Otopsi 
184
D. Osmanlıda Adli Otopsi 
185
E. Günümüz Türk Hukukunda Otopsi ve Adli Otopsi 
188
VII. VÜCUTTAN BİR PARÇANIN KESİLMESİ 
191
VIII. YAPAY UZUV (PROTEZ) TAKMA VE KOPAN PARÇANIN TEKRAR YERİNE
EKLENMESİ 
194
IX. ORGAN VE DOKU NAKLİ 
196
X. ÖTANAZİ 
204
A. Genel Olarak 
204
B. Ötanazi ile Öjeni Ayrımı 
207
C. İslam ve Osmanlı Hukukunda Ötanazi 
208
D. Günümüzde Ötanazi 
213
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNA GÖRE TIBBİ MÜDAHALEDEN DOĞAN SORUMLULUK TÜRLERİ, HUKUKİ SORUMLULUK NEDENLERİ VE SORUMLULUĞUN SONUÇLARI
I. GENEL OLARAK İSLAM VE OSMANLI HUKUKUNDA TIBBİ MÜDAHALEDEN
DOĞAN SORUMLULUK TÜRLERİ 
215
II. HEKİMİN VEYA SAĞLIK PERSONELİNİN HUKUKİ SORUMLULUĞU 
232
A. Hekim ile Hasta Arasındaki İlişkinin Hukuki Niteliği 
233
1. Hekim ile Hasta Arasında Sözleşmeden Kaynaklanan Bir İlişkinin
Bulunması 
234
a. Tedavi (Hekimlik) Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 
236
aa. Tedavi Sözleşmesinin Sui Generis Bir Sözleşme Olduğu
Görüşü 
237
bb. Tedavi Sözleşmesine Düzenlenmiş Sözleşme
Hükümlerinin Uygulanması Gerektiği Görüşü 
238
aaa. Emanet Sözleşmesi 
239
bbb. İstısna (Eser) Sözleşmesi 
240
ccc. Vekâlet Sözleşmesi 
242
ddd. Cuâle Sözleşmesi 
248
eee. İcare–i Ademi (İş) Sözleşmesi 
251
b. Tedavi Sözleşmesinin Tanımı, Şekli, Kuruluşu, Tarafları ve
Tarafların Borçları 
252
aa. Tanımı ve Şekli 
252
bb. Kuruluşu 
253
cc. Sözleşmenin Tarafları 
254
dd. Tarafların Borçları 
255
aaa. Hekimin Tedavi Sözleşmesinden Doğan Borçları 
255
aaaa. İşi Özenle Yapma Borcu (Teşhis Koyma ve
Uygun Tedaviyi Seçip Uygulama Borcu) 
256
bbbb. Hastayı Aydınlatma Borcu 
260
cccc. Sadakat Gösterme ve Sır Saklama Borcu 
265
dddd. Tazmin Sorumluluğu 
266
bbb. Hastanın Borçları 
269
aaaa. Ücret Ödeme Borcu 
269
bbbb. İşbirliği Yapma ve Hekimin Tavsiyelerine
Uyma Borcu 
272
2. Hekim ile Hasta Arasındaki İlişkinin Bir Sözleşmeye Dayanmaması 
273
a. Vekâletsiz İş Görme İlişkisi 
273
b. Haksız Fiil İlişkisi 
276
B. Hekimin Hukuki Sorumluluğunun Nedenleri 
280
1. Sorumluluğun Kaynağı 
280
a. Sözleşmeden Kaynaklanan Sorumluluk 
282
aa. Sözleşmenin İhlali (Borca Aykırılık) 
284
bb. Kusur 
300
aaa. Kusur Kavramı 
300
aaaa. Kusurun Türleri 
302
aaaaa. Kast 
303
bbbbb. İhmal 
304
bbb. Hekimin Meslek Kusuru 
313
cc. Zarar 
316
dd. İlliyet Bağı 
320
b. Sözleşme Dışı Sorumluluk 
324
aa. Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan Sorumluluk 
324
bb. Haksız Fiil İlişkisinden Kaynaklanan Sorumluluk 
326
aaa. Hukuka Aykırılık 
328
bbb. Kusur, Zarar ve İlliyet Bağı 
330
ccc. Sorumsuzluk Anlaşması 
331
2. Sorumluluğun Sonuçları 
334
a. Maddi Tazminat 
336
aa. Diyet 
338
bb. Erş 
342
cc. Hükûmetü’l–Adl 
345
dd. Gurre 
347
b. Manevi Tazminat 
349
SONUÇ 
351
KAYNAKLAR 
365