Yapay Zekanın Cezai Sorumluluğu

Yapay zekâ teknolojileri, uzun süre bilim kurgunun konusu olarak görülürken artık gündelik yaşamın, üretimin ve karar alma süreçlerinin ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Bu hızlı dönüşüm, mühendislik ve bilişim alanlarıyla sınırlı kalmayarak hukukun temel kavramlarını da yeniden düşünmeyi zorunlu kılmaktadır. Özellikle insan iradesini, kusurunu ve sorumluluğunu merkezine alan ceza hukuku bakımından, otonom davranış sergileyebilen sistemlerin ortaya çıkardığı sorular, önceleri teorik düzeyde çözüm bekleyen mesele iken artık pratik düzeyde çözüm bekleyen güncel meseleler olarak karşımızda durmaktadır.

Çalışma, bu meseleyi tam da bu açıdan ele alma çabasının ürünüdür. Yapay zekânın gerçekte ne olduğunu, bilim kurgunun ve ütopik beklentilerin gölgesinden arındırarak bilimsel temelleri içinde açıklamayı; ardından ceza hukukunun tarihsel gelişimi ve yerleşik ilkeleri ışığında bu sistemlerin hukuki statüsünü, cezalandırılabilirliğini ve kullanımlarından doğan sorumluluğu sistematik biçimde tartışmayı amaçlamaktadır. Amaç, popüler söylemin ötesine geçerek, disiplinler arası bir zeminde tutarlı ve uygulanabilir sonuçlara ulaşmaktır.

Kitap boyunca, yapay zekâlı sistemlerin bağımsız bir fail olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği; değerlendirilemiyorsa doğan zararlardan üreticinin, geliştiricinin veya kullanıcının hangi esaslara göre sorumlu tutulabileceği ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Bu tartışma yürütülürken, mevcut ceza hukuku ilkelerinin yeni teknolojik gerçekliklere yanıt verme kapasitesi de sınanmıştır. Dilerim ki bu çalışma, hem akademik çevrelerde hem de uygulamada konunun daha sağlam bir zemine oturtulmasına katkı sunar