Parlamento Hukuku Şeref İba  - Kitap

Parlamento Hukuku

11. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
366
Barkod:
9786253610586
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
700,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
10. baskı
Eylül 2025
595,00
595,00 (%0)
9. baskı
Eylül 2024
470,00
245,00 (%48)
8. baskı
Ekim 2022
465,00
95,00 (%80)
7. baskı
Eylül 2020
450,00
45,00 (%90)
Kitabın Açıklaması
"Parlamento Hukuku" isimli bu kitap, bu alanda ilk kitap olmasının yanı sıra, genel geçer kaynak niteliğine kavuşmuştur. Ülkemizde 2017 yılında gerçekleştirilen şekil bakımından kısmi, ancak maddi yönden radikal ve dönüştürücü Anayasa değişikliği sonrası, başkanlık sisteminin kendine mahsus bir modeline geçilmiştir. "Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi" adı verilen Türk tipi hükümet sistemi, "belirgin kuvvetler ayrılığı" ve "güçlü parlamento" esasları doğrultusunda siyasi sistemin ana aktörlerinin işlerliğini geliştirme genel hedefine yönelmiştir.
Yeni hükümet sistemine sancılı geçiş sürecinde gereken yeni bir TBMM İçtüzüğü hala yapılamamıştır. Ancak, Anayasa, ilgili kanunlar ve TBMM İçtüzüğünde yapılan kısmi değişiklikler, hükümet sistemiyle birlikte tanımlanan bütün terimler üzerinde "ezber bozan" sonuçlar doğurmuştur. Hükümetin temsili, kanun tasarısı, sözlü soru, ön görüşme, gensoru, başbakan gibi yaygın sözcükler yasama dilinden bütünüyle çıkmıştır.
Bu anlamda gerçekleştirilen zorunlu nitelikteki bazı kısmi içtüzük değişiklikleri ışığında, önceki baskıda yer alan yasama ilke ve kavramları ile kurumsal işleyiş, tüm boyutlarıyla bu yeni baskıda gözden geçirilmiş ve güncellenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Genel Esaslar
.
TBMM'nin Çalışma Düzeni ve Yasama Dili
.
Yasama Ve Denetim İşlemleri ve Uygulamaları
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Onbirinci Baskı Önsözü 
5
İçindekiler 
7
1. Bölüm
GENEL ESASLAR
I. “PARLAMENTO” KAVRAMI 
15
II. KUVVETLER AYRILIĞI İLKESİ VE PARLAMENTO 
17
III. TÜRK PARLAMENTO TARİHİNDE GELİŞMELER 
20
IV. PARLAMENTERİZM VE PARLAMENTER SİSTEMLER 
29
V. PARLAMENTOLARIN GELECEĞİ VE TEMEL SORUN ALANLARI 
34
A. Parlamento Reformu 
34
B. Parlamentolar ve Temsil Krizi 
40
C. Parlamentonun Yapısı ve Çift Meclis Tartışmaları 
41
1. Demokratik Yönden 
42
2. Yasama ve Denetim İşlemleri Yönünden 
43
VI. TEMEL KAVRAMLAR VE İLKELER 
47
A. Anayasa ve Parlamento Hukuku 
47
B. Parlamento Hukukunun Kaynakları 
48
C. Parlamento Hukukunun Temel İlkeleri 
52
1. Parlamentonun Sürekliliği ve Süreksizliği İlkeleri 
52
a. Karşılaştırmalı Parlamento Hukukunda “Süreksizlik ve Süreklilik” 
52
b. Türk Parlamento Hukukunda Süreklilik İlkesi 
54
2. Parlamentonun Otonom Konumu ve Özerklik İlkeleri 
57
a. Parlamentonun idari (Yönetsel) Özerkliği İlkesi 
59
b. Parlamentonun Usuli (Yöntemsel) Özerkliği 
63
D. Parlamento İçtüzüğü 
64
1. İçtüzük Kavramı ve Hukuki Niteliği 
64
2. İçtüzüğün Tarihçesi 
67
3. Parlamenton Hukukunun Dinamik Karakteri 
71
4. Parlamento Taktikleri ve İçtüzük Oyunları 
72
E. Yasama Yetkisi ve İşlevi 
73
1. Yasama Yetkisi 
73
2. Yasama İşlevi ve İşlemleri 
76
a. Genel Olarak Yasama İşlemleri 
76
b. Yasama İşlevinin Nitelikleri 
77
3. Yasama Kısıntısı 
78
2. Bölüm
TBMM’NİN ÇALIŞMA DÜZENİ VE YASAMA DİLİ
I. TBMM Üyeliği ve Seçimi 
83
1. Milletvekilliği Sıfatının Başlangıcı 
85
2. Milletvekilliğinin Sona Ermesi 
87
3. Yasama Bağışıklıkları 
90
a. Yasama Sorumsuzluğu 
91
b. Yasama Dokunulmazlığı 
93
4. Yasama Uyumsuzluğu (Bağdaşmazlık) Yaptırımı 
97
5. Milletvekili Devamsızlığının Yaptırımı 
98
II. TOPLANTI DÜZENİ 
99
A. Toplantı Birimleri 
100
1. Oturum 
100
2. Birleşim 
101
3. Yasama Yılı 
102
4. Yasama Dönemi 
102
B. Toplantı Türleri 
106
1. Çağrılı (olağanüstü) / Çağrısız Toplantı 
106
C. Toplantı Gündemi 
108
1. Gündem ve Gündem–Dışı 
108
2. Özel Gündem 
111
3. TBMM Gündeminde “Sunuşlar” 
112
4. Doğrudan Gündeme Alma Önergesi 
114
5. TBMM Gündeminde “Yarım Kalan İşler” 
115
6. Yetersayı (Nisap) İstemleri 
116
a. Toplantı Yeter Sayısı 
116
b. Karar Yeter Sayısı 
118
c. Toplantı Yetersayısı–Karar Yetersayısı İlişkisi 
120
III. KONUŞMA VE GÖRÜŞME DÜZENİ 
120
A. Konuşma Düzeni 
120
1. Genel Olarak 
120
2. Sataşma 
122
3. Teşekkür Konuşması 
122
4. “Son Söz Milletvekilinin” Kuralı 
123
5. “Son Konuşma ya da Oyunun Rengini Açıklama Konuşması” 
123
6. Usul Görüşmesi 
124
7. Genel Kurulda Saygı Duruşu 
124
8. Geçen Tutanak Hakkında Yazılı Düzeltme 
125
9. Yabancı Devlet Adamlarının Meclisi Selamlaması ve Konuşma Yapması 
125
10. “Konu Dışına Çıkmama” ve “Temiz Dil” İlkeleri 
126
B. Görüşme Düzeni 
127
1. Öncelikle Görüşme 
127
2. İvedilikle Görüşme 
128
3. Tekrir–i Müzakere (Yeniden Görüşme) 
129
a. Genel Kurulda 
129
b. Komisyonda 
129
4. Serinleme (48 Saat Bekleme) Süresi 
130
5. Erteleme 
131
6. Kadük ve Yenileme 
132
7. Özel Görüşme/Yasama Yöntemi 
133
a. Temel Kanun ve Torba Kanun 
133
8. Kanun Yapma ve Norm Yazma Tekniği 
138
a. Kanun Türleri 
140
b. Madde Türleri 
152
9. Yasama Tefsiri 
165
a. Tefsir İşlemi Nedir? 
165
b. Yasama Tefsiri ne Değildir? 
167
IV. OYLAMA DÜZENİ VE TÜRLERİ 
169
A. İşaretle Oylama 
169
B. Açık Oylama 
169
C. Gizli Oylama 
171
V. CUMHURBAŞKANI MESAJI 
172
VI. YASAMA BELGELERİ VE İÇ KURULUŞ 
175
A. Gelen Kâğıtlar Listesi 
175
B. Komisyon Raporu (Sıra Sayısı) 
176
C. Gündem Kitapçığı 
177
D. Geri Alma ve “Ters İşlem İlkesi” 
178
E. Komisyonlar Bülteni ve Kadük (Hükümsüz) Listesi 
179
F. TBMM Başkanı Seçimi 
179
G. TBMM Başkanlık Divanının Kuruluş ve İşleyişi 
185
H. Geçici Başkan ve Geçici Başkanlık Divanı 
188
I. Siyasi Parti Grupları 
189
İ. Danışma Kurulu 
192
J. TBMM Komisyonları 
196
K. Uzlaşma (Uyum) Komisyonu 
200
L. Karma Komisyon 
201
1. Yasama Dokunulmazlıklarının Kaldırılması Hakkındaki Karma Komisyonlar 
201
2. Yasama Uyumsuzluğu Karma Komisyonu 
201
3. Devamsızlık Karma Komisyonu 
201
4. Dilekçe ve İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon 
202
3. Bölüm
YASAMA VE DENETİM İŞLEMLERİ VE UYGULAMALARI
I. YASAMA UYGULAMALARI 
207
A. Kanun Teklifi Hazırlama 
207
B. Gerekçe (Genel ve Madde Gerekçesi) 
211
C. Kanun Numaraları 
212
D. Komisyonlara Havale 
216
E. Değişiklik Önergeleri 
218
F. Ret Raporu 
222
G. Anayasa Değişikliği Yöntemi 
222
H. İçtüzük Değişikliği Yöntemi 
224
I. Bütçe Görüşmeleri 
225
İ. TBMM Kararlarının Yayımlanması 
226
J. Milletvekillerinin Devamsızlığı 
228
K. Milletvekillerinin Ödenek ve Yollukları 
230
L. TBMM Başkanının Meclisi Toplantıya Çağırma Görev ve Yetkisinin Çerçevesi 
231
M. TBMM Başkanının Genel Kurula, Başkanlık Divanı, Danışma Kurulu Gibi Bazı Kurullara Başkanlık Yapma Görev ve Yetkisinin Çerçevesi 
232
N. TBMM Başkanının Kanun Tekliflerine İlişkin Görev ve Yetkileri 
235
O. TBMM Başkanının Bilgi Edinme ve Denetim Yollarına İlişkin Görev ve Yetkileri 
242
Ö. TBMM Başkanının Komisyonlara İlişkin Görev ve Yetkileri 
247
P. Komisyonların Kuruluşuna İlişkin 
248
R. TBMM Başkanının Personel ve Güvenlik Güçleriyle İlgili Görev ve Yetkileri 
251
S. TBMM Başkanının ve Başkanvekillerinin Tarafsızlığı 
252
Ş. Sayıştay, RTÜK, Kamu Baş Denetçisi, Kişisel Verileri Koruma Kuruluna ve Anayasa Mahkemesine Üye Seçimi 
253
1. Sayıştay Başkanı ve Üye seçimi 
253
2. RTÜK Üye Seçimi 
255
3. Kamu Baş Denetçisi ve Üye Seçimi 
256
4. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Üye Seçimi 
256
5. Anayasa Mahkemesi’ne Üye Seçimi 
257
T. “Erken Seçim Kararı” ve “Küskünler Harekâtı” 
257
II. DENETİM YOLLARI 
258
A. Yazılı Soru 
258
B. Başkanlıktan Soru 
260
C. Genel Görüşme Önergesi 
261
D. Meclis Araştırması 
264
E. Meclis Araştırması Komisyonlarının Kuruluş ve İşleyişi 
266
F. Yürütmenin Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması 
270
1. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu 
271
2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Hakkında Meclis Soruşturması 
272
G. Meclis soruşturması Komisyonları, Meclis Soruşturması Raporları ve Yüce Divan 
279
H. Denetim Rolü Olan Daimi Komisyonlar 
284
1. Avrupa Birliği Uyum Komisyonu 
284
2. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu 
284
3. Dilekçe Komisyonu 
285
4. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) 
287
5. Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu 
288
6. Dijital Mecralar Komisyonu 
288
III. PARLAMENTONUN YÜRÜTMEYİ GÖZETİM VE DENETİMİ BAĞLAMINDA BİREYSEL BAŞVURU YOLLARI 
288
A. Dilekçe Komisyonu 
289
B. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu 
290
C. KEFEK (Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu) 
290
D. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) 
291
1. Kısa Tarihçe ve Kavram 
291
2. Anayasal Konum 
292
3. Kamu Denetçisinin Statüsü ve Rolü 
293
IV. YENİ DENETİM VE GÖZETİM ARACI OLARAK BİLGİLENİM (HEARING) 
293
V. MİLLETVEKİLLERİNE DİSİPLİN İŞLEMLERİ 
297
A. Disiplin Cezaları 
297
B. TBMM Genel Kurulunda ve Komisyonlarda Gürültü ve Kavga 
299
C. TBMM’de Suç İşlenmesi 
299
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜ 
301
Kaynakça 
353
Kavram Dizini 
363