Sendikalar Hukukuna Yön Veren İlkeler Dr. Öğr. Üyesi Serkan Taylan Karaç  - Kitap

Sendikalar Hukukuna Yön Veren İlkeler

2. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
606
Barkod:
9786253778415
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.600,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Sendikalar, yalnızca işçilerin hak ve menfaatlerini koruma işleviyle sınırlı olmayan, aynı zamanda demokratik toplum yapısının güçlenmesine katkı sağlayan, sosyal diyaloğun ve endüstriyel barışın vazgeçilmez aktörlerindendir. Bu bağlamda, sendikalar hukuku, hem bireysel özgürlükleri hem de kolektif hakları bünyesinde barındıran çok katmanlı bir hukuk dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu alan, yalnızca normatif düzenlemelerle değil, aynı zamanda tarihsel gelişim süreçleri, sosyolojik dinamikler ve alanın temel ilkeleriyle de şekillenmektedir.
Bu çalışmada, sendikalar hukukunun kurucu ilkeleri, sistematik bir bütünlük içinde ele alınmış olup, kavramsal çerçeve ve yapısal ilkeler, karşılaştırmalı hukuk yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın kapsamı, bu temel ilkelerle sınırlandırılmış, Türk ve Alman hukukundaki teorik ve pratik her bir soruna çözüm getirme amacından ziyade bu çalışma, her bir ilkenin hem Türk hem de Alman hukuk sistemlerinde nasıl düzenlendiği ve nasıl uygulandığını ortaya koyma amacını taşımaktadır. Bu bağlamda, sendikal yapının dayandığı kurucu ilkelerin teorik ve normatif temelleri derinlemesine incelenmiştir. Söz konusu çalışma bir bütün olarak göz önünde bulundurulduğunda temel amaç, sendikalar hukukunun sadece normatif yönünü değil, aynı zamanda yapısal ilkeler bakımından da nasıl şekillendiğini ve farklı hukuk sistemlerinde bu ilkelerin ne şekilde tezahür ettiğini ortaya koymaktır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Kuramsal ve Tarihsel Boyutuyla Sendikalar – Sendika Hakkı ve Özgürlüğü
.
Sendikaların Kuruluşuna Dair İlkeler
.
Sendikaların Faaliyetlerine ve İşleyişine Dair İlkeler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
TAKDİM (Prof. Dr. Süleyman Başterzi) 
7
GELEITWORT (Prof. Dr. Olaf Deinert) 
9
FOREWORD (Prof. Dr. Olaf Deinert) 
11
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç) 
13
ÖNSÖZ (Dr. Serkan Taylan Karaç) 
15
İÇİNDEKİLER 
17
KISALTMALAR 
31
GİRİŞ 
39
BİRİNCİ BÖLÜM
KURAMSAL VE TARİHSEL BOYUTUYLA SENDİKALAR – SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ
§ 1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
45
I. GENEL OLARAK 
45
II. İLKELER VE KURALLAR 
46
III. SENDİKALİZM 
49
A. Sendikalizmin Doğuşu 
51
B. Sendikalizmin Genel Esasları 
54
§ 2. SENDİKA KAVRAMI VE SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ 
58
I. SENDİKA KAVRAMI 
58
II. SENDİKACILIĞIN TARİHÇESİ 
62
A. Genel Olarak 
62
B. İngiltere’de Sendikacılık 
64
C. Almanya’da Sendikacılık 
68
Ç. Fransa’da Sendikacılık 
74
D. Türkiye’de Sendikacılık 
78
1. Genel Olarak 
78
2. Osmanlı Döneminde Sendikal Hareketler 
78
3. Cumhuriyet Döneminde Sendikal Hareketler 
83
§ 3. SENDİKANIN TANIMI İLE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
94
I. SENDİKANIN TANIMI 
94
A. Genel Olarak 
94
B. İşçi Sendikaları 
96
C. İşveren Sendikaları 
98
Ç. Konfederasyonlar ve Kuruluş Kavramı 
99
D. Alman Hukukunda Sendikal Örgütler 
101
1. Genel Olarak 
101
2. Sendikanın Unsurları 
103
a. Kuruluşa Dair Temel Unsurlar 
103
1) İşçi veya İşverenler Tarafından Oluşturulan Örgütsel
Yapı 
103
2) Özel Hukuk Hükümleri Çerçevesinde Serbest Olarak
Örgütlenmiş Olması 
104
b. Amaç Unsuru 
104
c. Bağımsızlık Unsuru 
105
1) Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
106
2) Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık 
107
ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bakımından Aranan İlave
Unsurlar 
108
1) Demokratik Örgütlenme 
109
2) Sosyal Baskı Gücü 
111
3) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Güdülmesi ve
Sürece Katılım 
112
4) Zanaat Odaları/Esnaf Derneklerinin Toplu İş
Sözleşmesi Ehliyeti 
113
5) Üst Kuruluşların Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti 
113
3. İşçi Sendikaları 
114
4. İşveren Sendikaları 
116
II. SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
118
A. Genel Olarak 
118
B. Sendika Özgürlüğünün Niteliği 
119
1. Hak ve Özgürlük Kavramları 
119
2. Sendika Özgürlüğünün Niteliği 
121
a. İnsan Hakkı Niteliği ve Diğer Bazı İnsan Hakları ile İlişkisi 
121
1) Sendika Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğü İlişkisi 
121
2) Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Özgürlüğü İlişkisi 
122
b. Sosyal ve Ekonomik Hak – Klasik Temel Hak
Değerlendirmesi 
123
c. Çifte Temel Hak Niteliği 
125
C. Sendika Özgürlüğünün Kapsamı 
126
1. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
126
a. Olumlu Sendika Özgürlüğü 
127
b. Olumsuz Sendika Özgürlüğü 
129
2. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
130
Ç. Hakkın Sınırlandırılması ve Korunması 
133
1. Hakkın Sınırlandırılması 
133
2. Hakkın Korunması 
135
D. Sendika Özgürlüğü Bağlamında Kamu Görevlilerinin Durumunun
Değerlendirilmesi 
136
E. Alman Hukukunda Sendika Özgürlüğü 
138
1. Örgütlenme (Dernek Kurma) Özgürlüğü 
138
2. Sendika Özgürlüğü 
141
a. Bireysel Sendika Özgürlüğü 
143
1) Olumlu Sendika Özgürlüğü 
143
2) Olumsuz Sendika Özgürlüğü 
145
b. Kolektif Sendika Özgürlüğü 
148
1) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
Sendikaların Kuruluşuna (Varoluşuna) ve
Faaliyetlerine Dair Güvenceler 
150
2) Kolektif Sendika Özgürlüğü Çerçevesinde
Sendikaların Kullanabileceği Araçlara Dair
Güvenceler 
154
3) Güvencelerin Sınırı 
156
F. Bireysel ve Kolektif Sendika Özgürlüklerinin Çatışması 
157
1. Türk Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması 
157
2. Alman Hukukunda Sendikal Özgürlüklerin Çatışması 
159
III. ULUSLARARASI BELGELERDE SENDİKA HAKKI VE ÖZGÜRLÜĞÜ 
163
A. Birleşmiş Milletler Belgeleri 
163
1. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi 
163
2. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası
Sözleşme 
164
3. Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi 
165
B. Avrupa Konseyi Belgeleri 
166
1. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 
166
2. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı 
167
C. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri 
167
1. Genel Olarak 
167
2. 87 Numaralı Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının
Korunması Sözleşmesi 
168
3. 11 Numaralı Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi 
170
4. 98 Numaralı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi 
172
5. 151 Numaralı Çalışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sözleşmesi 
173
6. Uluslararası Sözleşmelerin Ulusal Hukuka Etkisi 
175
a. Genel Olarak 
175
b. Kuramsal Yaklaşımlar 
176
c. Uluslararası Sözleşmelerinin Türk Hukukundaki Yeri 
177
ç. Doğrudan Uygulanabilirlik (Self–Executing) Sorunu 
180
İKİNCİ BÖLÜM
SENDİKALARIN KURULUŞUNA DAİR İLKELER
§ 4. SERBEST KURULUŞ İLKESİ ve SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ 
183
I. SERBEST KURULUŞ İLKESİ 
183
A. Kuruluş Sistemleri 
183
1. İzin (Ruhsat/İmtiyaz) Sistemi 
184
2. Normatif Sistem 
185
3. Serbest Kuruluş Sistemi 
186
4. Karma Sistem 
188
B. Sendikalarda Serbest Kuruluş İlkesi 
188
1. Genel Olarak 
188
2. Kurucu Olabilme Koşulları 
191
a. İşçi Sendikası Kurucuları Bakımından 
191
1) İşçi Statüsü 
191
2) STİSK m. 6 Kapsamında Yer Alan Koşullar 
194
a) Fiil Ehliyetine Sahip Olma 
195
b) Fiilen Çalışma Koşulu 
196
c) Belirli Suçlar Dolayısıyla Mahkûmiyetin
Bulunmaması 
199
3) Mevcut Sendika Üyeliğinin Kuruculuğa Etkisi 
200
b. İşveren Sendikaları Kurucuları Bakımından 
204
c. Konfederasyonların Kuruluşu Bakımından 
206
3. Kurucu Sayısı 
206
4. Sendika ve Konfederasyonların Kuruluşunda Usul 
207
a. Sendika Tüzüğünün Hazırlanması ve Teslimi 
207
b. Tüzük ya da İlgili Belgelerde Hukuka Aykırılık Bulunması 
212
c. Tüzük Hükümlerinin Yargısal Denetimi 
214
5. Kuruluşlarda Birleşme ve Katılma 
215
6. Sendika Şubeleri ile Temsilcilikler 
216
7. Alman Hukukunda Sendikaların Serbest Kuruluşu 
219
a. Sendikaların Hukuki Statüleri 
219
b. Sendika/Dernek Kurma Hakkı ve Hak Sahipleri 
220
c. Sendikaların Kuruluşu ve Tüzüklerinin İçeriği 
221
1) Alman Medeni Kanunu (BGB) ve Temel Ayrımlar 
221
2) Alman Medeni Kanunu Çerçevesinde Tescilli
Derneklerin Kuruluşuna Dair Temel Hukuki
Düzenlemeler 
222
a) Üye Sayısı 
222
b) Dernek Tüzüğünün Temel İçeriği 
223
c) Derneğin Tescili 
227
ç) Tescilin Etkisi ve Şartlardaki Eksikliklerin Yasal
Sonuçları 
228
3) Sendikaların Kuruluşu ve Tüzükleri 
231
ç. Tüzük Değişiklikleri 
235
d. Sendikaların Birleşmesi veya Bölünmesi 
235
e. Sendikaların Sona Ermesi 
236
II. SENDİKALARIN TÜZEL KİŞİLİĞİ 
237
A. Tüzel Kişilik Kavramı 
237
1. Hukuki Düzlemde Kişilik Kavramı 
237
2. Tüzel Kişilik Türleri 
240
B. Sendikal Örgütlerde Tüzel Kişilik 
241
C. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 
243
Ç. Tüzel Kişilik Kazanamayan Oluşumlar 
244
D. Alman Hukukunda Sendikaların Tüzel Kişilikleri 
246
1. Sendikaların (Derneklerin) Tüzel Kişilikleri 
246
a. Alman Medeni Kanunu Bağlamında Temel Ayrımlar 
246
1) Genel Olarak 
246
2) Ekonomik Amaç Güden ve İdeal Amaç Güden
Dernek Ayrımı 
246
3) Tüzel Kişiliği Olmayan Dernekler 
247
a) Genel Olarak 
247
b) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Tanınan Bazı
Temel Haklar ve Yükümlülükleri 
249
c) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Temel
Örgütsel Yapısı 
252
i. Genel Kurul 
252
ii. Yönetim Kurulu 
253
iii. Diğer Organlar 
254
ç) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklere Üyelik ile
Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri 
255
i. Üyelik ve Üyeliğin Sona Ermesi 
255
ii. Üyelerin Temel Hak ve Yükümlülükleri ile
Dernek Borçlarından Sorumluluk 
256
d) Tüzel Kişiliği Olmayan Derneklerin Sona
Ermesi ve Tasfiyesi 
257
4) Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı 
258
b. Tüzel Kişiliğe Sahiplik Ayrımında Sendikaların Durumu 
259
2. Sendikaların Temsili ve Hukuki Sorumlulukları 
262
§ 5. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİ 
264
I. GENEL OLARAK 
264
II. YASAL DÜZENLEMELER VE DEĞERLENDİRME 
267
A. Yasal Düzenlemeler 
267
B. Yasal Düzenlemelerin Değerlendirilmesi 
269
1. Yasal Düzenlemelerin Genel Değerlendirmesi 
269
a. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme 
269
b. Meslek Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme 
271
c. İşyeri Esasına Göre Sendikalaşma Bağlamında
Değerlendirme 
276
2. ILO Normları Bağlamında Değerlendirme 
280
3. Güçlü Sendikacılık Perspektifi Bağlamında Değerlendirme 
281
4. Sendika İçi Demokrasi Bağlamında Değerlendirme 
285
III. İŞKOLUNUN ÖNEMİ VE İŞKOLLARININ BELİRLENMESİ 
287
A. İşkolunun Önemi 
287
B. İşkollarının Belirlenmesi 
289
C. Genel İşler İşkolu ve Genel Sendikalar 
293
1. Genel İş Kavramı 
293
2. Genel Sendikalar 
294
3. Konunun Değerlendirilmesi 
294
Ç. NACE Kodlama Sistemi ve İşkolu Tespitinde Yarattığı Sorunlar 
296
IV. İŞKOLU TESPİTİ BAĞLAMINDA İŞYERİ KAVRAMI, SINIRLARIN TESPİTİ
VE ASIL İŞ – YARDIMCI İŞ AYRIMI 
298
A. Genel Olarak 
298
B. Bağımsız İşyeri – İşyerine Bağlı Yer Ayrımı ve İşletme Kavramı 
299
C. Asıl İş – Yardımcı İş Ayrımı 
303
Ç. Ağırlıklı İşin Belirlenmesi 
305
D. Alt İşveren İlişkileri 
306
V. İŞKOLU TESPİTİNDE USUL 
307
A. Bakanlık Tarafından İşkolu Tespitinin Yapılması 
307
B. Bakanlığın İşkolu Tespiti Yapmaktan Kaçınması 
309
C. İşkolu Tespitine İtiraz 
311
Ç. İşkolu Tespit Talebi ve Bunun Yetki Sürecine Etkisi 
314
VI. İŞKOLU ESASINA GÖRE SENDİKALAŞMA İLKESİNİN İSTİSNASI 
317
VII. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÖRGÜTLENMESİNDE
BENİMSENEN ESASLAR 
320
A. Örgütlenme Düzeyi ve Başlıca İşkolları 
320
1. Genel Olarak 
320
2. Alman Hukukunda İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi
(,,Industrieverbandsprinzip”) 
321
3. Çok Sektörlü/İşkollu İşçi Sendikaları
(,,Multibranchengewerkschaften”) 
325
4. Alman Hukukunda İşçi Sendikalarının Örgütlendiği Başlıca
İşkolları 
328
a. İşkollarının Belirlenmesi 
328
b. Alman Hukukunda Sendikal Örgütlenmeye Esas Başlıca
İşkolları 
329
B. Güçlü Sendikacılık Perspektifi ve Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti
(,,Tariffähigkeit”) 
332
1. Genel Olarak Alman Hukukunda Toplu İş Sözleşmeleri 
332
a. Toplu İş Sözleşmesinin Tanımı ve İşlevleri 
332
b. Toplu İş Sözleşmesi Türleri 
334
c. Toplu İş Sözleşmelerinin Tarafı Olarak İşverenler ve
İşveren Kuruluşları 
335
2. Güçlü Sendikacılık Perspektifi 
336
3. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti (,,Tariffähigkeit”) 
337
a. Genel Olarak 
337
b. Yasal Düzenlemeler ve Yargı Kararları Işığında Toplu İş
Sözleşmesi Ehliyeti 
339
1) Toplu İş Sözleşmesi Yapma Amacının Bulunması 
341
2) Alandaki Hukuki Düzenlemelere Bağlılık 
341
3) Sosyal Baskı Gücü (Baskı Uygulayabilme Kabiliyeti) 
342
4) Demokratik İlkelere Uygunluk 
344
c. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyetinin Başlangıcı ve Sona Ermesi 
344
§ 6. SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ 
346
I. GENEL OLARAK 
346
II. YASAL DÜZENLEMELER VE KONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 
348
A. Genel Olarak 
348
B. İşkolu Esasına Göre Sendikalaşma İlkesi ve Güçlü Sendikacılık
Bağlamında Değerlendirme 
349
C. Serbest Kuruluş ve Demokratik Esaslara Uygunluk (Sendika İçi
Demokrasi) İlkeleri Bağlamında Değerlendirme 
351
III. 87 NUMARALI ILO SÖZLEŞMESİNDE SENDİKA ÇOKLUĞU İLKESİ 
352
IV. SENDİKA TEKLİĞİ İLKESİ 
352
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN ÇOKLUĞU 
355
A. Genel Olarak 
355
B. Kavramsal Bir Tartışma Olarak Sendikal Çoğulculuk
(,,Gewerkschaftspluralismus”) – Sendikal Çoğulluk
(,,Gewerkschaftspluralität”) Ayrımı 
360
C. Alman Hukukunda Sendikal Çoğulluk 
361
1. Sendikal Çoğulluk ve Rekabet İlişkisi 
361
2. Yasal Düzlemde Sendikal Çoğulluk 
364
a. Özgür ve Toplumsal Bir Düzenin Tezahürü Olarak
Sendika Çoğulluğu 
364
b. Devletin Düzenleme Yetkisi 
365
3. Sendikal Çoğulluk Anlayışının Olumlu ve Olumsuz Yönleri 
368
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SENDİKALARIN FAALİYETLERİNE VE İŞLEYİŞİNE DAİR İLKELER
§ 7. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL SAFLIK İLKESİ 
371
I. GENEL OLARAK 
371
II. SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI 
373
A. Devlete Karşı Bağımsızlık 
373
B. Siyasi Partilere Karşı Bağımsızlık 
375
1. Genel Olarak 
375
2. Sendika – Siyaset İlişkisi 
376
3. Siyasi Faaliyetlerin Sınırı 
378
a. Sendikaların Siyasi Faaliyetlerinin Sınırı 
378
b. Sendika Üyelerinin ve Yöneticilerinin Siyasi
Faaliyetlerinin Sınırı 
380
c. Siyasi Amaçlı Grevler 
381
4. ILO Sendika Özgürlüğü Komitesi İlke Kararları Bağlamında
Sendikaların Siyasi Faaliyetleri 
382
C. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık
İlkesi 
384
1. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
384
2. Sendikal Saflık İlkesi 
386
3. Konunun Değerlendirilmesi 
387
III. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN BAĞIMSIZLIĞI VE SENDİKAL
SAFLIK 
389
A. Genel Olarak 
389
B. Sosyal Tarafların Birbirlerine Karşı Bağımsızlığı 
389
1. Bağımsızlığın Anlamı, Kökeni ve Hukuki Boyutu 
389
2. Sendikaların Bağımsızlığı ve Sendikal Saflık 
391
3. Örgütsel Bağımsızlık 
393
4. Ekonomik Bağımsızlık 
395
5. İşyeri – İşletme Düzeyini Aşan Örgütlenme 
399
6. İşveren Vekillerinin ve Üst Düzey Yöneticilerin İşçi
Sendikasına Üyelikleri 
400
7. Sendika Çalışanlarının Sendikalaşması 
403
C. Üçüncü Taraflara Karşı Bağımsızlık 
404
1. Devlete Karşı Bağımsızlık 
404
2. Siyasi Partilere, Dini Organizasyonlara, Diğer Kurum ve
Kuruluşlara Karşı Bağımsızlık 
406
§ 8. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ 
408
I. GENEL OLARAK 
408
II. SENDİKA ÜYELİĞİNİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
409
III. İŞÇİ SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI 
410
A. Genel Olarak 
410
B. Sendika Üyeliğinin Koşulları 
412
1. Yaş Şartı 
412
2. İşçi Niteliği 
413
3. Sendika Tüzüğünde Belirlenen Niteliklere Sahip Olma 
414
4. Sendikanın Kurulu Olduğu İşkolunda Çalışma 
415
C. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler 
416
1. Sendika Üyeliği Tespitinin Önemi 
416
2. İşçinin Başvurusu 
417
3. Sendikanın Kararı 
418
4. Üyelik Talebinin Reddi Kararına Karşı İşçinin Dava Hakkı 
421
IV. İŞVEREN SENDİKASI ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI 
422
A. Sendika Üyeliğinin Koşulları 
422
B. Üyeliğin Kazanılmasına Dair İşlemler 
424
V. ÜST KURULUŞ VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ 
424
A. Sendika Üyeliğinin Üst Kuruluşlarla İlişkisi 
424
B. Üst Kuruluşlara Üyelik 
425
C. Uluslararası Kuruluşlara Üyelik 
427
VI. ÜYELERİN TEMEL HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
428
A. Genel Olarak 
428
B. Üyelerin Temel Hakları 
429
1. Sendikal Faaliyetlere ve Yönetime Katılma Hakkı 
429
2. Sendikanın Faaliyetlerinden ve Tesislerinden Yararlanma ile
Eşit İşlem Görme Hakkı 
430
3. Üyelerin Korunmasına İlişkin Haklar 
432
C. Üyelerin Temel Yükümlülükleri 
432
1. Sendika Düzenine Uyma Yükümlülüğü 
432
2. Aidat Ödeme Yükümlülüğü 
434
VII. SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ 
435
A. Kendiliğinden Sona Erme 
435
B. İstifa (Üyelikten Çekilme) 
437
C. İhraç (Üyelikten Çıkarma) 
438
1. Genel Olarak 
438
2. İhracın Koşulları ve Usulü 
440
a. İhraç Sebepleri ve Yasal Çıkarma Yetkisi 
440
b. Genel Kurul Kararı 
442
c. Genel Kurul Kararına İtiraz ve Üyeliğe Etkisi 
444
Ç. Üyeliği Etkilemeyen Durumlar ve Askı Hali 
445
VIII. SENDİKA ÜYELİĞİNDE TEKLİK İLKESİ 
447
A. Genel Olarak 
447
B. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin 87 numaralı ILO Sözleşmesi
Bakımından Değerlendirilmesi 
449
C. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesinin İstisnaları 
450
1. Farklı İşkollarında Kurulu Sendikalara Üyelik 
450
2. Aynı İşkolunda Kurulu Sendikalara Birden Fazla Üyelik 
451
3. Mevsimlik İş Sözleşmeleri ile Çalışanların Sendika Üyelikleri 
452
4. Farklı İşkollarına Tabi Çalışmanın Sendika Üyeliklerine Etkisi 
454
Ç. Sendika Üyeliğinde Teklik İlkesi ve Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi
İlişkisi 
455
1. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi 
455
a. Genel Olarak 
455
b. İşkolu Barajı ve Çoğunluk Şartı (İşyeri/İşletme Barajı) 
456
c. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisinin Tespiti 
458
2. Toplu İş Sözleşmesi Yetkisi ve Çoklu Sendika Üyeliğinin
Yetkiye Etkisi 
459
IX. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKA ÜYELİĞİ VE SENDİKA ÜYELİĞİNE
İLİŞKİN ESASLAR 
461
A. Alman Dernekler Hukuku Kapsamında Üyelik ile İlgili Temel
Hususlar 
461
1. Genel Olarak 
461
2. Dernek Üyeliğinin Hukuki Boyutu 
461
3. Üyelik Türleri 
462
4. Üyelerin Temel Hakları 
464
5. Üyelerin Temel Yükümlülükleri 
467
6. Üyeliğin Kazanılması ve Sona Ermesi 
469
a. Üyeliğin Kazanılması 
469
b. Üyeliğin Sona Ermesi 
471
1) Genel Olarak 
471
2) Üyelikten Çıkarma (,,Ausschluss”) 
471
B. Sendika Üyeliği Bakımından Hak Sahipleri 
473
1. Genel Olarak 
473
2. İşçi Sendikalarına Üyelik Hakkının Bazı İş İlişkileri
Bakımından Değerlendirilmesi 
476
a. İşçi Benzeri Statüde Bulunan Kimseler 
476
b. Yeni Bağımsız Çalışan Statüsü (,,Neue Selbstständige”) 
476
c. Freelancerlar 
477
ç. Üst Düzey Yöneticiler 
477
C. Sendika Üyeliği 
478
1. Genel Olarak 
478
2. Çifte ya da Çoklu Üyelik 
480
3. Toplu İş Sözleşmelerinden Bağımsız Üyelik (,,OT–
Mitgliedschaft”) 
482
a. İşveren Kuruluşları Bakımından 
482
b. İşçi Kuruluşları Bakımından 
485
Ç. Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi 
487
§ 9. DEMOKRATİK ESASLARA UYGUNLUK (SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ) İLKESİ 
489
I. GENEL OLARAK 
489
II. DEMOKRASİ KAVRAMI, ANAYASANIN DEMOKRATİK NİTELİĞİ VE
TEMEL DEMOKRASİ İLKELERİ 
491
A. Tanım 
491
B. Anayasanın Demokratik Niteliği 
492
C. Temel Demokrasi İlkeleri 
493
III. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ 
495
A. Kavramsal Açıdan Sendika İçi Demokrasi, Önemi ve Amacı 
495
B. Sendika İçi Demokrasi İlkesine İşlerlik Kazandıran Mekanizmalar 
498
1. Seçim ve Katılımcılık 
498
2. Çoğunluğun İktidarı ve Azınlığın Korunması 
499
3. Şeffaflık ve Denetim 
500
IV. SENDİKA İÇİ DEMOKRASİ İLKESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 
502
A. Genel Olarak 
502
B. Sendikaların Kuruluşu Bağlamında Değerlendirme 
503
C. Sendikaların Tüzükleri Bağlamında Değerlendirme 
505
Ç. Sendika Üyeliği Bağlamında Değerlendirme 
507
1. Sendika Üyeliği ve Sendika Üyeliğinden Çekilme 
507
2. Sendika Üyeliğinden Çıkarılma 
510
D. Sendikanın Faaliyetleri Bağlamında Değerlendirme 
513
E. Genel Kurul ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme 
514
1. Genel Olarak 
514
2. Doğal Delegelik ve Delege Seçimi 
516
3. Genel Kurul Toplantıları 
519
4. Genel Kurul Tarafından Alınacak Kararlar 
524
5. Seçimler 
526
F. Yönetim Kurulu ve İşleyişi Bağlamında Değerlendirme 
529
G. Sendika İçi Disiplinin Tesis Edilmesi Bağlamında Değerlendirme 
534
Ğ. Sendikanın Denetimi ve Denetim Kurulu Bağlamında
Değerlendirme 
536
H. Sendikanın Kapatılması Bağlamında Değerlendirme 
541
V. ALMAN HUKUKUNDA SENDİKALARIN DEMOKRATİK ESASLARA
UYGUNLUĞU 
543
A. Genel Olarak 
543
B. İlkesel Katılım/Yönetime Katılım Güvencesi (,,Prinzipielle
Teilhabegewährleistung”) 
546
1. Demokratik Örgütlenme ve Etkin Yönetime Katılım Yoluyla
Temsil 
546
2. Üst Kuruluşlar Nezdinde Yönetime Katılma 
549
C. Demokratik Örgütlenme İlkesinin Dernekler Hukuku Bağlamında
Temel Gereksinimleri 
551
1. Genel Olarak 
551
2. Sendika Tüzüğünün Demokratik Esaslara Uygunluğu 
552
3. Genel Kurul Toplantıları 
553
4. Aktif Seçme Hakkının Tanınması 
554
5. Azınlığın Korunması 
554
6. Gizli Oy Prensibi, Çoğunlukla Karar Alma ve Eşit Oy Hakkının
Tanınması 
555
7. Delegelerin ve Kurul Üyelerinin Seçilmesi ile Doğal Delegelik
Statüsü 
557
8. Kadın Temsil Kotaları 
558
9. Öneri Hakkının Tanınması 
560
10. Üyelikten Ayrılma Hakkı 
561
Ç. Toplu İş Sözleşmesi Ehliyeti Bağlamında Demokratik Örgütlenme
İlkesinin Değerlendirilmesi 
562
SONUÇ 
565
KAYNAKÇA 
577