Vergi Hukukunda Yargısal Aktivizm Dr. Metin Kocatepe  - Kitap

Vergi Hukukunda Yargısal Aktivizm

1. Baskı, 
Kasım 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
486
Barkod:
9786253232009
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.150,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Çalışmada, son yıllarda özellikle anayasa hukuku alanında yoğun biçimde tartışılan yargısal aktivizm olgusu, vergi hukuku perspektifinden ele alınmıştır. Bu kapsamda, yargısal aktivizmin vergi hukukundaki görünümü Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya ve Fransa hukuk sistemleri çerçevesinde incelenmiş; vergi hukukunda yargısal aktivizmin tespitinde kullanılabilecek ölçütler ortaya konulmuş, yargısal aktivizmin sağlayabileceği yararlar ve doğurabileceği sorunlar ile mahkemeler ve yasa koyucu üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.
Temel hedef, içtihadi bulgular çerçevesinde karşılaştırmalı bir hukuk çalışması yaparak vergilendirmeye ilişkin normların anayasal denetimi bağlamında yargı kararlarını aktivist veya kendini sınırlayıcı tutum bakımından değerlendirmektir. Bu kapsamda özellikle ABD Yüksek Mahkemesi, Federal Almanya Anayasa Mahkemesi ve Fransa Anayasa Konseyi kararları üzerinde durulacaktır. Bu değerlendirme ile kararların hem bireyler hem de yasama ve yargı organları üzerinde yarattığı ya da yaratma potansiyeli taşıdığı etkiler (faydalar ve zararlar) karşılaştırmalı bir bakış açısıyla incelenecek ve aktivist tutumun "ne pahasına" desteklenebilecek bir yargısal tutum olduğu sorusuna cevap aranacaktır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Vergi Hukukunda Yargısal Aktivizmi Belirleyecek Test Standartları
.
Vergi Hukukunda Yargısal Aktivist Tutumun İncelenmesi: Türkiye Örneği
.
Vergi Hukukunda Yargısal Aktivist Tutumun İncelenmesi: Karşılaştırmalı Ülke Örnekleri
.
Yargısal Aktivizmin Vergi Hukukuna Etkileri ve Tartışmalar
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
11
KISALTMALAR CETVELİ 
15
GİRİŞ 
17
1. KAVRAM VE TERİM 
19
1.1. Kavram 
19
1.1.1. Üst Kavram: Yargısal Tutum 
19
1.1.2. Alt Kavramlar 
23
1.1.2.1. Yargısal Aktivizm 
23
1.1.2.2. Yargısal Kendini Sınırlama 
31
1.2. Terim 
37
2. YARGISAL AKTİVİZMİN BENZER KAVRAMLARDAN AYIRT
EDİLMESİ 
40
2.1. Jüristokrasiden Ayırt Edilmesi 
40
2.2. Yargının Siyasallaşmasından Ayırt Edilmesi 
43
2.3. Siyasetin Yargısallaşmasından Ayırt Edilmesi 
45
2.4. Yerindelik Denetiminden Ayırt Edilmesi 
48
2.5. Hâkimin Hukuk Yaratmasından Ayırt Edilmesi 
55
3. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI VE PLAN 
63
BİRİNCİ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNDA YARGISAL AKTİVİZMİ BELİRLEYECEK TEST STANDARTLARI
1. ANAYASAL YORUM TESTİ 
67
1.1. Klasik Yorum Yöntemleri 
72
1.1.1. Lafzi Yorum 
72
1.1.2. Tarihsel Yorum 
76
1.1.3. Sistematik Yorum 
78
1.1.4. Amaçsal Yorum 
80
1.2. Anayasa Yargısına Özgü Yorum Yöntemleri 
82
1.2.1. Anayasaya Uygun Yorum 
82
1.2.2. Anayasanın Bütünlüğü ve Pratik Uyuşum 
88
1.2.3. Hak Temelli Yorum 
92
2. VERGİ YASASININ ANAYASAYA UYGUNLUK TESTİ 
94
2.1. Anayasal Vergilendirme İlkeleri 
94
2.1.1. Verginin Yasallığı İlkesi 
96
2.1.2. Vergide Eşitlik İlkesi 
103
2.1.3. Vergide Ölçülülük İlkesi 
109
2.2. Vergilendirmeye Duyarlı Temel Hakların Sınırlandırma Rejimi 
111
3. YASAMA YETKİSİ: TAKDİR MARJI TESTİ 
131
3.1. Yasama Yetkisinin Kapsamı ve İşlevi 
132
3.2. Yasama Yetkisinin Sınırları 
136
3.3. Yasama Yetkisinin Yerine Getirilmemesi: İhmal 
142
İKİNCİ BÖLÜM:
VERGİ HUKUKUNDA YARGISAL AKTİVİST TUTUMUN İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
1. TÜRKİYE’DE ANAYASA YARGISI: ANAYASA MAHKEMESİ 
149
2. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN VERGİ HUKUKUNA İLİŞKİN
KARARLARINDA YARGISAL AKTİVİZM VE KENDİNİ
SINIRLAMA ÖRNEKLERİ 
169
2.1. Aktivizm Örnekleri 
173
2.1.1. Ücret Gelirlerinin Vergilendirilmesi 
173
2.1.2. Gümrük Vergisine İtiraz 
180
2.1.3. Takdir Komisyonuna Sevk İşleminin Zamanaşımını
Durdurması 
187
2.1.4. İade Faizi 
196
2.2. Kendini Sınırlama Örnekleri 
204
2.2.1. Vergi Afları 
204
2.2.2. Geriye Yürüme 
217
2.2.3. Mali Yükümlülük Kavramı 
232
2.2.4. Ek (ve Yeni) Vergiler 
242
2.2.5. Yasama Yetkisinin Devri 
257
2.2.5.1. Bakanlar Kurulu/Cumhurbaşkanına Verilen
Yetki 
258
2.2.5.2. Hazine ve Maliye Bakanlığına Verilen Yetki 
268
2.2.5.3. Diğer Kurumlara Verilen Yetki 
280
2.2.5.4. Bakanlar Kurulunun/Cumhurbaşkanının Ek
Mali Yükümlülük Koyma ve Kaldırma Yetkisi 
285
2.2.6. İptal Kararlarının Yürürlüğünün Ertelenmesi 
290
3. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN VERGİ HUKUKUNA İLİŞKİN
KARARLARINDA YARGISAL AKTİVİZM VE KENDİNİ
SINIRLAMA TUTUMUNDA DENGE ARAYIŞI 
297
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNDA YARGISAL AKTİVİST TUTUMUN İNCELENMESİ: KARŞILAŞTIRMALI ÜLKE ÖRNEKLERİ
1. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ 
323
1.1. Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi 
323
1.2. Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi’nin Vergi
Hukukuna İlişkin Kararlarında Yargısal Tutumu 
329
2. FEDERAL ALMANYA 
348
2.1. Federal Almanya Anayasa Mahkemesi 
348
2.2. Federal Almanya Anayasa Mahkemesi’nin Vergi Hukukuna
İlişkin Kararlarında Yargısal Tutumu 
351
3. FRANSA 
365
3.1. Fransız Anayasa Konseyi 
365
3.2. Fransız Anayasa Konseyi’nin Vergi Hukukuna İlişkin
Kararlarında Yargısal Tutumu 
373
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YARGISAL AKTİVİZMİN VERGİ HUKUKUNA ETKİLERİ VE TARTIŞMALAR
1. YARGISAL AKTİVİZMİN VERGİ HUKUKUNDAKİ ETKİLERİ VE
KARARIN SONUÇLARI: ETKİ TESTİ 
387
1.1. Yasa Koyucu Üzerindeki Etkileri 
387
1.2. Mahkemeler Üzerindeki Etkileri 
395
2. YARGISAL AKTİVİZMİN VERGİ HUKUKUNDA DOĞURDUĞU
SORUNLAR 
402
2.1. Hukuki Belirlilik ve Öngörülebilirlik Sorunları 
402
2.2. Demokratik Meşruiyet Sorunları 
411
3. YARGISAL AKTİVİZMİN POTANSİYEL YARARLARI 
429
3.1. Vergi Mükelleflerinin Haklarının Güçlendirilmesi 
429
3.2. Vergi Sisteminin Anayasal Uyumunun Güçlendirilmesi 
435
SONUÇ 
441
KAYNAKÇA 
451