Basit Yargılama Usulü

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 251 ve 252. maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulü, asliye ceza mahkemelerinin görev alanına giren uyuşmazlıklardan adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından uygulanabilmektedir. Usulün uygulanabilmesi için kanunda yer alan koşulların sağlanması ve hâkimin takdir yetkisini usulü uygulama yönünde kullanması gerekir. Bu usulde, duruşma açılmaksızın ve Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın hüküm verilmesi söz konusudur. Mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde ise cezada dörtte bir oranında indirim yapılması öngörülmüştür. Basit yargılama usulüne göre verilen hükme itiraz edilmesi mümkündür.

Basit yargılama usulü, cezası belirli bir ağırlığı aşmayan suçlara ilişkin yargılamaları hızlandırarak mahkemelerin iş yükünü hafifletmek amacıyla Türk ceza muhakemesi hukukuna dâhil edilmiştir. Ancak, yargılamaları hızlandırma amacını gerçekleştirebilme uğruna yargılama süjelerinin genel yargılama usulünde sahip olacağı birçok hakka bu usulde yer verilmemiştir.

Çalışmamızda basit yargılama usulü birçok açıdan ele alınmış ve konu, doktrindeki görüşler ile yargı kararlarından faydalanılarak incelenmiştir. Bununla birlikte çalışmamızın ilgili kısımlarında basit yargılama usulü, adil yargılanma hakkı yönünden değerlendirilmiş ve görüşlerimiz sunulmuştur. İlk bölümde, basit yargılama usulüne ilişkin temel esaslara ve usulün uygulanması için gereken koşullara yer verilmiştir. İkinci bölümde, usulün uygulanma şekli ve usulden vazgeçerek genel yargılamaya dönülmesi konuları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise basit yargılama usulüne göre verilen hükmün denetimi konusu, Anayasa Mahkemesinin ilgili iptal kararını ve 7499 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikleri de kapsayacak şekilde incelenmiştir.