Ceza Muhakemesinde İspat ve Şüphenin Sanık Lehine Yorumlanması Dr. Doğan Gedik  - Kitap
Ceza Muhakemesinde

İspat ve Şüphenin Sanık Lehine Yorumlanması

9. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
917
Barkod:
9786253777548
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.650,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu baskıda da yeni çalışmalar ve güncel yargısal kararların ışığında, ilgili bölümlerde gerekli görülen güncellemeler yapılmıştır. Bu sayede kitabın içeriği, hem daha zengin hem de daha kapsamlı bir hal almıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İspat Kavramı, Konusu, İlkeleri
.
İspat Araçları (Deliller)
.
Delillerin Toplanması, Tartışılması ve Değerlendirilmesi
.
Delil Yasakları (Hukuka Aykırı Deliller)
.
Şüphenin Yenilme Zorunluluğu ve Vicdani Kanaat
.
Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi
.
Yargıtay İçtihatları
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
TAKDİM 
5
DOKUZUNCU BASKIYA ÖNSÖZ 
7
SEKİZİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 
7
YEDİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 
8
ALTINCI BASKIYA ÖNSÖZ 
8
BEŞİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 
8
DÖRDÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ 
9
ÜÇÜNCÜ BASKIYA ÖNSÖZ 
9
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 
10
BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ 
11
İÇİNDEKİLER 
13
BİRİNCİ BÖLÜM
İSPAT VE İSPAT ARAÇLARI (DELİLLER)
§1. İSPAT KAVRAMI, İSPATIN KONUSU VE İSPAT YÜKÜ 
23
I. CEZA MUHAKEMESİNİN AMACI 
23
II. İSPAT KAVRAMI 
25
III. İSPATIN KONUSU 
30
1. Genel Olarak İspatın Kapsamı 
30
2. İspat Kapsamı Dışında Kalan Hususlar 
33
IV. İSPAT YÜKÜ 
35
V. İSPAT TÜRLERİ: DOĞRUDAN İSPAT–DOLAYLI İSPAT, SIKI İSPAT– SERBEST İSPAT 
39
1. Doğrudan İspat–Dolaylı İspat 
39
2. Sıkı İspat–Serbest İspat 
41
VI. İSPATIN NİSPİLİĞİ 
42
§2. İSPAT İLKELERİ 
44
I. MADDİ GERÇEĞİN ARAŞTIRILMASI İLKESİ 
44
II. ÇELİŞMELİ MUHAKEME İLKESİ 
46
III. DELİLLERİN RE’SEN ARAŞTIRILMASI İLKESİ 
49
IV. DELİLLERİN DOĞRUDAN DOĞRUYALIĞI İLKESİ 
52
V. DELİLLERİN SERBESTÇE ELDE EDİLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
İLKESİ 
57
VI. NEMO TENETUR (KENDİNİ İTHAM ETMEYE ZORLANAMAMA) İLKESİ 
62
VII. ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ 
65
§3. İSPAT ARAÇLARI 
65
I. DELİL KAVRAMI VE İŞLEVİ 
65
II. DELİLLERİN ÖZELLİKLERİ 
68
1. Deliller Gerçekçi Olmalıdır 
69
2. Deliller Akla ve Mantığa Uygun Olmalıdır 
69
3. Deliller Olayı Temsil Edici Olmalıdır 
70
4. Deliller İspat Bakımından Önemli Olmalıdır 
71
5. Deliller Müşterek Olmalıdır 
72
6. Deliller Hukuka Uygun Olmalıdır 
73
III. İSPAT ARAÇLARININ TASNİFİ: DELİLLER VE DELİL DEĞERLENDİRME
ARAÇLARI 
74
1. Şüpheli ve Sanık Beyanları 
75
A. Genel Olarak 
75
B. İkrar 
80
C. Susma Hakkının Kullanılması 
86
D. İnkâra Yönelik Açıklamalar 
87
E. Şüpheli veya Sanığın Başkasını Suçlaması (Atf–ı Cürüm) 
88
F. Kendiliğinden Yapılan Açıklamalar 
89
2. Tanık Beyanları 
90
A. Genel Olarak 
90
B. Yargılamaya Katılan Diğer Kişilerin Tanıklığı 
95
C. Gizli Tanık (Tanığın Korunması) 
100
D. Tanık Beyanının İspat Değeri 
104
a. Genel Olarak 
104
b. Dolaylı Tanık Beyanının İspat Değeri 
110
c. Gizli Tanık Beyanının İspat Değeri 
112
3. Mağdur ve Müşteki Beyanları 
115
A. Genel Olarak 
115
B. Mağdur ve Şikayetçi Beyanlarının İspat Değeri 
118
4. Belgeler 
124
A. Genel Olarak 
124
a. Yazılı Belgeler 
128
b. Şekil Tespit Eden Belgeler 
131
c. Ses ve Görüntü Kayıtları 
132
B. Belgelerin İspat Değeri 
135
a. Genel Olarak 
135
b. Kolluk Tutanaklarının İspat Değeri 
137
c. Ses ve Görüntü Kayıtlarının İspat Değeri 
139
5. Belirtiler 
142
A. Kavram 
142
B. Belirti Çeşitleri 
144
C. Belirtilerin İspat Değeri 
145
6. Bilimsel Deliller 
151
7. Dijital (Sayısal=Elektronik) Deliller 
154
A. Dijital Delil Kavramı, Özellikleri, Çeşitleri ve Bulunduğu Yerler 
154
B. Dijital Delillerin İspat Değeri 
158
a. Genel Olarak 
158
b. IP Tespitinin Delil Değeri 
162
c. Ekran Çıktılarının Delil Değeri 
167
d. ByLock Kayıtlarının Delil Değeri 
174
8. Delil Değerlendirme Araçları 
180
A. Bilirkişi Görüşü 
180
a. Genel Olarak 
180
b. Bilirkişiye Başvurulabilecek ve Başvurulamayacak Haller 
185
c. Bilirkişi Raporunun Değerlendirilmesi ve Bağlayıcılığı 
188
d. Uzman Mütalaası 
192
B. Keşif 
194
İKİNCİ BÖLÜM
DELİLLERİN TOPLANMASI, TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ
§1. DELİLLERİN TOPLANMASI 
199
I. GENEL OLARAK 
199
II. SORUŞTURMA EVRESİNDE DELİL TOPLAMA 
201
1. Soruşturma Evresi, Fonksiyonu ve Süjeler 
201
2. Soruşturma Evresinde Delil Toplama İşlemleri 
209
A. Genel Hatlarıyla Delil Toplama Yükümlülüğü 
209
B. Şüphelinin İfadesini Alma 
212
C. Mağdur ve Müştekinin Dinlenmesi 
215
D. Tanıkların Dinlenmesi 
217
E. Bilgi ve Belgelerin Toplanması 
219
a. Genel Olarak 
219
b. Bilgi Alma (Ön Bilgi Toplama) İşlemi ve İspat Değeri 
221
c. İstihbari Bilgi ve İspat Değeri 
224
F. Keşif Yapılması 
227
G. Yer Gösterme 
228
H. Teşhis 
231
İ. Olay Yeri İnceleme 
239
J. Ölünün Kimliğini Belirleme ve Adlî (Ölü) Muayene, Otopsi 
243
a. Ölünün Kimliğini Belirleme ve Adli (Ölü) Muayene 
243
b. Otopsi 
246
K. Fizik Kimliğin Tespiti 
249
L. Bilirkişi İncelemesi 
253
M. Dijital Delillerin Toplanması 
255
a. Adli Bilişimin Önemi, Delillendirme Yöntem ve Süreci 
255
b. Bulut Bilişim Sistemlerinde Adli Bilişime İlişkin Sorunlar 
260
c. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde
Arama, Kopyalama ve Elkoyma (CMK m.134) 
263
N. Koruma Tedbirlerine Başvurmak Suretiyle Delil Toplama 
271
a. Arama 
272
b. Elkoyma 
278
c. Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması ile
Moleküler Genetik İnceleme 
281
d. İletişimin Denetlenmesi 
289
e. Gizli Soruşturmacı 
301
f. Teknik Araçlarla İzleme 
307
III. KOVUŞTURMA EVRESİNDE DELİL TOPLAMA 
312
1. Kovuşturma Evresi 
312
2. Kovuşturma Evresinde Delil Toplama 
314
§2. DELİLLERİN ORTAYA KONULMASI, REDDİ VE TARTIŞILMASI 
317
I. KAMU DAVASININ DURUŞMA DEVRESİ 
317
II. GENEL OLARAK DELİLLERİN ORTAYA KONULMASI 
323
III. DELİLLERİN ORTAYA KONULMA SIRASI 
325
1. Sanığın Sorgusunun Yapılması 
326
2. Mağdur ve Şikâyetçi Beyanlarının Ortaya Konulması 
333
3. Tanık Beyanlarının Ortaya Konulması 
336
4. Bilirkişi Mütalaalarının Ortaya Konulması ve Gerek
Görüldüğünde Bilirkişinin Dinlenmesi 
344
5. Tutanak ve Belgelerin Ortaya Konulması 
346
6. Belirti Delillerinin Ortaya Konulması 
353
IV. ORTAYA KONULMASI İSTENEN DELİLLERİN REDDİ 
354
V. DELİLLERİN TARTIŞILMASI 
359
1. Genel Olarak 
359
2. Her Bir Delilin Ortaya Konulmasından Sonra Tartışma 
361
3. Yüzleştirmek Suretiyle Tartışma 
362
4. Doğrudan Soru Yöneltme Suretiyle Tartışma 
364
5. Delillerin Bütünü Üzerinde Tartışma 
371
A. Genel Olarak 
371
B. Esas Hakkında Mütalaa 
375
C. Esas Hakkında Savunma 
377
D. Son Sözün Sanığa Verilmesi 
378
§3. DELİLLERİNMAHKEMECEDEĞERLENDİRİLMESİVE SONUÇÇIKARMA 
380
I. GENEL OLARAK DELİLLERİN MAHKEMECE DEĞERLENDİRİLMESİ 
380
II. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ YÖNTEMİ 
386
1. Genel Olarak 
386
2. Delillerin Sağlamlık Bakımından Değerlendirilmesi 
387
3. Delillerin Bir Bütün Olarak Değerlendirilmesi 
389
4. Boşlukların Doldurulması 
393
5. Delilleri Değerlendirilmesinde ve Boşlukların Doldurulmasında
Tamamlayıcı Yöntem Olarak Akıl Yürütme, Tecrübe Kuralları ve
Karineler 
395
A. Akıl Yürütme (Mantık Kuralları) 
397
a. Genel Olarak 
397
b. Akıl Yürütme Türleri (Tümdengelim, Tümevarım, Analoji,
Abdüktif) 
401
B. Tecrübe Kuralları 
406
a. Genel Olarak 
406
b. Hayatın Olağan Akışı 
410
C. Karineler (Kavram, Türleri ve İşlevi) 
413
III. DELİLLERDEN SONUÇ ÇIKARMA 
418
1. Genel Olarak 
418
2. Kanaatin Oluşumunda Etkili Faktörler 
421
3. Hüküm 
424
A. Genel Olarak 
424
B. Hüküm Verme Metodolojisi 
425
C. Hükmün Unsurları, Verilme Usulü ve Türleri 
427
IV. MAHKEMENİN DELİL DEĞERLENDİRMESİNİN YASA YOLUNDA
DENETİMİ 
432
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DELİL YASAKLARI (HUKUKA AYKIRI DELİLLER)
§1. DELİL YASAKLARI (DELİL ELDE ETME VE DEĞERLENDİRME YASAKLARI) 
439
I. GENEL OLARAK 
439
II. DELİL YASAKLARININ AMACI 
444
III. DELİL ELDE ETME YASAKLARI 
446
IV. DELİL DEĞERLENDİRME YASAKLARI 
449
1. Genel Açıklamalar 
449
2. Hukuka Aykırı Delillerin Değerlendirilmesinde Yaklaşımlar
(Mutlak–Nispi–Esnek Yaklaşım) 
450
3. Karşılaştırmalı Hukukta Delil Değerlendirme Yasakları 
453
4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Delil
Değerlendirme Yasakları 
456
5. Genel Olarak Türk Hukukunda Delil Değerlendirme Yasaklarına
Yaklaşım 
459
6. Bazı Ceza Muhakemesi İşlemlerinde Delil Değerlendirme
Yasakları 
466
A. İfade ve Sorgu Kurallarına Aykırılıkta Delil Yasakları 
466
B. Tanıkların Dinlenmesine İlişkin Düzenlemelere Aykırılık
Hallerinde Delil Yasakları 
469
C. Arama ve Elkoyma ile İlgili Kurallara Aykırılık Hallerinde Delil
Yasakları 
470
D. Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Almaya İlişkin
Kurallara Aykırılık Hallerinde Delil Yasakları 
476
E. İletişimin Denetlenmesine İlişkin Kurallara Aykırılık
Hallerinde Delil Yasakları 
478
F. Gizli Soruşturmacının Görevlendirilmesi ile İlgili Kurallara
Aykırılık Hallerinde Delil Yasakları 
485
G. Teknik Araçlarla İzleme ile İlgili Kuralların İhlaline İlişkin Delil
Yasakları 
487
V. ÖZEL ŞAHISLARIN ELDE ETTİĞİ YASAK DELİLLERİN
DEĞERLENDİRİLMESİ 
489
VI. TESADÜFEN EDİLEN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 
493
VII. HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN UZAK ETKİSİ (ZEHİRLİ AĞACIN MEYVESİ) 
501
1. Genel Olarak 
501
2. Karşılaştırmalı Hukukta 
502
3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Yaklaşımı 
504
4. Türk Hukukunda 
504
VIII.YASAK DELİLİN DOSYADAN ÇIKARILIP ÇIKARILAMAYACAĞI SORUNU 
509
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İSPAT İÇİN ŞÜPHENİN YENİLME ZORUNLULUĞU VE ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ
§1. İSPAT İÇİN ŞÜPHENİN YENİLME ZORUNLULUĞU 
511
I. GİRİŞ 
511
II. İSPAT İÇİN ÖLÇÜT: ŞÜPHENİN YENİLMESİ ZORUNLULUĞU VE VİCDANİ
KANAAT 
511
1. Genel Olarak İspat Faaliyeti 
511
2. İspat İçin Şüphenin Yenilmesi Zorunluluğu, Yenilmesi Gereken
Şüphe ve Vicdani Kanaat 
518
A. İspat İçin Şüphenin Yenilmesi Zorunluluğunun Yasal
Temelleri 
518
B. İspat İçin Yenilmesi Gereken Şüphe 
520
a. Şüphe Kavramı 
520
b. İspat İçin Yenilmesi Gereken Şüphe Nedir ve Şüphe Ne
Zaman Yenilmiş Sayılır? 
521
aa. Alman Hukukunda 
522
bb. Anglo Amerikan Hukukunda 
525
cc. Türk Hukukunda 
526
C. Vicdani Kanaat Ölçütü 
531
a. Genel Olarak 
531
b. Gerekçe Gösterme Zorunluluğu ve Denetimi 
536
§2. ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ 
541
I. KAVRAM VE İLKENİN ANLAMI 
541
II. TARİHİ GELİŞİM 
547
III. ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİNİN KAYNAĞI 
548
IV. POZİTİF HUKUKTAKİ TEMELLERİ 
550
V. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ 
552
VI. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARLARINDA ŞÜPHEDEN
SANIK YARARLANIR İLKESİ 
554
VII. ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİNİN KAPSAMI 
556
1. Genel Olarak 
556
2. Maddi Olaya İlişkin Şüphe 
557
A. Suçun İspatına İlişkin Şüphe 
558
B. Özellikli Bir Durum Olarak Cinsel Suçlarda İspat Meselesi 
565
C. Manevi Unsura İlişkin Şüphe 
571
D. Suçun Ağırlatıcı / Nitelikli Sebeplerine İlişkin Şüphe 
580
E. Suçun İndirim Sebeplerine İlişkin Şüphe 
583
F. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde, Özellikle Meşru Savunma
Halinde Şüphe 
585
G. Haksız Tahrike İlişkin Şüphe 
592
H. Suçun Özel Görünüş Hallerinde Şüphe 
596
I. Objektif Cezalandırılma Şartlarında Şüphe 
598
İ. Sanığın Kişiliğinin Önemli Olduğu Durumlar 
598
J. Sanığın ve Mağdurun Yaşında Şüphe 
600
3. Muhakemenin Şarta Bağlandığı Durumlarda Şüphe 
604
VIII. İLKENİN GEÇERLİ OLMADIĞI DURUMLAR 
609
1. Uygulanacak Hukuk Kuralı Konusunda Şüphe Sanık Lehine
Yorumlanamaz 
609
2. Soyut ve Teorik Şüpheler ilkenin Uygulanmasını Gerektirmez 
611
3. Eksik Soruşturmanın (Araştırmanın) Bulunduğu Durumlarda
Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesine Sığınılamaz 
613
4. Bir Ceza Muhakemesi İşleminin Hukuka Uygun Olup Olmadığı
Konusundaki Şüphe Lehe Yorumlanamaz 
619
5. Hakaret Suçlarında Cezasızlık Sebebinin İspatında Şüphe Sanık
Lehine Yorumlanamaz 
620
6. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi, Soruşturma Aşamasında
Takipsizlik Kararı Verilmesinin Gerekçesi Olamaz 
621
IX. ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİNİN SANIK YARARINA ORTAYA
ÇIKAN SONUÇLARI 
622
YARGITAY İÇTİHATLARI 
625
1) ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİNE DAİR İÇTİHATLAR 
625
2) HUKUKA AYKIRI DELİLLERE İLİŞKİN İÇTİHATLAR 
746
3) EKSİK SORUŞTURMAYA İLİŞKİN İÇTİHATLAR 
833
4) GENEL OLARAK İSPAT FAALİYETİNE İLİŞKİN İÇTİHATLAR 
875
KAYNAKÇA 
907