Tasarım Hakkına Tecavüz Dr. Hande Özbal Sözer  - Kitap

Tasarım Hakkına Tecavüz

1. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
256
Barkod:
9786253819682
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
690,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Tasarım hukuku, ürünlerin dış görünümüne ilişkin özgün unsurları koruyarak hak sahiplerine hem ticarî değer yaratma hem de rekabet avantajı sağlama olanağı sunar. Bu nedenle, hukuka aykırı müdahalelere karşı etkili şekilde korunması, fikrî mülkiyet sisteminin işleyişi bakımından önem taşır.
Bu çalışmada, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında tasarım hakkının kapsamı ve bu hakka tecavüz teşkil eden fiiller sistematik biçimde incelenmektedir. Türk hukukundaki düzenlemeler Avrupa Birliği'nin 6/2002 sayılı Topluluk Tasarım Tüzüğü ve 2024/2822 sayılı Reform Tüzüğü ile karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
Sınai Mülkiyet Kanunu'nda tasarımlar için aranan "ayırt edicilik" kriteri ile ihlal değerlendirmesinde kullanılan "ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" ölçütün arasındaki kavramsal uyumsuzluk ele alınmış; bu ayrımın uygulamada doğurabileceği öngörülebilirlik ve etkin koruma sorunları irdelenmiştir. Tasarım hukuku ile haksız rekabet hükümleri arasındaki kesişim alanları incelenerek, tescilli ve tescilsiz tasarımlar bakımından bu hükümlerin uygulanma koşulları öğretideki görüşler ve yargı kararları ışığında değerlendirilmiştir.
Çalışma, tasarım koruması ile ihlal ölçütleri arasındaki ilişkiyi hem teorik hem de Pratik boyutlarıyla inceleyerek, daha tutarlı ve işlevsel bir koruma rejimine duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Tasarım Hukuku
.
Tasarım Korumasının Şart ve Koşulları
.
Kümülatif Koruma (Diğer Sınai Mülkiyet Hakları ile Haksız Rekabet Hükümleri Kapsamında Koruma)
.
Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti ve Öngörülen Sorunlar
.
Tasarım Hakkına Tecavüzde Kanunla Düzenlenen Haller
.
Talep ve Davalar
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
Kısaltmalar 
13
GİRİŞ 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
TASARIM HUKUKUNA GENEL BAKIŞ
I. TASARIMIN TARİHSEL GELİŞİMİ 
19
II. TASARIM HAKKININ ULUSLARASI HUKUKTA TANINMASI 
20
A. Genel Olarak 
20
B. Paris Sözleşmesi 
22
C. Bern Anlaşması 
23
D. Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPS) Anlaşması 
25
E. Lahey Anlaşması 
26
F. Locarno Anlaşması 
28
G. Topluluk Tasarımı 
29
III. TÜRKİYE’DE TASARIM HAKKI KAVRAMININ TARİHSEL GELİŞİMİ 
32
IV. TASARIM KORUMASININ KONUSU 
34
A. Görünüm 
36
B. Ürün veya Ürün Parçası 
38
C. Tasarım Çeşitleri 
40
1. Tescilli ve Tescilsiz Tasarımlar 
40
a. Tescilli Tasarımlar 
40
b. Tescilsiz Tasarımlar 
42
2. İki ve Üç Boyutlu Tasarımlar 
46
3. Estetik ve Fonksiyonel Tasarımlar 
47
4. Endüstriyel Olan ve Endüstriyel Olmayan Tasarımlar 
48
5. Yedek Parça Tasarımlar 
50
a. Yedek Parçanın Fonksiyonel ve Görsel Açıdan Bağımsız Olması 
51
b. Birleşik Ürünün Görünümüne Bağımlı Olan Parça Tasarımları 
51
c. Birleşik Ürünle Kullanılabilmesi İçin Belirli Bir Şekilde Üretilmesi Gereken Yedek Parça Tasarımları 
55
d. Görünmeyen Parça Tasarımları 
57
V. TASARIM HAKKININ DİĞER SINAİ MÜLKİYET HAKLARI İLE İLİŞKİSİ 
58
A. Patent ve Tasarım İlişkisi 
58
B. Faydalı Model ve Tasarım İlişkisi 
60
C. Marka ve Tasarım İlişkisi 
61
D. Tasarım Hakkı ve Fikir ve Sanat Eserleri Ayırımı 
62
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK HUKUKUNDA TASARIMLARIN
KORUMA KAPSAM VE ŞARTLARI
I. TASARIM KORUMASININ ŞARTLARI 
63
A. Yenilik 
65
1. Yenilik Türleri 
66
a. Mutlak Yenilik– Nispi Yenilik 
66
b. Nesnel Yenilik– Öznel Yenilik 
67
c. Basit Yenilik– Nitelikli Yenilik 
69
2. SMK Uyarınca Yenilik 
69
3. Yenilik Unsurunun Tespiti Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar 
73
B. Ayırt Edici Nitelik 
77
1. Ayırt Edici Nitelik Kavramı 
77
2. Bilgilenmiş Kullanıcı 
80
3. Tasarımcının Özgürlük Alanı 
83
4. Genel İzlenim 
85
5. Farklılıklardan Çok Ortak Özelliklere Ağırlık Verilmesi 
89
C. Yeniliği ve Ayırt Edici Niteliği Etkilemeyen Açıklamalar 
90
1. Gizlilik Şartıyla Üçüncü Kişilere Açıklama 
91
2. Tasarımcının İzni ile Üçüncü Bir Kişi Tarafından veya Tasarımcı ile Olan İlişkinin Kötüye Kullanımı Sonucu Kamuya Sunulması 
92
II. HAK SAHİPLİĞİ 
93
A. Genel Olarak 
93
B. Çalışanların Tasarımları 
95
C. Yapay Zeka Tasarımları 
95
D. Tasarım Hakkı Sahibinin Hakları 
97
III. KORUMA SÜRESİ, HÜKÜMSÜZLÜK VE SONA ERME 
99
A. Tasarımın Hükümsüzlüğü 
99
B. Tasarım Koruma Süresi 
104
1. Tescilli Tasarımların Koruma Süresi 
104
2. Tescilsiz Tasarımların Koruma Süresi 
104
IV. KORUMA KAPSAMI VE KORUMA DIŞI HALLER 
105
A. Tasarım Korumasının Kapsamı 
106
B. Koruma Dışı Haller – SMK m.58/4 
108
1. Kamu Düzenine ve Genel Ahlaka Aykırı Tasarımlar 
109
2. Teknik Fonksiyonun Tasarımı Şekillendirmesi 
110
3. Bağlantı Parça Tasarımları 
112
V. TASARIM HAKKININ KAPSAMI VE KAPSAM DIŞINDAKİ HALLER 
113
A. Tasarım Hakkının Kapsamı 
114
B. Tasarım Hakkı Kapsamı Dışında Kalan Haller 
116
1. SMK m.59/4 ve 5 Uyarınca Tasarım Hakkının İhlali Sayılmayan Haller 
117
2. Onarım Amaçlı Kullanım (Yedek Parça Tasarımlar) 
118
3. Ön Kullanım Hakkı 
120
4. Sessiz Kalma Nedeniyle Hak Kaybı İlkesi 
121
5. Hakkın Tükenmesi İlkesi 
124
a. Ülkesel Tükenme 
124
b. Bölgesel Tükenme 
125
c. Uluslararası Tükenme 
127
VI. KÜMÜLATİF KORUMA 
128
A. Genel Olarak 
128
B. Tasarımların Marka Mevzuatı ile Korunması 
131
C. Tasarımların Fikir ve Sanat Eserleri Mevzuatı ile Korunması 
135
C. Tasarımların Haksız Rekabet Mevzuatı ile Korunması 
139
1. Genel Olarak 
139
2. Haksız Rekabete İlişkin Düzenlemeler 
140
a. Genel Olarak 
140
b. Borçlar Kanunu’ndaki Düzenlemeler 
142
c. Ticaret Kanunu’ndaki Düzenlemeler 
143
3. Tasarım Hakkı ve Haksız Rekabet Hukuku Arasındaki İlişki 
144
a. Haksız Rekabet Mevzuatının Uygulanmasını Kabul Etmeyen Görüş 
144
b. Haksız Rekabet Mevzuatının Uygulanabileceğini Savunan Görüş 
145
4. Haksız Rekabet Hükümlerinin Tasarım Hakkına Uygulanabilirliğine İlişkin Uygulama 
147
5. Değerlendirme 
154
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TASARIM HAKKINA TECAVÜZ
I. GENEL OLARAK 
157
II. TASARIM HAKKINA TECAVÜZÜN TESPİTİ 
159
A. Genel Olarak 
159
B. Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti İçin Değerlendirilecek Hususlar 
172
1. Bilgilenmiş Kullanıcıda Bıraktığı Genel İzlenim 
172
2. Tasarımın Kullanıldığı Ürün Grubu 
174
3. Kendisinden Önce Gelen Tasarımlar 
176
C. Kusurun Tecavüzün Tespitine Etkisi 
177
III. TASARIM HAKKINA TECAVÜZ HALLERİ 
180
A. Üretmek 
181
B. Piyasaya sunmak 
183
C. Satmak veya Sözleşme Yapmak için Öneride Bulunmak 
188
D. İzinsiz Olarak Tasarımın Ticari Amaçlarla Kullanılması veya Bulundurulması 
189
E. İthal Etmek 
190
F. Başka Bir Şekilde Ticaret Alanına Çıkarmak 
191
G. İzinsiz Olarak Lisans Hakkının Genişletilmesi veya Devredilmesi 
192
H. Tasarım Hakkının Gasbı 
194
IV. HUKUKİ ÇARELER, DAVALAR VE GEÇİCİ TEDBİRLER 
196
A. Genel Olarak 
196
B. Tasarım Hakkı Sahibinin İhlallere Karşı Talepleri 
196
1. İhtiyati Tedbir 
196
2. Delil Tespiti Talebi 
199
C. Açılabilecek Davalar 
200
1. Tecavüzün Tespiti Davası 
201
2. Tecavüzün Önlenmesi ve Durdurulması Davası 
202
3. Tecavüzün Giderilmesi Davası 
204
4. Tazminat Davası 
205
a. Genel Olarak 
205
b. Maddi Tazminat Davası 
209
c. Manevi Tazminat Davası 
213
d. İtibar Tazminatı Davası 
214
5. Tecavüzün Olmadığının Tespiti Davası 
216
D. ileri Sürülebilecek Diğer Talepler 
217
1. Ürün ve Araçlara El Konulması 
218
2. Ürün ve Araçlar Üzerinde Mülkiyet Hakkı Tanınması 
219
3. Ürün ve Araçların Şekillerinin Değiştirilmesi veya İmhası 
220
4. Hükmün İlgililere Tebliği ve Kamuya İlan Yoluyla Duyurulması 
221
E. Önceki Hakların Etkisi (SMK m.155) 
221
F. Taraflar, Yetkili ve Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı 
224
1. Taraflar 
224
a. Davacılar 
224
b. Davalılar 
226
2. Dava Şartı Olarak Arabuluculuk 
226
3. Yetkili ve Görevli Mahkeme 
228
4. Zamanaşımı 
230
Sonuç 
233
Kaynakça 
241