Yapay Zeka – 1 Makine Öğrenmesi, Derin Öğrenme ve  Üretken Yapay Zeka Prof. Dr. Çetin Elmas  - Kitap

Yapay Zeka – 1

Makine Öğrenmesi, Derin Öğrenme ve Üretken Yapay Zeka

6. Baskı, 
Eylül 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
496
Barkod:
9786253812225
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
525,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Yapay zeka alanında temel bilgilerden ileri düzey uygulamalara kadar geniş bir yelpazede içerik sunan bu kitap, güncellenmiş 6. baskısıyla daha da zenginleştirilmiştir. Yapay Zeka tekniklerini ilk kez öğrenecek okuyucular için sade ve anlaşılır bir giriş sunarken, konuyla profesyonel olarak ilgilenenlere de derinlemesine içerikler sağlamaktadır.
Kitapta; Yapay Sinir Ağları, Sinir Ağı Mimarileri, Makine Öğrenmesi, Derin Öğrenme, Evrişimli Sinir Ağları, Otokodlayıcı Ağlar ve Tekrarlayan Sinir Ağları gibi temel konular adım adım açıklanmakta; teorik bilgilerin yanı sıra bu yapıların çeşitli mühendislik ve sosyal bilimler uygulamalarına nasıl uyarlandığı, algoritmalar ve akış diyagramlarıyla desteklenerek sunulmaktadır.
Bu baskıyla birlikte özellikle Üretken Yapay Zeka (Generative AI) konusuna da geniş yer verilmiş; yazarın akademik ve mesleki birikimiyle geliştirdiği örneklerle konu pekiştirilmiştir.
Her seviyeden okuyucuya hitap eden bu eser, yapay zekaya ilgi duyan öğrenciler, araştırmacılar ve uygulayıcılar için temel başvuru kaynaklarından biri olmaya devam etmektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Yapay Sinir Ağları
.
Makine Öğrenmesi
.
Gözetimli Öğrenme
.
Gözetimsiz Öğrenme
.
Pekiştirmeli Öğrenme
.
Topluluk Öğrenmesi
.
Derin Öğrenme
.
Derin Sinir Ağları
.
Üretken Yapay Zeka
.
Büyük Dil Modelleri
Kitabın İçindekileri
Önsöz 
7
1. Bölüm
YAPAY SİNİR AĞLARINA GİRİŞ
1. YAPAY ZEKA GİRİŞ 
29
1.1. Akıl 
29
Aklın Özellikleri 
29
1.2. Zeka 
30
Zekanın Özellikleri 
30
1.3. Akıl ve Zeka’nın Karşılaştırılması 
30
1.4. Yapay Zeka 
32
1.4.1. Yapay Zeka’nın Alt Dalları 
33
1.4.1.1. Makine Öğrenmesi 
34
1.4.1.2. Yapay Sinir Ağları 
34
1.4.1.3. Derin Öğrenme 
35
1.4.1.4. Doğal Dil İşleme 
35
1.4.1.5. Bilgisayarla Görme 
36
1.4.1.6. Robotik 
36
1.4.1.7. Bulanık Mantık 
36
1.4.1.8. Uzman Sistemler 
37
1.4.1.9. Genetik Algoritma 
38
1.4.2. Yapay Zekanın Özellikleri 
38
1.4.2.1. Öğrenme Yeteneği 
39
1.4.2.2. Uyarlanabilirlik 
39
1.4.2.3. Veri İşleme ve Analiz Yeteneği 
39
1.4.2.4. Karar Verme Kabiliyeti 
39
1.4.2.5. Doğal Dil İşleme 
39
1.4.2.6. Tahmin ve Öngörü Yeteneği 
40
1.4.2.7. Otonom (Özerk) Çalışabilme 
40
1.4.2.8. Yaratıcılık 
40
1.4.2.9. Hız ve Verimlilik 
40
1.4.2.10. Mantık Yürütme 
40
1.4.2.11. Paralel İşlem Yapabilme 
41
1.4.2.12. Genelleme Yeteneği 
41
1.4.2.13. Örüntü Tanıma 
41
1.4.2.14. Belirsizlikle Başa Çıkabilme 
41
1.4.2.15. Sürekli İyileşme 
41
1.4.3. Yapay Zeka Uygulamaları: Alanlar ve Örnekler 
41
1.4.3.1. Doğal Dil İşleme ve Çeviri Sistemleri 
41
1.4.3.2. Görüntü İşleme ve Bilgisayarla Görme 
42
1.4.3.3. Tavsiye Sistemleri 
43
1.4.3.4. Oyun ve Eğlence Sektöründe Yapay Zeka 
43
1.4.3.5. Otonom Araç Teknolojileri 
44
1.4.3.6. Robotik Uygulamalar 
44
1.4.3.7. Endüstriyel Otomasyon 
45
1.4.3.8. Finansal Teknolojiler ve Dolandırıcılık Tespiti 
45
1.4.3.9. Sağlık ve İlaç Sektörü 
45
1.4.3.10. Eğitim Uygulamaları 
46
1.4.3.11. Karar Destek Sistemleri 
47
1.4.3.12. Güvenlik Uygulamaları 
47
1.4.3.13. Görsel Sanat ve Yaratıcı Uygulamalar 
48
1.4.3.14. Biyoinformatik Uygulamaları 
48
2. Bölüm
YAPAY SİNİR AĞLARININ TEMELLERİ
2. YAPAY SİNİR AĞLARININ TEMELLERİ 
53
2.1. Yapay Sinir Ağlarına Giriş 
53
2.1.1. Yapay Sinir Ağlarının Tarihçesi 
55
19. ve 20. Yüzyılın Başları: Biyolojik Mekanizmaların Keşfi 
55
1943: İlk Yapay Sinir Ağ Modeli – McCulloch ve Pitts'in Çalışmaları 
55
1948–1949: Wiener ve Hebb'in Çalışmaları 
55
1950'ler: IBM Çalışmaları ve Rosenblatt'ın Algılayıcısı 
56
1959: Widrow ve Hoff'un ADALINE ve MADALINE Modelleri 
56
1969: Algılayıcının Sınırlamaları ve XOR Problemi 
56
1980'ler: Hopfield, Kohonen, Rumelhart ve Hinton'in Katkıları 
56
2000'ler ve Sonrası: Derin Öğrenme Dönemi 
57
Günümüz ve Gelecek Vizyonu 
58
2.2. İnsan Beyni ve Biyolojik Bir Sinirin Yapısı 
58
2.2.1. Biyolojik Bir Sinirin Yapısı 
60
2.3. Bir Yapay Sinirin Ana Öğeleri 
62
2.3.1. Girişler 
63
2.3.2. Ağırlıklar 
63
2.3.3. Toplama İşlevi 
63
2.3.4. Etkinlik İşlevi 
63
2.3.4.1. İkili Basamak Etkinlik İşlevi 
64
1. Uygulama Alanları 
65
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
65
2.3.4.2. Doğrusal Etkinlik İşlevi 
66
1. Uygulama Alanları 
66
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
67
2.3.4.3. Sigmoid İşlevi 
68
1. Uygulama Alanları 
69
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
69
2.3.4.4. Hiperbolik Tanjant (Tanh) İşlevi 
70
1. Uygulama Alanları 
72
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
72
2.3.4.5. Düzeltmeli Doğrusal Birim–ReLU İşlevi 
73
1. Uygulama Alanları 
75
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
75
2.3.4.6. Softmax İşlevi 
76
1. Uygulama Alanları 
77
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
77
2.3.4.7. SoftPlus işlevi 
78
1. Uygulama Alanları 
80
2. Üstünlükler ve Eksiklikler 
81
2.3.4.8. Etkinlik İşlevinin Seçim Ölçütleri 
81
1. Problem Türü 
81
2. Ağ Mimarisi 
82
3. Performans Ölçütleri 
82
4. Özel Özellikler 
83
5. Hesaplama Maliyeti 
83
2.3.4.9. Farklı Etkinlik İşlevlerinin Performans Değerlendirmesi 
83
1. Model Tasarımı 
84
2. Eğitim Süreci 
84
3. Değerlendirme 
84
4. Genelleme Yeteneği 
85
2.3.5. Ölçekleme ve Sınırlama 
85
2.3.5.1. Ölçekleme 
85
2.3.5.2. Sınırlama 
86
2.3.5.3. Ölçekleme ve Sınırlamanın Birlikte Kullanımı 
86
2.3.5.4. Yapay Sinir Ağlarında Ölçekleme ve Sınırlamanın Uygulama Alanları 
87
2.3.6. Çıkış İşlevi 
87
2.3.7. Öğrenme 
87
2.3.7.1. Öğrenme Kuralının Kavranması 
89
2.4. Algılayıcı (Perceptron) 
90
2.4.1. Turing Makinesi ve Algılayıcı 
90
2.5. Bir Yapay Sinir Ağı 
93
2.5.1. Dağıtılmış Bellek 
94
2.5.2. Birleştirilmiş Bellek 
95
2.5.3. Sayısal Bilgisayarlar ve Yapay Sinir Ağlarının Karşılaştırılması 
95
2.6. Çok Katmanlı Bir Yapay Sinir Ağı 
96
2.6.1. Katmanlar 
97
2.6.2. Sinirler ve Katmanlar Arası Bağlantılar 
98
2.6.2.1. Tam Bağlantılı (Fully Connected / Dense) 
98
2.6.2.2. Evrişimli (Convolutional) 
98
2.6.2.3. Tekrarlayan (Recurrent) 
98
2.6.2.4. Atlamalı Bağlantı (Skip Connection / Residual Connection) 
99
2.6.2.5. Birleştirme (Pooling / Subsampling) 
99
2.7. Öğrenme Uygulama Örnekleri 
99
2.7.1. Delta Öğrenme Kuralı 
99
2.7.1.1. Delta Kuralı Kullanılarak Yapılan Bir Örnek 
103
2.7.2. Pekiştirmeli Öğrenme 
109
2.7.2.1. Pekiştirmeli Öğrenme Kullanılarak Yapılan Bir Örnek 
110
2.7.2.2. Algoritma 
110
2.7.2.3. Sınırlamalar ve Uygulamalar 
112
2.7.2.4. Sınıflama 
113
2.7.2.5. Benzerlik 
114
2.8. Yapay Sinir Ağlarının Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
115
3. Bölüm
YAPAY SİNİR AĞLARININ MİMARİ YAPILARI
3. YAPAY SİNİR AĞLARININ MİMARİ YAPILARI 
119
3.1. Geri Yayılım Ağı 
119
3.1.1. Geri Yayılım Ağı'nın Çalışma Prensibi 
121
3.1.2. Matematiksel Model 
123
3.1.3. Geri Yayılım Kuralı Kullanılarak Yapılan Bir Örnek 
124
3.1.4. Geri Yayılım Algoritması 
130
3.1.5. Geri Yayılım Etkinlik (Aktarım) İşlevleri 
131
3.1.10. Geri Yayılım Ağı'nın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
134
3.2. Hopfield ağı 
134
3.2.1. Çalışma Prensibi 
136
3.2.2. Matematiksel Model 
136
3.2.2.1. Ağırlık Matrisi 
136
3.2.2.2. Enerji Fonksiyonu 
137
3.2.2.3. Etkinlik Güncelleme Kuralı 
137
3.2.3. Hopfield Ağı ile Örüntü Tanıma Uygulama Örneği 
138
3.2.3.1. Adım 1: Örüntülerin Tanımlanması 
138
3.2.3.2. Adım 2: Ağırlık Matrisinin Hesaplanması 
138
3.2.3.3. Adım 3: Ağa Yeni Girdi Sağlanması 
139
3.2.4. Hopfield Sinir Ağı’nın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
139
3.3. Boltzman Makinesi 
140
3.3.1. Çalışma Prensibi 
141
3.3.2. Matematiksel Model 
141
3.3.2.1. Enerji Fonksiyonu 
141
3.3.2.2. Olasılık Dağılımı 
142
3.3.2.3. Öğrenme ve Güncelleme 
142
3.3.3. Boltzmann Makinesi ile Örnek Bir Uygulama 
143
3.3.3.1. Film Tavsiyesi 
143
3.3.3.2. Boltzmann Makinesi ile Çözüm 
143
1. Verilerin Hazırlanması 
143
2. Modelleme 
143
3. Eğitim 
144
4. Öneri Tahmini 
144
5. Test ve Performans Analizi 
144
3.3.4. Boltzmann Makinesi’nin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
144
3.4. Özörgütlemeli Harita Ağı 
145
3.4.1. Kohonen ağı 
147
3.4.2. Özörgütlemeli Haritanın Algoritması 
148
3.4.3. Özörgütlemeli Harita Örneği 
150
3.4.4. Özörgütlemeli Haritanın Eğitim Aşaması 
150
3.4.5. Özörgütlemeli Haritanın Çağırma Aşaması 
154
3.4.6. Özörgütlemeli Harita Ağı Örnek Uygulaması: Müşteri Segmentasyonu 
155
3.4.7. Özörgütlemeli Harita Ağı’nın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
157
4. Bölüm
MAKİNE ÖĞRENMESİ
4. MAKİNE ÖĞRENMESİ 
163
4.1. Makine Öğrenmesinin süreç Adımları 
163
4.1.1. Veri Kümesi 
163
4.1.2. Model Seçimi 
164
4.1.3. Model Eğitimi 
164
4.1.3.1. Makine Öğrenmesinde Eğitim İle İlgili Kavramlar 
166
1. İnce Ayar 
166
2. Kayıp Fonksiyonu 
166
3. Token 
167
Token Türleri 
167
Tokenizasyon 
168
4. Değişken 
169
Değişken Türleri 
169
Token ve Değişken Arasındaki Farklar 
171
4.1.3.2. Eğitim Sonucu Verinin Öğrenilmesi 
172
1. Doğru Öğrenme 
172
2. Yetersiz Öğrenme 
173
Yetersiz Öğrenmenin Nedenleri 
174
Yetersiz Öğrenmenin Sonuçları 
175
Yetersiz Öğrenmenin Önlenmesi İçin Stratejiler 
175
Örnek Uygulama 
176
3. Aşırı Öğrenme 
176
Aşırı Öğrenmenin Nedenleri 
177
Aşırı Öğrenmenin Belirtileri 
178
Aşırı Öğrenmenin Etkileri 
178
4.1.4. Doğrulama 
178
4.1.4.1. Aşırı Öğrenmenin Tespit Yöntemleri 
179
4.1.4.2. Aşırı Öğrenmeyi Önleme Yöntemleri 
179
4.1.4.1. Değerlendirme Teknikleri 
180
4.2. Makine Öğrenmesi Modelleri ve Eğitim Türleri 
180
4.3. Gözetimli Öğrenme 
181
4.3.1. Regresyon 
182
4.3.1.1. Doğrusal Regresyon 
183
1. Temel Kavramlar 
183
2. Çalışma Prensibi 
184
3. Matematiksel Model 
185
4. Temel Adımlar 
186
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
187
6. Uygulama Alanları 
187
4.3.1.2. Çokterimli Regresyon 
188
1. Temel Kavramlar 
188
2. Çalışma Prensibi 
189
3. Matematiksel Model 
190
4. Temel Adımları 
190
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
191
6. Uygulama Alanları 
191
4.3.1.3. Lasso Regresyon 
192
1. Temel Kavramlar 
192
2. Çalışma Prensibi 
192
3. Matematiksel Model 
193
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
194
6. Uygulama Alanları 
195
4.3.1.4. Destek Vektör Regresyonu 
196
1. Temel Kavramlar 
196
2. Çalışma Prensibi 
196
3. Matematiksel Model 
197
4. Temel Adımları 
197
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
198
6. Uygulama Alanları 
199
4.3.1.5. Karar Ağaçları Regresyonu 
199
1. Temel Kavramlar 
199
2. Çalışma Prensibi 
200
3. Matematiksel Model 
201
4. Temel Adımlar 
201
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
202
6. Uygulama Alanları 
202
4.3.1.6. Değişim Artırma Regresyonu 
203
1. Temel Kavramlar 
203
2. Çalışma Prensibi 
203
3. Matematiksel Model 
204
4. Temel Adımlar 
205
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
205
6. Uygulama Alanları 
206
4.3.2. Sınıflandırma 
206
4.3.2.1. Lojistik Regresyon 
206
1. Temel Kavramlar 
207
2. Çalışma Prensibi 
207
3. Matematiksel Model 
209
4. Temel Adımlar 
210
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
210
6. Uygulama Alanları 
211
4.3.2.2. k–En Yakın Komşular 
211
1. Temel Kavramlar 
212
2. Çalışma Prensibi 
212
3. Matematiksel Model 
214
4. Temel Adımlar 
214
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
214
6. Uygulama Alanları 
215
4.3.2.3. Naive Bayes 
216
1. Temel Kavramlar 
216
2. Çalışma Prensibi 
216
3. Matematiksel Model 
216
4. Temel Adımlar 
217
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
217
6. Uygulama Alanları 
218
4.3.2.4. Destek Vektör Makineleri 
219
1. Temel Kavramlar 
222
2. Çalışma Prensibi 
223
3. Matematiksel Model 
224
4. Temel Adımlar 
224
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
225
6. Uygulama Alanları 
225
4.3.2.5. Karar Ağaçları 
226
1. Temel Kavramlar 
226
2. Çalışma Prensibi 
226
3. Matematiksel Model 
228
4. Temel Adımlar 
229
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
229
6. Uygulama Alanları 
230
4.3.2.6. Değişim Artırma 
230
1. Temel Kavramlar 
231
2. Çalışma Prensibi 
231
3. Matematiksel Model 
232
4. Temel Adımlar 
232
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
233
6. Uygulama Alanları 
234
Popüler Gradient Boosting Kütüphaneleri 
234
4.4. Gözetimsiz Öğrenme 
234
4.4.1. Kümeleme 
235
4.4.1.1. k–Means Kümeleme 
236
1. Temel Kavramlar 
236
2. Çalışma Prensibi 
236
3. Matematiksel Model 
237
4. Temel Adımlar 
238
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
238
6. Uygulama Alanları 
239
4.4.1.2. Gaussian Karışım Modelleri 
239
1. Temel Kavramlar 
240
2. Çalışma Prensibi 
240
3. Matematiksel Model 
241
4. Temel Adımlar 
241
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
242
6. Uygulama Alanları 
243
4.4.1.3. Hiyerarşik kümeleme 
243
1. Temel Kavramlar 
243
2. Çalışma Prensibi 
244
3. Matematiksel Model 
245
4. Temel Adımlar 
245
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
246
6. Uygulama Alanları 
246
4.4.1.4. Gürültülü Uygulamaların Yoğunluk Tabanlı Mekansal Kümelenmesi 
247
1. Temel Kavramlar 
247
2. Çalışma Prensibi 
247
3. Matematiksel Model 
248
4. Temel Adımlar 
248
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
249
6. Uygulama Alanları 
249
4.4.2. Boyut İndirgeme 
250
4.4.2.1. Temel Bileşen Analizi 
250
1. Temel Kavramlar 
250
2. Çalışma Prensibi 
251
3. Matematiksel Model 
251
4. Temel Adımlar 
252
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
253
6. Uygulama Alanları 
253
4.4.2.2. t–Dağıtılmış Stokastik Komşu Gömme 
254
1. Temel Kavramlar 
254
2. Çalışma Prensibi 
254
3. Matematiksel Model 
255
4. Temel Adımlar 
256
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
256
6. Uygulama Alanları 
257
4.4.2.3. Doğrusal Ayrım Analizi 
257
1. Temel Kavramlar 
257
2. Çalışma Prensibi 
258
3. Matematiksel Model 
258
4. Temel Adımlar 
259
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
259
6. Uygulama Alanları 
260
4.4.2.4. Bağımsız Bileşen Analizi 
260
1. Temel Kavramlar 
261
2. Çalışma Prensibi 
261
3. Matematiksel Model 
261
4. Temel Adımlar 
262
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
262
6. Uygulama Alanları 
263
4.4.2.5. Düzgün Çokkatlı Yaklaşım ve Projeksiyon 
264
1. Temel Kavramlar 
264
2. Çalışma Prensibi 
264
3. Matematiksel Model 
265
4. Temel Adımlar 
265
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
266
6. Uygulama Alanları 
267
4.5. Pekiştirmeli Öğrenme 
267
4.5.1. Modelden Bağımsız Yöntemler 
268
4.5.1.1. Q–Öğrenme 
268
1. Temel Kavramlar 
269
2. Çalışma Prensibi 
269
3. Matematiksel Model 
270
4. Temel Adımlar 
271
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
271
6. Uygulama Alanları 
272
4.5.1.2. Derin Q–Ağı 
272
1. Temel Kavramlar 
273
2. Çalışma Prensibi 
273
3. Matematiksel Model 
274
4. Temel Adımlar 
274
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
275
6. Uygulama Alanları 
275
4.5.2. Model Temelli Yöntemler 
276
4.5.2.1. Derin Deterministik Politika Gradyanı 
276
1. Temel Kavramlar 
276
2. Çalışma Prensibi 
276
3. Matematiksel Model 
277
4. Temel Adımlar 
277
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
278
6. Uygulama Alanları 
278
4.5.2.2. Yakınsal Politika Optimizasyonu 
279
1. Temel Kavramlar 
279
2. Çalışma Prensibi 
280
3. Matematiksel Model 
280
4. Temel Adımlar 
281
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
281
6. Uygulama Alanları 
281
4.6. Topluluk Öğrenmesi 
282
4.6.1. Bagging 
283
1. Temel Kavramlar 
283
2. Çalışma Prensibi 
283
3. Matematiksel Model 
284
4. Temel Adımlar 
285
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
285
6. Uygulama Alanları 
286
4.6.1.1. Bagging Örneği Rastgele Orman 
286
1. Temel Kavramlar 
286
2. Çalışma Prensibi 
287
3. Matematiksel Model 
289
4. Temel Adımlar 
289
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
289
6. Uygulama Alanları 
290
4.6.2. Boosting 
290
1. Temel Kavramlar 
291
2. Çalışma Prensibi 
291
3. Matematiksel Model 
292
4. Temel Adımlar 
293
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
293
6. Uygulama Alanları 
294
4.6.3. Stacking Yöntemi 
294
1. Temel Kavramlar 
295
2. Çalışma Prensibi 
295
3. Matematiksel Model 
295
4. Temel Adımlar 
296
5. Üstünlükler ve Eksiklikler 
296
6. Uygulama Alanları 
297
5. Bölüm
DERİN ÖĞRENME
5. DERİN ÖĞRENME 
301
5.1. Derin Sinir Ağ Mimarileri ve Kullanım Alanları 
303
5.2. Sayısal Görüntü İşleme 
305
5.2.1. Analog Görüntü 
306
5.2.2. Sayısal Görüntü 
306
5.2.2.1. Siyah–Beyaz Görüntü 
308
5.2.2.2. Gri Seviyeli Görüntü 
308
5.2.2.3. Renkli Görüntü 
308
5.3. Derin Ağlarda Kullanılan Veri Kümeleri 
309
5.3.1. Görsel Veriler (Resim ve Video Kümeleri) İçin 
309
5.3.1.1. MNIST 
309
5.3.1.2. CIFAR–10 / CIFAR–100 
309
5.3.1.3. ImageNet 
310
5.3.1.4. COCO (Common Objects in Context) 
310
5.3.1.5. Pascal VOC 
310
5.3.1.6. CelebA 
310
5.3.2. Metinsel Veriler (Doğal Dil İşleme Kümeleri) İçin 
311
5.3.2.1. IMDB Review Dataset 
311
5.3.2.2. AG News 
311
5.3.2.3. SQuAD (Stanford Question Answering Dataset) 
311
5.3.2.4. GLUE ve SuperGLUE 
311
5.3.2.5. WikiText 
312
5.3.3. Ses (Audio) ve Konuşma Verileri İçin 
312
5.3.3.1. LibriSpeech 
312
5.3.3.2. VoxCeleb 
312
5.3.3.3. Common Voice 
312
5.3.4. Çoklu Modalite Kümeleri (Görsel + Metin, Görsel + Ses vb.) İçin 
313
5.3.4.1. VQA (Visual Question Answering) 
313
5.3.4.2. LRS (Lip Reading Sentences) 
313
5.3.4.3. MSR–VTT 
313
5.3.5. Özel Uygulama Alanları İçin 
313
5.3.5.1. Cityscapes 
313
5.3.5.2. Medical Decathlon 
314
5.3.5.3. LFW (Labeled Faces in the Wild) 
314
5.3.5.4. Kaggle ve Özelleşmiş Kümeler 
314
5.3.6. Veri Kümesi Seçim Kriterleri 
314
5.4. Derin Öğrenme Kütüphaneleri 
315
5.4.1. Temel Derin Öğrenme Kütüphaneleri 
315
5.4.1.1. TensorFlow 
315
5.4.1.2. PyTorch 
315
5.4.1.3. Keras 
316
5.4.2. Özelleşmiş Kütüphaneler 
316
5.4.2.1. Hugging Face Transformers 
316
5.4.2.2.OpenCV 
317
5.4.2.3.Detectron2 
317
5.4.3. Yüksek Performans ve Araştırma Odaklı Kütüphaneler 
318
5.4.3.1. JAX 
318
5.4.3.2. FastAI 
318
5.4.4. Model Dağıtımı ve Optimizasyon 
319
5.4.4.1. ONNX (Open Neural Network Exchange) 
319
5.4.4.2. TensorRT 
319
5.4.5. Bulut ve Platform Entegrasyonları 
319
5.4.5.1. Amazon SageMaker 
319
5.4.5.2. Google Colab 
320
5.4.5.3. Azure Machine Learning 
320
5.4.6. Özel Donanım ve Accelerator Desteği 
320
5.4.6.1. CUDA ve cuDNN 
320
5.4.6.2. TPU (Tensor Processing Unit) 
320
5.4.7. Kütüphane Seçim Kriterleri 
321
5.4.7.1. Yeni Başlayanlar İçin 
321
5.4.7.2. Araştırmacılar İçin 
321
5.4.7.3. Prodüksiyon İçin 
321
5.5. Derin Ağlarda kullanılan Programlama Dilleri 
321
5.5.1. Python 
321
5.5.2. C++ 
322
5.5.3. CUDA 
323
5.5.4. JavaScript 
324
5.5.5. Julia 
324
5.5.6. R 
325
5.5.7. Dil Seçimi Tavsiyesi 
325
6. Bölüm
EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARI
6. EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARI 
329
6.1. Evrişim 
329
6.2. Bir Boyutlu Görüntülerde Evrişim İşlemi 
329
6.3. Üç Boyutlu Görüntülerde Evrişim İşlemi 
333
6.3.1. Evrişim İşleminin Görüntülere Etkisi 
335
6.3.2. Sıfır Dolgu 
337
6.4. Havuzlama (Pooling) 
337
6.4.1. Evrişim ve Havuzlama Hesaplamaları 
340
6.4.1.1. İlk Evrişim Katmanının Boyutlarının Hesaplanması 
340
6.4.1.2. Evrişim Katmanının Boyutlarının Hesaplanması 
341
6.4.1.3. Havuzlama Katmanının Boyutlarının Hesaplanması 
342
6.5. Etkinlik İşlevleri 
343
6.6. Katman ve Bağlantılar 
345
6.7. Evrişimli Sinir Ağının Eğitimi 
346
6.8. Düzenlileştirme (Regularization) 
346
6.9. Seyreltme 
347
6.10. Yapay Sinir Ağları İle Karakter Algılama 
348
6.11. Evrişimli Sinir Ağları İle Karakter Algılama 
350
7. Bölüm
EVRİŞİMLİ SİNİR AĞ MİMARİLERİ
7. EVRİŞİMLİ SİNİR AĞ MİMARİLERİ 
355
7.1. LeNet 
355
7.2. AlexNet 
356
7.3. ZF Net 
358
7.4. GoogLeNet 
359
7.5. VGGNet 
364
7.6. Microsoft ResNet 
366
7.7. Kapsül Ağları (Capsule Network) 
369
7.8. Üretken Çekişmeli Ağlar 
377
8. Bölüm
OTOKODLAYICI AĞLARI
8. OTOKODLAYICI AĞLARI 
381
8.1. Yığınlanmış Otokodlayıcı 
383
8.2. Yığınlanmış Gürültülü Otokodlayıcı 
383
8.3. Otokodlayıcının Eğitimi 
384
8.4. Otokodlayıcı Ağlarının oluşturulması 
386
8.5. Evrişimli Otokodlayıcı Ağları 
387
9. Bölüm
TEKRARLAYAN SİNİR AĞLARI
9. TEKRARLAYAN SİNİR AĞLARI 
393
9.1. Tekrarlayan Sinir Ağlarının Uygulama Alanları 
393
9.2. Tekrarlayan Sinir Ağları Nasıl Çalışır? 
394
9.3. Tekrarlayan Sinir Ağ Mimarileri 
398
9.3.1. Uzun Kısa Dönemli Bellek Ağları 
398
9.3.2. Kapılı Tekrarlayan Birimler 
400
9.4. Tekrarlayan ve Evrişimli Sinir Ağlarının Birleşimi 
402
10. Bölüm
ÜRETKEN YAPAY ZEKA
10. ÜRETKEN YAPAY ZEKA 
407
10.1. Dönüştürücü Temelli Mimariler 
407
10.2. Dönüştürücü Temelli Mimarilerin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
408
10.3. Otokodlayıcı Temelli Üretken Yapay Zeka Modelleri 
409
10.3.1. Değişken Otokodlayıcılar 
409
10.3.1.1. Mimari Yapı 
409
10.3.1.2. Çalışma Prensibi 
410
10.3.1.3. Matematiksel Model 
411
10.3.1.4. Üstünlükler ve Eksiklikler 
411
10.3.2. Çekişmeli Otokodlayıcılar 
412
10.3.2.1. Mimari Yapısı 
412
10.3.2.2. Çalışma Prensibi 
413
10.3.2.3. Matematiksel Model 
413
10.3.2.4. Üstünlükler ve Eksiklikler 
414
10.3.3. Gürültü Giderici Otokodlayıcılar 
415
10.3.3.1. Mimari Yapı 
415
10.3.3.2. Çalışma Prensibi 
416
10.3.3.3. Matematiksel Model 
416
10.3.3.4. Üstünlükler ve Eksiklikler 
417
10.4. Yayılım Temelli Mimariler 
418
10.4.1. Çalışma Prensipleri 
418
10.4.2. Yayılım Temelli Mimarilerin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
418
10.5. Üretken Çekişmeli Ağlar 
419
10.5.1. ÜÇA'ların Temel Yapısı ve Çalışma Prensibi 
420
10.5.1.1. Üretken Çekişmeli Ağ Türleri 
420
1. Temel ÜÇA 
421
Temel ÜÇA'ın Çalışma Prensibi 
422
Matematiksel Model 
422
2. Derin Evrişimli Üretken Çekişmeli Ağ 
423
Mimari Yapısı 
424
Çalışma Prensibi 
424
Matematiksel Model 
425
DEÜÇA’ın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
426
3. Koşullu ÜÇA 
426
Mimari Yapısı 
426
Çalışma Prensibi 
427
Matematiksel Model 
428
Koşullu ÜÇA'ın Üstünlükleri ve Kullanım Alanları 
429
4. Çevrimsel ÜÇA 
429
Mimari Yapısı 
430
Çalışma Prensibi 
430
Matematiksel Model 
431
Çevrimsel ÜÇA’ın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
432
5. Aşamalı Büyüyen ÜÇA 
432
Mimari Yapısı 
432
Çalışma Prensibi 
433
Matematiksel Model 
434
Aşamalı Büyüyen ÜÇA’ın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
434
6. Süper Çözünürlüklü ÜÇA 
435
Mimari Yapısı 
435
Çalışma Prensibi 
436
Matematiksel Model 
437
Süper Çözünürlüklü ÜÇA’ın Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
438
10.6. Büyük Dil Modelleri 
438
10.6.1. OpenAI Modeller 
438
10.6.1.1. GPT (2018) 
439
10.6.1.2. GPT–2 (2019) 
439
10.6.1.3. GPT–3 (2020) 
440
10.6.1.4. GPT–4o (2024) 
441
10.6.1.5. GPT 4.5 (2025) 
442
OpenAI Modellerinin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
443
10.6.2. Google Modelleri 
443
10.6.2.1. BERT (Bidirectional Encoder Representations from Transformers) – 2018 
444
10.6.2.2. T5 (Text–to–Text Transfer Transformer) – 2019 
445
10.6.2.3. Gemini – 2023 
446
Google Modellerinin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
446
10.6.2.4. Karşılaştırmalı Analiz ve Sonuç 
446
10.6.3. Meta LLaMA Modelleri 
447
10.6.3.1. Teknolojik Temeller 
447
10.6.3.2. Mimari Yapı 
448
10.6.3.3. Eğitim Süreçleri ve Veri Setleri 
448
10.6.3.4. Model Versiyonları ve Teknik Özellikler 
448
Meta Modellerinin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
449
10.6.4. Anthropic Claude Modelleri 
449
10.6.4.1. Teknolojik Temeller 
450
10.6.4.2. Dil Modeli Yapısı 
450
10.6.4.3. Mimari ve Optimizasyon 
450
10.6.4.4. Eğitim Yöntemleri 
450
10.6.4.5. Değişkenler ve Token Kapasitesi 
451
10.6.4.6. Açık Kaynak Durumu 
451
Claude modellerinin Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
451
10.6.5. Microsoft Copilot 
451
10.6.5.1. Teknolojik Altyapı ve Temel Dil Modeli 
452
10.6.5.2. Mimari Yapı ve GPT–4 Entegrasyonu 
452
10.6.5.3. Eğitim Yöntemleri ve Veri Kaynakları 
452
10.6.5.4. Değişken ve Token Boyutları 
452
10.6.5.5. Açık Kaynak Durumu 
453
Copilot’un Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
453
10.6.6. DeepSeek 
453
10.6.6.1. DeepThink V3 
454
Teknoloji ve Dil Modeli 
454
Mimari Yapı 
454
Eğitim Yöntemi 
454
Değişkenler ve Token Kapasitesi 
454
Açık Kaynak Durumu 
454
10.6.6.2. DeepThink R1 Modeli 
454
Teknoloji ve Dil Modeli 
454
Mimari Yapı 
455
Eğitim Yöntemi 
455
Değişkenler ve Token Kapasitesi 
455
10.6.6.3. Açık Kaynak Durumu 
455
10.6.6.4. Kullanım Alanları ve Performans 
455
DeepSeek’in Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
455
10.6.7. Grok 
456
10.6.7.1. Teknolojik Temeller 
456
10.6.7.2. Dil Modeli Yapısı 
457
10.6.7.3. Mimari Yapı 
457
10.6.7.4. Eğitim Süreci ve Veri Kaynakları 
457
10.6.7.5. Değişken ve Token Kapasitesi 
457
10.6.7.6. Açık Kaynak Durumu 
458
Grok’un Üstünlükleri ve Eksiklikleri 
458
Kaynaklar 
459
Kavram Dizini 
491