EŞİTLİK İLKESİ ve AYRIMCILIK YASAĞI
C. Hukukî Eşitlik (Kanun Önünde Eşitlik)
40
E. Sosyal ve Ekonomik Eşitlik
48
F. Eşitlik Kavramının Özgürlük, Adalet ve Demokrasi ile İlişkisi
51
II. AYRIMCILIK YASAĞI KAVRAMI
56
B. Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı Arasındaki İlişki
60
C. Doğrudan Ayrımcılık ve Dolaylı Ayrımcılık Kavramları
61
1. Doğrudan Ayrımcılık
62
D. Ayrımcılık Yasağının Kapsamı
72
III. EŞİTLİK İLKESİ VE AYRIMCILIK YASAĞININ TARİHÎ VE DÜŞÜNSEL
A. Antik Yunan’da Eşitlik Kavramı
75
B. Roma İmparatorluğu’nda Eşitlik Kavramı
80
C. Feodal Dönemde Eşitlik Kavramı
83
D. Devrimler Çağı’nda Eşitlik Kavramı
85
E. 19. Yüzyılda Liberal ve Marksist Eşitlik Anlayışları
95
F. 20. Yüzyılda Eşitlik ve Ayrımcılık Yasağı Kavramı
98
IV. EŞİTLİK İLKESİNİN TÜRK HUKUKUNDA GELİŞİMİ
102
A. Eski Türklerde Eşitlik Anlayışı
103
B. Osmanlı Devleti’nde Eşitlik Anlayışı
105
1. Tanzimat Dönemi’ne Kadar Eşitlik Anlayışı
107
2. Tanzimat ve Islahat Fermanlarının Eşitlik Anlayışı Üzerindeki Etkisi.112
3. 1876 Kanun–ı Esasisinde Eşitlik İlkesi
116
C. 1982 Anayasası Öncesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Eşitlik
D. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde ve Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi Kararlarında Ayrımcılık Yasağı
122
V. TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA EŞİTLİK İLKESİ VE AYRIMCILIK YASAĞI
131
VI. TÜRK ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARINDA EŞİTLİK İLKESİ VE
A. Norm Denetimi Kararlarında Eşitlik İlkesi
136
1. Şeklî Hukukî Anlayış ve Maddî Hukukî Anlayış
136
2. Haklı Neden Kavramı
139
3. Norm Denetiminde Eşitlik İlkesinin İncelenme Usulü
141
4. Eksik Düzenleme Kavramı
142
B. Bireysel Başvuru Kararlarında Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı
146
1. Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağının Bireysel Başvurudaki Niteliği
2. Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağının Bireysel Başvuruda İncelenme
a. Karşılaştırılabilir Durumun Varlığı
151
b. Farklı Muamelenin Varlığı
152
c. Farklı Muamelenin Nesnel ve Makul Bir Nedene Dayanması
157
d. Ölçülülük İncelemesi
159
POZİTİF AYRIMCILIĞIN KAVRAMSAL, TARİHSEL, DÜŞÜNSEL ve AMAÇSAL ÇERÇEVESİ
I. POZİTİF AYRIMCILIK KAVRAMI
163
A. Doktrinde Pozitif Ayrımcılık Kavramı
163
1. Uluslararası Literatürde Pozitif Ayrımcılık
164
2. Türk Hukuk Doktrininde Pozitif Ayrımcılık
173
B. Kavramsal Değerlendirme ve Kabul Ettiğimiz Pozitif Ayrımcılık Tanımı
177
C. Dezavantajlı Kişi ve Grup Kavramı
183
D. Pozitif Ayrımcılığın Zamansal Sınırı
189
II. POZİTİF AYRIMCILIĞIN EŞİTLİK İLKESİ, MAKUL UYUMLAŞTIRMA VE
DEVLETİN POZİTİF YÜKÜMLÜLÜKLERİ İLE İLİŞKİSİ
192
A. Pozitif Ayrımcılığın Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı ile İlişkisi
192
1. Pozitif Ayrımcılığın Şeklî Eşitlik ve Maddî Eşitlik Anlayışları ile
2. Pozitif Ayrımcılığın Fırsat Eşitliği ve Sonuç Eşitliği ile İlişkisi
196
3. Pozitif Ayrımcılığın Doğrudan Ayrımcılık ve Dolaylı Ayrımcılık ile
B. Pozitif Ayrımcılığın Makul Uyumlaştırma ile İlişkisi
204
C. Pozitif Ayrımcılığın Devletin Pozitif Yükümlülükleri ile İlişkisi
210
III. POZİTİF AYRIMCILIK TÜRLERİ
214
A. Zayıf Pozitif Ayrımcılık
215
B. Güçlü Pozitif Ayrımcılık
217
IV. POZİTİF AYRIMCILIK YÖNTEMLERİ
218
1. Kota Uygulamalarının Genel Esasları
219
2. İş Hayatında Kota Uygulamaları
220
3. Siyasal Hayatta Kota Uygulamaları
225
4. Kota Uygulamalarına İlişkin Genel Değerlendirme ve Eleştiriler
230
C. Sayısal Hedefler ve Zaman Çizelgeleri
237
D. Teşvik ve Danışmanlık Hizmetleri
240
V. POZİTİF AYRIMCILIĞIN GEREKÇELENDİRİLMESİ
245
A. Pozitif Ayrımcılığın Ortaya Çıkışı
245
1. Amerika Birleşik Devletleri’nde Pozitif Ayrımcılığın Gelişimi
246
a. Pozitif Ayrımcılığın Doğuşu
246
b. Pozitif Ayrımcılığın Kurumsallaşması ve Sınırlandırılması
252
c. Pozitif Ayrımcılıkta Denge Arayışı ve Geriye Dönüş Süreci
254
2. Avrupa Birliği’nde Pozitif Ayrımcılığın Gelişimi
256
B. Pozitif Ayrımcılığın Düşünsel Temelleri
263
b. Eşitlikçi Liberalizm
270
3. Sosyal Devlet Anlayışı
275
C. Pozitif Ayrımcılığın Amaçları
279
1. Ayrımcılığın Telafisi
281
b. Telafinin Sorumlusu
288
c. “Masum” Üçüncü Kişi Eleştirisi
290
d. Telafi Ediciliğin Zamansal ve Coğrafî Sınırı
293
2. Ayrımcılığa ve Etkilerine Son Verilmesi
294
3. Çeşitliliğin Sağlanması
298
KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE TÜRK HUKUKUNDA POZİTİF AYRIMCILIK UYGULAMALARI
I. KARŞILAŞTIRMALI HUKUK BAĞLAMINDA POZİTİF AYRIMCILIK
A. Şeklî Yaklaşım: Birleşik Krallık
304
1. Birleşik Krallık’ta Pozitif Ayrımcılığın Kavramsal ve Tarihsel
2. Eşitlik Kanunuyla Değişen “Pozitif Eylem” Anlayışı
306
3. Kuzey İrlanda’nın Özellikli Durumu
310
B. İstisna Yaklaşımı: Avrupa Birliği
311
1. Avrupa Birliği Hukukunda Pozitif Ayrımcılığa Bakış
312
2. Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararlarında “Pozitif Eylem”
315
a. Otomatik Tercih Yasağı
315
b. Eşit Nitelik ve Objektif Değerlendirme Şartı
316
c. Ölçülülük Değerlendirmesi
319
d. Pozitif Eylemin ve Dolaylı Ayrımcılığın Kesişimi
322
C. İkircikli Yaklaşım: Amerika Birleşik Devletleri
324
1. Amerika Birleşik Devletleri Hukukunda Pozitif Ayrımcılığa Bakış
325
2. Pozitif Ayrımcılığa İlişkin İlk Federal Yüksek Mahkeme İçtihadı:
3. İstihdamda Pozitif Ayrımcılığa İlişkin Federal Yüksek Mahkeme
e. Croson Kararı ve Adarand Kararı
341
4. Oy Hakkının Kullanımında Pozitif Ayrımcılığa İlişkin Federal
Yüksek Mahkeme Kararları
345
5. Eğitimde Pozitif Ayrımcılığa İlişkin Federal Yüksek Mahkeme
d. Parents Involved in Community Schools Kararı
352
e. Students for Fair Admissions Kararı
353
6. Kadınlara Yönelik Pozitif Ayrımcılığa İlişkin Federal Yüksek
7. Federal Yüksek Mahkeme Kararlarının Genel Değerlendirmesi
358
D. Maddî Yaklaşım: Güney Afrika
361
1. Güney Afrika Hukukunda Pozitif Ayrımcılığa Bakış
362
2. Güney Afrika Anayasa Mahkemesi Kararlarında Pozitif Ayrımcılık
365
3. Güney Afrika Hukukunda Pozitif Ayrımcılık Yaklaşımının Genel
II. ULUSLARARASI HUKUKTA POZİTİF AYRIMCILIK
370
A. Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi
371
B. Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Sözleşme
377
C. Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme
382
D. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
384
III. TÜRK HUKUKUNDA POZİTİF AYRIMCILIK UYGULAMALARI
394
A. 1982 Anayasasında Pozitif Ayrımcılık
394
1. 2004 Yılındaki Anayasa Değişikliğinin Pozitif Ayrımcılık Açısından
2. 2010 Yılındaki Anayasa Değişikliği Sonrası Pozitif Ayrımcılık
B. 1982 Anayasasında Pozitif Ayrımcılığın Yatay Etkisi
402
C. 1982 Anayasasında Pozitif Ayrımcılıkla İlişkilendirilebilecek Diğer
D. Anayasa Mahkemesi Kararlarında Pozitif Ayrımcılık
411
1. 2010 Yılı Öncesi Norm Denetimi Kararlarında Pozitif Ayrımcılık
412
2. 2010 Yılı Sonrası Norm Denetimi Kararlarında Pozitif Ayrımcılık
420
3. Bireysel Başvuruda Pozitif Ayrımcılık
424
E. Türk Hukukunda Pozitif Ayrımcılığa İlişkin Düzenlemeler
425
1. İstihdam Alanında Kadınlara Yönelik Kanunî Düzenlemeler
426
2. İstihdam Alanında Engellilere ve Diğer Özel Statülü Gruplara
Yönelik Kanunî Düzenlemeler
430
3. İstihdam, Eğitim ve Hizmet Alanlarında Diğer Düzenleyici
4. Siyasal Hayata İlişkin Düzenlemeler
437
F. Türk Hukukunda Benimsenen Pozitif Ayrımcılık Modeli
439