Nemo Tenetur İlkesi Işığında Ceza Muhakemesi Hukukunda Beden Muayenesi Dr. Öğr. Üyesi Ümmügülsüm Kılıç  - Kitap
Nemo Tenetur İlkesi Işığında

Ceza Muhakemesi Hukukunda Beden Muayenesi

1. Baskı, 
Kasım 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
200
Barkod:
9786253613273
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
680,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Ceza muhakemesi alanında beden muayenesi, kişi dokunulmazlığı kapsamında temel hak ve özgürlüklere yoğun bir müdahale içeren delil etme yöntemlerinden birisidir. Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ceza muhakemesinin birincil amacı olmasına karşılık gerçeğe her ne pahasına olursa olsun ulaşma amacı kabul edilebilir değildir. Çağdaş muhakeme hukukunun hedefi bir yandan maddi gerçeğe ulaşmak iken diğer yandan temel hak ve özgürlükleri gözeterek hareket etmek zorundadır. Beden muayenesi ve vücuttan örnek alma kişinin vücut bütünlüğüne müdahale niteliği taşırken masumluk karinesini ve özel hayata saygı hakkını ihlal edebilecek bir tedbirdir.
Çalışmamızda Anayasada yer alan kimsenin kendisi ve yakınları aleyhine delil vermeye zorlanamaması ilkesi ışığında beden muayenesi ve vücuttan örnek alma tedbiri bütün yönleriyle ele alınmıştır. Nemo Tenetur ilkesi açıklanırken ilkenin kaynakları ele alınmış ve bu ilke çerçevesinde beden muayenesi ve vücuttan örnek alma tedbirine karşı ilgili kişilerin hak ve yükümlülükleri ortaya konulmuştur. Uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm getirmek amacıyla Alman mevzuatı ile karşılaştırmalı olarak inceleme yapılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Beden Muayenesinde Zor Kullanma Sınırı ve Direnme Hakları
.
Beden Muayenesinde Hukuka Aykırı Delillerin Tespiti ve İtiraz
.
Hâkim Kararı Olmadan Alınan Örneklerin Hukuki Durumu
.
AİHM ve Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Beden Muayenesinde Ölçülülük Sınırı
.
Savcı Emriyle Örnek Alma Usulü ve İptal Sebepleri
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
4
Kısaltmalar 
11
Özet 
13
Giriş 
15
Birinci Bölüm
GENEL BİLGİLER
I. CEZA MUHAKEMESİNİN AMACI 
19
II. DEVLETİN CEZALANDIRMA HAKKININ ANAYASAL SINIRLARI 
21
A. Hukuk Devleti İlkesi 
22
1. İnsan Haklarının Gerçekleştirilmesi 
23
2. Adaletin Sağlanması 
25
3. Güvenliğin Temin Edilmesi 
26
B. Ceza Yargılanmasında İnsan Onurunun Korunması 
28
C. Temel Hak ve Özgürlüklerin Ceza Yargılamasına Etkileri 
32
1. Kişinin Vücut Bütünlüğüne Dokunulmazlığı Hakkı 
33
2. Kişinin Hareket Özgürlüğünün Kısıtlanması 
35
D. Orantılılık (Ölçülülük) İlkesi 
38
İkinci Bölüm
CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA
NEMO TENETUR İLKESİ
I. KAVRAM 
41
II. İSPAT VASITASI OLARAK SANIK 
44
A. Keşif Objesi ve İfade Veren Kişi Olarak Sanık 
46
B. Sanığın Delil Olma İşlevinin Sınırlandırılması 
48
C. Sanığın Delil Olma İşlevinin Korunması İçin Kullanılan Zorlayıcı Tedbirler 
53
D. Sanığın Katlanma Yükümlülüğü 
55
1. Genel Olarak 
55
2. Aktif Katılım Yükümlülüğünün Varlığını Kabul Eden Teori 
61
3. Muayeneden Kaçınma Özgürlüğünü Mutlak Olarak Kabul Eden Teori 
62
III. NEMO TENETUR İLKESİNİN HUKUKİ KAYNAKLARI VE BU KAYNAKLARIN İLKENİN İÇERİĞİ ÜZERİNE ETKİLERİ 
66
A. Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi 
66
B. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 6/I Maddesinin 1’inci Cümlesi 
68
C. Uluslararası Sözleşmelerin Doğrudan Doğruya Uygulanabilirliliği 
70
D. Anayasa 
72
1. Bedensel Müdahalelerin Hukuksal Dayanağının Anayasa’ya Uygunluğunun İncelenmesi 
72
2. Anayasa’nın 13. Maddesinin Kapsamı 
76
3. Özün Belirlenmesinde Ölçüt Olarak İnsan Onuru/ Haysiyeti 
76
IV. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARINDA NEMO TENETUR İLKESİ VE BEDEN MUAYENESİ 
80
A. Adil Yargılanma Hakkı 
80
B. Masumluk Karinesi 
92
C. İşkence, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamelede Bulunma Yasağı 
95
D. Özel Hayata ve Aile Hayatına Saygı 
101
Üçüncü Bölüm
BEDEN MUAYENESİ
I. GENEL OLARAK 
105
II. 1412 SAYILI CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU DÖNEMİNDEKİ DURUM 
106
III. BEDEN MUAYENESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 
108
A. Beden Muayenesinin Koruma Tedbiri Niteliği 
108
B. Beden Muayenesi Tedbirinin Bilirkişi İncelemesi Niteliği 
113
C. Beden Muayenesi Tedbirinin Keşif Niteliği 
116
IV. ARAMA VE BEDEN MUAYENESİNİN FARKI 
118
V. BEDEN MUAYENESİNDEKİ AYRIMLAR 
121
VI. BEDEN MUAYENESİNİN ÇEŞİTLERİ VE YAPILMASI ŞARTLARI 
123
A. Dış Beden Muayenesi– Basit Beden Muayenesi 
123
B. İç Beden Muayenesi 
127
C. Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi 
129
1. Muayene Şartları 
131
a. Muayenenin Amacı 
131
b. Muayene Türleri 
133
c. Muayenenin/Müdahalenin Kişinin Sağlığına Zarar Verme Tehlikesinin Bulunmaması 
142
d. Muayenede/Müdahalede Ölçülülük İlkesi 
144
2. Muayene Kararı 
146
a. Muayene/Müdahale İçin Şüpheli veya Sanığa İsnat Edilen Suçla İlgili Koşul 
149
b. Muayeneye/Müdahaleye Rıza Konusu 
150
c. Müdahaleyi Yapacak Kişinin Özellikleri 
157
D. Diğer Kişilerin Beden Muayenesi ve Örnek Alma 
159
1. Muayenenin Şartları 
161
a. Delil Elde Etme Amacı 
161
b. Çocuğun Soybağının Araştırılması 
163
c. Oranlılık İlkesi 
165
2. Kararı Veren Makam 
166
3. Muayeneye/Müdahaleye Rıza Konusu 
167
4. Muayeneyi Reddetme Hakkı 
168
E. Kadının Muayenesi 
170
1. Muayenenin Yapılması 
170
2. Kadın Hekim Talebi 
173
3. Talebin Yerine Getirilmesi 
174
Sonuç 
177
Kaynakça 
189
Kavram Dizini 
199