SAĞLIK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI VE KAYNAKLARI
F. Sağlık Mesleği Mensubu
26
2. Türk Tabipleri Birliği
35
3. Türk Eczacıları Birliği
36
4. Türk Diş Hekimleri Birliği
37
II. SAĞLIK HUKUKUNUN KAYNAKLARI
38
B. Uluslararası Anlaşmalar
40
D. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
44
G. Genelgeler, Yönergeler ve Bildirgeler
50
HASTA HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
A. Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı
55
1. Adil ve Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma Hakkı
56
3. Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme Hakkı
57
4. Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme Hakkı
58
5. Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme
58
6. Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım
59
7. Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı
59
9. Tıbbi Özen Gösterilmesini Talep Etme Hakkı
60
B. Sağlık Durumu ile İlgili Bilgi Alma Hakkı
60
1. Bilgilendirmenin Kapsamı ve Bilgi Verme Usulü
60
2. Kayıtları İnceleme Hakkı
62
3. Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı
62
4. Bilgi Verilmemesini Talep Etme Hakkı
62
5. Bilgi Verilmesi Caiz Olmayan ve Tedbir Alınması Gereken Haller
63
C. Hasta Haklarının Korunması
63
1. Mahremiyete Saygı Gösterilmesini Talep Etme Hakkı
63
2. Rıza Olmaksızın Tıbbi Ameliyeye Tabi Tutulmama Hakkı
64
3. Tedaviyi Reddetme ve Durdurma Hakkı
65
4. Bilgilerinin Gizli Tutulmasını Talep Etme Hakkı
65
D. Diğer Hasta Hakları
65
1. Güvenliğinin Sağlanmasını Talep Etme Hakkı
66
2. Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden
3. İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesini Talep Etme ve Ziyaret Hakkı
67
4. Refakatçi Bulundurma Hakkı
68
5. Hizmetin Sağlık Kurum ve Kuruluşu Dışında Verilmesini Talep Etme
6. Müracaat, Şikayet ve Dava Hakkı
70
II. HASTA YÜKÜMLÜLÜKLERİ
73
A. Genel Yükümlülükler
73
B. İş birliği Yükümlülüğü
74
C. Bildirme Yükümlülüğü
77
D. Ücret Ödeme Yükümlülüğü
77
HEKİM HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
B. İş birliği Talep Etme Hakkı
80
C. Hastayı Reddetme Hakkı
81
D. Hizmetten Çekilme Hakkı
82
E. Tanıklıktan Çekinme Hakkı
84
II. HEKİMİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
87
B. Öykü Alma, Muayene ve Teşhis Yükümlülüğü
90
D. Aydınlatma Yükümlülüğü
93
E. Kayıt Tutma Yükümlülüğü
94
F. Sır Saklama Yükümlülüğü
97
G. Bildirim Yükümlülüğü
101
TIBBİ MÜDAHALENİN HUKUKA UYGUNLUĞU
II. GENEL AÇIKLAMALAR
105
A. Tıbbi Müdahale Kavramı
105
B. Anayasal ve Uluslararası Dayanak
107
C. Sağlık Mevzuatındaki Düzenlemeler
108
D. Tıbbi Müdahalenin Hukuki Niteliği
109
E. Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygunluk Şartları
112
III. MÜDAHALENİN YETKİLİ SAĞLIK PERSONELİ TARAFINDAN YAPILMASI
112
C. Ekip Çalışması ve Görev Devri
114
D. Acil Durumlarda Yetki
115
E. Yetkisiz Müdahalenin Hukuki Sonuçları
116
IV. HASTANIN AYDINLATILMASI
117
B. Aydınlatma Çeşitleri
119
C. Aydınlatılacak Kişi
121
E. Aydınlatmanın Zamanı
124
F. Aydınlatmanın Kapsamı
125
G. Aydınlatmanın Şekli
126
H. Aydınlatma Gerektirmeyen Haller
127
İ. Aydınlatmanın Geri Alınması ve Düzeltilmesi
129
J. Hatalı veya Eksik Aydınlatmanın Sonuçları
130
V. HASTANIN RIZASI (ONAM)
131
B. Rıza Açıklamasının Çeşitleri
132
E. Rızanın Aranmadığı Haller
138
G. Rızaya Rağmen Hukuka Aykırı Olan Müdahaleler
141
H. Rızayı Sakatlayan Haller
143
İ. Rızanın Geri Alınması
144
K. Rıza Gösterilmemesi Durumunda Yapılması Gerekenler
146
M. Rızanın Varlığı Konusunda Hekimin Yanılması
149
VI. TIP BİLİMİNİN GEREKLERİNE UYGUN HAREKET EDİLMESİ
150
C. Tıbbi Standart ve Özen Yükümlülüğü
152
D. Komplikasyon ve Malpraktis Ayrımı
154
II. ZORUNLU AŞIYA DAİR DÜZENLEMELER
159
III. ANAYASA MAHKEMESİ İÇTİHADI
161
IV. YARGITAY İÇTİHADI
163
HEKİMİN TAZMİNAT SORUMLULUĞU
II. HEKİM VE HASTA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ
165
A. Serbest Çalışan Hekim
165
B. Özel Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Hekim
167
C. Kamu Sağlık Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Hekim
167
III. TAZMİNAT SORUMLULUĞUNUN ESASLARI
167
SAĞLIK HUKUKUNDA KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI
II. MEVZUATIMIZDAKİ DÜZENLEMELER
175
III. HBYS VE E–NABIZ SİSTEMLERİ
177
II. MEVZUATIMIZDAKİ DÜZENLEMELER
181
A. Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Düzenlemeler
181
4. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme
186
5. Kamu Hizmetlerinden Yararlanma Hakkının Engellenmesi
186
B. Ceza Muhakemesi Hukukuna İlişkin Düzenlemeler
187
III. SAĞLIKTA ŞİDDET DURUMUNDA ÇEŞİTLİ İMKANLAR
189
B. Beyaz Kod Uygulaması
191
TÜP BEBEK, TAŞIYICI ANNELİK VE ÜREME HÜCRESİ DONASYONU
A. Üremeye Yardımcı Tedavi
194
B. Donasyon (Üreme Hücresi ve Embriyo Bağışı)
195
III. TÜP BEBEK UYGULAMASI
196
B. Tüp Bebek Uygulamasının Şartları
197
C. Üreme Hücresi ve Embriyonun Dondurulması
199
D. Sosyal Güvenlik Kurumunca Karşılanma Şartları
200
IV. DONASYON VE TAŞIYICI ANNELİK YASAĞI VE YAPTIRIMLARI
200
B. Ceza Hukuku Bakımından Sonuçlar
201
C. İdari ve Mesleki Yaptırımlar
203
V. SOYBAĞI VE NÜFUS KAYDI
203
C. Yurt Dışında Taşıyıcı Annelik ve Nüfus Kaydı
205
D. Taşıyıcı Annelik Sözleşmesinin Geçersizliği
205
E. Çocuğun Soybağını Öğrenme Hakkı
206
VI. SAĞLIK HUKUKU BOYUTU
206
A. Hekim ile Hasta Arasındaki Hukuki İlişki ve Hekimin Sorumluluğu
206
B. Aydınlatılmış Onam
207
C. Embriyonun Hukuki Statüsü
208
D. Kişisel Verilerin Korunması
208
VII. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE AİHM İÇTİHADI
210
A. Karşılaştırmalı Hukuk
210
B. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
212
VIII. DONASYON VE TAŞIYICI ANNELİK HAKKINDAKİ GÖRÜŞLER VE
A. Serbest Bırakılmasına Yönelik Görüşler
214
B. Yasaklanmasına Yönelik Görüşler
215
ÇOCUK DÜŞÜRTME SUÇU (TCK m. 99)
II. MEVCUT DÜZENLEMELER
217
III. KORUNAN HUKUKİ DEĞER
220
V. ŞAHSİ CEZASIZLIK NEDENİ
228
VI. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
230
VII. YAPTIRIM VE YARGILAMA USULÜ
232
ÇOCUK DÜŞÜRME SUÇU (TCK m. 100)
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER
233
V. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
237
VI. YAPTIRIM VE YARGILAMA USULÜ
238
KISIRLAŞTIRMA SUÇU (TCK m. 101)
III. KORUNAN HUKUKİ DEĞER
240
V. SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
245
VI. YAPTIRIM VE YARGILAMA USULÜ
247
A. Kastrasyon Kavramı
251
B. Benzer Kavramlarla İlişkisi
252
1. Sterilizasyon (Kısırlaştırma)
252
2. Mevzuattaki “Tıbbi Tedavi” Kavramı
253
3. İnterseks Müdahaleler ve Cinsiyet Uyum Cerrahisi
253
III. TIBBİ ENDİKASYONLA KASTRASYON VE RIZA
254
A. Hukuka Uygunluk Şartları
254
B. Aydınlatmanın Kapsamı
255
C. Eşin Rızası Sorunu
256
D. Kısıtlılar ve Çocuklar
256
IV. RIZA DIŞI KASTRASYONUN CEZAİ SONUÇLARI
257
B. Kasten Yaralamanın Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Hali (TCK m. 87/2)
257
C. Kısırlaştırma Suçu (TCK m. 101)
258
V. CEZA İNFAZ HUKUKUNDA KİMYASAL KASTRASYON
260
D. Rıza Sorunu ve Öğretideki Eleştiriler
263
VI. CİNSİYET UYUMU, İNTERSEKS MÜDAHALELER VE ÜREME YETENEĞİNDEN
A. TMK m. 40 ve Üreme Yeteneğinden Yoksunluk Şartı
265
B. AİHM’nin Y.Y./Türkiye Kararı
266
C. Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı
267
D. İnterseks Çocuklara Yapılan Müdahaleler
268
VII. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK
268
3. Kuzey Avrupa Ülkeleri
269
2. Amerika Birleşik Devletleri
270
II. KAVRAM VE TARİHİ GELİŞİM
274
A. Organ ve Doku Kavramları
274
B. Nakil Kavramı ve Türleri
275
C. Türk Hukukunda Tarihi Gelişim
276
III. ULUSLARARASI BELGELER
278
A. Avrupa Konseyi Belgeleri
278
B. Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü
279
C. İstanbul Bildirgesi
280
D. Avrupa Birliği ve AB Temel Haklar Şartı
280
E. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
280
A. Haksız Fiil ve Suç Oluşturması Sorunu
281
B. Hukuka Uygunluk Nedeni Olarak Kanun Hükmünü Yerine Getirme ve
C. Rızanın Niteliği ve Sınırları
283
D. Organ ve Dokuların Hukuki Statüsü
283
V. YAŞAYAN KİŞİLERDEN ORGAN VE DOKU NAKLİNİN ŞARTLARI
285
A. Vericiye İlişkin Şartlar
285
1. Yaş ve Ayırt Etme Gücü
285
2. Akli ve Ruhsal Durum
286
3. Alıcı ile Yakınlık İlişkisi
287
B. Rızaya İlişkin Şartlar
288
2. Aydınlatılmış Rıza
289
3. Tesirden Uzak Olma ve Bedelsizlik
290
4. Rızanın Geri Alınması
290
C. Hekime ve Nakil Merkezine İlişkin Şartlar
291
D. Alınacak Organa İlişkin Şartlar
291
VI. ÖLÜLERDEN ORGAN VE DOKU NAKLİNİN ŞARTLARI
292
1. Beyin Ölümü Kavramı
292
2. Ölüm Kararını Verecek Hekimler
294
3. Bağımsızlık İlkesi
294
C. 2238 Sayılı Kanun m. 14’e Göre Rıza
296
1. Kişinin Sağlığında Açıkladığı İrade
296
3. Kimliği Belirsiz Kişiler, Kazazedeler ve Ceset Üzerinde Değişiklik
D. Adli Vakalarda Organ Alınması
300
VII. ORGAN VE DOKU TİCARETİ
301
B. Korunan Hukuki Değer
302
C. TCK m. 91’de Yaptırım Altına Alınan Suç Tipleri
302
1. Rızaya Dayanmaksızın Canlıdan Organ veya Doku Alınması (m.
2. Hukuka Aykırı Olarak Ölüden Organ veya Doku Alınması (m. 91/2)
303
3. Organ veya Doku Ticareti (m. 91/3)
304
4. Nitelikli Hal: Örgüt Faaliyeti (m. 91/4)
304
5. Hukuka Aykırı Elde Edilen Organı Saklama, Nakletme, Aşılama (m.
6. İlan ve Reklam (m. 91/6)
305
7. Tüzel Kişiler (m. 91/7)
306
D. Zorunluluk Hali (m. 92)
306
E. Etkin Pişmanlık (m. 93)
307
F. Soruşturma ve Kovuşturma
307
A. Tanım ve Etimoloji
310
III. ÖTANAZİ VE TALEP ÜZERİNE ÖLDÜRME
312
A. Talep Üzerine Öldürme Kavramı
312
B. Ötanazi ile Talep Üzerine Öldürme Arasındaki İlişki
313
C. Ötanazi ile İntihara Yardım Arasındaki İlişki
313
IV. ÖTANAZİNİN TÜRLERİ
314
D. Hastanın İradesine Göre Ayırım
317
E. Hekim Yardımlı İntihar
317
V. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ÖTANAZİ
318
A. Aktif Ötanaziye İzin Veren Ülkeler
318
B. Yalnızca Yardımlı İntihara İzin Veren Ülkeler
320
VI. TÜRK HUKUKUNDA ÖTANAZİNİN YERİ
321
B. Ceza Mevzuatı ve İlgilinin Rızası
322
1. Hasta Hakları Yönetmeliği
323
2. Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi
324
D. İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi
325
E. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı
326
VII. ÖTANAZİNİN HUKUKİ SONUÇLARI
327
4. Hekim Yardımlı İntihar
330
B. Disiplin Sorumluluğu
331
VIII. ÖTANAZİNİN LEHİNDE VE ALEYHİNDE ÖNE SÜRÜLEN GÖRÜŞLER
332
A. Ötanazinin Lehindeki Görüşler
332
B. Ötanazinin Aleyhindeki Görüşler
334
İNTİHARA YÖNLENDİRME, AÇLIK GREVİ VE ÖLÜM ORUCU
II. İNTİHAR KAVRAMI VE TARİHİ GELİŞİM
338
C. Karşılaştırmalı Hukuk
339
D. Benzer Kavramlardan Ayırt Edilmesi
340
III. İNTİHARIN VE İNTİHARA TEŞEBBÜSÜN HUKUKİ NİTELİĞİ
341
IV. İNTİHARA YÖNLENDİRME SUÇU (TCK m. 84)
343
B. Korunan Hukuki Değer
344
a. İntihara Yönlendirme (TCK m. 84/1)
345
aa. İntihara Azmettirme
347
bb. İntihara Teşvik Etme
348
cc. İntihar Kararını Kuvvetlendirme
348
dd. İntihara Yardım Etme
348
b. Başkalarını İntihara Alenen Teşvik Etme (TCK m. 84/3)
350
c. İntihara Sevk ve Mecbur Etme (TCK m. 84/4)
352
aa. İşlediği Fiilin Anlam ve Sonuçlarını Algılama Yeteneği
Gelişmemiş Olan veya Ortadan Kaldırılan Kişilerin İntihara
bb. Cebir veya Tehdit Kullanmak Suretiyle Kişilerin İntihara
4. Nitelikli Unsurlar
355
5. Tipikliğin Manevi Unsuru
356
D. Suçun Özel Görünüş Şekilleri
357
4. Özel Bir Durum: Karşılıklı İntihar
358
E. Soruşturma ve Kovuşturma Usulü
359
V. YARGITAY UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE SAĞLIK HUKUKU
BAKIMINDAN ÖRNEK OLAYLAR
359
VI. AÇLIK GREVİ VE ÖLÜM ORUCU
361
B. İntihardan Farkı ve Hukuki Niteliği
361
D. Zorla Besleme ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Yaklaşımı
363
E. Ceza İnfaz Kurumu Dışındaki Açlık Grevleri
363
VII. HÜKÜMLÜ VE TUTUKLULARIN AÇLIK GREVİNE YÖNLENDİRİLMESİ
364
A. Hak Kullanımını ve Beslenmeyi Engelleme Suçu (TCK m. 298)
364
B. Disiplin Sorumluluğu (CGTİHK m. 40 ve 44)
366
C. Zorunlu Tıbbi Müdahale (CGTİHK m. 82)
366
VIII. KENDİ İRADESİYLE İNTİHARA TEŞEBBÜS EDEN KİŞİ BAKIMINDAN HUKUKİ
A. Ceza Hukuku ve Adli Sicil Bakımından
368
B. Kamu Görevine Giriş Bakımından
369
2. Özel Sağlık Şartı Aranan Görevler
369
C. Silah Ruhsatı Bakımından
370
D. Sigorta Hukuku Bakımından
371
E. Tıbbi Müdahale ve Özgürlüğün Kısıtlanması Bakımından
371
F. Devletin Pozitif Yükümlülüğü
372
CEZA MUHAKEMESİNDE OTOPSİ VE FETHİ KABİR
II. OTOPSİ KAVRAMI VE TÜRLERİ
374
B. Ölü Muayenesi ve Otopsi Ayırımı
374
III. OTOPSİYE BAŞVURULACAK HALLER
376
B. Otopsinin Zorunlu Olduğu Haller
377
C. Otopsi Yapılmamasının Sonuçları
379
D. Yakınların İtirazı ve Dini Hassasiyetler
379
IV. OTOPSİ KARARI VE OTOPSİYE KATILANLAR
380
A. Otopsi Kararını Verecek Makam
380
B. Otopsiye Katılanlar
380
V. OTOPSİNİN YAPILIŞI
382
C. Laboratuvar İncelemeleri
383
A. Kavram ve Hukuki Dayanağı
385
B. Fethi Kabre Başvurulacak Haller
385
C. Fethi Kabir Kararı ve Usulü
386
D. Fethi Kabrin Sınırları
387
VII. OTOPSİ RAPORUNA İTİRAZ, ADLİ TIP KURUMU RAPORLARININ
BAĞLAYICILIĞI VE DELİL DEĞERİ
388
A. Otopsi Raporunun Hukuki Niteliği
388
B. Otopsi Raporuna İtiraz
389
C. Adli Tıp Kurumu Raporlarının Bağlayıcılığı
390
D. Otopsi Raporunun Delil Değeri
391