Yapay Zeka Çağında Ceza Adaleti

Ceza adaleti sistemi, insanlık tarihinin en kadim kurumlarından biridir. Hammurabi Kanunları'ndan Roma hukukuna, İslâm muhakeme usulünden modern ceza yargılamasına uzanan bu uzun yolculukta, adaletin terazisi hep insan elinde kalmıştır. Bugün ise bu terazinin bir kefesine algoritmalar, veri setleri ve makine öğrenmesi modelleri yerleşmektedir. Bu durum, hukuk tarihinde eşi görülmemiş bir dönüşümü temsil etmektedir. Zira artık mesele, yalnızca yeni bir teknolojinin hukuka uygulanması değil; bizzat hukukî düşüncenin, karar alma süreçlerinin ve adalet kavramının yeniden sorgulanmasıdır.

Bu kitabı kaleme alırken temel amacım, ceza adaletinin üç sacayağını oluşturan savcı, hâkim ve avukatların yapay zekâ çağının getirdiği değişimlere hazırlanmalarına katkı sunmaktı. Hukuk fakültelerinde yıllar boyu öğretilen kusur ilkesi, masumiyet karinesi, silahların eşitliği ve gerekçeli karar zorunluluğu gibi temel ilkeler, algoritmik karar destek sistemlerinin devreye girmesiyle yepyeni sınavlarla karşı karşıyadır. Bir risk değerlendirme algoritmasının sanık hakkında ürettiği puan, masumiyet karinesini zedeleyebilir mi? Yapay zekâ destekli bir delil analiz sistemi hatalı sonuç ürettiğinde sorumluluk kime aittir? Savunma makamının, savcılığın kullandığı algoritmik araçlara erişememesi silahların eşitliğini ihlal eder mi? İşte bu kitap, bu soruların peşinden gitmektedir.