Deniz Yoluyla Eşya (Yük/Mal) Taşımalarında Taşıyanın Sorumluluk ve Sorumsuzluk Durumları Prof. Dr. Mustafa Özen  - Kitap

Deniz Yoluyla Eşya (Yük/Mal) Taşımalarında Taşıyanın Sorumluluk ve Sorumsuzluk Durumları

1. Baskı, 
Ocak 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
447
Barkod:
9786253776855
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
920,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Eserde bu alanda temel teşkil eden ve kendisinden sonra gelen çalışmalara ışık tutan eserlere ağırlık verdik. Çünkü, bu ilk eserlerdeki derinlik muhteşemdir. Binanın temeli ve ana sütunları gibidir. Bu eserler görülmeden yazılan eser, her daim eksik veya yetersiz kalacaktır. Ancak, bu eski kanun döneminde yazılan bu anıt yapıt değerindeki eserlerden yararlanılması, kaçınılmaz bir şekilde kitabı eski (mülga) ve yeni kanun ve bu kanun döneminde yazılan eserler ile birlikte olmasını gerekli kılmıştır. Okuyucu açısından gereksiz gibi gelen bu husus, konuya temel teşkil eden bu anıt eserlerin görülmesi noktasında gerekli olmuştur. Kısmet olursa, diğer baskıda eski kanun döneminde yazılan eserler çıkartılır.
Bu eser, bir açıdan bakıldığında, deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi alanında yaptığımız doktora çalışmasının devamı niteliğindedir. Eserin son bölümünde konu ile ilgili uluslararası sözleşme ve Yargıtay kararlarına yer verdik. Bu kararları konulara göre tasnif ettik.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Deniz Hukukunda Temel Kavramlar, Deniz Yoluyla Eşya (Yük–Mal) Taşıma Türleri, Deniz Yoluyla Eşya (Yük–Mal) Taşıma Sözleşmesi
.
Taşıyanın Sorumluluk ve Sorumsuzluk Durumları
.
İddia ve İspat Yükümlülüğü, Hasar, Zıya Bildirimi ve Tazminat Deniz Yoluyla Eşya–Yük–Mal Taşıma İle İlgili Yargıtay Kararları ve Uluslararası Sözleşme Metinleri
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
15
GİRİŞ 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
DENİZ HUKKUNDA TEMEL KAVRAMLAR, DENİZ YOLUYLA EŞYA (YÜK/MAL) TAŞIMA
TÜRLERİ, DENİZ YOLUYLA EŞYA (YÜK/MAL) TAŞIMA SÖZLEŞMESİ
I. TEMEL KAVRAMLAR 
23
II. DENİZ TAŞIMACILIĞI TÜRLERİ 
30
A. İç Taşımacılık 
30
B. Dış Taşımacılık 
30
C. Türkiye Limanlarına Uğrayarak Yapılan Geçiş (Transit) Taşımacılık 
31
D. Yabancı Limanlar Arası Taşımacılık 
31
E. Düzenli Hat Taşımacılığı 
31
F. Düzensiz Hat Taşımacılığı 
31
A. La Haye Kuralları (30/8/1921 ve 25/8/1924) 
32
B. Visby Kuralları ve SDR (Special Drawing Right) Protokolü (Brüksel
Protokolleri (1968 ve 1979) 
33
C. Hamburg Kuralları (31/3/1978) 
35
D. Rotterdam Kuralları (2009) 
35
IV. DENİZ YOLUYLA EŞYA (YÜK/MAL) TAŞIMA SÖZLEŞMESİ 
36
A. Sözleşme ile İlgili Emredici Hükümler 
36
B. Eşya Taşıma Sözleşmesi ve Navlun Sözleşmesi İfadeleri Arasındaki
Anlam İlişkisi 
37
C. Deniz Yoluyla Eşya Taşımacılığında Sözleşme Türleri 
38
1. Çarter Sözleşmesi 
38
2. Kırkambar Sözleşmesi 
40
3. Asıl Taşıma Sözleşmesi 
41
4. Alt Taşıma Sözleşmesi 
41
5. Karma (Multimodel) Taşıma Sözleşmeleri 
43
D. Deniz Yoluyla Eşya/Yük/Mal Taşıma Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 
44
E. Deniz Yoluyla Eşya/Yük/Mal Taşıma Sözleşmesinin Sözleşmenin Konusu 
44
F. Deniz Yoluyla Eşya/Yük/Mal Taşıma Sözleşmesinin Tanımı 
45
G. Deniz Yoluyla Eşya/Yük/Mal Taşıma Sözleşmesinin Sözleşmenin Şekli 
45
H. Sözleşmenin Süresi 
46
İ. Deniz Yoluyla Eşya/Yük/Mal Taşıma Sözleşmesinin Unsurları 
46
J. Sözleşmenin Tarafları 
49
1. Taşıyan 
49
a. Taşıyan ve Donatan Arasındaki İlişki 
50
2. Taşıtan 
57
3. Taşıtan Dışında Kalan ve Fakat Taşıma ile Birebir İlgili Olan Kişiler
(Yük ile İlgili Kişiler) 
57
K. Sözleşmenin Taraflarının Hakları ve Yükümlülükleri 
58
1. Taşıtanın Hakları ve Yükümlülükleri 
58
a. Taşıtanın Hakları 
58
b. Taşıtanın Yükümlülükleri 
60
(1) Taşınacak Eşya ile İlgili Yükümlülük 
60
(2) Ücret Ödeme Yükümlülüğü 
63
2. Taşıyanın Hakları ve Yükümlülükleri 
64
a. Taşıyanın Hakları 
64
(1) Ücret (Navlun) İsteme Hakkı 
64
(2) Hapis Hakkı 
65
b. Taşıyanın Yükümlülükleri 
65
(1) Eşyanın Taşınacağı Gemi Bakımından 
65
(2) Taşınacak Eşya Bakımından 
70
(a) Taşınan Eşyanın Boşaltılmasında Özen Yükümlülüğü 
79
İKİNCİ BÖLÜM
TAŞIYANIN SORUMLULUK VE SORUMSUZLUK DURUMLARI
I. TAŞIYANIN SORUMLULUK DURUMLARI 
101
A. Taşıyanın Uluslararası Hukuk (Sözleşme Hükümleri) Kurallarına Göre
Sorumluluk Durumları 
101
B. Taşıyanın Ulusal Hukuka Göre Sorumluluk Durumları ve Koşulları 
101
1. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümlerine göre Taşıyanın
Sorumluluk Durumları 
102
2. 6102 Sayılı Ticaret Kanunu Hükümlerine göre Taşıyanın Kendi
Kusuru ve Sorumluluk Durumları 
108
a. Genel Olarak 
108
b. Kanundan ve Sözleşmeden Kaynaklanan Yükümlülüklerin
Yerine Getirilmemesi veya Yükümlülüklere Aykırı Hareket
Edilmesi 
114
(1) Geminin Başlangıçta Denize, Yüke ve Yola/Sefere
Elverişsizliği (TTK m. 1141) 
116
(2) Geminin Yola Çıktıktan (Denize Açıldıktan) Sonra Denize,
Yola ve Yüke Elverişsiz Hale Gelmesi (TTK m. 1178/1) 
127
(a) Eşyanın Yüklenmesi Aşamasında Yapılan Dikkatsizlik
ve Özensizlikler 
129
(b) Eşyanın İstiflenmesi Aşamasında Yapılan Dikkatsizlik
ve Özensizlikler 
131
(c) Eşyanın Taşınması (Taşınırken Muhafazasında)
Aşamasında Yapılan Dikkatsizlik ve Özensizlikler 
135
(d) Eşyanın Boşaltılması Aşamasında Yapılan Dikkatsizlik
ve Özensizlikler 
135
(3) Eşyanın Geç Teslim Edilmesi 
139
(4) Konişmentonun Yanlış Düzenlenmesinden Kaynaklanan
Sorumluluk 
146
(5) Eşyanın İzinsiz Olarak Başka Bir Gemiye Yüklenmesi veya
Aktarılması 
146
(6) Yükün İzinsiz Olarak Güvertede Taşınması 
150
(7) Haklı Bir Sebep Olmaksızın Geminin Rotasından
(Güzergâhından/Sefer Yolundan) Sapılması 
152
c. Zarar Meydana Gelmesi 
156
d. Nedensellik Bağının Varlığı 
162
e. Kusurun Varlığı 
166
f. Sorumluluğun Geçerli Olduğu Zaman Dilimi (Sorumluluğun
Başlangıcı ve Bitişi) 
175
3. Fiili Taşıyanın Sorumluluğu 
177
a. Fiili Taşıyanın Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 
178
b. Fiili Taşıyanın Kusura Dayalı Sorumluluğu 
179
4. Taşıyanın Adamları ve Bu Kişilerin Kusurlu Hareketleri Sonucu Zarar
Meydana Gelmesi ve Bu Zararlardan Taşıyanın Sorumluluğu 
179
a. Gemi Adamları 
179
b. Taşıyanın Taşıma İşletmesinde Çalışan Kişiler (Taşıyanın
Adamları) 
186
c. Kendisini Temsile Yetkili Kıldığı Kişiler ve Taşıma İşletmesinde
Çalışmasa Bile Navlun Sözleşmesinin İfasında Kullandığı Diğer
Kişiler 
191
5. Taşıyanın, Muavin Şahsın (Yardımcı Kişinin) Kusurlu Fiillerinden
Sorumluluğu 
194
6. Taşıtan ve Yükletenin Sorumluluğu 
198
7. Yükleyenin Sorumluluğu 
198
II. TAŞIYANIN SORUMLULUKTAN KURTULMA HÂLLERİ 
199
A. Taşıyanın veya Adamlarının Kastının veya İhmalinin (Kusurunun)
Bulunmaması (TTK m. 1179/1) 
199
B. Geminin Sevkine veya Başkaca Teknik Yönetimine İlişkin Bir Hareketten
Kaynaklanan Hasar/Zarar veya Ziya (TTK m. 1180/1) 
199
1. Geminin Sevkindeki Kusurdan Kaynaklanan Zararlarda
Sorumsuzluk ve Sorumluluk Durumu 
200
B. Yangın (TTK m. 1180/1) 
215
C. Tedbirli Bir Taşıyanın Göstereceği Dikkat ve Özen Yükümlülüğüne
Uyulmuş Olsaydı Yine Meydana Gelebilecekti Denilebilen Zararlar
(Kurtuluş Beyyinesi) 
220
D. Haklı Bir Sebep Nedeniyle Geminin Gideceği Yoldan
(Rotadan/Güzergâhtan) Sapma 
221
III. TAŞIYANIN KUSURSUZLUK HALLERİ VE UYGUN İLLİYET BAĞI
KARİNELERİNDEN YARARLANDIĞI HÂLLER (MUHTEMEL SORUMSUZLUK
DURUMLARI/SORUMSUZLUK KARİNESİ DOĞURAN HALLER) 
223
A. Genel Olarak 
223
1. Denizin veya Geminin İşletilmesine Elverişli Diğer Suların Tehlike ve
Kazaları (TTK m. 1182/1–a) 
224
2. Harp Olayları, Karışıklık ve Ayaklanmalar, Kamu Düşmanlarının
Hareketleri, Yetkili Makamların Emirleri veya Karantina
Sınırlamaları (TTK m. 1182/1–b) 
229
3. Mahkemelerin El Koyma Kararları 
239
4. Grev, Lokavt veya Diğer Çalışma Engelleri 
239
5. Yükleten, Taşıtan ve Eşyanın Maliki ile Bunların Temsilcilerinin ve
Adamlarının Fiil veya İhmalleri 
241
6. Hacim veya Tartı İtibarıyla Kendiliğinden Eksilme veya Eşyanın Gizli
Ayıpları ya da Eşyanın Kendisine Özgü Doğal Cins ve Niteliği 
245
7. Ambalajın Yetersizliği 
247
8. İşaretlerin (Markaların) Yetersizliği 
248
9. Denizde Can veya Mal Kurtarma Faaliyetleri 
249
B. TTK m. 1181 ve 1182’de Düzenlenmemiş Olan Sorumsuzluk Halleri 
251
1. Mücbir Sebepler 
251
C. Taşıyanın Sorumluluktan Kurtulması Hâlleri ile Sorumluluk
Sınırlandırılmasına İlişkin Hükümlerin Navlun Sözleşmesine Konu Olan
Eşyanın Zıya, Hasar veya Geç Teslimi Yüzünden, Taşıyan Aleyhine
Açılacak Davalarda Uygulanabilmesi (TTK m. 1190) 
254
IV. SORUMSUZLUK SÖZLEŞMESİ, SORUMLULUĞU KISITLAYAN (DARALTAN)
SÖZLEŞME VE SORUMLULUĞUN KANUNİ SINIRLARI 
255
A. Genel Olarak 
255
B. TTK’da Emredici Hüküm Bulunan ve Bu Nedenle Sorumsuzluk Kaydının
Geçerli Olmayacağı Durumlar (TTK m. 1243) 
259
1. TTK m. 1243’te Düzenlenen Durumlar 
259
a. TTK m. 1243/1–a’da Düzenlenen Emredici Hükmün Kapsamına
Giren Durumlar 
260
b. TTK m. 1243/1–b’de Düzenlenen Emredici Hükmün Kapsamına
Giren Durumlar 
266
c. TTK m. 1243/1–c’de Düzenlenen Emredici Hükmün Kapsamına
Giren Durumlar 
266
d. TTK m. 1243/2’de düzenlenen emredici hükümlerin kapsamına
giren durumlar 
267
C. TTK’da Emredici Hüküm Bulunmayan ve Bu Nedenle Sözleşmede
Sorumsuzluk Kaydının Geçerli Olduğu Durumlar (TTK m. 1244) 
267
1. TTK m. 1244/1–a’da Düzenlene Durumlar 
268
2. TTK m. 1244/1–b’de Düzenlenen Durumlar 
270
3. TTK m. 1244/1–c’de Düzenlenen Durumlar 
270
4. Taşıyanın Borçlarını ve Sorumluluğunu Genişleten veya Ağırlaştıran
Kayıt ve Şartlar (TTK m. 1243/4) 
271
5. Taşıma Faaliyetinin Belirli Bir Kısmının Fiili Taşıyan Tarafından
Gerçekleştirildiği Durumlarda Sorumsuzluk Kaydı (TTK m. 1192/1) 
273
6. TTK m. 1244, 1243/4 ve 1292/1 Dışında Kalıp Emredici Hüküm
İçermeyen Durumlarda Taşıyanın Sorumluluğunu Kaldıran veya
Daraltan Anlaşmalar 
273
D. Taşıyanın Sorumluluğunun Miktar Bakımından Kanun ile Sınırlanması
(TTK m. 1186) 
278
E. Sorumluluğu Sınırlandırma Hakkının Kaybı 
295
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İDDİA VE İSPAT YÜKÜMLÜLÜĞÜ, HASAR, ZIYA BİLDİRİMİ ve TAZMİNAT
I. İDDİA VE İSPAT YÜKÜ/KÜLFETİ 
297
A. Genel Olarak 
297
1. Common Law Hukuk Sisteminde İspat 
297
2. Türk Hukuk Sisteminde İspat 
298
a. Taşıyanın İspat Yükümlülüğü Altında Olduğu Durumlar 
298
b. Yük ile İlgili Olan Kişilerin (Yükleten, Gönderen, Taşıtan ve
Gönderilen= Konişmentonun Haklı ve Yetkili Hamili) İspat
Yükümlülüğü Altında Olduğu Durumlar 
315
II. EŞYANIN/YÜKÜN/MALIN İNCELENMESİ (MUAYENESİ) VE HASAR VEYA
ZİYA BİLDİRİMİ (İHBARI) 
326
A. Eşyanın/Yükün/Malın Muayenesi (İncelenmesi/ İncelettirilmesi) 
326
B. Hasar veya Zıya İhbarı 
330
III. TAZMİNAT DAVASINDA TARAFLAR, TARAFLARIN TALEP VE HAKLARI,
TAZMİNAT İSTEMİ SÜRESİ VE TAZMİNATIN KAPSAMI 
350
A. Davacı 
350
B. Davalı 
352
C. Davacının Talebi ve Hakkı 
353
1. Davacının Taşıyan Olmayan Donatana Karşı Talebi 
353
D. Taşıyanın Talebi ve Hakkı 
355
1. Navlun Ödenmesini İstem Hakkı 
355
2. Zaman Üzerine Navlun 
355
3. Navlun Kararlaştırılmamışsa 
355
4. Navlun Dışında Kalan Prim ve Giderler 
356
5. Eşyanın Navlun Yerine Bırakılması 
356
E. Tazminat İstemi İçin Süre (Dava Açma Süresi) 
356
1. Hak Düşürücü Süre 
356
2. Hak Düşürücü Süre İtirazından Yararlanma Hakkının Kaybedilmesi 
359
F. Tazminatın Miktar/Değer Bakımından Kapsamı 
360
1. Yükün/eşyanın Zıyaa Uğraması Durumunda Tazmin Şekli 
364
a. Eşyanın Tamamının Zayi Olması 
364
b. Eşyanın Bir Kısmının Zayi Olması 
364
2. Eşyanın Hasara Uğraması Durumunda Tazmin Şekli 
364
G. Taşıyanın Sorumluluğunun Malvarlığı Bakımından Sınırı 
365
H. Sözleşmenin Feshi Durumlarında Tazminat 
368
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DENİZ YOLUYLA EŞYA/YÜK/MAL TAŞIMA İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI VE ULUSLARASI SÖZLEŞME METİNLERİ
I. YARGITAY KARARLARI 
371
A. GEMİNİN SEFERE BAŞLANGICINDAKİ ELVERİŞSİZLİK (TTK m. 1141) 
371
B. TAŞIYANIN ÖZEN YÜKÜMLÜLÜĞÜNE UYMAMASI (TTK m. 1178) 
394
C. TEKNİK KUSUR VE YANGIN (TTK M. 1180) 
408
D. TAŞIYANIN KUSURSUZLUK VE UYGUN İLLİYET BAĞI KARİNELERİNDEN
YARARLANDIĞI HÂLLER (TTK M. 1182) 
412
II. 1924 LA HAYE (BAŞKA BİR ADLANDIRMAYA GÖRE BRÜKSEL) KURALLARI 
421
III. HAMBURG KURALLARI (1978) 
427
V. ROTTERDAM KURALLARI (2009) 
433
KAYNAKÇA 
445