Alman Hukukunda Genel Hayat Deneyimi ve Hâkimin Delil Değerlendirmesi

Alman Hukukunda Genel Hayat Deneyimi ve Hâkimin Delil Değerlendirmesi, Alman hukukunda hâkimin maddi vakıaları belirlemesi ve delilleri değerlendirmesi sırasında başvurduğu "hayatın olağan akışı (all-gemeine Lebenserfahrung)" kavramını, kavramsal temellerinden yargısal uygulamadaki görünümüne kadar kapsamlı biçimde incelemektedir. Eserde "hayat tecrübesi", "fiili karineler", "olasılık", "makullük", "inandırıcılık", "çıkarım", "hayatın olağan akışı" ve "hayatın olağan akışına aykırılık" gibi kavramların ilişkisi; hukuk metodolojisi, mantık, epistemoloji, psikoloji ve sosyoloji perspektiflerinden ele alınmaktadır. Özellikle Alman Hukuk Muhakemeleri Kanunu (§ 286 ZPO - Zivilprozessordnung) ve Alman Ceza Muhakemesi Kanunu (§ 261 StPO - Strafprozessordnung) çerçevesinde hâkimin serbest delil değerlendirmesi, ispat standardı, ispat yükü, tanık ve bilirkişi delillerinin değerlendirilmesi, nedensellik ve gerekçeli karar yükümlülüğü ayrıntılı biçimde incelenmektedir.

Kitabın temel katkısı, "genel hayat deneyimi"nin hâkimin kişisel kanaati veya gündelik yaşam sezgisi olmaktan çıkarılarak, hukuki çıkarım ve delil değerlendirmesinde kullanılabilecek ölçülebilir ve denetlenebilir bir düşünme aracı olarak nasıl ele alınabileceğini ortaya koymasıdır. Bu yönüyle eser; hâkim ve savcıların delillerden sonuç çıkarma süreçlerini, avukatların delil değerlendirmesine ve yargısal gerekçelere yönelik itirazlarını, akademisyenlerin ise delil teorisi ve hukuk metodolojisi çalışmalarım daha sistematik bir zeminde değerlendirmelerine katkı sunmaktadır. Genel hayat deneyiminin hangi koşullarda güçlü bir çıkarım sağlayabileceği, ne zaman yalnızca bir varsayım niteliğinde kalacağı ve kalıplaşmış yargılara, önyargılara veya hukuken denetlenemeyen kabullere dönüşmesinin nasıl önlenebileceği soruları üzerinden eser, hâkimin delil değerlendirmesine ilişkin hem teorik hem de uygulamaya dönük bir perspektif sunmaktadır.