THEMIS – Hukuk Felsefesi Hukuk Sosyolojisi Soru Kitabı

Eser, Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi alanlarında sınava hazırlık amacıyla hazırlanmış, konularına göre tasnif edilmiş sorulardan oluşan sistematik bir çalışmadır. Bu ikinci baskıda mevcut içerik korunmuş, ayrıca 20 yeni çözümlü soru eklenerek soru çeşitliliğinin ve ölçme kapsamının genişletilmesi amaçlanmıştır.

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS), 24.10.2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7188 sayılı Kanun ile hukuk mesleklerine girişte zorunlu hâle getirilmiştir. Sınav 2024 yılında ilk kez uygulanmış, 2025 yılından itibaren ise yılda iki kez (Nisan ve Eylül) yapılmaya başlanmıştır. 120 sorudan oluşan ve 155 dakika süren bu sınavda adayların başarılı sayılabilmeleri için öngörülen baraj puanı aşmaları gerekmektedir.

HMGS'nin hukuk eğitiminin niteliğini artırma amacı taşıdığı ifade edilmekle birlikte, uygulamada çeşitli tartışmalar gündeme gelmiştir. Özellikle başarı oranlarının düşük seyretmesi, sınavın kapsamı ve mesleki yeterliliği ölçme kapasitesi bakımından eleştirilere yol açmıştır. Nitekim 2025 Nisan sınavında adayların yaklaşık dörtte birinin barajı geçebilmiş olması ve önceki yıla kıyasla başarı oranındaki düşüş dikkat çekicidir. Ayrıca, test tekniğine dayalı ölçme yönteminin, düşünsel derinliği yüksek disiplinler açısından yeterli olup olmadığı hususu da tartışılmaya devam etmektedir.

Bu çalışma, adayların bilgi birikimlerini pekiştirmelerine ve sınav pratiği kazanmalarına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte, HMGS'nin hukuk eğitimi ile mesleki yeterlilik arasındaki ilişki bakımından doğurduğu tartışmaların da göz ardı edilmemesi gerektiği kanaatindeyim.

Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisi alanı HMGS'de genellikle yaklaşık üç soru ile yer almaktadır. Alanın hukuk felsefesi temel kavramları, adalet teorileri, sosyal kuramlar ve hukukun toplumsal boyutu gibi temel konularla sınavda yer aldığı görülmektedir. Ayrıca hukuk felsefesi ve hukuk sosyolojisinin önemli düşünürleri de eserleriyle sınavın konusunu oluşturmaktadır. Bu oran, diğer temel hukuk hukuk başlıklarına kıyasla daha sınırlı olsa da, bu alanın sınavda bulunmasının adayda kavramsal derinlik ve eleştirel düşünme gerektirdiği yönünde görüşlere katılmamak mümkün değildir.