Yapay Zekanın Hukuki Statüsü ve
Sorumluluğu Av. Dr. Erdem Doğan  - Kitap

Yapay Zekanın Hukuki Statüsü ve Sorumluluğu

2. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
342
Barkod:
9786253819118
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
850,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
İnsanlık medeniyetinin daha önce geliştirmiş olduğu teknolojik buluşlardan hiç birine benzemeyen çok yönlü ve kendine özgü bir varlıkla karşı karşıya bulunmaktayız. Biyolojik insan algoritmalarını taklit eden bir modellemeye dayanan yapay zekâ sistemleri günümüzde, insan zekâsını taklit eden bilgisayarlar ile makinenin hızı ve sentetik zekâsına sahip insanların oluşturduğu insan-makine karışımı bir varlığın tasarlandığı noktaya evrilmiş durumdadır. Yapay zekânın biyolojik zekâya entegre edilmesiyle yeni bir tür kişiliğin oluşturulmasını hedefleyen yaklaşım günümüzde, insan beynine implante edilebilen yapay zekâ ve bilgisayar ara yüzleri içeren beyin çiplerinin üretilmesiyle gerçek hayata aktarılmış görünmektedir.
İnsanoğlu böylesine güçlü ve yetenekli bir varlıkla, geleneksel yöntemlerle çözümü uzun yıllar alabilecek küresel sorunları kısa sürede ortadan kaldırmayı, ekonomik ve sosyal hayatta da verimlilik, iş memnuniyeti ve toplumsal refah bakımından en üst noktalara ulaşmayı amaçlamaktadır. Daha da önemlisi bilim insanları, süper yapay zekanın uyarlanabilir ve dinamik yapısı sayesinde sibernetik toplum hedefi çerçevesinde, dünya medeniyetinin statik kalıplarını kırarak çok daha derin ve sofistike katmanlara ulaşmayı hedeflemektedir. Bununla birlikte anılan sistemler, insan hakları ve etik kurallar ile kişisel verilerin korunmasına ilişkin ilkelerinin ihlali konusunda ciddi endişeler barındırmaktadır. Bu kapsamda, böylesine güçlü ve sınır tanımayan bir gücün davranışları sonucu oluşan zararlara ilişkin hukukî sorumluluğun nasıl belirleneceği bilişim hukukunun en önemli tartışma konularından birini oluşturmaktadır.
Bu itibarla, daha önce benzer bir uygulaması veya örneği bulunmayan yeni nesil yapay zekâ teknolojisinin hukukî alt yapısının hazırlanması ve buna ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde kanun koyucu, bilim insanları ve uygulayıcılara katkı sağlaması amacıyla hazırlanan kitabın yeni baskısında, ilk baskıdan sonra yapay zekâ kaynaklı olarak gerçekleşen ve hukukî sonuç doğuran somut vakıalar ile yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi amacıyla güncellemeler yapılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Genel Olarak Yapay Zekâ Kavramı
.
Yapay Zekânın Olumlu, Olumsuz Yönleri ve Etik Tartışmalar
.
Yapay Zekânın Hukukî Statüsü
.
Yapay Zekânın Yol Açtığı Zararlar Bakımından Hukukî Sorumluluk
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
İkinci Basıya Önsöz 
7
Önsöz 
9
Kısaltmalar 
15
Giriş 
17
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK YAPAY ZEKÂ KAVRAMI
I. YAPAY ZEKÂ KAVRAMININ TANIMI, TÜRLERİ VE UNSURLARI 
21
A. Tanım 
21
B. Yapay Zekâ Türleri ve Unsurları 
30
1. Genel Olarak 
30
2. Yapay Zekâ Türleri 
32
a. Birinci Ayrım 
33
aa. Dar/Zayıf Yapay Zekâ 
33
bb. Genel/Güçlü Yapay Zekâ 
35
cc. Süper Yapay Zekâ 
37
b. İkinci Ayrım 
39
aa. Reaktif/Tepki Veren Yapay Zekâ 
40
bb. Sınırlı Hafızalı Yapay Zekâ 
40
cc. Zihin Teorisi Düzeyinde Yapay Zekâ 
41
dd. Bilinçli Yapay Zekâ 
41
3. Yapay Zekânın Unsurları 
42
a. Genel Olarak Makine Öğrenmesi (Machine Learning) 
44
b. Makine Öğrenmesinin Alt Bileşenleri 
47
aa. Denetimli (Supervised), Denetimsiz (Unsupervised) Öğrenme ve Yarı Denetimli (Semi supervised) Öğrenme 
47
bb. Pekiştirmeli Öğrenme (Reinforcement Learning) 
50
cc. Derin Öğrenme (Deep Learning) 
52
II. YAPAY ZEKÂNIN TARİHSEL GELİŞİMİ 
55
III. TARİHSEL OLGU VE BİLİMSEL ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI VE GEÇİRDİĞİ EVRELER 
65
A. Geçmişten Günümüze Yapay Zekâ Uygulamaları 
65
B. Geleceğin Yapay Zekâsı Bağlamında Şekillenen Yeni Dünya Düzeni 
70
1. Sosyal Hayat ve Yaşam Biçimlerinde Dönüşüm 
70
2. İş ve Ekonomi Dünyasında Dönüşüm 
74
3. Hukuk ve Adalet Sisteminde Dönüşüm 
82
a. Genel Olarak 
82
b. Yapay Zekânın Hukukî Düzenlemeler Üzerindeki Etkisi 
85
c. Yapay Zekânın Yargılama Faaliyetleri Üzerindeki Etkisi 
87
4. Kamu Güvenliği Alanında Dönüşüm 
93
5. Sanat Dünyasında Dönüşüm 
93
İkinci Bölüm
YAPAY ZEKÂNIN OLUMLU, OLUMSUZ YÖNLERİ VE
ETİK TARTIŞMALAR
I. GENEL OLARAK 
99
II. YAPAY ZEKÂNIN OLUMLU YÖNLERİ 
100
III. YAPAY ZEKÂNIN OLUMSUZ YÖNLERİ 
104
IV. DEĞERLENDİRME 
108
V. YAPAY ZEKÂDA ETİK TARTIŞMALAR 
109
A. Genel Olarak 
109
B. İnsan Hakları ve Etik Kurallara İlişkin Uluslararası ve Ulusal Düzenlemeler 
114
1. Uluslararası Düzenlemeler 
114
a. Birleşmiş Milletler Düzenlemeleri 
114
b. Avrupa Birliği Düzenlemeleri 
115
c. OECD Düzenlemeleri 
122
d. Diğer Kuruluşlarca Yapılan Düzenlemeler 
123
2. Ulusal Düzenlemeler 
125
C. İnsan Hakları ve Etik Kurallara Aykırılık Oluşturan Yapay Zekâ Uygulamaları 
126
1. Genel Olarak 
126
2. Yapay Zekâ Sistemlerinin İnsan Hakları ve Etik Kurallara Aykırılık Oluşturma Nedenleri 
129
a. Algoritmik Önyargı, Hata ve Eksikliklerden Kaynaklanan İhlaller 
129
aa. Genel Olarak 
129
bb. Algoritmadan Kaynaklanan İhlallerin Görünüm Şekilleri 
132
cc. Algoritmik Önyargı, Hata ve Eksikliklerden Kaynaklanan İhlallerin Önlenmesine İlişkin Çözüm Önerileri 
139
b. Yapay Zekânın Kullanım Amacından Kaynaklanan İhlaller 
140
Üçüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂNIN HUKUKÎ STATÜSÜ
I. GENEL OLARAK KİŞİ VE KİŞİLİK KAVRAMLARI 
147
A. Kişi Kavramı 
147
1. Genel Olarak 
147
2. Kişi Türleri 
149
a. Konusu Bakımından Kişi Türleri 
149
aa. Sosyolojik ve Felsefî Anlamda Kişi 
150
bb. Hukukî Anlamda Kişi 
150
b. Ontolojik Açıdan Kişi Türleri 
153
aa. Genel Olarak 
153
bb. Gerçek Kişiler 
153
cc. Tüzel Kişiler 
154
aaa. Genel Olarak 
154
bbb. Tüzel Kişilerin Niteliği 
157
ccc. Tüzel Kişilerin Ehliyetleri 
159
B. Kişilik Kavramı 
161
1. Genel Olarak 
161
2. Tanım 
163
a. Hukukî Anlamda Kişilik 
163
b. Sosyolojik ve Felsefî Anlamda Kişilik 
166
C. Kişi ve Kişilik Kavramlarının Tarihî ve Etimolojik Kökenleri 
167
II. YAPAY ZEKÂYA HUKUKÎ KİŞİLİK KAZANDIRILMASI BAĞLAMINDA MAKİNE VE İNSAN ETKİLEŞİMİ 
170
III. YAPAY ZEKÂNIN HUKUKÎ STATÜSÜ 
172
A. Yapay Zekânın Hukukî Statü Sorunu 
172
B. Yapay Zekânın Hukukî Statüsüne Yönelik Doktrinde İleri Sürülen Görüşler 
177
1. Genel Olarak 
177
2. Hukukî Kişiliği Reddeden Yaklaşım 
180
a. Kişiliğin Reddine İlişkin İleri Sürülen Gerekçeler 
180
aa. Yapay Zekânın Kişilik İçin Gerekli Niteliklere Sahip Olmaması 
182
bb. Yapay Zekâya Kişilik Tanınmasının İnsan Çıkarlarına Aykırı Olması 
187
cc. Yapay Zekânın Haklara ve Borçlara Ehil Olabilme Yeteneğinin Bulunmaması 
189
dd. Yapay Zekâya İlişkin Sorunların Çözümü İçin Kişiliğin Zorunlu Bir Koşul Olmaması 
192
b. Sonuç 
193
3. Hukukî Kişiliği Kabul Eden Yaklaşım 
194
a. Genel Olarak 
194
b. Yapay Zekâ İçin Öngörülen Kişilik Modelleri 
200
aa. Elektronik Kişilik 
200
bb. Tüzel Kişi Benzeri Kişilik 
204
cc. Yarı Kişilik 
207
dd. Sınırlı Amaçlı Kişilik 
209
ee. İnsan Olmayan Kişi 
211
IV. DEĞERLENDİRME 
213
Dördüncü Bölüm
YAPAY ZEKÂNIN YOL AÇTIĞI ZARARLAR BAKIMINDAN
HUKUKÎ SORUMLULUK
I. GENEL OLARAK SORUMLULUK HUKUKU KAVRAMI VE TÜRLERİ 
217
II. YAPAY ZEKÂDAN KAYNAKLANAN HUKUKÎ SORUMLULUK 
222
A. Genel Olarak 
222
B. Yapay Zekânın Eşya veya Ürün Olmasına Bağlı Olarak Gerçekleşen Hukukî Sorumluluk 
230
1. Tüketicinin Korunması Hukukundan Kaynaklanan Sorumluluk 
230
2. Ürün Sorumluluğundan Kaynaklanan Sorumluluk 
237
a. Genel Olarak 
237
b. Yapay Zekâlı Varlıklar Bakımından Ürün Sorumluluğu 
239
c. Türk Hukukunda Ürün Sorumluluğu 
243
aa. Tarihî Gelişimi 
243
bb. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu 
244
aaa. Genel Olarak 
244
bbb. Temel Kavramlar 
245
ccc. Hukukî Sorumluluk 
250
3. Sözleşmeden Kaynaklanan Hukukî Sorumluluk 
255
4. Haksız Fiilden Kaynaklanan Sorumluluk 
260
a. Kusura Dayanan Sorumluluk 
260
b. Kusura Dayanmayan Sorumluluk 
265
aa. Tehlike Sorumluluğu 
267
bb. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
268
cc. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu 
272
dd. Yapı Malikinin Sorumluluğu 
274
ee. Ev Başkanının Sorumluluğu 
276
ff. Motorlu Araç İşletenin Sorumluluğu 
278
C. Yeni Nesil Yapay Zekânın Kendine Özgü Nitelikleri Gereği Oluşan Hukukî Sorumluluk 
283
1. Genel Olarak 
283
2. Yeni Nesil Yapay Zekânın Verdiği Zararlardan Hukukî Sorumluluk 
287
D. Değerlendirme 
296
Sonuç 
301
Kaynakça 
307
Kavram Dizini 
333
Yazar Hakkında 
341