İş Hukukunda Ücretsiz İzin Dr. Öğr. Üyesi Emre Karabacak  - Kitap

İş Hukukunda Ücretsiz İzin

1. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
430
Barkod:
9786253778842
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
890,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
İş hukukunda ücretsiz izne dair kapsamlı ve bütüncül bir düzenlemenin yapılmamış olmasına karşın, uygulamada sıkça karşılaşılması, ücretsiz izin kurumunun unsurlarının, hukuki niteliğinin ve sonuçlarının ortaya koyulması bakımından önemlidir. Özellikle pandemi sürecinde öngörülen geçici hüküm neticesinde ücretsiz izin uygulaması, söz konusu kurumun hukuki sonuçlarının kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu kapsamda çalışmamızda ücretsiz izinle ilgili, öğretide parça parça ileri sürülen görüşlerin ve uygulamada ortaya çıkan hukuki sorunların değerlendirilerek, bütüncül biçimde ortaya koyulması hedeflenmiştir. Uygulamada ortaya çıkması muhtemel sorunlara dair de görüşlerimizi ortaya koyarak, söz konusu durumların yaratabileceği uyuşmazlıklar için çözüm önerileri geliştirmek istenmiştir.
İş hukukunda ücretsiz izne ilişkin sorunlar tespit edilerek, kanun koyucu tarafından yapılacak olası mevzuat değişikliklerinde, söz konusu sorunların giderilmesi için önerilebilecek düzenlemeler de ortaya koyulmak istenmiştir.
Bu bağlamda hukukumuzda öngörülmesinin isabetli olacağını düşündüğümüz kanuni ücretsiz izin düzenlemelerinin de çalışmayla ileri sürülmesi, tez konusunun seçilmesiyle amaçlananlar arasındadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Ücretsiz İzin Kavramı, Unsurları ve Hukuki Niteliği
.
Ücretsiz İzin Türleri ve Ücretsiz İzin Niteliğinde Olmayan Uygulamalar
.
Ücretsiz İznin Hukuki Sonuçları ve Özellikli Durumlar
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ 
7
ÖNSÖZ 
11
İÇİNDEKİLER 
13
KISALTMALAR 
19
GİRİŞ 
23
BİRİNCİ BÖLÜM
ÜCRETSİZ İZİN KAVRAMI, UNSURLARI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
§1. ÜCRETSİZ İZNİN İŞLEVİ, KAVRAMI VE UNSURLARI 
27
I. ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMALARININ ÖNEMİ VE İŞLEVİ 
27
A. Genel Olarak 
27
B. İşgücü Piyasası Yönünden 
27
C. Temel Hak ve Hürriyetlerin Etkin Kullanımı Bakımından 
29
D. Ücretsiz İzin Uygulamalarının Olumsuz Etkileri 
32
II. ÜCRETSİZ İZİN KAVRAMI 
34
A. Ücretsiz İzne İlişkin Yasal Düzenlemeler ve Ücretsiz İzin Kavramı 
34
B. Memurların Aylıksız İzin Hakkı ve Ücretsiz İzinle Kıyası 
39
III. Ücretsiz İznin Unsurları 
41
A. Genel Olarak 
41
B. İrade Beyanı 
43
1. İradi Ücretsiz İznin Unsuru Olarak İrade Açıklaması 
43
2. Kanuni Ücretsiz İzinde Tek Taraflı İrade Beyanı 
44
3. İradi Ücretsiz İzinde Tarafların Anlaşması 
47
C. Kanuni Ücretsiz İznin Unsuru Olarak Meşru Bir Sebebin Varlığı 
51
1. Genel Olarak 
51
2. Meşru Sebep Kavramı ve Ücretsiz İzinde Meşru Sebebin
Varlığı 
53
3. Meşru Sebebin Kanundan Kaynaklanması 
54
D. Asli Edimlerin Yerine Getirilmemesi 
61
1. İş Sözleşmesinde Asli ve Yan Edim Kavramı 
61
2. Asli Edimlerin Yerine Getirilmemesi 
62
3. Ücretsiz İzinde Yan Edimlerin Durumu 
67
E. Meşru Sebep Unsuru ile Asli Edimlerin Yerine Getirilmemesi
Unsuru Arasında İlliyet Bağı 
69
§2. ASKI HALİ TEORİSİ VE ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 
72
IV. ASKI HALİ TEORİSİ VE İŞ HUKUKUNDA ASKI HALİ 
72
A. Askı Hali Teorisi 
72
B. İş Hukukunda Askı Hali 
75
V. ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 
79
VI. ÜCRETSİZ İZNİN ASKI HALİYLE İLİŞKİSİ VE İŞ HUKUKUNDA BAŞLICA
ASKI HALLERİ 
81
A. Ücretsiz İznin Askı Haliyle İlişkisi 
81
1. Genel Olarak 
81
2. İradi Ücretsiz İznin Askı Haliyle İlişkisi 
82
3. Kanuni Ücretsiz İznin Askı Haliyle İlişkisi 
83
B. İş Hukukunda Ücretsiz İzin Dışındaki Diğer Başlıca Askı Halleri 
86
1. Genel Olarak 
86
2. Grev ve Lokavt 
86
a. Yasal Grev ve Lokavt Hali 
86
b. Yasadışı Grev ve Lokavt ile Toplu Eylem Hakkı 
91
3. Kanuni Bir Ödevin Yerine Getirilmesi veya Muvazzaf
Askerlik Dışında Silahaltına Alınma 
92
4. İşçinin Ücretinin Ödenmemesi Nedeniyle Çalışmaktan
Kaçınma Hakkı 
94
5. Ciddi ve Yakın Bir Tehlikenin Varlığı Nedeniyle Çalışmaktan
Kaçınma Hakkı 
99
6. Zorlayıcı Sebepler 
101
7. Kısa Çalışma 
103
8. Profesyonel Sendika Yöneticiliği 
107
9. Hastalık Hali 
109
10. İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması 
110
11. Mazeret İzinleri 
111
12. Analık Hali 
113
13. Mevsimlik İş Sözleşmeleri 
116
14. Diğer İş Kanunları ile Türk Borçlar Kanunu’nun Hizmet
Sözleşmelerine İlişkin Hükümlerindeki Askı Halleri 
118
a. Basın–İş Kanunu’nda Askı Hallerine Dair Düzenlemeler 
118
b. Deniz–İş Kanunu’nda Askı Hallerine Dair Düzenlemeler 
120
c. TBK’da Askı Hallerine Dair Düzenlemeler 
121
C. Askı Hali Niteliğinin Tartışmalı Olduğu Durumlar 
122
1. Genel Olarak 
122
2. İşe İade Davası Sonrası Boşta Geçen Süre 
123
2. Yıllık Ücretli İzin ve Diğer Ücretli Tatiller 
126
İKİNCİ BÖLÜM
ÜCRETSİZ İZİN TÜRLERİ VE ÜCRETSİZ İZİN NİTELİĞİNDE OLMAYAN UYGULAMALAR
§1. ÜCRETSİZ İZİN TÜRLERİ 
129
I. GENEL OLARAK 
129
II. KANUNİ ÜCRETSİZ İZİN 
130
A. Genel Olarak 
130
B. Yasal Düzenlemeler 
133
1. Genel Olarak 
133
2. Doğum Sonrası Yarım Çalışma İzni ve Doğum Sonrası
Ücretsiz İzin 
135
a. Genel Olarak 
135
b. Doğum Sonrası Yarım Çalışma İzni 
137
c. Doğum Sonrası Ücretsiz İzin 
143
3. Koruyucu Aile Olma Nedeniyle Ücretsiz İzin 
146
4. Ücretsiz Yol İzinleri 
147
5. Bedelli Askerlik Hizmeti 
152
6. Covid–19 Pandemisi Kapsamında Ücretsiz İzin 
156
a. Genel Olarak 
156
b. Fesih Yasağı 
158
c. İşverenlere Tanınan Kanuni Ücretsiz İzin Hakkı 
162
7. Avukatlık Stajı Amacıyla Ücretsiz İzin 
168
C. Yönetmeliklerle Öngörülen Ücretsiz İzin Halleri 
175
1. Genel Olarak 
175
2. Ücretsiz Gebelik İzni 
176
3. Toplum Yararına Çalışma Programı Kapsamında İstihdam
Edilenlerin Ücretsiz İzin Hakları 
181
III. İRADİ ÜCRETSİZ İZİN 
185
A. Genel Olarak 
185
B. İradi Ücretsiz İzinde Taraf İradelerinin Rolü 
190
C. Teklifin İşveren Tarafından Yapılması 
195
1. Genel Olarak 
195
2. İradi Ücretsiz İznin Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik
Oluşturması 
198
a. Ücretsiz İzin Tekliflerinde Uyulması Gereken Usul 
198
b. Usule Uygun Olmayan Ücretsiz İzin Teklifleri 
204
c. İş Sözleşmesi veya Toplu İş Sözleşmesinde İşverene
Ücretsiz İzin Yetkisinin Tanınması 
210
3. Feshin Son Çare Olması İlkesinin Uygulanmasında İradi
Ücretsiz İznin Rolü 
213
D. Teklifin İşçi Tarafından Yapılması 
217
1. Genel Olarak 
217
2. Çalışma Koşulu Haline Gelen Ücretsiz İzin Uygulamaları 
222
§2. ÜCRETSİZ İZİN NİTELİĞİNDE OLMAYAN UYGULAMALAR VE İŞ
HUKUKUNDA DÜZENLENMESİ GEREKEN KANUNİ ÜCRETSİZ İZİNLER 
226
IV. ÜCRETSİZ İZİN NİTELİĞİNDE OLMAYAN UYGULAMALAR VE HUKUKİ
SONUÇLARI 
226
A. İşverenin Tek Taraflı Ücretsiz İzin Uygulaması ve İşveren
Temerrüdü 
226
B. İşçinin Tek Taraflı Ücretsiz İzin Uygulaması ve Hukuki Sonuçları 
231
V. İŞ HUKUKUNDA KANUNİ ÜCRETSİZ İZNE İLİŞKİN DÜZENLEME
ÖNERİLERİ 
234
A. Genel Olarak 
234
B. Memurlara İlişkin Aylıksız İzin Düzenlemeleri ve İş Hukukuna
Uygulanabilirliği 
234
1. Genel Olarak 
234
2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ndaki Aylıksız İzin
Düzenlemeleri 
236
3. Aylıksız İzin Düzenlemelerinin İş Hukukuna Uygulanabilirliği 
247
C. Temel Hak ve Hürriyetlerin Etkin Kullanılması Bakımından Diğer
Kanuni Ücretsiz İzin Önerileri 
254
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ SONUÇLARI VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR
§1. ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ SONUÇLARI 
261
I. ÜCRETSİZ İZİNDE TARAFLARIN HAK VE BORÇLARI 
261
A. Ücretsiz İzinde İş Görme Borcu ve İşçinin Başka İşte Çalışması 
261
1. Genel Olarak 
261
2. İradi Ücretsiz İzin Bakımından 
264
3. Kanuni Ücretsiz İzin Bakımından 
266
B. Ücretsiz İznin Ücret Ödeme Borcu, Prim, İkramiye, Yan
Ödemeler ve İşverence Sağlanan Diğer Menfaatlere Etkisi 
270
C. Ücretsiz İzinde İşçiyi Gözetme Borcu ve Sadakat Borcu 
275
D. Ücretsiz İznin Eşit Davranma Yükümlülüğüne Etkisi 
278
E. Ücretsiz İznin Rekabet Yasağına Etkisi 
282
F. Ücretsiz İznin Teslim ve Hesap Verme Borcuna Etkisi 
283
G. Ücretsiz İznin İşveren Tarafından Sağlanan Alet ve Araçlara
Etkisi 
284
H. Ücretsiz İznin İşverence Sağlanan Konuta Etkisi 
286
İ. Ücretsiz İznin Kreş ve Kantin Haklarına Etkisi 
290
J. Ücretsiz İznin İşçi Buluşlarına Etkisi 
292
II. ÜCRETSİZ İZNİN KIDEME BAĞLI HAKLARA ETKİSİ 
294
A. Genel Olarak 
294
B. Ücretsiz İznin İş Güvencesindeki Altı Aylık Kıdeme Etkisi 
294
C. Ücretsiz İznin İhbar Sürelerine Etkisi 
297
D. Ücretsiz İznin Kıdem Tazminatına Etkisi 
301
E. Ücretsiz İznin Yıllık Ücretli İzne Etkisi 
308
F. Ücretsiz İznin Kıdeme Bağlı Diğer Haklara Etkisi 
317
III. ÜCRETSİZ İZNİN ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELERE ETKİSİ 
319
IV. ÜCRETSİZ İZNİN SOSYAL SİGORTALILIĞA ETKİSİ 
320
A. Genel Olarak 
320
B. Sigortalılık Niteliği ve Prim Ödeme Gün Sayısına Etkisi 
321
C. Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kolları ile İşsizlik Sigortası Kanunu
Kapsamında Yapılan Yardımlara Etkisi 
329
1. Kısa Vadeli Sigorta Kolları Bakımından 
329
2. Uzun Vadeli Sigorta Kolları Bakımından 
336
3. İşsizlik Sigortası Kanunu Bakımından 
338
V. ÜCRETSİZ İZNİN TOPLU İŞ HUKUKUNA ETKİSİ 
340
A. Genel Olarak 
340
B. Ücretsiz İznin Sendika Üyeliğine ve Sendika Kuruculuğuna Etkisi 
341
C. İşyeri Sendika Temsilcisinin ve Amatör Sendika Yöneticisinin
Ücretsiz İzne Çıkarılması 
349
D. Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma ve Ücretsiz İzin 
352
VI. ÜCRETSİZ İZNİN SONA ERMESİ VE ÜCRETSİZ İZİNDE İŞ
SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 
356
§2. ÜCRETSİZ İZNİN HUKUKİ SONUÇLARI VE ÖZELLİKLİ DURUMLAR 
364
VII. BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI 
364
VIII. ASGARİ VE AZAMİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE ÜCRETSİZ İZİN
UYGULAMASI 
367
IX. DENEME SÜRESİ VE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI 
369
X. ÜÇLÜ İŞ İLİŞKİLERİNDE ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI 
373
A. Geçici İş İlişkisi ve Ücretsiz İzin Uygulaması 
373
B. Asıl İşveren – Alt İşveren İlişkisi ve Ücretsiz İzin Uygulaması 
380
C. İşyeri Devrinde Ücretsiz İzin Uygulaması 
385
D. İş Sözleşmesinin Devrinde Ücretsiz İzin Uygulaması 
390
XI. DİĞER ASKI HALLERİYLE ÜCRETSİZ İZNİN ÇAKIŞMASI 
391
XII. ÜCRETSİZ İZİNDE İŞÇİYE BİR MİKTAR ÜCRET ÖDENMESİ VEYA
TARAFLARIN BU YÖNDE ANLAŞMASI 
395
XIII. ÜCRETSİZ İZNİN NAFAKA VE İCRA BORÇLARINA ETKİSİ 
398
SONUÇ 
401
YARARLANILAN KAYNAKLAR 
411