6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Çerçevesinde İşçi Sendikalarının Tüzük Özerkliği Dr. Öğr. Üyesi Duygu Çelebi Demir  - Kitap
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Çerçevesinde

İşçi Sendikalarının Tüzük Özerkliği

1. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
552
Barkod:
9786253231187
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.650,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Çalışmamız, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na tabi işçi sendikalarının tüzük özerkliğinin hukuki dayanaklarını, kapsamını ve sınırlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, işçi sendikalarının hangi konuları tüzüklerinde serbestçe düzenleyebilecekleri, kanunun hangi alanlarda emredici düzenlemeler getirdiği, hangi hususları sendika iradesine bıraktığı, tüzük hükümlerinin hangi anayasal ve kanuni sınırlamalara tabi olduğu, bireysel ve kolektif sendika özgürlüğü arasında nasıl bir denge kurulması gerektiği ve hukuka aykırı tüzük hükümlerinin hangi usullerle denetlenebileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Sendikaların Kavramsal ve Tarihsel Çerçevesi
.
Sendika Tüzüğü ve Hukuki Çerçevesi
.
Sendika Tüzüğünün Düzenlenmesinde Özerklik ve Sınırları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
11
KISALTMALAR 
17
GİRİŞ 
21
BİRİNCİ BÖLÜM
SENDİKALARIN KAVRAMSAL VE TARİHSEL ÇERÇEVESİ
I. SENDİKA KAVRAMI VE UNSURLARI 
29
A. Sendika Kavramı 
29
B. Sendikanın Unsurları 
37
1. Özel Hukuk Tüzel Kişiliği 
37
2. Çalışanlar ve İşverenler Tarafından Kurulması 
39
3. Amaç Unsuru 
45
4. Serbestçe Kurulan Bir Tüzel Kişilik Olması 
48
5. Sendikaların Bağımsız Kuruluşlar Olması 
57
II. SENDİKALARIN TARİHSEL GELİŞİMİ 
62
A. Genel Olarak 
62
B. Almanya’da Sendikaların Tarihsel Gelişimi 
65
C. İngiltere’de Sendikaların Tarihsel Gelişimi 
71
D. Türk Hukukunda Sendikaların Tarihsel Gelişimi 
75
1. 1961 Anayasası Öncesi Dönem 
75
2. 1961 Anayasası Dönemi 
77
3. 1982 Anayasası Dönemi 
78
a. 2821 ve 2822 Sayılı Kanunlar 
78
b. 6356 Sayılı Kanun Dönemi 
80
III. ULUSLARARASI BELGELERDE SENDİKA HAKKI 
83
A. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 
84
B. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
84
C. Avrupa Sosyal Şartı ve Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı 
86
D. 87 Sayılı Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının
Korunması Sözleşmesi 
92
E. 98 Sayılı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi 
95
F. 151 Sayılı Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkı ve İstihdam
Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin Sözleşme 
96
İKİNCİ BÖLÜM
SENDİKA TÜZÜĞÜ VE HUKUKİ ÇERÇEVESİ
I. TÜZÜK KAVRAMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
99
II. SENDİKA TÜZÜĞÜNÜN HAZIRLANMASI VE KABULÜ 
105
III. SENDİKALARIN TÜZÜK DÜZENLEME HAKKI VE KAPSAMI 
110
A. Sendikaların Tüzük Düzenleme Hakkı 
110
B. Sendika Tüzüğünün İçeriği ve Kapsamı 
115
1. Genel Olarak 
115
2. Sendikanın Adı, Merkezi ve Adresi 
122
3. Kuruluş ve Amaçlar 
123
a. Sendika Kurucuları 
123
b. Sendikanın Amacı 
126
4. Sendikanın Faaliyet Göstereceği İşkolu 
129
a. İşkolu Kavramı ve Yasal Düzenleme 
129
b. İşkolunun Belirlenmesi 
139
5. Üyelik Hükümleri 
146
a. Genel Olarak 
146
b. Sendika Üyeliğinin Kazanılmasına İlişkin Tüzük Hükümleri 
148
i. Üyelik Başvurusu 
148
ii. Üyeliğin Kabulü 
152
iii. Sendika Üyeliğine Kabulde Yetkili Organ Kararı 
158
(1) Belirli Süre İçinde Başvuruya Cevap Verilmesi 
161
(2) Haklı Nedenle Başvuru Reddi 
162
(a) Haklı Nedenler 
163
(i) Üyelik Başvurusunda Bulunan İşçi veya İşverenin
Başka Bir Sendikaya Üye Olması 
163
(ii) Üyelik Başvurusunda Bulunan Çalışanın Üye
Olmak İstediği Sendikanın Kurulu Bulunduğu
İşkolunda Çalışmaması 
166
(iii) Üyelik Başvurusunda Bulunan Kişinin Sendikaya
Üye Olma Hakkının Bulunmaması 
167
(iv) Sendika Tüzüğünde Öngörülen Koşullara Sahip
Olmama 
169
(v) Sendikaya Zarar Verme 
170
(b) Haklı Olmayan Nedenler 
170
iv. Sendikaya Üye Olma Talebinin Sendikaca Kabul
Edilmemesine Karşı Koruma 
171
c. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi ve Askıya Alınmasına İlişkin
Tüzük Hükümleri 
174
i. Üyeliğin Kendiliğinden Sona Ermesi 
174
ii. Üyelikten Ayrılma 
176
iii. Üyelikten Çıkarılma 
180
(1) Üyelikten Çıkarmanın Koşulları 
180
(2) Üyelikten Çıkarmaya Yetkili Organ ve Çıkarma Kararına
Karşı Üyenin Korunması 
184
iv. Üyeliğin Askıya Alınması 
188
6. Sendika Organları 
190
a. Genel Kurul 
193
b. Yönetim Kurulu 
202
c. Denetleme ve Disiplin Kurulu 
208
7. Temsilcilikler ve Şubeler 
213
8. Mali Hükümler 
222
a. Gelir Kaynakları 
222
b. Giderler 
232
9. Denetim Usulleri 
235
10. Tüzüğün Değiştirilme Usulleri 
238
11. Sendikanın Sona Ermesi Hâlinde Malvarlığının Tasfiyesi ve Devrine
İlişkin Hükümler 
242
12. Sendikaların Faaliyetlerine İlişkin Düzenlemeler 
244
13. İşyeri Sendika Temsilcisinin Belirlenmesine İlişkin Hükümler 
250
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SENDİKA TÜZÜĞÜNÜN DÜZENLENMESİNDE ÖZERKLİK VE SINIRLARI
I. SENDİKA TÜZÜK ÖZERKLİĞİNİN HUKUKİ TEMELİ OLARAK
DERNEK ÖZERKLİĞİ 
255
A. Dernek Özerkliği Kavramı 
255
B. Alman Hukukunda Dernek Özerkliği 
259
1. Genel Olarak 
259
2. Alman Hukukunda Dernek Özerkliğinin Kapsamı 
261
C. Türk Hukukunda Dernek Özerkliği 
266
II. SENDİKALARIN TÜZÜK ÖZERKLİĞİ 
274
A. Sendikaların Tüzüklerini Serbestçe Düzenleme Hakkı ve Tüzük
Özerkliği 
274
B. Uluslararası Hukukta Sendikaların Tüzük Özerkliği 
276
1. ILO Sözleşmeleri ve Denetim Organlarının Yaklaşımı 
276
2. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadı 
282
a. AİHS’nin 11. Maddesi Kapsamında Sendika Özgürlüğünün
Genel Çerçevesi 
282
b. Sendikanın Kendi Tüzüğünü ve İç Düzenini Belirleme Hakkı 
286
c. Sendika Üyeliği ile Bireysel Sendika Özgürlüğü Arasındaki Denge 
287
3. Karşılaştırmalı Hukukta Sendikaların Tüzük Özerkliği 
289
a. Alman Hukukunda Sendikaların Tüzük Özerkliği 
289
b. İngiliz Hukukunda Sendikaların Tüzük Özerkliği 
294
c. Tüzük Özerkliğinin Açık Kanuni Güvenceye Bağlandığı Diğer
Hukuk Sistemleri 
301
4. Türk Hukukunda Sendikaların Tüzük Özerkliği 
306
III. TÜZÜK ÖZERKLİĞİNİN SINIRLARI 
311
A. Genel Olarak 
311
B. Sendikal Amaç 
314
C. Sendika Özgürlüğü 
315
1. Sendika Özgürlüğü Kavramı 
315
2. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
320
a. Bireysel Sendika Özgürlüğü Kavramı 
320
b. Bireysel Sendika Özgürlüğünün Türleri 
323
i. Olumlu (Pozitif) Sendika Özgürlüğü 
323
ii. Olumsuz (Negatif) Sendika Özgürlüğü 
325
3. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
329
4. Sendika Tüzüğündeki Üyelik Hükümlerinin Sendika Özgürlüğü ile
Tüzük Özerkliği Çerçevesinde Değerlendirilmesi 
333
a. Üyelik Koşullarına İlişkin Tüzük Hükümleri 
333
b. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesine İlişkin Tüzük Hükümleri 
344
i. Sendika Üyeliğinden Ayrılmaya İlişkin Tüzük Hükümleri 
344
ii. Sendika Üyeliğinden Çıkarılmaya İlişkin Tüzük Hükümleri 
348
c. Sendika Üyelerinin Hak ve Yükümlülüklerine İlişkin Tüzük
Hükümleri 
357
5. Sendika Tüzüğündeki Sendikal Faaliyete İlişkin Hükümlerin Sendika
Özgürlüğü ile Tüzük Özerkliği Çerçevesinde Değerlendirilmesi 
363
D. Sendika İçi Demokrasi 
364
1. Sendika İçi Demokrasi Kavramı 
364
2. Sendika İçi Demokrasinin Tüzük Özerkliği Bakımından
Sınırlandırıcı İşlevi 
367
a. Sendika Tüzüklerinde Sendika Üyeliğine İlişkin Getirilen
Hükümlerin Sendika İçi Demokrasi Bağlamında
Değerlendirilmesi 
375
b. Sendika Tüzüklerinde Adaylık ve Seçimlere İlişkin Hükümlerin
Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirilmesi 
378
c. Sendika Tüzüğünde Genel Kurulun Oluşumu, Delege Sistemi ve
Temsile İlişkin Hükümlerin Sendika İçi Demokrasi Bağlamında
Değerlendirilmesi 
384
d. Sendika Tüzüğünde Organlara İlişkin Getirilen Hükümlerin
Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirilmesi 
396
e. Sendika Tüzüğünde Sendika Yönetiminin Belirlenmesi, İşleyişi
ve Denetimine İlişkin Getirilen Hükümlerin Sendika İçi
Demokrasi Bağlamında Değerlendirilmesi 
405
f. Sendika Tüzüğünde Şube ve Bölge Şubelerine İlişkin Getirilen
Hükümlerin Sendika İçi Demokrasi Bağlamında
Değerlendirilmesi 
412
E. Sendika Tüzük Özerkliğinin Sınırı Olarak Cumhuriyetin Temel
Nitelikleri 
418
1. Genel Olarak 
418
2. Hukuk Devleti İlkesi 
420
3. Sosyal Devlet İlkesi 
425
4. Demokratik Devlet İlkesi 
426
5. Laik Devlet İlkesi 
428
6. Atatürk Milliyetçiliğine Bağlı Devlet İlkesi 
429
7. Devletin Ülkesi ve Milletiyle Bölünmez Bütünlüğü ile Resmî Dil 
431
IV. SENDİKA TÜZÜKLERİNİN YARGISAL DENETİMİ 
433
A. Alman Hukukunda Tüzüğün Yargısal Denetimi 
433
B. Türk Hukukunda Sendika Tüzüğünün Yargısal Denetimi 
439
1. Yargısal Denetimin Gerekliliği, Hukuki Dayanakları ve Sınırları 
439
2. Sendika Tüzüğünün Yargısal Denetim Yolları ve Hukuka
Aykırılığının Sonuçları 
444
a. Kuruluş ve Tüzük Değişikliği Aşamasında Yargısal Denetim 
444
b. Yürürlükteki Tüzük Hükümlerinin Yargısal Denetimi 
449
c. Tüzük Hükümlerinin Hukuka Aykırılığının Sonuçları ve
Yaptırım 
453
V. SENDİKA TÜZÜKLERİNİN İDARİ DENETİMİ 
457
A. Türk Hukukunda Sendika Tüzüklerinin İdari Denetimi 
457
B. AİHM İçtihadında Kuruluş ve Tescil Denetiminin Sınırları 
463
VI. TÜZÜK ÖZERKLİĞİ İLE KAMUSAL MÜDAHALELER
ARASINDAKİ DENGE 
466
A. Kamusal Müdahalenin Hukuki Çerçevesi ve Ölçülülük 
466
B. İdari ve Yargısal Müdahalelerin Sınırları 
473
1. Düzenleyici ve İdari Müdahalelerin Sınırları 
474
2. Yargısal Müdahalelerin Sınırları 
476
a. Anayasa Mahkemesi’nin Tez–Koop–İş Sendikası ve Yalçın
Çalışkan Kararı 
478
b. AİHM’nin Vlahov/Hırvatistan Kararı 
480
c. Avrupa İnsan Hakları Komisyonunun Johansson/İsveç Kararı 
482
C. Hukuka Aykırılığın Sonuçları ve Müdahalede Son Çare İlkesi 
483
SONUÇ 
487
KAYNAKÇA 
515