Türk Anayasal Gelişmeleri ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi Prof. Dr. Ramazan Cengiz Derdiman  - Kitap

Türk Anayasal Gelişmeleri ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi

1. Baskı, 
Ağustos 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa:
581
Barkod:
9786050526011
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
850,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Türkiye'nin anayasal tarihini ve son yıllarda yaşanan hükümet sistemi değişikliğini kapsamlı ve karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele alan özgün bir eserdir. Kitap, hem akademik çevreler hem de hukukla ilgilenen geniş bir okuyucu kitlesi için temel bir başvuru kaynağı olma niteliği taşımaktadır.
Yazar, önsözde belirttiği üzere, eserin en önemli farklarından birinin, hükümet sistemlerinin yalnızca klasik parlamenter ya da başkanlık sistemiyle sınırlı olmadığı; her ülkenin kendi toplumsal ve tarihsel koşullarına uygun, özgün bir sistem geliştirebileceği yaklaşımı olduğunu vurgulamaktadır. Kitap, internet ortamında yayımlanan ve güncellenmiş beş ana başlık altında toplanan makalelerin genişletilmiş ve bütüncül bir versiyonunu sunmaktadır. Her bölümde kapsamlı atıflar ve detaylı notlar yer almakta, böylece okuyucuya derinlemesine bir analiz imkânı sağlanmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Türk Anayasal Gelişmeleri
.
Hâlihazırdaki Hükümet Sisteminin İşleyişi ve Bütçe Hakkı
.
Uygulamada Cumhurbaşkanlığı Sistemi
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER 
Önsöz 
Birinci Bölüm: 
Günümüze Kadar Türk Anayasal Gelişmeleri 
§1 Yazılı Anayasal Gelişmeler Öncesinde Türklerde Devlet Anlayışı ve Hükümet Sistemi 
– Yazının Genel Çerçevesi 
– Türklerde Siyasal Yapılanma: Devlet ve İşleyiş Şekli 
– Türklerde Hakimiyet Anlayışı ve Kullanılışı 
– Halk ve Devlet Arasındaki Siyasal İlişkiler ve Toplumsal Sözleşme 
– Türklerde Kanun ve Hukuk Devleti Anlayışı 
– Türklerde Töre ve Kanuna Bağlılık 
– Türklerde Adalet Anlayışı ve Yönetimde Adaletin Yeri 
– İslâmiyet’ten Evvelki Türklerde 
– İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde 
– İslâmiyet’te Adaletin Yeri ve Önemi – İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde Adaletin Yeri ve Önemi 
– Türklerde Yönetme Usûlü 
– İslâmiyet’ten Evvelki Türklerde 
– İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde 
– Türklerde Hükümdarların Görev, Yetki ve Konumları 
– Türklerde Vezirler ve Veziriazamların Sorumlulukları ve Konumları 
– Osmanlı’da Örfi Hukuk ve İslâm Hukukuna Uygunluğu 
– Türklerde Yürütmenin Dayanağı Kararların Alınması Usûlü: Meşveretin Vazgeçilmezliği 
– İslâmiyet’ten Evvelki Türklerde Meşverete Verilen Değer 
– İslâmiyet’te ve İslâmiyet’ten Sonraki Türklerde 
– Türklerde Danışma ve Karar Mercii Olarak Divan Anlayışı ve “Divanı Hümayun” 
– Türklerde Yargı Fonksiyonunun İcrası Usûlü ve İlkeleri 
– İslâmiyet’ten Evvelki Türklerde 
– İslâmiyet’i Kabul Eden Türklerde 
– Sonuç Yerine: Türklerde Devlet Anlayışı Hükümet Sistemi, Adalet ve Hukuk Güvenliği – Atıflar ve Notlar (§1) 
– Atıf Yapılan Eserler (§1) 
§2 Türk Yazılı Anayasal Gelişmeleri Sürecinde Hükümet Sistemleri 
– Giriş ve Genel Çerçeve 
– Türk Anayasal Gelişmeleri Açısından Osmanlı’da Anayasalı Dönem 
– Osmanlı İlk Yazılı Anayasasına İlişkin Gözlemler 
– “Kanun–ı Esasi”nin öngördüğü Anayasal Perspektifte Yasama ve Yürütme Organı 
– “Meclisi Umumi”nin Teşekkülü ve Kanunların Teklifi ve Kabulüne İlişkin Anayasal Usûl 
– 1876 Anayasasının Oluşturduğu Hükümet Sisteminin Niteliği ve Anayasal Açıdan Bağlayıcılığı 
– Türk Anayasal Gelişmelerinde Senedi İttifak, Tanzimat ve Islahat Fermanlarına Anayasacılık Teorisine Katkı Bakımından Kısa Bakış 
– Türk Anayasal Gelişmeleri Bakımından 1909 Anayasa Değişiklikleri 
– 1909’daki Anayasa Değişiklikleri ve Bu Değişikliklerin Anayasal Niteliği 
– 1909 Değişikliklerinin Türk Anayasal Gelişmesine Katkısı ve Uygulama 
– Türk Anayasal Gelişmelerinde Millî Mücadele ve 1921 Türk Anayasası Dönemi Hükümet Sistemi ve İşleyiş 
– Kuvvetler Birliği (Meclis Hükümeti) Dönemi ve Büyük Millet Meclisi Döneminin Anayasal Niteliği 
– Egemenliğin Kullanımındaki Değişim: Monarşiden Milli Egemenliğe Geçiş 
– 1921 Anayasası’nda Meclis Hükümeti Sistemi ve İşleyişi 
– Meclis Hükümeti Sistemi ve Bunun Anayasal Formül Olmasını Haklı Kılan Sebepler 
– Sistemin İşleyişi: Anayasal ve Siyasal Açıdan Bakış 
– Türk Hukukunda Parlamenter Sisteme Yöneliş: 1924 Anayasasında Öngörülen Hükümet Sistemi 
– 1924 Anayasası İtibarıyla Anayasal Rejim, Hükümet Sistemi ve İşleyişi 
– Anayasal Perspektifte Hükümet Sisteminin Kendine Özgü Yapısı 
– Anayasal Perspektifte Hükümet Sisteminin İşleyişi 
– Anayasal Zeminde Çoğunlukçu Sistem ve Türk Siyasal Hayatına Etkileri 
– Türk Anayasal Sisteminin İşleyişi Bakımından 
– Anayasal Açıdan Tek Parti Sistemi ve Türk Siyasal Sistemindeki Durumu 
– 1921 ve 1924 Anayasal Dönemlerinde “Güçlü Yürütme” Olgusu ve Bunun Sınırlarına İlişkin Değerlendirmeler 
– 1921 ve 1924 Anayasal Süreçleri 
– Kuvvetler Birliğinin Geçerli Olduğu Anayasal Dönem 
– Hükümetin TBMM’ye Sorumluluğuna İlişkin Uygulama 
– Anayasal Hükümler ve Yürütmeyi Güçlendiren Diğer Etkenler 
– Atatürk’ün Anayasal Sistemde Yürütmenin Konumuna İlişkin Görüşleri 
– Yasama Yürütme İlişkileri Bakımından Yürütmenin Güçlenmiş Olması 
– 1924 Anayasası Dönemi ve Anayasal Hükümleri Açısından Durum 
– Anayasal ve Siyasal Açıdan Yürütmenin Güçlendirilmesinin Sınırı 
– Türk Anayasal Gelişmelerinde Yeniden Parlamenter Sisteme Geçiş: 1961 Anayasasının Türk Siyasal Hayatındaki Yeri 
– 1961 Anayasal Düzenlemelerinin Kurduğu Parlamenter Sistem 
– Türk Anayasal Sisteminde İki Meclisli Parlamentonun İhdası 
– Cumhuriyet Senatosunun Demokratik Prensiplere ve İhtiyaca Uygunluğu Sorunu 
– Türk Devlet Hayatında Anayasal ve Toplumsal Bunalımların Sebebi Olarak Görülen Konular ve Sonuçları 
– Anayasal düzende “Yasamanın Üstünlüğü” ve “Görev” Olarak Yürütme 
– Yürütmeyi “Görev” Olarak Gören Anayasal Düzenleme 
– Bu Anayasal Düzenlemenin Yürütmenin Faaliyetlerine Etkisi ve Yetkisizlik Görüşlerinin Değerlendirilmesi 
– Anayasal Hükümlere Göre Yürütmenin Düzenleme Yetkisinin Mevcudiyetine İlişkin İçtihatlar 
– Kanunların Kabulündeki Zorluklar, KHK Çıkarma Yetkisi ve Yürütmeyi Güçlendirici Yenilikler 
– Ülkede Artan Anarşi ve Terör Eylemleri ile Diğer Faktörlerin Anayasal Sisteme Etkisi 
– Yürütmeyi Güçlendirici Yeni Anayasal Yapılanma: 1982 Anayasasına göre Hükümet Sistemi 
– 1982 Anayasası ve Parlamenter Sistem 
– 1961 Anayasasına Tepki Faktörü 
– Yürütmeyi Güçlendirilme Şekilleri 
– Yargıya İlişkin Düzenlemeler 
– Cumhurbaşkanının Güçlendirilmesi 
– Cumhurbaşkanını Yargı Erkine Karşı Güçlendirici Yetkiler 
– Anayasa Mahkemesi’ne Üye Seçimi 
– HSK ve Danıştay’a Üye Atama/Seçme Yetkileri 
– Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçimi ve Partisiyle İlişiğinin Kesilmesini Kaldıran Anayasal Hükmün Etkisi 
– Sonuç Yerine: Türk Anayasal Gelişmeleri Bakımından Genel Değerlendirme 
– I. ve II. Meşrutiyet Dönemi Anayasal ve Siyasal Yapılanması 
– Millî Mücadele Döneminde ve 1924 Anayasasında Hükümet Sistemi ve İşleyişi 
– 1961 Anayasasında Parlamenter Sistem ve Türk Siyasal Hayatı 
– 1982 Anayasası ve Değişiklikleri 
– 6771 Sayılı Kanun’la Yapılan Değişikliklerin Anayasal Sonuçları 
– Güçlü Yürütmenin Yeri 
– Tarihi Anayasal Birikim Bakımından Durum 
– Demokratik Anayasal Cumhuriyette Yürütmenin Sınırlanması Dengesi 
– Atıflar ve Notlar (§2) 
– Atıf Yapılan Eserler (§2) 
İkinci Bölüm: 
Halihazırdaki Hükümet Sisteminin İşleyişi ve Bütçe Hakkı 
§3 Hükümet Sistemi Olarak Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Anlam ve Kapsamı 
– Giriş ve Genel Çerçeve 
– Cumhurbaşkanlığı Sistemi’nin Tanımı ve Hükümet Sistemi Olarak Ortaya Çıkışı 
– Anayasal Hükümlere Göre Tanımı ve İçeriği 
– Tercih Sebepleri 
– Anayasal Açıdan Önemli Noktalar 
– Mevcut Hükümet Sisteminin Anayasal Unsurları ve Özellikleri 
– Genel Değerlendirmeler ve Eleştiri Noktaları 
– Cumhurbaşkanlığı Sisteminin “Hükümet Sistemi” Olarak İlk Kez Önerilişi 
– “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi”nin Gündeme Getirilişi 
– “Öneri”nin İçeriği 
– Hükümet Sistemlerinin Ülkelere Özgü Nitelikleri Açısından Cumhurbaşkanlığı Sistemine Bakış 
– “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi”nin Kendine Özgü Durumu 
– Yeni Hükümet Sistemine “Cumhurbaşkanlığı Sistemi” Demeyi Haklı Kılan Sebepler 
– Cumhurbaşkanlığı Sisteminin “Hükümet Sistemi” Değişikliği Olarak Görülmesi Gereği 
– "Siyasal Rejim" ve "Hükümet Sistemi" Kavramları ve Kapsamı 
– Anayasa Değişikliğinin Siyasal Rejim Değişikliği Olmadığına İlişkin Gerekçeler 
– Anayasa Değişikliklerinin "Siyasal Rejim Değişikliği" Anlamına Gelecek Uygulama ve Girişimlere Elverişli Olup Olmayacağı 
– Egemenliği Kullanan Organların Yetkilendirilmelerinde Dengeleme ve Fren Sistemi 
– Yeni Hükümet Sisteminin Üniter Yapılı Siyasal Rejimin Değişikliğine Elverişliliği 
– Yeni Hükümet Sisteminde Anayasal Yapılanmaya İlişkin Gözlemler ve Sorunlar 
– Anayasal ve/veya Yasal Hükümlerden Kaynaklanan Sorunlar 
– Anayasanın Değiştirilmeden Kalan Hükümlerle Ortaya Çıkan Belirsizlikler 
– Ek ve Geçici Bütçe Teklifleri 
– Uluslararası Andlaşmaların Onaylanmalarının Uygun Bulunmasına Dair Kanun Teklifi 
– Meclis Soruşturmasına İlişkin Yeni Anayasal Usûller 
– Yeni Hükümet Sisteminde “Partili Cumhurbaşkanlığı” 
– Seçimlere İlişkin Yeni Anayasal Hükümlerdeki Belirsizlikler 
– Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine İlişkin Hükümler 
– Diğer Hususlar 
– Atıflar ve Notlar (§3) 
– Atıf Yapılan Eserler (§3) 
§4 Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Bütçe Hakkına İlişkin Düşünceler 
– Genel Çerçeve 
– Bütçe Kavramı ve Kapsamı 
– Bütçe ve Bütçe Kanunu 
– Bütçe Kavram ve Kapsamına İlişkin Genel Bilgiler 
– Anayasa Mahkemesinin Kararlarıyla Bakış 
– Bütçe Kanununun Tabi Olduğu Usûlün Diğer Kanunlardan Farkları 
– Bütçe Kanununda Bütçe Kavram ve Kapsamı Dışında Başka Bir Hükmün Bulunması Yasağı 
– Gelir ve Harcamalara “İzin Veren Onay” Belgesi Olarak Bütçe Kanunu 
– Bütçe Kanunlarının Anayasal Niteliklerinden Söz Edilebilir mi? 
– Bütçe Hakkı Kavramı, Kapsamı ve İlgili Konular 
– Bütçe Hakkı ve Dar ve Geniş Anlamı 
– Bütçe Hakkının Özneleri ve Kullanılabileceği Bütçe Türleri 
– Fon ve Diğer Usûllerin “Bütçe Birliği”ne Etkileri 
– KİT’lerin Bütçelerinin Onaylanması ve Bütçe Hakkı 
– Bütçe Hakkını Kullanma Vasıtaları 
– Geniş Anlamda Bütçe Hakkının Kapsamı 
– Bütçe Kanununun TBMM’de Görüşülmesi ve Resmî Gazetede Yayınlanması 
– Cumhurbaşkanlığı Sisteminde “Bütçe Hakkı”nın Kaybolduğu Görüşleri 
– Bütçe Hakkının Amacı, İşlevi ve Bütçenin Reddinin Sonuçları 
– Yeni Anayasal Hükümlere Göre Bütçe Hakkı Kalkmış mıdır? 
– Sonuç Yerine: Yeni Sistemde Bütçe Hakkı ile İlgili Görüşümüz 
– Atıflar ve Notlar (§4) 
– Atıf Yapılan Eserler (§4) 
Üçüncü Bölüm: 
Uygulamada Cumhurbaşkanlığı Sistemi 
§5 Cumhurbaşkanlığı Sisteminin Genel Olarak Değerlendirilmesi 
– Giriş ve Genel Çerçeve 
– Yürütmenin Konumu İtibarıyla Cumhurbaşkanlığı Sistemi ve Kabinesi 
– Cumhurbaşkanlığı Sistemi Kapsamında Yürütme ve Kabine 
– Karar Alma ve Ortak Akıl 
– Bürokrasi ve Merkezileşme 
– Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kamu Tüzel Kişiliğini Kurma Kapsamı 
– Kamu Tüzel Kişiliğinin Kurulmasına İlişkin Yetkiler ve Tehlikeler 
– Cumhurbaşkanlığı Sistemi ve Plânlama 
– Üst Kademe Yöneticilerini Atama veya Seçme Yetkilerindeki Değişimler 
– Kamu Görevlilerinin Atanması 
– 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 
– Cumhurbaşkanlığına Vekâlet ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları 
– Bakan Yardımcılıklarına İlişkin Gözlemler 
– Üst Kademe Yöneticilerinin Atama Kriterleri 
– Atama ve Görevlendirmelerde Kayırmacılığa Elverişlilik 
– Yürütme ve Yasama Arasındaki İlişkiler Açısından Cumhurbaşkanlığı Sistemi 
– Yürütme ve Yasama Dengesindeki Değişim 
– Cumhurbaşkanının Partisiyle İlişik Yasağı ve Partili Cumhurbaşkanlığı Modeli 
– Partili Cumhurbaşkanlığının Hukuki ve Siyasi Sonuçları 
– Tarafsızlık ve Kurumlarüstü Statü Sorunu 
– Ünvanlara İlişkin Belirsizlikler 
– Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçilmesi 
– TBMM ve Cumhurbaşkanı Seçiminin Eşzamanlı Yapılması ve Seçimlerin Yenilenmesi 
– Seçimlerin Yenilenmesi Usûl ve Esasları 
– Kuvvetler Ayrılığı ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi 
– Hürriyetçi Demokrasinin Sigortası Olarak Kuvvetler Ayrılığı Teorisi 
– Anayasal Hükümlere Göre Kuvvetler Ayrılığı 
– Hükümet Sistemlerinin Dönüşümleri 
– Hukuk Güvenliği ve Cumhurbaşkanlığı Sistemi 
– Hukuk Güvenliğinin Anlamı ve Kapsamı 
– Hukuk Güvenliğini Aşındırıcı Yönler ve Anayasa Değişiklikleri 
– Anayasa Değişikliklerinin Kabul Süreci ve Meşruiyet 
– TBMM’nin Yürütmeyi Denetim Yetkilerinde Azalma 
– Milli Güvenliğin Sağlanmasında TBMM’ye Karşı Sorumluluk 
– Gensoru Denetimi Usûlünün Kaldırılması 
– Meclis Soruşturması 
– Halkın Taleplerinin Devlet Makamlarına Taşınmasında Aşınmalar 
– Cumhurbaşkanının “Güçleştirici Veto”sunun Kanunların Çıkarılmasına Etkisi 
– Bütçe Kanun Teklifinin Reddinin Sonuçları 
– Geçici ve Ek Bütçe Kanun Tekliflerinde Yetki Tekeli Sorunu 
– Yürütmeye İlişkin Konularda Asli ve İlk–El Düzenleme Yetkileri 
– Milli Egemenlik ve Yasama Teorileri Açısından İşleyiş 
– Yürütmenin Düzenleme Yetkisi 
– İlk–El Kamu Hizmeti ve Görevlerini Düzenleme Yetkisi 
– Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Kişisel Durumlar 
– Kanunla Düzenleme Şartı ve Kararnameler 
– Kamu Tüzel Kişiliklerinin Kararnamelerle Kurulabilmesi 
– Yargı Organlarına Seçme veya Atama Yetkisi 
– Yargı Organının Kuvvetler Ayrılığı Teorisi Bakımından Durumu 
– Yargı Organlarına Yapılan Atamalar 
– Cumhurbaşkanının TBMM’nin Çoğunluğunca Desteklenmemesi İhtimalinin Sonuçları 
– Uzlaşıyı Zorlayıcı Usûller 
– Cumhurbaşkanının Seçilmesi İçin Gerekli Sayının Uzlaşıyı Zorlayan Yönü 
– Seçimlerin Yenilenmesinin Uzlaşmayı Zorunlu Kılan Yönü – Atıflar ve Notlar (§5) 
– Atıf Yapılan Eserler (§5)