Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku İçtihatlı CMR Konvansiyonu Şerhi Av. Dr. Engin Erdil  - Kitap

Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku

İçtihatlı CMR Konvansiyonu Şerhi

4. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
960
Barkod:
9786253819415
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
2.250,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Taşıma Hukuku alanında bilirkişi olan yazarın mahkemelerdeki uygulamayı ve akademik çalışmaları bir bütün halinde ortaya koyduğu bu çalışmada CMR Konvansiyonu hükümleri yorumlanmış, taşıyıcının sorumluluğunun esasları, sorumluluktan kurtulma yolları, taşıyıcının yardımcı şahısların eylemlerinden doğan sorumluluğu, taşıma ücreti, bekleme ücreti, hapis hakkı, müteakip taşımalarda sorumluluk, taşıma davalarında yetkili ve görevli mahkeme, zamanaşımı konuları Yargıtay emsal kararları ile birlikte ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İçtihatlı CMR Konvansiyonu Şerhi
.
Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)
.
Uygulama Alanı
.
Taşımacının Sorumlu Olduğu Kişiler
.
Taşıma Mukavelesinin Akdedilmesi ve Uygulanması
.
Taşımacının Sorumluluğu
.
İstem ve Davalar
.
Taşımacılar Tarafından Ortaklaşa Yapılan Taşımalarla ilgili Hükümler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Dördüncü Basıya Önsöz 
7
Üçüncü Basıya Önsöz 
8
İkinci Basıya Önsöz 
9
Birinci Basıya Önsöz 
11
Kısaltmalar 
25
I. Kısım
İÇTİHATLI CMR KONVANSİYONU ŞERHİ
EŞYALARIN KARAYOLUNDAN ULUSLARARASI NAKLİYATI İÇİN MUKAVELE SÖZLEŞMESİ (CMR)
DİBAÇE (GİRİŞ) 
29
AÇIKLAMALAR 
29
I. Bölüm
UYGULAMA ALANI
MADDE 1 
33
AÇIKLAMALAR 
33
1. Genel Açıklama 
33
2. Konvansiyonun Uygulanacağı Taşıma Sözleşmeleri 
35
2.a. Taraflar Arasında Bir Taşıma Sözleşmesinin Bulunması 
35
2.b. Taşımanın Taşıt Aracılığı ile Karayolundan Yapılması 
36
2.c. Eşyanın Teslim Alındığı Yer ile Teslim Edileceği Yerin İki Ayrı Devletin Sınırları İçinde Olması ve Bu Ülkelerden Birinin CMR’ye Taraf Olması 
37
2.d. Taşıma Sözleşmesinin Konusunun Eşya Taşımacılığı Olması 
39
2.d.1. Uluslararası Posta Anlaşmalarına Göre Yapılan Taşımalar 
40
2.d.2. Cenaze Taşımaları 
40
2.d.3. Ev Eşyası Taşımaları 
41
2.e. Taşıma İşinin Ücret Karşılığında Yapılması 
41
3. Taşımanın Özel ya da Devlet Müesseseleri veya Teşekkülleri tarafından Yapılmasının Önemli Olmaması 
42
4. CMR Hükümlerinin Özel Anlaşmalarla Değiştirilememesi 
42
İÇTİHATLAR 
43
MADDE 2 
65
AÇIKLAMALAR 
65
1. Karma Taşıma (Multimodel Taşıma)’nın CMR’ye Tabi Olması 
65
2. Karma (Multimodel) Taşımada Ziya, Hasar ve Gecikmeden Sorumluluk 
71
İÇTİHATLAR 
73
II. Bölüm
TAŞIMACININ SORUMLU OLDUĞU KİŞİLER
MADDE 3 
97
AÇIKLAMALAR 
97
1. Taşıyıcının Yardımcıların Fiillerinden Doğan Sorumluluğu 
97
2. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
99
3. Yardımcı Şahıs Kavramı 
100
4. “Yardımcı Şahıs” Olarak Kabul Edilen Kişiler 
100
5. Sorumluluğun Şartları 
101
5.a. Sorumluluk Nedeninin CMR’nin Bir Hükmünden Doğması 
102
5.b. Sorumluluğa Yol Açan Olaya Taşıyıcının Yardımcısının Yol Açması 
102
5.c. Zarara Yol Açan Olayın Yardımcının Görevi Kapsamında Olması 
103
6. Sorumluluğun Sonuçları ve Sorumluluktan Kurtulma Yolları 
104
7. Taşıyıcının Rücu Hakkı 
105
8. Taşıma İşleri Komisyoncusunun Yardımcıların Fiillerinden Sorumluluğu 
105
İÇTİHATLAR 
106
III. Bölüm
TAŞIMA MUKAVELESİNİN AKDEDİLMESİ VE
UYGULANMASI
MADDE 4 
113
AÇIKLAMALAR 
113
1. Taşıma Senedi 
113
2. Taşıma Senedinin Hukuki Niteliği 
114
3. Taşıma Senedinin Fonksiyonu 
115
İÇTİHATLAR 
116
MADDE 5 
118
AÇIKLAMALAR 
118
1. Taşıma Senedinin Şekli ve Düzenlenme Biçimi 
118
2. Taşıma Senedini Hazırlayan Kişi 
119
3. Ayrı Yükler İçin Ayrı Taşıma Senedinin Düzenlenmesi 
120
MADDE 6 
121
AÇIKLAMALAR 
122
1. Genel Açıklamalar 
122
2. Taşıma Senedinde Yer Alan Hususlar 
123
2.a. Taşıma Senedine Her Durumda Yazılması Gereken Hususlar 
123
2.b. Özel Durumlarda Yazılması Gerekenler 
124
2.c. Tarafların İsteğine Göre Yazılacak Diğer Hususlar 
125
3. Uygulamada Kullanılan Taşıma Senedi Örneği 
125
İÇTİHATLAR 
128
MADDE 7 
140
AÇIKLAMALAR 
140
Gönderenin Taşıma Senedinin İçeriğinden Sorumluluğu 
140
İÇTİHATLAR 
142
MADDE 8 
146
AÇIKLAMALAR 
146
1. Taşıyıcının Yükü Kontrol Yükümlülüğü 
146
2. Hükmün Niteliği ve Düzenlenme Amacı 
147
3. Taşıyıcının Yükü Kontrol Yükümlülüğünün Kapsamı 
147
4. Taşıyıcının Yükle İlgili Olarak Taşıma Senedine Yazdığı Çekincenin Sonuçları 
149
İÇTİHATLAR 
149
MADDE 9 
152
AÇIKLAMALAR 
152
1. Taşıma Senedinin Karine Niteliği 
152
a. Taşıma Sözleşmesinin Akdine ve Koşullarına İlişkin Karine 
153
b. Tesellüm Karinesi 
153
c. Malların Taşıyıcı tarafından İyi Durumda Teslim Alındığına Dair Karine 
154
İÇTİHATLAR 
155
MADDE 10 
169
AÇIKLAMALAR 
169
1. Gönderenin Yetersiz Ambalajlamadan Kaynaklanan Zarardan Doğan Sorumluluğu 
169
a. Gönderenin Özenli Ambalajlama Borcu 
170
b. Gönderenin Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 
171
c. Gönderenin Sorumluluktan Kurtulma Yolları 
171
İÇTİHATLAR 
172
MADDE 11 
173
AÇIKLAMALAR 
173
1. Gönderenin Taşıma İçin Gerekli Refakat Belgelerini Taşıyıcıya Verme Yükümlülüğü 
173
a. Genel Kural 
173
b. İstisna 
175
İÇTİHATLAR 
177
MADDE 12 
179
AÇIKLAMALAR 
179
1. Mallara Tasarruf Etme Yetkisi (Taşıyıcıya Talimat Verme Yetkisi) 
179
2. Mallara Tasarruf Etme Kavramı ve Niteliği 
180
3. Mallara Tasarruf Etme Yetkisini Haiz Olanlar 
180
4. Mallara Tasarruf Etme Yetkisinin Kapsamı 
181
5. Mallara Tasarruf Etme Yetkisinin Kullanılmasının Şartları 
181
6. Taşıyıcının Mala Tasarruf Yetkisi ile İlgili Sorumluluğu 
183
İÇTİHATLAR 
183
MADDE 13 
188
AÇIKLAMALAR 
188
1. Taşıyıcının Yükü Teslim Borcu 
188
2. Teslim Kavramı 
188
3. Teslimde Şekil Şartı 
191
4. Malların Gönderilene Ulaşmaması ve Gönderilenin Dava Hakkı 
192
5. Taşıyıcının Ücret ve Masraf Alacağı ve Hapis Hakkı 
193
a. Ücret ve Masraf Alacağı 
193
b. Hapis Hakkı 
194
İÇTİHATLAR 
196
MADDE 14 
212
AÇIKLAMALAR 
212
Taşıma Engelleri 
212
1. Taşımanın İmkansız Hale Gelmesi (CMR.m.14/I) 
213
1.a. Şartları 
214
1.b. Taşımanın İmkansız Hale Gelmesi Halinde Taşıyıcının Yapması Gerekenler 
215
2. Farklı Şekilde Taşıma İmkanı (CMR.m.14/II) 
216
İÇTİHATLAR 
217
MADDE 15 
230
AÇIKLAMALAR 
230
Teslim Engelleri 
230
1. Teslim Engeli Kavramı 
230
2. Teslim Engeli Sayılabilecek Durumlar 
231
3. Teslim Engellerinin Varlığı Halinde Taşıyıcının Yapması Gerekenler 
232
3.a. Taşıyıcının Talimat İstemesi 
233
3.b. Yükün Boşaltılması 
233
3.c. Yükün Satılması 
234
İÇTİHATLAR 
234
MADDE 16 
250
AÇIKLAMALAR 
250
1. Taşıma Engeli ve Teslim Engeli Halinde Taşıyıcının Yapması Gerekenler 
250
2. Taşıyıcının Talimat Masraflarını Talep Hakkı 
251
3. Taşıma Engeli ve/veya Teslim Engeli Halinde Boşaltım ve Muhafaza Tedbirleri 
251
4. Zorunlu Satış 
252
İÇTİHATLAR 
253
IV. Bölüm
TAŞIMACININ SORUMLULUĞU
MADDE 17 
259
AÇIKLAMALAR 
260
1. Taşıyıcının Taşımadan Kaynaklanan Sorumluluğu 
260
2. Sorumluluğun Kapsamı 
260
2.a. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
260
2.b. Sorumlu Olunan Zaman Kesiti 
261
2.c. Sorumluluk Halleri 
264
2.c.1. Eşyanın Hasara Uğraması 
265
2.c.2. Yükün Kısmen veya Tamamen Ziyaı 
267
2.c.3. Gecikme 
268
2.c.4. Araç Kusuru 
268
3. Sorumsuzluk Halleri 
270
3.a. Genel Sorumsuzluk Sebepleri 
270
3.a.1. Talep veya Hak Sahibinin Hatası veya Kusuru 
271
3.a.2. Talep veya Hak Sahibinin Verdiği Talimat 
272
3.a.3. Eşyaya Has Kusur 
275
3.a.4. Kaçınılmaz ve Sonuçlarına Engel Olunamayacak Nedenler 
276
3.b. Özel Sorumsuzluk Halleri 
280
3.b.1. Taşımanın Açık Araçla Yapılması 
281
3.b.2. Eşyanın Ambalajsız veya Yetersiz Ambalajla Taşımaya Verilmiş Olması 
283
3.b.3. Yükleme, İstifleme veya Boşaltmanın Gönderen/Gönderilen veya Bunlar Adına Hareket Eden Kişilerce Yapılması 
285
3.b.4. Eşyanın Doğal Özelliği 
288
3.b.5. Paket ile Ambalajlar üzerindeki İşaret ve Numaralandırmada Yetersizlik ve Hata 
289
3.b.6. Canlı Hayvan Nakli 
290
4. Müterafik Kusur (CMR.m.17/V) 
291
5. İlliyet Bağı 
292
6. Taşıyıcının Maddi Tazminat Sorumluluğunun Kapsamı ve Zararın İspatı 
293
7. Taşıyıcının Manevi Tazminat Sorumluluğu 
294
8. Acentelerin Hukuki Durumu 
295
İÇTİHATLAR 
296
MADDE 18 
396
AÇIKLAMALAR 
396
Hasar, Ziya ve Gecikme Halinde Sorumluluğun İspatı 
396
İÇTİHATLAR 
400
MADDE 19 
407
AÇIKLAMALAR 
407
1. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu 
407
2. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğunun Hukuki Niteliği 
407
3. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğunun Şartları 
408
3.a. Gecikmenin Söz Konusu Olması 
408
3.b. Gecikme Dolayısıyla Zararın Meydana Gelmesi 
411
3.c. İlliyet Bağının Bulunması 
412
4. Sorumsuzluk Halleri 
414
5. Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğunun Miktarı 
414
6. Taşıyıcının Gecikme Nedeniyle Manevi Tazminat Sorumluluğu 
415
İÇTİHATLAR 
416
MADDE 20 
427
AÇIKLAMALAR 
427
1. Gecikme Durumunda Eşyanın Zayi Olduğu Karinesi 
427
2. Kayıp Karinesinin Gerçekleşmesinden Sonra Eşyanın Bulunması 
428
İÇTİHATLAR 
429
MADDE 21 
434
AÇIKLAMALAR 
434
1. Taşıyıcının Ödeme Karşılığında Teslim Şartından Doğan Sorumluluğu 
434
2. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
436
3. Sorumluluğun Şartları 
436
3.a. “Ödeme Karşılığında Teslim“ Hususunda Taşıyıcı ile Gönderenin Anlaşması 
437
3.b. Eşyanın “Ödeme Karşılığında Teslim“ Şartına Aykırı Olarak Teslim Edilmiş Olması 
438
3.c. Taşıyıcının Gönderilene Karşı Talep Haklarını Kaybetmemiş Olması 
439
4. Sorumluluğun Miktarı 
439
İÇTİHATLAR 
440
MADDE 22 
463
AÇIKLAMALAR 
463
Tehlikeli Eşya 
463
MADDE 23 
466
AÇIKLAMALAR 
467
1. Taşıyıcının Sorumluluğunun Miktarı ve Hesaplanması 
467
2. Kısmi ve Tam Ziya Halinde Tazminatın Hesabı 
468
a. Sınırlı Sorumluluk Esası 
468
b. Eşyanın Kıymetinin Tespiti 
470
c. Taşıma Ücreti, Gümrük Resimleri ve Diğer Ödemelerin de Talep Edilebileceği 
472
d. Sınırlı Sorumluluk Esasının İstisnası 
473
3. Gecikme Halinde Tazminat Hesabı 
474
4. Sorumluluk Sebeplerinin Birleşmesi Halinde Durum 
476
5. Taşıyıcının Talep Edebileceği Taşıma Ücreti 
478
a. Taşıma Ücreti 
478
b. Bekleme Ücreti 
481
c. Taşıyıcının Takas veya Mahsup Talebi 
482
İÇTİHATLAR 
483
MADDE 24 
556
AÇIKLAMALAR 
556
Taşıyıcının Sınırlı Sorumluluğunun Anlaşmayla Arttırılması 
556
İÇTİHATLAR 
558
MADDE 25 
565
AÇIKLAMALAR 
565
1. Eşyanın Hasara Uğraması Halinde Taşıyıcının Ödeyeceği Tazminat 
565
2. Hasar Tazminatının Sınırı 
567
İÇTİHATLAR 
568
MADDE 26 
583
AÇIKLAMALAR 
583
Eşyanın Tesliminde Özel Menfaatin Bildirilmesi 
583
1. Genel Açıklama 
583
2. Maddenin Uygulanma Şartları 
584
3. CMR m. 26 ile CMR m. 24 Arasındaki Farklar 
585
MADDE 27 
587
AÇIKLAMALAR 
587
Ödenecek Tazminata Uygulanacak Faiz 
587
İÇTİHATLAR 
590
MADDE 28 
609
AÇIKLAMALAR 
609
Taşıyıcının Sözleşme Dışı Sorumluluğu 
609
İÇTİHATLAR 
610
MADDE 29 
613
AÇIKLAMALAR 
613
Taşıyıcının Kastı veya Kasta Eşdeğer Kusuru 
613
1. Genel Açıklama 
613
2. “Kast” veya “Kasta Eşdeğer Kusur” Kavramı 
613
3. Taşıyıcının Sorumluluğu 
616
İÇTİHATLAR 
617
V. Bölüm
İSTEM VE DAVALAR
MADDE 30 
669
AÇIKLAMALAR 
669
1. Genel Açıklama 
669
2. Kısmi Ziya ve Hasar Halinde Alıcının Teslimde İhtirazi Kayıt Bildirmesi 
670
3. Gecikme Halinde Gönderilenin İhtirazi Kayıt Bildirmesi 
675
İÇTİHATLAR 
677
MADDE 31 
716
AÇIKLAMALAR 
716
1. Genel Açıklama 
716
2. CMR’ye Tabi Taşımalarda Yetkili Mahkeme 
717
3. Teminat 
719
4. Derdestlik 
719
5. Kesin Hüküm 
720
6. Tenfiz 
721
İÇTİHATLAR 
722
MADDE 32 
735
AÇIKLAMALAR 
735
CMR’ye Tabi Taşımalarda Zamanaşımı 
735
1. Hükmün Uygulama Alanı 
735
2. Zamanaşımı Süresi 
737
3. Zamanaşımının Başlangıç Anı 
739
3.a. Kısmi Ziya, Hasar ve Gecikme Halinde Zamanaşımının Başlangıcı 
739
3.b. Tam Ziya Halinde Zamanaşımının Başlangıcı 
740
3.c. Diğer Durumlarda Zamanaşımının Başlangıcı 
741
4. Zamanaşımının Durması 
741
5. Karşı Dava veya Takas İddiası Halinde Zamanaşımı 
743
6. Zamanaşımının İleri Sürülmesi, Hüküm ve Sonuçları 
744
İÇTİHATLAR 
745
MADDE 33 
777
AÇIKLAMALAR 
777
Tahkim Sözleşmesi veya Tahkim Şartı 
777
İÇTİHATLAR 
780
VI. Bölüm
TAŞIMACILAR TARAFINDAN ORTAKLAŞA YAPILAN TAŞIMALARLA İLGİLİ HÜKÜMLER
MADDE 34 
787
AÇIKLAMALAR 
787
1. Müteakip Taşımalarda Sorumluluğun Niteliği 
787
2. CMR.m.34’ün Uygulama Alanı 
788
3. Müteakip Taşımanın Uygulanma Şartları 
790
3.a. Tek Sözleşmenin Varlığı 
790
3.b. Taşıma Senedinin Varlığı 
791
3.c. Müteakip Taşımaların Karayolu ile Yapılması 
792
İÇTİHATLAR 
792
MADDE 35 
813
AÇIKLAMALAR 
813
1. Müteakip Taşıyıcının Kendisinden Önceki Taşıyıcıya Makbuz Vermesi 
813
2. Müteakip Taşıyıcının Taşıma Senedine İsmini Yazması 
813
3. Müteakip Taşıyıcının Taşıma Senedine Çekince Koyması ve Çekincenin Hükmü 
814
MADDE 36 
816
AÇIKLAMALAR 
816
1. Sınırlı Sayıdaki Taşıyıcıya Karşı Dava Açılabileceği Kuralı 
816
2. Kuralın İstisnası: Karşı Dava ve Takas 
817
3. Müteakip Taşımalarda Yargılama 
817
İÇTİHATLAR 
818
MADDE 37 
826
AÇIKLAMALAR 
826
Müteakip Taşıyıcılar Arasındaki Rücu İlişkisi (Tazminatı Ödeyen Taşıyıcının Rücu hakkı) 
826
1. Rücu Davasının Kapsamı 
826
2. Rücu Davasının Tarafları 
828
2.a. Davacı 
828
2.b. Davalı 
828
2.b.1. Zarardan Sorumlu Olan Taşıyıcı 
828
2.b.2. Zarara Birden Çok Taşıyıcının Sebep Olması Halinde Davalı 
829
2.b.3. Zarara Sebep Olan Taşıyıcının Belirlenememesi Halinde Davalı 
829
İÇTİHATLAR 
829
MADDE 38 
841
AÇIKLAMALAR 
841
İÇTİHATLAR 
842
MADDE 39 
845
AÇIKLAMALAR 
845
1. Rücu Hakkına Sahip Taşıyıcı Aleyhine Verilen Hükmün Müteakip Taşıyıcılara Etkisi 
845
2. Rücu Davasında Yetkili Mahkeme 
847
3. Rücu Davasında Tenfiz 
847
4. Rücu Davasında Zamanaşımı 
848
İÇTİHATLAR 
849
MADDE 40 
855
AÇIKLAMALAR 
855
İÇTİHATLAR 
856
VII. Bölüm
SÖZLEŞMEYE AYKIRI KOŞULLARIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
MADDE 41 
859
AÇIKLAMALAR 
859
1. CMR Hükümlerinin Emredici Özelliği 
859
2. Emrediciliğin İstisnası: CMR. m.40 Hükmü 
861
3. Özel Olarak Düzenlenen Hükümsüzlük Halleri (CMR.m.41/2 Hükmü) 
862
İÇTİHATLAR 
862
VIII. Bölüm SON HÜKÜMLER 
879
MADDE 42 
879
MADDE 43 
879
MADDE 44 
879
MADDE 45 
880
MADDE 46 
880
MADDE 47 
880
MADDE 48 
880
MADDE 49 
881
MADDE 50 
881
MADDE 51 
881
İMZA PROTOKOLÜ 
882
II. Kısım
CMR KONVANSİYONU METİNLERİ
CMR KONVANSİYONU RESMİ TÜRKÇE METİN 
891
CMR ORİJİNAL METİN İNGİLİZCE METİN 
909
CMR KONVANSİYONU ORİJİNAL FRANSIZCA METİN 
929
Kaynakça 
949
Kavram Dizini 
955
Yazarın Yayımlanmış Eserleri 
959