CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN
III. CEZA MUHAKEMESİNİN EVRELERİ
46
§ 2. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN AMACI, GÖREVİ VE TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ
49
I. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN AMACI
49
II. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN GÖREVİ VE TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ
49
§ 3. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN HUKUK DÜZENİ VE MUHAKEME HUKUKU İÇİNDEKİ YERİ
51
I. HUKUK DÜZENİ İÇİNDEKİ YERİ
51
B. Ceza Muhakemesi Hukuku ve Ceza Hukuku
51
C. Ceza Muhakemesi Hukuku ve İnfaz Hukuku
52
D. Ceza Muhakemesi Hukuku ve Anayasa Hukuku
52
E. Ceza Muhakemesi Hukuku ve İdare Hukuku
53
II. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN MUHAKEME HUKUKU İÇİNDEKİ YERİ
55
§ 4. CEZA MUHAKEMESİNİN TEMEL İLKELERİ
57
I. HUKUK DEVLETİ İLKESİ
57
II. İNSAN HAYSİYETİNİN DOKUNULMAZLIĞI İLKESİ
58
III. MUHAKEMENİN BÜTÜNÜNE İLİŞKİN İLKELER
58
A. Adil Yargıla(n)ma Hakkı (İlkesi)
58
B. Silahların Eşitliği İlkesi
59
C. Dürüst İşlem İlkesi
60
D. Hukuki Dinlenilme Hakkı (Meram Anlatma İlkesi)
60
E. Makul Süre İçinde Yargılanma Hakkı
60
F. Masumiyet Karinesi (Muhakemenin Sonuna Kadar Suçsuz Sayılma Hakkı)
61
G. Suçlamayı ve Hakları Öğrenme Hakkı
61
H. Özel Hayatın Gizliliği
61
I. Savunma Hakkı – Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı
62
J. Tercüman Yardımından Yararlanma Hakkı
62
L. Kimsenin Kendisini ve Yakınlarını Suçlayıcı Beyanlarda Bulunmaya Zorlanamayacağı İlkesi
62
M. Muhakemenin (Kovuşturmanın) Resmiliği İlkesi
63
N. Denetim Muhakemesine Başvurma Hakkı
63
O. Maddi Gerçeğin Araştırılması İlkesi
63
P. Kovuşturma Mecburiyeti İlkesi
64
IV. SORUŞTURMA EVRESİNE İLİŞKİN İLKELER
64
A. Gizlilik–Yazılılık İlkesi
64
B. Araştırma ve Kamu Davasını Açma Mecburiyeti İlkesi
64
C. Maslahata Uygunluk İlkesi
65
V. KOVUŞTURMA EVRESİNE İLİŞKİN İLKELER
65
B. Bağımsız ve Tarafsız Bir Mahkeme Tarafından Yargılanma Hakkı
65
C. Olağan (Kanuni) Hakim Tarafından Yargılanma Hakkı
66
D. Davasız Yargılama Olmaz İlkesi
66
E. Kamu Davasını Yürütme Mecburiyeti İlkesi
66
F. Halka Açıklık İlkesi
66
H. Vasıtasızlık İlkesi
67
I. Ceza Sorumluluğunun Şahsiliği İlkesi
67
J. Delillerin Serbestçe Değerlendirilmesi İlkesi
67
K. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi
68
L. Cezaların Bireyselleştirilmesi İlkesi
68
M. Aynı Fiilden Dolayı İki Kere Yargılama Yapılamaz (Ne Bis in Idem)
68
N. Sanığın Duruşmada Hazır Bulunma Hakkı
68
§ 5. CEZA ADALETİNİN SAĞLANMASINDA TEMEL ETİK İLKELER
69
II. Bireysel Etik, Meslek ya da Görev Etiği
69
C. Doğruluk ve Tutarlılık
71
§ 6. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI, CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU KURALLARININ YORUMU VE KIYAS
74
I. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI
74
A. Asıl (Doğrudan) Kaynakları
74
2. Uluslararası Sözleşmeler
75
a. Ceza Muhakemesi Kanunu
76
b. Özel Ceza Muhakemesi Kanunları
76
c. Tamamlayıcı Kanunlar
76
aa. Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun
76
bb. Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun
77
B. Tali (Tamamlayıcı) Kaynakları
77
1. Örf ve Adet Kuralları
77
2. Din ve Ahlak Kuralları
78
3. Mahkeme İçtihatları
78
II. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU KURALLARININ YORUMU VE KIYAS
79
§7. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN UYGULAMA ALANI
82
I. YER BAKIMINDAN UYGULAMA
82
§8. CEZA MUHAKEMESİ TEŞKİLATI
84
§9. CEZA MUHAKEMESİNİN ŞARTLARI
85
6. Açık Dava ya da Yargı Bulunmaması
91
7. Uzlaşmanın Bulunmaması
92
8. Ön Ödemenin Yerine Getirilmemesi
92
9. Yeni Delil Bulunması
92
10. Ceza Ehliyetinin Varlığı
93
11. Diplomasi–Yabancı Asker Kişilerin Dokunulmazlığının Bulunmaması
94
12. Fiilin Kabahat Değil Suç Oluşturması
94
13. Yer Bakımından Uygulamada Ceza Miktarı
94
14. Faile ya da Mağdura Göre Şahsilik veya Evrensellik İlkesinin Uygulanacağı Hallerde Soruşturma Konusu Suç Bakımından Seçimlik Ceza Öngörülmemiş Bulunması
95
B. Dava Şartlarının Gerçekleşmemesinin Sonuçları
96
III. YARGILAMA ŞARTLARI
96
1. Sanığın Hazır Bulunması
96
aa. Sanığın Mahkemeden Uzaklaşması (CMK m.194/2)
98
bb. Sanık Gelmese de Duruşma Yapılabilen Haller (CMK m.195)
99
cc. Duruşmadan Bağışık (Vareste) Tutulma (CMK m.196)
99
dd. Sorgu Sırasında Sanığın Mahkeme Salonundan Çıkarılabilmesi
ee. Sanığın, Hazır Bulunmasının Duruşmanın Düzenli Olarak Yürütülmesini Tehlikeye Sokacağının Anlaşılması (CMK m.204)
101
2. Sanığın Akıl Hastası Olmaması
103
3. Bekletici Meselenin Çözümü
104
4. Geçici Yasama Dokunulmazlığının Bulunmaması
104
5. Uzlaşma Bulunmaması (CMK m.254/2)
106
6. Şikayetten Vazgeçilmemesi (CMK m.158/7)
106
B. Yargılama Şartlarının Gerçekleşmemesinin Sonuçları
106
§ 10. CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİ, İŞLEMLERİN BİLDİRİLMESİ, CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİNDEKİ HUKUKA AYKIRILIKLAR VE HUKUKA AYKIRILIKLARIN GİDERİLMESİ
107
I. MUHAKEME İŞLEMİNİN TANIMI–KAVRAM
107
II. MUHAKEME İŞLEMLERİNİN BİLDİRİLMESİ
109
C. Tebligatın CMK mı, Yoksa Tebligat Kanunu Hükümlerine Göre mi Yapılacağı Sorunu
111
III. CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİNDEKİ HUKUKA AYKIRILIKLAR VE YAPTIRIMI
111
IV. CEZA MUHAKEMESİ İŞLEMLERİNDEKİ HUKUKA AYKIRILIKLARIN GİDERİLMESİ
112
§ 11. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNDA SÜRELER VE ESKİ HALE GETİRME
113
II. SÜRELERİN ÇEŞİTLERİ
114
III. ESKİ HALE GETİRME
115
B. Süre ve Eski Hale Getirme Dilekçesinin Verilmesi Gereken Makam, Dilekçe İçeriği
116
CEZA MUHAKEMESİNİN EVRELERİ VE YÜRÜYÜŞÜ
§ 1. SORUŞTURMA EVRESİ
121
II. SORUŞTURMANIN BAŞLAMASI
121
A. Suç Haberinin Alınması
121
B. Başlangıç Şüphesinin Varlığı
122
C. Soruşturmaya Girişme Mecburiyeti
122
D. Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına Dair Karar
123
III. SORUŞTURMA EVRESİNE KATILAN KİŞİLER
124
A. Sulh Ceza Hakimliği
124
2. Savcılık Teşkilatı ve Savcı
125
3. Savcıların Birbirleri ve Diğer Muhakeme Kişileri ile İlişkisi
127
4. Savcının Denetim Yetkisi
128
5. Savcılık Makamının Ceza Muhakemesi İçindeki İşlevi
129
a. Araştırma Mecburiyeti İlkesi
130
b. Kamu Davasını Açma Mecburiyeti İlkesi
131
c. Kamu Davasını Yürütme Mecburiyeti İlkesi
131
6. Savcılar Arasında Yetki Uyuşmazlığı
132
3. CMK’da Adli Kolluk
134
c. Görev ve Yetkileri (Yön. m.6)
135
d. Ceza Muhakemesi Hukukunda Adli Kolluğun Yeri
136
e. Diğer Kolluk Birimlerinin Adlî Kolluk Görevi (CMK m.165)
137
1. Kavram, Şüpheli–Sanık Ayrımı
138
a. Suçlamayı Öğrenme Hakkı
139
c. Muhakemeye Yön Verme Hakkı
141
d. Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı
141
e. Yakınlarına Haber Verebilme Hakkı
142
3. Şüphelinin Ödevleri
143
2. Müdafiin Hukuki Durumu
145
3. Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkı
147
b. Müdafi Yardımından Yararlanma Hakkının Kapsamı
148
4. Müdafiin Görevlendirilmesi ve Görevlendirme Usulü
149
b. Görevlendirilmesi Usulü (m.156)
150
5. Soruşturma Evresinde Müdafiin Yetkileri
151
a. Dosyayı İnceleme ve Örnek Alma Yetkisi
151
b. Şüpheli ile Görüşme ve Yazışma
152
c. Müdafiin Hazır Bulunma Yetkisi
153
a. Savunmayı Kurallara Uygun Olarak Yapma Ödevi
155
aa. Müdafi Görevini Yerine Getirmediğinde Yapılacak İşlem
155
bb. Avukatın Görevden Yasaklanması (CMK m.151/3–6)
155
cc. Müdafi Hakkında Disiplin Soruşturması Yapılması
157
b. Maddi Gerçeğin Ortaya Çıkmasına Yardım Etme Ödevi
157
8. Şüpheli veya Sanığın Birden Fazla Olması Hâlinde Savunma
158
F. Suçtan Zarar Gören–Mağdur
158
2. Mağdur ve Şikayetçi Hakları
159
b. Soruşturma Evresinde
161
IV. SORUŞTURMA EVRESİNİN İCRASI
163
A. Soruşturma Evresinin Gizliliği İlkesi (CMK m.157)
163
B. Soruşturma Evresinde Yapılan İşlemlerin Tutanağa Bağlanması (m.169)
163
C. Şüphelinin İfadesinin Alınması (CMK m.147)
164
2. Aydınlatma Yükümlülüğü
164
3. İfade ve Sorgunun Usulü
166
4. İfade veya Sorgu Tutanağında Bulunması Gereken Hususlar (CMK m.147)
167
5. İfade Alma ve Sorguda Yasak Usuller
167
a. Yasak İfade Alma ve Sorgu Yöntemleri
167
b. Delil Değerlendirme Yasağı
169
6. Yeniden İfade Alma
170
V. KORUMA TEDBİRLERİNE BAŞVURULMASI–TEMEL HAKLARA MÜDAHALELER
175
A. Terim– Tanım– Kavram
175
1. Yakalama–Gözaltı (CMK m.90 vd.)
178
c. Yakalama ve Gözaltına Almaya Yetkili Olanlar
182
aa. Herkesin Yakalama Yapabildiği Haller
182
bb. Kolluğun Yakalama Yapabildiği Haller
183
aaa. Yakalama Emrine Dayanan Yakalama (Müzekkereli Yakalama)
183
bbb. Yakalama Emrine Dayanmayan (Müzekkeresiz) Yakalama (CMK m.90/2)
184
d. Yakalama Sonrası Yapılacak İşlem
184
e. Soruşturması ve Kovuşturması Şikayete Bağlı Suçlarda Yakalama
184
f. Yakalananın Hakları
185
bb. Yakalanana Haklarının Bildirilmesi
185
cc. Yakalanan veya Gözaltına Alınanın Durumunun Yakınlarına Bildirilmesi (m.95)
186
dd. Yakalamanın İlgililere Bildirilmesi (m.96)
187
g. Yakalama Koruma Tedbirinin Özellik Gösterdiği Kişiler
187
bb. Diplomasi Dokunulmazlığından Yararlananlar
189
h. Yakalamanın Zamanı
189
ı. Tutuklama Kararı Verilemeyen Hallerde Yakalama
189
i. Tutuklama Kararı Üzerine Yakalama
190
j. Kabahatlerde Yakalama
190
aa. Kararı Verecek Makam
191
cc. Gözaltı Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler
195
dd. Yakalama ve Gözaltı İşlemine İtiraz
196
ee. Hakim Önüne Çıkma (Habeas Corpus) Hakkı (CMK m.91/son; AY m.19/5)
197
l. Yeniden Yakalama Yasağı
198
m. Gözaltı İşlemlerinin Denetimi
198
n. Yakalamada Zor Kullanma Yetkisi
198
d. Tutuklamanın Şartları
202
aaa. Tutuklamaya Maruz Kalan Kişi
203
bbb. Tutuklama Kararı Veren Makam
203
ccc. Tutuklama Kararının İçeriği
203
ddd. Tutuklama Duruşması
204
eee. Verilen Kararların Denetimi (İtiraz)
205
fff. Tutuklama Kararının Yüze Karşı Verilmesi Kuralı
206
ggg. Tutuklama Nedenlerinin Varlığı
206
hhh. Tutuklama Yasağı
209
ııı. Yakalama Emri Üzerine Tutuklama
209
iii. Özel Tutuklama Halleri
210
aaaa. Tanığın, Bilirkişinin ve Zilyedin Tutuklanması
210
bbbb. Duruşma Düzenini Bozanın Hapsi
210
cccc. İade Tutuklaması
211
dd. Tutuklulukta Geçecek Süre (CMK m.102)
211
aaa. Hükmen Tutukluluk
213
ccc. Çocuklarda Tutukluluk Süresi
214
ee. Tutuklama Kararının Geri Alınması ve Hükümsüz Kalması (CMK m.103)
214
ff. Tutuklunun Salıverilme İstemi (CMK m.104)
215
gg. Salıverilenin Yükümlülükleri (CMK m.106)
215
hh. Tutuklunun Hakları (CMK m.107)
216
ii. Tutukluluğun İncelenmesi (CMK m.108)
216
a. Uygulama Koşulları
219
b. Hakkında Adli Kontrol Kararı Verilen Şüphelinin Tabi Tutulacağı Yükümlülükler
220
c. Yükümlülüğün Süresi ve Sürenin Ceza Mahkumiyetinden İndirilebilip İndirilemeyeceği Sorunu
221
d. Karar Verecek Makam
221
f. Adli Kontrol Tedbirinin Uygulanması ve Adli Kontrol Kararının Kaldırılması
222
bb. Yükümlülüklere Uyulup Uyulmadığının Denetlenmesi
223
g. Adli Kontrol Altında Geçecek Süre
224
cc. Güvencenin Geri Verilmesi
226
a. Tanım–Hukuki Nitelik
227
d. Kararda Bulunması Gerekenler
229
f. Yerine Getirilememesi Hali
230
bb. Delil Elde Etme ve Elkoyma
235
c. Arama–Tarama ve Kontrol Noktaları
237
d. Aramanın Çeşitleri
237
aaa. Arama Koruma Tedbiri Bakımından Şüphe
239
bbb. Aramaya Maruz Kalanlar
240
a4. Aramanın Özellik Gösterdiği Kişiler
242
ccc. Aramanın Yapılacağı Yer
243
a1. Konut, İşyeri ve Diğer Yerler
243
a2. Üst ve Eşyada Yapılan Arama
247
a3. Askeri Mahallerde Yapılan Arama
248
a1. Aramanın Gündüz Yapılması Kuralı
249
a2. Aramanın Gündüz Yapılması Kuralının İstisnaları
250
a1. Savcı Tarafından Yapılan Arama
257
a2. Kolluk Tarafından Yapılan Arama
257
ggg. Aramada Avukat Yardımından Yararlanabilme
260
hhh. Arama Öncesi Aramaya Maruz Kalacak Kişiye Bilgi Verilmesi
261
ııı. Arama Sonunda Verilecek Belge
261
jjj. Aramada Ele Geçen Eşya Hakkında Yapılacak İşlem
261
kkk. Adli Arama Tutanağı
261
lll. Belge veya Kâğıtları İnceleme Yetkisi
262
mmm. Tesadüfen Elde Edilen Deliller: Aramada, Yapılan Soruşturmayla İlgisi Olmayan Eşyanın Bulunması
262
ppp. Aramadan Kaynaklanan Zararların Tazmini Sorunu
266
rrr. Haksız Arama Suçu
267
6. Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma
267
d. Uygulama Koşulları
269
e. Kararı Verecek Merci
270
g. Tedbirin Uygulanması
271
i. Hukuka Aykırı Arama, Elkoyma ve Kopyalamadan Kaynaklanabilecek Zararların Tazmini Sorunu
272
j. Erişimin Engellenmesi
272
aa. İspat Aracı Olarak Yararlı Görülen Malvarlığı Değeri
278
bb. Eşya veya Kazanç Müsaderesinin Konusu Olan Malvarlığı Değeri
279
aa. Elkonulamayacak Mektuplar, Belgeler (CMK m.126)
279
bb. İçeriği Devlet Sırrı Niteliğindeki Belgeler (CMK m.125)
280
dd. Kararı Verecek Merci ve Kararın İçeriği
282
f. Tedbirin Uygulanması
283
aa. İstenen Eşyayı Vermeyenler Hakkında Yapılacak İşlem
283
bb. Elkoymanın Mağdura Bildirilmesi
284
cc. Elkonulan Eşyanın Muhafazası veya Elden Çıkarılması
284
ı. Elkoymadan Kaynaklanan Zararların Tazmini
286
8. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma
288
a. Benzer Kavramlarla Mukayese
288
aa. Eşya Müsaderesi–Kazanç Müsaderesi
288
bb. İhtiyati Tedbir–İhtiyati Haciz
288
d. Uygulama Koşulları
290
dd. Kararı Verecek Merci
292
ff. Uygulamadan Kaynaklanabilecek Zararların Tazmini Sorunu
292
b. Benzer Kavramlarla Mukayese
292
e. Uygulama Koşulları
294
cc. Kararı Verecek Merci
294
f. Tedbirin Uygulanması
294
10. Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini
295
b. Benzer Kavramlarla Mukayese
295
e. Uygulama Koşulları
296
cc. Kararı Verecek Merci
297
f. Tedbirin Uygulanması
297
11. İletişimin Dinlenmesi, Kayda Alınması ve Sinyal Bilgilerinin Değerlendirilmesi
298
d. İletişimin Denetlenmesinin Koşulları
300
bbb. Kayda Alma Yasağı
302
a1. Tanıklıktan Çekinebilecek Kişiler
302
a2. Müdafiin Bürosu ve Yerleşim Yeri
302
dd. Kararı Verecek Olan Makam ve Kararın İçeriği
303
f. Tedbirin Uygulanması
305
g. Tedbirin Sona Ermesi
305
h. Elde Edilen Verilerin Akıbeti
306
i. İlgiliye Haber Verme
306
j. Hukuka Aykırı Dinleme ve Kayıt
306
l. Tesadüfen Elde Edilen Deliller
307
m. Hukuka Uygun Tespit ve/veya Dinleme Tutanaklarının Delil Değeri (Mahkumiyet İçin Tek Başına Yeterli Olup Olmayacağı Sorunu)
308
12. Mobil Telefonun Yerinin Tespiti
308
dd. Kararı Verecek Olan Makam ve Kararın İçeriği
309
13. İletişimin Tespiti
310
dd. Kararı Verecek Olan Makam ve Kararın İçeriği
311
14. Gizli Soruşturmacı Görevlendirilmesi
312
aaa. Kararı Verecek Kişi
314
bbb. Tedbire Maruz Kalan Kişi
314
d. Gizli Soruşturmacının Suç İşleyebilip İşleyemeyeceği Sorunu
315
e. Tedbirin Sona Ermesi ve Elde Edilen Verilerin Akıbeti–Yok Edilmesi
316
f. Soruşturmacının Tanıklığı
317
g. Hukuka Aykırı Denetim
317
15. Teknik Araçlarla İzleme
318
a. Tedbirin Tanımı–Amacı
318
aaa. Kararı Veren Makam
319
ccc. Karara Maruz Kalacak Kişi
320
cc. Kararın Konusu Suç
320
e. İcrası, Sona Ermesi ve Dokümanların Yok Edilmesi
321
f. Tesadüfen Elde Edilen Delil
322
16. Gözlem Altına Alma (CMK m.74)
323
aa. Şüphe Derecesi Bakımından
323
bb. Karar Verecek Makam Bakımından
324
c. Denetimi (Kanun Yolu)
324
d. Durma Kararının Varlığı Halinde Gözlem Altına Alma
324
17. Beden Muayenesi (m.75–77)
325
d. Şüpheli veya Sanığın Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek Alınması (m.75)
328
aa. Uygulama Koşulları
328
a1. Kararı Veren Makam
328
a2. Kararın Uygulanması
328
a3. Tedbire Maruz Kalan Kişi/Kişiler
329
bbb. Oranlılık İlkesi
329
ccc. Kapsamı (Kararın Konusu)
329
bb. Denetimi (Kanun Yolu)
329
cc. Hukuka Aykırı Muayene–Örnek Alma
329
e. Diğer Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücudundan Örnek Alınması
330
ee. Uygulama Koşulları
331
aaa. Kararı Veren Makam
331
bbb. Tedbire Maruz Kalan Kişiler
331
ff. Tedbirin Uygulanması
332
gg. Denetimi (Kanun Yolu)
332
hh. Hukuka Aykırı Muayene–Örnek Alma
332
f. Soybağı Araştırması
333
g. Kadınların Muayenesi
333
18. Moleküler Genetik İncelemeler (m.78–80)
334
aa. Şüphe–Oranlılık ve İkincillik İlkeleri
335
bb. Kararı Verecek Makam
336
cc. İncelemeyi Yapacak Bilirkişi
336
d. Elde Edilen Verilerin Değerlendirilmesi ve Akıbeti
336
f. Hukuka Aykırı İnceleme
337
g. Genetik Kimliğin Saklanması ve Gelecekteki Bir Ceza Muhakemesinde Kullanılması
337
19. Fizik Kimliğin Tespiti (m.81)
340
e. Kaydedilen Verilerin Akıbeti–Yok Edilmesi
344
20. İçeriğin Çıkarılması ve/veya Erişimin Engellenmesi
345
b. Kararı Verecek Makam
345
e. İdari Bir Tedbir Olarak Erişimin Engellenmesi
346
f. Kişilik Haklarının İhlali Nedeniyle Erişimin Engellenmesi (m.9)
348
21. Kayıp çocukların araştırılması (PVSK m. 13/A– Ek: 2/1/2017–KHK–680/26 md.)
348
C. Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat
350
4. Tazminat İsteminde Bulunulabilecek Süre
354
6. Dilekçede Bulunması Gereken Hususlar
355
9. Tazminatın Geri Alınması
355
10. Devletin Rücu Hakkı
356
11. Tazminat İsteyemeyecek Kişiler
356
12. Tazminatın Ödenmesi
357
VI. SORUŞTURMA EVRESİNİN SONA ERMESİ
357
A. Kamu Davasının Açılması: İddianamenin Düzenlenmesi, İadesi ve Kabulü
358
1. İddianamenin Düzenlenmesi İçin Bulunması Gereken Koşullar
358
2. İddianamede Bulunması Gereken Hususlar
360
3. İddianamenin İadesi (m.174)
361
b. İadeyi Yapacak Makam
362
aa. İddianamenin m.170’e Aykırı Olarak Düzenlenmesi
362
bb. İddianamenin Suçun Sübûtuna Doğrudan Etki Edecek Mevcut Bir Delil Toplanmadan Düzenlenmesi
363
cc. Önödemeye, Uzlaştırmaya veya Seri Muhakemeye Tâbi Olduğu Soruşturma Dosyasından Açıkça Anlaşılan İşlerde İddianamenin Önödeme, Uzlaştırma veya Seri Muhakeme Usulü Uygulanmaksızın Düzenlenmesi
364
e. İadenin Mümkün Olmaması
365
f. İade Kararının Denetimi
365
g. İade Üzerine Yapılacak İşlem
366
4. İddianamenin Kabulü
366
B. Savcının Kamu Davası Açmayabileceği Haller
366
2. Savcıya Kamu Davası Açmak Konusunda Takdir Yetkisi Verilen Haller
367
a. Cezanın Ortadan Kaldırılmasını Gerektiren Şahsi Sebep Olarak Etkin Pişmanlık Hükümlerinin Uygulanmasını Gerektiren Koşulların ve Şahsi Cezasızlık Sebebinin Varlığı
367
b. Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
368
aaa. Objektif Koşul: Suç Bakımından
368
bbb. Sübjektif Koşul: Şüpheli Bakımından
369
bb. Kararı Verecek Makam
369
ff. Erteleme Kararlarının Kaydedilmesi: Sicil
370
C. Kovuşturmaya Yer Olmadığı (Takipsizlik) Kararı
374
1. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı Verilebilecek Haller
374
a. Kamu Davasının Açılması İçin Yeterli Şüphe Oluşturacak Delil Elde Edilememesi
374
b. Kovuşturma Olanağının Bulunmaması
374
2. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararının Hukuki Niteliği
375
bb. Kovuşturma Davası Açmaya Yetkili Kişi
376
cc. Kovuşturma Davası Açma Usulü
376
§2. KOVUŞTURMA EVRESİ
378
1. Hâkimlerde Bulunması Gereken Nitelikler
381
aa. Hâkimin Davaya Bakamayacağı Durumlar (Red Sebepleri)
383
a1. CMK m.22’de Düzenlenen Görev Yasakları
384
a2. CMK m.23’te Düzenlenen Görev Yasakları: Yargılamaya Katılamayacak Hâkim
384
bbb. Tarafsızlığı Şüpheye Düşüren Durumlar (m.24–25)
384
bb. Hâkimin Reddi Muhakemesi
385
aaa. Red Talebinde Bulunabilecek Kişiler
385
ccc. Red Talebinin Şekli, İçeriği ve Talebin Yöneltileceği Makam
386
eee. Reddi İstenen Hakimin Yapabileceği İşlemler (m.30)
388
fff. Ret İsteminin Geri Çevrilmesi (m.31)
388
cc. Hakimin Çekinmesi (m.30)
389
dd. Zabıt Katibinin Reddi veya Çekinmesi (m.32)
389
cc. Hakim Bağımsızlığının Güvenceleri
390
2. Hâkimlerin Çeşitleri
393
3. Hâkimlerin Yetkileri
394
a. Hakimlerin (Mahkemelerin) Madde Bakımından Yetkisi (Görevleri)
394
bb. Görevli Olmayan Hâkim veya Mahkemenin İşlemleri
396
cc. İstisnaen Madde Bakımından Yetkili (Görevli) Olma Durumları
396
aaa. İşin Yanlışlıkla Madde Bakımından Yetkisiz Mahkemeye Gelmesi
396
bbb. Bağlantı Bulunması
397
b. Hakimlerin (Mahkemelerin) Yer Bakımından Yetkisi
401
bb. Ülkede İşlenen Suçlarda Yetki
403
bbb. Özel Yetki Kuralları
404
ccc. İstisnaen Yer Bakımından Yetkili Olma Durumları
404
cc. Yabancı Ülkede İşlenen Suçlarda Yetki
407
dd. Deniz, Hava ve Demiryolu Taşıtlarında veya Bu Taşıtlarla İşlenen Suçlarda Yetki
408
ee. Yer Bakımından Yetki Kurallarının Özellik Gösterdiği Haller
409
aaa. Yetki Uyuşmazlığı (m.17)
409
bbb. Yetkisizlik İddiasında Bulunulması Gereken Zaman
410
ccc. Yetkili Olmayan Hakim veya Mahkemenin Yaptığı İşlemler
411
c. Hakimlerin (Mahkemelerin) Kişi Bakımından Yetkisi
411
bb. İstisnaen Kişi Bakımından Yetkili Olma Durumu: Bağlantı
411
d. Hakimlerin (Mahkemelerin) Görev Bakımından Yetkisi
412
bb. İstisnaen Görev Bakımından Yetki
413
2. Müdafiin Görevlendirilmesi ve Usulü
415
a. Müdafiin Görevlendirilmesi
415
b. Görevlendirme Usulü
416
3. Kovuşturma Evresinde Müdafiin Yetkileri
416
G. Suçtan Zarar Gören–Mağdur
418
2. Mağdur ile Şikâyetçinin Davete Uymamaları
418
3. Mağdurun Davaya Katılması (Katılan ya da Müdahil)
420
b. Katılma Talebinde Bulunabilecekler
421
c. Katılma Talebinin Zamanı
421
g. Katılmadan Önceki Kararlara İtiraz
423
h. Katılanın Kanunyoluna Başvurması
424
ı. Katılmanın Hükümsüz Kalması
424
H. Zabıt Katibi ve Diğerleri
424
II. KOVUŞTURMA EVRESİNİN DEVRELERİ
424
A. Duruşma Hazırlığı Devresi
425
2. Duruşma Gününün Belirlenmesi
425
3. Duruşma İçin Davetiyelerin Çıkarılması
425
b. İddianamenin Sanığa Tebliği ve Sanığın Çağrılması (m.176)
425
2. Duruşma Evresinin Özellikleri
427
a. Duruşmanın Başlaması (m.191)
427
b. Duruşmada Hazır Bulunacaklar (m.188)
429
bb. Başkan ve Hakimin Görevi (m.192)
429
cc. Sanığın Duruşmada Hazır Bulunması Zorunluluğu (m.193)
430
bbb. İstisnaları: Sanık Hazır Olmaksızın Duruşma Yapılabilen Durumlar
430
dd. Tercüman Bulundurma Zorunluluğu (m.202)
430
3. Duruşmanın İcrası (m.190)
431
b. Duruşmanın Açıklığı (m.182–187)
432
aa. Duruşmanın Açıklığı İlkesi (AN. m.141/1; CMK m.182/1)
433
bb. Açıklığın Kaldırılması
433
aaa. Nisbi Kapalılık (CMK m.182/2)
433
bbb. Zorunlu Kapalılık (m.185)
433
ccc. Açıklığın Kaldırılması Hakkında Karar (m.184)
434
ddd. Kapalı Duruşmanın İcrası (m.187)
434
aaaa. Kapalı Duruşmada Bulunabilme: (CMK m.187/1)
434
bbbb. Duruşmanın Yayımı Yasağı: (CMK m.187/2 – 3)
435
c. Kayıt Yasağı (m.183)
436
aa. Duruşma Salonundaki İşlemlere İlişkin Kayıt Yasağı
436
bb. Duruşma Salonu Dışındaki Diğer Adlî İşlemlerin İcrası Sırasında Kayıt Yasağı
437
cc. Kayıt Yasağının İstisnaları
437
d. Duruşmanın Düzen ve Disiplini (m.203–205)
438
aa. Hâkim veya Başkanın Yetkisi (m.203)
438
bb. Sanığın Dışarı Çıkarılması
438
cc. Duruşma Sırasında İşlenen Suç Hakkında İşlem (m.205)
439
e. Duruşma Tutanağa Bağlanması (m.219–222)
439
bb. Duruşma Tutanağının Başlığı ve İçeriği
439
cc. Duruşma Tutanağının İspat Gücü
439
f. Delillerin Ortaya Konulması ve Tartışılması
439
aa. Ceza Muhakemesinde İspat
439
aaa. Şüpheli–Sanık Açıklamaları ve İkrar
440
bbb. Tanık Açıklamaları
441
cccc. Tanıkların Çağrılması (m.43)
443
dddd. Tanıklıktan Çekinme (m.45–46)
444
eeee. Tanıkların Dinlenmesi
449
ffff. Tanıkların Korunması (CMK m.58/2, 3, 4, 5; Tanık Koruma Kanunu)
452
gggg. Tanığa Tazminat Verilmesi (m.61)
460
ddd. Görüntü ve Ses Kaydeden Araçlarla Yapılmış Olan Kayıtlar
460
cc. Delil Elde Etme ve Değerlendirme Araçları
462
aaa. Bilirkişi İncelemesi (m.62–73)
462
bbbb. Bilirkişiye Başvurulabilecek Haller
463
cccc. Bilirkişiye Başvurmanın Zorunlu Olduğu Haller
463
dddd. Bilirkişiye Başvurma Yasağı
464
eeee. Bilirkişiye Başvurabilecek Kişiler–Bilirkişinin Seçimi
464
ffff. Bilirkişiyi Atayacak Makam
464
gggg. Bilirkişinin Sayısı
464
hhhh. Bilirkişi Olarak Atanabilecekler (m.64)
465
ıııı. Bilirkişiliği Kabul Yükümlülüğü (m.65)
465
iiii. Görevin Yerine Getirileceği Süre ve Süresi İçinde Yerine Getirilmemesinin Sonuçları
465
jjjj. Bilimsel Mütalaa
466
kkkk. Yeni Bir Bilirkişi Atanması (m.67)
466
llll. Bilirkişinin ve Mütalaa Hazırlayanın Duruşmada Dinlenmesi (m.68)
466
mmmm. Bilirkişinin Reddi
467
nnnn. Bilirkişilikten Çekinme, Bilirkişi Olarak Dinlenemeyecek Kişiler (m.70)
468
oooo. Görevini Yapmayan Bilirkişi Hakkındaki İşlem
469
pppp. Bilirkişi Ücret ve Gideri
469
rrrr. Sahte Para ve Değerler Üzerinde Yapılacak İncelemeler
469
cccc. Keşfin İcrası (m.84)
471
a2. Ölü Muayenesi ve Otopsi
473
dd. Delillerin İleri Sürülmesi ve Tartışılması
475
bbb. Tanıkların Dinlenmesi
476
ccc. Belge ve Tutanakların Okunması
477
aaaa. Duruşmada Anlatılması Zorunlu Belge ve Tutanaklar (m.209)
477
bbbb. Duruşmada Okunamayacak Belgeler (m.210)
477
cccc. Duruşmada Okunmasıyla Yetinilebilecek Belgeler
478
ddd. Rapor, Belge ve Diğer Yazıların Okunması
478
eee. Delillerin Tartışılması
478
bbbb. Doğrudan Soru Yöneltme
479
fff. Delillerin Reddi
481
ggg. Delilin İleri Sürülmesinden Vazgeçme
481
hhh. Delil ve Olayın Geç Bildirilmesi
481
ee. Suçun Niteliğinin Değişmesi (m.226)
481
ff. Delillerin Değerlendirilmesi ve Delil Yasakları
483
aaa. Delilleri Takdir Yetkisi
483
bbbb. Delil Yasaklarının Görevi
485
a1. Delil Elde Etme Yasağı
485
a2. Delil Değerlendirme Yasağı
487
a3. Özel Kişiler Tarafından Elde Edilen Deliller ve Hukuka Aykırı Olarak Elde Edilmesinin Sonuçları
487
a4. Delil Yasaklarının Uzak Etkisi
488
a5. Yasak Delilin Dosyadan Çıkarılıp Çıkarılmayacağı Sorunu
489
4. Duruşmanın Sona Ermesi ve Hüküm Verilmesi
489
a. Karar ve Hükümlerde Gerekli Oy Sayısı
489
b. Hükmün Konusu ve Suçu Değerlendirmede Mahkemenin Yetkisi
489
c. Müzakereye Katılacak Hâkimler
490
d. Müzakerenin Yönetimi
490
e. Oyların Toplanması
490
f. Hüküm Kavramı, Gerekçesi, İçeriği ve Çeşitleri
491
g. Hükmün Açıklanması
497
h. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
497
§ 3. KANUN YOLU DEVRESİ
504
I. KANUN YOLU KAVRAMI
505
II. KANUN YOLLARINA BAŞVURMANIN ETKİLERİ
505
III. KANUN YOLLARINA BAŞVURABİLECEK KİŞİLER
506
B. Cumhuriyet Savcısı
506
1. Cumhuriyet Savcılarının Kanun Yollarına Başvurma Usulü
506
2. Cumhuriyet Savcısının Sanık Lehine Kanun Yollarına Başvurması ve Sonucu
507
3. Savcının Sanık Aleyhine Kanun Yoluna Başvurması
508
C. Avukatın Başvurma Hakkı (m.261)
508
D. Yasal Temsilcinin ve Eşin Başvurma Hakkı (m.262)
508
E. Tutuklunun Kanun Yollarına Başvurması (m.263)
508
IV. KANUN YOLUNUN BELİRLENMESİNDE YANILMA (m.264)
509
V. BAŞVURUDAN VAZGEÇİLMESİ VE ETKİSİ (m.266)
509
B. Müdafiin veya Vekilin Kanun Yolundan Vazgeçmesi
509
VI. KANUN YOLLARININ ÇEŞİTLERİ
510
A. Olağan Kanun Yolları
511
1. İtiraz (m.267– 271)
511
b. İtirazın Süresi, Usulü ve İtirazı İncelemeye Yetkili Merciler (m.268)
512
aa. İtirazın Süresi ve Usulü
512
bb. İtirazı İncelemeye Yetkili Merciler
512
c. İtiraz Kanun Yoluna Başvurulmasının Etkisi (m.269)
513
d. İtirazın Cumhuriyet Savcısına ve Karşı Tarafa Tebliği ile İnceleme ve Araştırma Yapılması
513
e. İtiraz Üzerine Yapılacak İnceleme ve Verilecek Karar (m.271)
514
2. İstinaf (m.272– 285)
515
bb. İstinafın, İtiraz ve Temyizden Farkı
516
b. İstinaf Kanun Yoluna Başvurulabilecek Kararlar
516
c. İstinaf Yolunun Kapalı Olduğu Kararlar
517
d. Özel Kanunların Temyize İlişkin Hükümleri
518
e. İstinaf İstemi ve Süresi
518
f. İstinaf Başvurusunun Etkisi
519
g. Hükmü Veren Mahkemece Yapılacak İşlemler
519
aa. İstinaf İsteminin Hükmü Veren Mahkemece İncelenmesi (m.276)
519
bb. İstinaf İsteminin Tebliği ve Cevabı (m.277)
520
h. Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesinde Tevzii (m.278)
520
ı. Bölge Adliye Mahkemesince Yapılacak Yargılama
521
aa. Ön İnceleme (m.279)
521
bb. İnceleme ve Kovuşturma (m.280)
521
cc. Duruşma Hazırlığı (m.281)
523
ff. Direnme ve Kanun Yoluna Başvurma Yasağı
525
gg. İstinaf kararının diğer sanıklara sirayeti
525
3. Temyiz (m.286–307)
526
b. 5271 s. CMK’ya Göre Temyiz
527
aa. Temyiz Edilebilen Hükümler ve Temyiz Yasağı
527
a3. Hukuka Kesin Aykırılık Halleri
530
bbb. Nispi Temyiz Nedenleri
530
ccc. Mutlak Temyiz Nedenleri
530
bbbb. Mahkemenin Kanuna Uygun Olarak Teşekkül Etmemiş Olması
531
cccc. Hâkimlik Görevini Yapmaktan Kanun Gereğince Yasaklanmış Hâkimin Hükme Katılması
531
dddd. Geçerli Şüphe Nedeniyle Hakkında Ret İstemi Öne Sürülmüş Olup da Bu İstem Kabul Olunduğu Hâlde Hâkimin Hükme Katılması veya Bu İstemin Kanuna Aykırı Olarak Reddedilip Hâkimin Hükme Katılması
531
eeee. Mahkemenin Kanuna Aykırı Olarak Davaya Bakmaya Kendini Görevli veya Yetkili Görmesi
532
ffff. Cumhuriyet Savcısı veya Duruşmada Kanunen Mutlaka Hazır Bulunması Gereken Diğer Kişilerin Yokluğunda Duruşma Yapılması
532
gggg. Duruşmalı Olarak Verilen Hükümde Açıklık Kuralının İhlâl Edilmesi
532
hhhh. Hükmün 230'uncu Madde Gereğince Gerekçeyi İçermemesi
532
ıııı. Hüküm İçin Önemli Olan Hususlarda Mahkeme Kararıile Savunma Hakkının Sınırlandırılmış Olması
533
iiii. Hükmün Hukuka Aykırı Yöntemlerle Elde Edilen Delile Dayanması
533
ddd. Sanığın Yararına Olan Kurallara Aykırılık
533
eee. Temyiz İstemi, Süresi ve Temyiz Başvurusunun Etkisi (m.291)
534
cccc. Temyiz Başvurusunun Etkisi
534
dddd. Eski Hâle Getirme Süresi İçinde Temyiz Süresinin İşlemesi
534
fff. Temyiz Başvurusunun İçeriği (m.294) ve Temyiz Gerekçesi (m.295)
534
aaaa. Temyiz Başvurusunun İçeriği
534
bbbb. Temyiz Gerekçesi (m.295)
535
ggg. Temyiz İsteminin İncelenmesi
535
aaaa. Hükmü Veren Mahkemece Yapılan Ön İnceleme
535
bbbb. Temyiz Dilekçesinin Tebliği
536
cccc. Yargıtayca Yapılacak Ön İnceleme
536
dddd. Temyiz İncelemesi
537
bbbbb. Duruşmalı İnceleme
537
a1. Duruşma Hazırlığı
537
ccccc. Temyizde İncelenecek Hususlar
538
eeee. Temyiz İncelemesi Sonunda Verilecek Kararlar
538
aaaaa. İstemin Esastan Reddi veya Hükmün Bozulması
539
a1. Red ve Bozma Kararları
539
a2. Hükmün Bozulmasının Diğer Sanıklara Etkisi
539
bbbbb. Davanın Esasına Hükmedilmesi veya Hukuka Aykırılığın Düzeltilmesi
540
ffff. Yargıtay’da Hükmün Açıklanması
542
gggg. Bozmadan Sonra Davaya Yeniden Bakacak Mahkemenin İşlemleri
542
B. Olağanüstü Kanun Yolları
543
a. Olağanüstü İtiraz (m.308 – m. 308/A)
544
b. Kanun Yararına Bozma (Yazılı emir) (m.309–310)
545
c. Yargılamanın Yenilenmesi
547
cc. Benzer Kavramlarla Karşılaştırma
548
dd. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri
549
aaa. Hükümlünün Lehine Olan Yargılama Sebepleri (m.311)
549
bbb. Hükümlünün Aleyhine Olan Yenileme Sebepleri (m.314)
552
ff. Yargılamanın Yenilenmesi İsteminin Etkisi
553
gg. Yargılamanın Yenilenmesine Engel Olmayan Hâller
553
hh. Yargılamanın Yenilenmesinin Kabul Edilmeyeceği Hâl
553
ıı. Yargılamanın Yenilenmesi Muhakemesi
554
aaa. Yargılamanın Yenilenmesi İsteminin Kabule Değer Olup Olmadığının İncelenmesi
554
bbb. Delillerin Toplanması
555
ccc. Yenileme İsteminin Esassız Olmasından Dolayı Reddi ya da Kabulü
555
ddd. Yenileme İsteminin İncelenmesi ve Hüküm
556
aaaa. Yenileme İsteminin Duruşma Yapılmaksızın İncelenmesi
556
bbbb. Yeniden Duruşma Sonucunda Verilecek Hüküm
556
ÖZEL VE TALİ CEZA MUHAKEMELERİ
§ 1. GAİPLERİN VE KAÇAKLARIN MUHAKEMESİ
560
I. GAİPLERİN YARGILANMASI
560
II. KAÇAKLARIN YARGILANMASI
561
§ 2. TÜZEL KİŞİLERİN SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMADA TEMSİLİ
562
II. TÜZEL KİŞİNİN ORGAN YA DA TEMSİLCİSİNİN DURUŞMAYA KABUL EDİLMESİ
562
III. ORGAN VEYA TEMSİLCİNİN HAKLARI
563
§ 3. UZLAŞTIRMA MUHAKEMESİ
564
I. UZLAŞTIRMANIN KOŞULU
564
§ 4. MÜSADERE MUHAKEMESİ
571
III. DURUŞMA VE KARAR (M.257)
572
A. Suç Konusu Olan Eşya ve Kazanç Bakımından
572
B. Suç Konusu Olmayıp Sadece Müsadereye Tabi Olan Eşya Bakımından
573
IV. KANUN YOLU (M.258)
573
§ 5. MUHAKEME GİDERLERİ MUHAKEMESİ
573
II. MAHKUMİYET VE ERTELEME HALİNDE GİDERLER
575
III. BAĞLANTILI DAVALARDA GİDERLER
575
IV. BERAAT VEYA CEZA VERİLMESİNE YER OLMADIĞI KARARI VERİLMESİ HÂLİNDE GİDER
576
V. KARŞILIKLI HAKARET HÂLLERİNDE GİDER
576
VI. SUÇ UYDURMA VE İFTİRA GİBİ HÂLLERDE GİDER
576
VII. KANUN YOLLARINA BAŞVURU SONUCUNDA GİDER
576
§ 6. İNFAZ MUHAKEMESİ
577
A. İnfaz Muhakemesi Yapılacak Haller
578
B. Talepte Bulunacak Kişi/Merci
579
C. Kararı Verecek Makam ve Usul
579
§ 7. MEMURLARIN MUHAKEMESİ
580
A. Fail, Memur veya Kamu Görevlisi Olmalıdır (m.1)
581
B. Suç, Görev Nedeniyle İşlenmiş Olmalıdır (4483 s. Kanun m.1, 2)
581
C. Suç, Ağır Cezayı Gerektiren Suçüstü Halinde İşlenmemiş Olmalıdır
582
§8. ÇOCUKLARIN MUHAKEMESİ
585
§9. YASAKLANMIŞ HAKLARIN GERİ VERİLMESİ MUHAKEMESİ
586
VI. MUHAKEME MASRAFLARI
587
§10. BASİT YARGILAMA USULÜ (CMK m.251)
588
I. Basit Yargılama Usulünün Genel Özellikleri
588
II. Genel Hükümler Uyarınca Yapılan Muhakemeye Dönme Kararı
589
III. Basit Yargılama Usulü Engelleri
589
IV. Basit Yargılama Usulünde İtiraz (CMK m.252)
590
§ 2. BAŞVURUNUN İNCELEMESİ
592
I. KABUL EDİLEBİLİRLİK KARARI
592
II. ESAS HAKKINDA İNCELEME
592
B. İhlal Edilen Temel Hak ve Özgürlükle İlgili Koşul
593
C. Kamu Gücüne Dayalı Bir İşlem
594
D. İdari ve Yargısal Başvuru Yollarının Tamamının Tüketilmiş Olması
595
§ 3. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI
596
§ 5. BİREYSEL BAŞVURU BAĞLAMINDA AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ VE ANAYASA MAHKEMESİ İLİŞKİSİ
597
§6. SONUÇLARI VE YENİDEN YARGILAMA
598