Kırılgan Grupların İnsan Hakları Perspektifinden Şiddet ve Hukuk  Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Reva  - Kitap
Kırılgan Grupların İnsan Hakları Perspektifinden

Şiddet ve Hukuk

1. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
356
Barkod:
9786253611866
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.050,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Şiddet, yalnızca bireye yönelen bir saldırı değil; insan onurunu, eşitliği, özgürlüğü ve temel haklardan yararlanma imkânını zedeleyen çok boyutlu bir insan hakları sorunudur. Çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve diğer kırılgan gruplar söz konusu olduğunda ise mevcut eşitsizlikler, ayrımcılık ve haklara erişimde karşılaşılan engeller, şiddet riskini ve şiddetin sonuçlarını daha da ağırlaştırabilmektedir.
"Kırılgan Grupların İnsan Hakları Perspektifinden Şiddet ve Hukuk", şiddeti yalnızca ceza hukuku veya mağduriyet ekseninde değil, insan hakları hukukunun bütüncül yaklaşımıyla ele almaktadır. Kitap, kırılganlık kavramını; fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik, dijital ve yapısal şiddet başta olmak üzere şiddetin farklı tür ve görünümlerini, insan hakları hukukunu merkeze alan disiplinlerarası bir bakışla incelemektedir. Uluslararası insan hakları belgeleri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı ve ulusal hukuk düzenlemeleri ışığında hukuki güvenceler ile uygulamada karşılaşılan sorunlar birlikte değerlendirilmektedir.
Çalışma, şiddetle mücadeleyi yalnızca ihlallere yaptırım uygulanmasıyla sınırlı görmemekte; şiddetin önlenmesi, risk altındaki kişilerin korunması, etkili soruşturma, mağdurların desteklenmesi, ikincil mağduriyetin önlenmesi ve adalete etkili erişimin sağlanması bakımından devletin yükümlülüklerini tartışmaktadır. Böylece kitap, kırılganlığı bir güçsüzlük hâli olarak değil, hakların etkili biçimde kullanılabilmesi için farklılaşan koruma ve destek mekanizmalarını gerekli kılan bir insan hakları meselesi olarak ele almakta; kırılgan bireyleri korunmanın nesnesi değil, insan haklarından tam ve eşit biçimde yararlanması gereken hak özneleri olarak merkeze almaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Kırılganlık Kavramı ve İnsan Hakları
.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Kırılganlık Yaklaşımı ve Kırılgan Gruplar
.
Şiddet Kavramı ve Türleri
.
Kırılgan Gruplara Yönelik Şiddet
.
Genel Sonuç ve Değerlendirme
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
Kısaltmalar 
13
Giriş 
17
1. Bölüm
KIRILGANLIK KAVRAMI VE İNSAN HAKLARI
1.1. LİBERAL İNSAN HAKLARI PARADİGMASI VE ÖZERK BİREY ANLAYIŞI 
21
1.2. KIRILGAN ÖZNE KURAMI 
22
1.3. KIRILGANLIK KURAMININ İNSAN HAKLARI HUKUKUNA ETKİSİ 
23
1.4. KIRILGANLIK KURAMINA YÖNELİK ELEŞTİRİLER 
25
2. Bölüm
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNİN
KIRILGANLIK YAKLAŞIMI VE KIRILGAN GRUPLAR
2.1. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İÇTİHADINDA KIRILGANLIK KAVRAMININ ORTAYA ÇIKIŞI 
28
2.2. KIRILGAN GRUP KAVRAMININ HUKUKİ İŞLEVİ 
31
2.3. AİHM'NİN KIRILGANLIK ÖLÇÜTLERİ 
35
2.4. AİHM'NİN KIRILGANLIK ÖLÇÜTLERİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ 
39
2.5. KIRILGANLIĞIN KORUMA DÜZEYİNE ETKİSİ: POZİTİF YÜKÜMLÜLÜKLER, TAKDİR MARJI VE YOĞUNLAŞAN YARGISAL DENETİM 
40
2.6. AİHM İÇTİHADINDA KIRILGAN GRUPLARIN SİSTEMATİK ANALİZİ 
44
2.6.1. Çocuklar 
45
2.6.2. Kadınlar 
47
2.6.3. Yaşlılar 
49
2.6.4. Engelliler 
50
2.6.5. Romanlar ve Etnik Azınlıklar 
52
2.6.6. Göçmenler, Sığınmacılar ve Mülteciler 
53
2.6.7. HIV/AIDS ile Yaşayan Bireyler 
55
2.6.8. LGBTİQ+ Bireyler 
56
2.6.9. Özgürlüğünden Yoksun Bırakılan Bireyler 
58
2.6.10. Kırılgan Gruplara Dair AİHM İçtihadının Genel Değerlendirmesi 
61
3. Bölüm
ŞİDDET KAVRAMI VE TÜRLERİ
3.1. ŞİDDET KAVRAMI 
63
3.2. ŞİDDETİN UNSURLARI 
65
3.3. ŞİDDETİN TÜRLERİ 
67
3.3.1. Fiziksel Şiddet 
70
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
70
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
73
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
74
d) Hukuksal Boyutu 
76
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
76
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
78
cc) AİHM İçtihadı 
83
3.3.2. Cinsel Şiddet 
85
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
85
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
87
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
88
d) Hukuksal Boyutu 
89
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
89
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
91
cc) AİHM İçtihadı 
92
3.3.3. Psikolojik Şiddet 
93
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
93
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
97
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
98
d) Hukuksal Boyutu 
99
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
99
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
100
cc) AİHM İçtihadı 
101
3.3.4. Ekonomik Şiddet 
102
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
102
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
105
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
107
d) Hukuksal Boyutu 
108
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
108
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
109
cc) AİHM İçtihadı 
109
3.3.5. Dijital Şiddet 
111
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
111
b) Dijital Şiddetin Bazı Görünüm Şekilleri 
114
aa) Siber Teşhir (Cyberflashing) 
114
bb) Siber Uşaklaştırma (Cyber Grooming / Online Grooming) 
115
cc) İntikam Pornosu (Revenge Porn) 
117
dd) Dijital Nefret Söylemi (Digital Hate Speech) 
118
ee) Sanal Çocuk Pornografisi 
120
ff) Çevrim içi Cinsel Şantaj (Sextortion) 
121
gg) Özel Bilgilerin Yayılması (Doxxing) 
123
hh) Hassas Kişisel Bilgilerin Rıza Dışı İfşası (Outing) 
125
c) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
126
d) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
127
e) Hukuksal Boyutu 
128
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
128
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
130
cc) AİHM İçtihadı 
132
3.3.6. Kurumsal ve Yapısal Şiddet 
134
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
134
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
135
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
137
d) Hukuksal Boyutu 
139
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
139
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
140
cc) AİHM İçtihadı 
141
3.3.7. İhmal 
143
a) Tanım ve Kavramsal Çerçeve 
143
b) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
146
c) Bireysel ve Toplumsal Etkileri 
148
d) Hukuksal Boyutu 
150
aa) Türk Ceza Kanunu Bakımından 
150
bb) Diğer Ulusal Mevzuat Bakımından 
150
cc) AİHM İçtihadı 
152
3.4. KIRILGANLIK VE ŞİDDET ARASINDAKİ İLİŞKİ 
154
3.5. DİSİPLİNLERARASI YAKLAŞIMLAR 
157
3.6. İNSAN HAKLARI HUKUKU BAĞLAMINDA ŞİDDET 
158
3.6.1. Şiddetin İnsan Hakları İhlali Olarak Konumlandırılması 
158
3.6.2. Devletin Pozitif Yükümlülükleri 
160
3.7. ŞİDDETE İLİŞKİN GENEL HUKUKİ ÇERÇEVE 
162
3.7.1. Başlıca Uluslararası Düzenlemeler 
162
3.7.2. Başlıca Ulusal Düzenlemeler 
175
4. Bölüm
KIRILGAN GRUPLARA YÖNELİK ŞİDDET
4.1. ÇOCUKLARA YÖNELİK ŞİDDET 
192
4.1.1. Çocukların Kırılganlık Profili ve Başlıca Şiddet Riskleri 
192
a) Çocuk Evlilikleri 
196
aa) Tanım 
196
bb) Yaygınlık 
196
cc) Nedenleri 
198
dd) Etkileri 
199
ee) Hukuksal Boyutu 
202
b) Akran Zorbalığı ve Siber Zorbalık 
207
aa) Tanım 
207
bb) Yaygınlık 
209
cc) Nedenleri 
209
dd) Etkileri 
211
ee) Hukuksal Boyut 
213
c) Çevrim İçi Çocuk İstismarı ve Grooming 
215
aa) Tanım 
215
bb) Yaygınlık 
218
cc) Nedenleri ve Risk Faktörleri 
219
dd) Etkileri 
220
ee) Hukuksal Boyut 
221
d) Çocuk İşçiliği ve Ekonomik Sömürü 
224
aa) Tanım 
224
bb) Yaygınlık 
225
cc) Nedenleri 
226
dd) Etkileri 
227
ee) Hukuksal Boyut 
228
ff) Çocuk İşçiliği ile Mücadelede Hak Temelli ve Okullaştırma Odaklı Yaklaşım Gerekliliği 
234
4.1.2. Çocuklara Yönelik Şiddette Koruma Ekosistemi 
236
a) Uluslararası Koruma Mekanizmaları 
236
b) Ulusal Koruma Mekanizmaları 
238
c) Kurumsal Koruma Ekosistemi 
242
4.1.3. AİHM İçtihadında Çocuk Dostu Adalet ve Yargısal Koruma 
247
4.2. KADINLARA YÖNELİK ŞİDDET 
250
4.2.1. Kadınların Kırılganlık Profili ve Başlıca Şiddet Riskleri 
250
a) Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Yapısal Ayrımcılık 
253
b) Kadın Cinayetleri ve Ev İçi Şiddet 
257
c) Israrlı Takip Olgularında Kadın 
262
d) Çalışma Yaşamında Kadınlara Yönelik Yapısal Hak İhlalleri 
267
4.2.2. Kadınlara Yönelik Şiddette Koruma Ekosistemi 
272
a) Uluslararası Koruma Mekanizmaları 
272
aa) CEDAW ve CEDAW Komitesi 
273
bb) İstanbul Sözleşmesi ve GREVIO 
274
cc) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 
274
dd) Birleşmiş Milletler Kadına Yönelik Şiddet Özel Raportörlüğü 
275
4.2.3. AİHM İçtihadında Kadınlara Yönelik Şiddet 
276
4.3. YAŞLILARA YÖNELİK ŞİDDET 
278
4.3.1. Yaşlıların Kırılganlık Profili ve Başlıca Şiddet Riskleri 
278
a) Yaşlanma, Kırılganlık ve Yaş Ayrımcılığı 
279
b) Fiziksel, Psikolojik, Cinsel ve Ekonomik Şiddet 
282
c) Kurumsal Şiddet ve İhmal 
284
d) Yaşlılara Yönelik Şiddetin Görünmezliği 
285
4.3.2. Yaşlılara Yönelik Şiddette Koruma Ekosistemi 
286
a) Uluslararası Koruma Mekanizmaları 
286
b) Ulusal Koruma Mekanizmaları 
287
4.3.3. AİHM İçtihadında Yaşlılara Yönelik Şiddet 
288
4.4. KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRME VE ORTAK REFORM ÖNERİLERİ 
292
4.4.1. Kırılgan Gruplara Yönelik Şiddetin Ortak Özellikleri 
292
4.4.2. Kırılgan Gruplara Yönelik Şiddetin Karşılaştırmalı Görünümü 
294
4.4.3. Ortak Sorun Alanları ve İnsan Hakları Temelli Reform Önerileri 
295
5. Bölüm
GENEL SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
5.1. KIRILGANLIK PARADİGMASININ DÖNÜŞÜMÜ 
299
5.2. ŞİDDETE YAKLAŞIMIN DÖNÜŞÜMÜ 
301
5.3. İNSAN HAKLARI TEMELLİ KORUMA MODELİ 
303
5.4. GELECEĞE İLİŞKİN PERSPEKTİF 
306
Kaynakça 
311
AİHM Kararları Listesi 
343
Kavram Dizini 
347
AİHM Kararları Dizini 
351
Özgeçmiş 
355