Vergi Hukuku Prof. Dr. Özgür Biyan  - Kitap
6. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
463
Barkod:
9786253777449
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
730,00
İndirimli (%7):
678,90
Temin süresi 2-3 gündür.
Diğer Baskılar
5. baskı
Mart 2025
650,00
604,50 (%7)
Kitabın Açıklaması
Vergi hukuku alanının temelini oluşturan ve usule ilişkin genel hükümleri konu edinen çalışmanın altıncı baskısına ulaşmaktan mutlu ve gururluyum. Tekrar etmek gerekirse bu kitabı vergi hukuku alanında geçerli olan temel kuralları öğrenmek isteyenler için yazdım. Başta iktisadi, idari ve sosyal bilimler ile ilgili bölümlerde eğitim alan lisans öğrencileri olmak üzere vergi hukukunu öğrenmek isteyen, çeşitli mesleki sınavlara hazırlanan herkese fayda sağlayacak şekilde kaleme almaya dikkat ettim.
Genişletilmesi gereken ya da sadeleştirilmesi uygun olan yerlerde gerekli işlemleri tamamladım. Bu baskının yapıldığı tarihe kadar gerçekleşen kanuni değişiklikler, ceza hadleri, faiz oranları, tarife vb. güncellemeleri yapmaya, önceki baskıda yer alan yazım hataları, anlatım bozukluklarını gidermeye gayret ettim. En son 7550, 7555, 7566, 7571 sayılı kanun değişikliklerini de gözden geçirdim ve ilgili düzenlemeleri yeni metne işledim. Gözden kaçan bir husus olmuşsa kusur benimdir. Öneri, düzeltme ve görüşlerinizi paylaşmanızdan memnun olacağımı ifade etmek isterim.
Kitabı yasal düzenlemelere dikkat edilerek hazırlamaya, ancak yalın ve sade bir dili koruyarak teorik temellerle kaleme almaya gayret ettim. Temel hedef kitle konuyu yeni öğrenenler olduğundan "anlatım dili"ni tercih ettim ve teknik açıklamalara yer verdikten sonra konuların daha iyi anlaşılması için açıklamalarda bulundum ve/veya örneklendirmeler yapmaya çalıştım. Okuyucunun konuyu daha iyi anlayabilmesine destek vermek ve muhakeme yapabilmesini sağlamak adına metin içlerinde "dikkat" veya "ipucu" şeklinde kutucuklar koydum. Dikkat kutucuklarını konuların ya da ara başlıkların daha iyi kavranabilmesi için okuyucuyu düşünmeye teşvik amaçlı ve öğrenicilere yönelik çeşitli sınav veya mülakatlarda gelebilecek soru şeklinde oluşturdum. İpucu kutucuklarını ise anlatılmaya çalışılan başlıklardaki "öz" ya da "temel" olan kurallara dikkat çekmek ve görsellikten de yararlanarak kolay bir şekilde akılda tutulmasını sağlamak adına düzenledim. Ayrıca yer yer tablo ve şekil ile görsel olarak öğrenmeyi destekleyici düzenlemeler yapmaya çalıştım. Kitabın sonuna kavram dizinini ekleyerek, okuyucunun belli başlı aradığı kavramlara kolay ve hızlı bir şekilde ulaşılabilmesini hedefledim. Bunlara ilave olarak hem yaşadığımız tecrübelerden paylaşım yapmak hem de öğrencilerden gelen genel sorulara ışık tutmak maksadıyla öğren(i)cilere yönelik tavsiyelere de yer verilen "Vergi Hukukuna Verimli Nasıl Çalışılabilir?" kısmını gözden geçirdim ve kitapta yer vermeye devam ettim.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Vergi Hukukuna Giriş ve Temel Kavramlar
.
Vergi Hukukunun Kaynakları
.
Vergi Kanunlarının Uygulanması
.
Vergi Hukukunda Sorumluluk
.
Mükelleflerin Ödevleri
.
Vergilendirme İşlemleri
.
Vergi Muhasebesi: Envanter, Değerleme ve Amortisman
.
Vergi Hukukunda Süreler ve Süreleri Etkileyen Hususlar
.
Vergi Denetimi ve Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamadaki Çözüm Yolları
.
Vergi Kabahatleri, Vergi Suçları ve Cezaları
.
Vergi İcra Hukuku
.
Vergi Yargısı ve İspat
.
Uluslararası Vergi Hukuku
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ALTINCI BASKIYA ÖN SÖZ 
7
VERGİ HUKUKUNA VERİMLİ NASIL ÇALIŞILABİLİR? 
9
KISALTMALAR 
13
İÇİNDEKİLER 
15
ŞEKİLLER LİSTESİ 
35
TABLOLAR LİSTESİ 
35
BİRİNCİ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNA GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR
I. VERGİNİN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 
37
II. VERGİ HUKUKUNUN TANIMI, KAPSAMI, HUKUK SİSTEMİNDEKİ YERİ 
40
A. Vergi Hukukunun Hukuktaki Yeri ve Tanımı 
40
B. Vergi Hukukunun Kapsamı 
41
III. VERGİ HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARIYLA OLAN İLİŞKİSİ 
42
A. Vergi Hukuku–Anayasa Hukuku İlişkisi 
42
B. Vergi Hukuku–İdare Hukuku İlişkisi 
43
C. Vergi Hukuku–Ceza Hukuku İlişkisi 
44
Ç. Vergi Hukuku–Uluslararası Hukuk İlişkisi 
44
D. Vergi Hukukunun Özel Hukuk ile Olan İlişkisi 
45
IV. VERGİ HUKUKUNUN BÖLÜMLERİ 
46
A. Genel Vergi Hukuku – Özel Vergi Hukuku 
46
B. Şekli Vergi Hukuku – Maddi Vergi Hukuku 
48
V. VERGİ HUKUKUNA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 
50
A. Verginin Konusu ve İstisna 
50
B. Vergiyi Doğuran Olay 
51
C. Mükellef ve Muafiyet 
51
Ç. Vergi Sorumlusu 
53
D. Vergi Hukukunda Ehliyet 
54
E. Vergi Hukukunda Temsil 
56
1. Kanuni Temsilci 
56
2. İradi Temsilci 
58
İKİNCİ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI
I. HUKUKTA KAYNAK KAVRAMI 
59
II. NORMLAR HİYERARŞİSİ 
60
III. KAYNAKLARIN SINIFLANDIRILMASI 
60
A. Kaynakları Düzenleyenlere Göre Ayrım 
61
B. Yazılı Olup Olmamasına Göre Ayrım 
62
C. Bağlayıcı Olup Olmamasına Göre Ayrım 
63
IV. KAYNAK TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ 
64
A. Anayasa 
64
1. Cumhuriyetin Niteliklerine Yönelik Temel İlkeler 
65
a. İnsan Hakları 
65
b. Demokratik Kurallar ve Laiklik İlkesi 
66
c. Sosyal Devlet İlkesi 
69
ç. Hukuk Devleti İlkesi 
71
i) Hukuki İstikrar ve Belirlilik İlkesi 
73
ii) Kazanılmış Haklara Saygı ve Geçmişe Yürümezlik İlkesi 
74
iii) Temel Hak ve Özgürlüklerin Özüne Dokunulmama
(Ölçülülük) İlkesi 
75
2. “Vergi Ödevi”ne İlişkin Temel İlkeler 
77
a. Karşılılık İlkesi 
78
b. Eşitlik İlkesi (Mali Güç İlkesi) 
79
c. Adalet İlkesi 
80
ç. Kanunilik İlkesi 
82
i) Kanunilik İlkesinin Birinci İstisnası: Belirli Konularda
Cumhurbaşkanına Verilen Yetki 
85
ii) Kanunilik İlkesinin İkinci İstisnası: Dış Ticaret Konusunda
Cumhurbaşkanına Verilen Yetki 
86
iii) Kıyas Yasağı İlkesi 
86
iv) Örf ve Adet Hukukunun Geçersizliği İlkesi 
87
B. Vergi Kanunları 
88
1. Kanun Kavramı ve Kanunların Yürürlüğe Girmesi 
88
2. Temel (Genel) Vergi Kanunları 
88
3. Özel Vergi Kanunları 
89
4. Özellikli Bir Kanun: Bütçe Kanunu 
90
5. Diğer Kanunlar 
92
C. Uluslararası Vergi Anlaşmaları 
92
1. Uluslararası Anlaşmaların Hukuki Niteliği 
93
2. Uluslararası Mali Anlaşmalar 
94
3. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları 
94
Ç. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 
95
D. Cumhurbaşkanı Kararları 
97
E. Yönetmelikler 
98
F. Genel Tebliğler 
98
1. Düzenleyici Genel Tebliğler 
99
2. Açıklayıcı Genel Tebliğler 
99
G. Genelgeler / Genel Yazılar 
100
H. Sirkülerler ve Özelgeler 
100
I. Yargı Kararları 
102
1. Anayasa Mahkemesi Kararları 
102
2. İçtihadı Birleştirme Kararları 
103
3. Diğer Yargı Kararları 
105
İ. Bilimsel Öğreti (Doktrin) 
105
J. Yazılı Olmayan Kurallar: Örf, Adet, Gelenek, Görenek, Teamül 
105
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ KANUNLARININ UYGULANMASI
I. VERGİ KANUNLARININ YER BAKIMINDAN UYGULANMASI 
107
A. Konunun Önemi 
107
B. Vergilendirme Yetkisi 
108
C. Temel İlkeler 
109
1. Mülkilik Prensibi (Kaynak İlkesi) 
109
2. Şahsilik Prensibi (Yerleşim Yeri ve Vatandaşlık İlkesi) 
110
3. Çıkış ve Varış Ülkesi Prensibi 
111
Ç. Türk Vergi Sistemindeki Genel Durum 
112
1. Gelir Üzerinden Alınan Vergiler 
112
2. Harcama ve Servet Üzerinden Alınan Vergiler 
113
D. Çifte Vergileme Sorunu ve Çözüm Yolları 
113
1. Genel Olarak Çifte Vergilendirme Sorunu ve Tanımı 
113
2. Ulusal Çözüm Yolları 
114
3. Uluslararası Çözüm Yolları 
115
II. VERGİ KANUNLARININ ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 
116
A. Kanunların Yürürlüğe Girmesi 
116
1. Yürürlük Tarihinin Belirlenmiş Olması 
116
2. Yürürlük Tarihinin Belirlenmemiş Olması 
117
B. Geçmişe Yürümezlik İlkesi 
117
1. Gerçek Geçmişe Yürüme 
117
2. Gerçek Olmayan Geçmişe Yürüme 
118
C. Kanunların Yürürlükten Kalkması 
119
1. Sarih (Açık) İlga 
119
2. Zımnî (Kapalı) İlga 
119
a. Normlar Hiyerarşisi Açısından Bakış: Üst Kural Prensibi 
120
b. Zaman Açısından Bakış: Sonraki Norm Prensibi 
120
c. Genel–Özel Kural Prensibi 
120
3. Anayasa Mahkemesi İptal Kararları 
121
4. Süreli / Geçici Kanunlar 
121
III. VERGİ HUKUKUNDA YORUM (ANLAM BAKIMINDAN UYGULAMA) 
122
A. Konunun Önemi 
122
B. Yorum Türleri 
123
1. Yasama Yorumu 
123
2. İdari Yorum 
123
3. Yargısal Yorum 
123
4. Doktrin Yorumu 
124
C. Yorum Metotları 
124
1. Sözel Yorum Metodu 
124
2. Sistematik Yorum Metodu 
124
3. Tarihi Yorum Metodu 
125
4. Amaçsal Yorum Metodu 
125
5. Vergi Hukukunda Geçerli Olan Yorum Metotları 
126
Ç. Vergi Hukukunda Yoruma İlişkin Özel Kurallar 
126
1. Ekonomik Yaklaşım 
126
a. Ekonomik Yaklaşımın Tanımı ve Unsurları 
126
i) Ekonomik İrdeleme 
127
ii) Ekonomik Yorum 
128
b. Ekonomik Yaklaşımın Hukuki Niteliği 
128
c. Peçeleme Sözleşmeleri ve Muvazaalı İşlemler 
128
2. Tipleştirme ve Tipiklik 
130
3. Kıyas Yasağı 
131
4. Hukuka ve Ahlaka Aykırı Faaliyetlerin Durumu 
132
D. Vergi Hukukunda Mantık Kurallarının Yeri 
133
1. Evleviyet 
133
2. Aksi ile Kanıt 
133
E. Vergi Hukukunda Boşluk Doldurma 
134
F. Vergi Hukukunda Takdir Yetkisi 
134
1. İdarenin Takdir Yetkisi 
134
2. Yargıcın Takdir Yetkisi 
135
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNDA SORUMLULUK
I. KONUNUN ÖNEMİ 
137
II. VERGİ SORUMLUSU 
138
III. VERGİ MEVZUATINDA SORUMLULUK DURUMLARI 
138
A. Vergi Kesintisi Yapanların Sorumluluk Durumları 
139
1. Vergi Kesintisi Kavramı 
139
2. Vergi Kesintisi Yönteminin Kullanıldığı Kanunlar 
140
3. Vergi Kesintisi Yapmak Durumunda Olanlar 
140
4. Vergi Kesintisi Yapmak Durumunda Olanların Sorumluluğu 
141
B. Kanuni Temsilci Olanların Sorumluluk Durumları 
141
1. Gerçek Kişilerin Kanuni Temsilcilerinin Sorumluluğu 
142
2. Tüzel Kişilerin Kanuni Temsilcilerinin Sorumluluğu 
143
3. Tasfiye Döneminde Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu 
143
4. Türkiye’de Bulunmayanların Kanuni Temsilcilerinin Sorumluluğu 
144
5. Tüzel Kişiliği Olmayanların İdarecilerinin Sorumluluğu 
144
C. Diğer Sorumluluk Durumları 
144
1. Mirasçıların Sorumluluk Durumları 
145
a. Miras Paylaşımı Hakkında Kısa Bilgi 
145
b. Veraset Belgesi ve Miras Payları 
146
c. Mirasçıların Sorumluluğu 
146
2. Emlak Alanların Sorumluluk Durumları 
147
3. Kurum Devralanların Sorumluluk Durumları 
148
4. Motorlu Taşıt Alımlarına İlişkin Sorumluluk Durumları 
148
5. SMMM–YMM Meslek Gruplarına İlişkin Sorumluluk Durumları 
149
6. Kefil Olanların Sorumluluk Durumları 
150
7. Sermaye Şirketi Ortaklarının Sorumluluk Durumları 
150
a. Limitet Şirket Ortaklarının Sorumluluk Durumları 
150
b. Anonim Şirket Ortaklarının Sorumluluk Durumları 
151
c. Eshamlı Komandit Şirket Ortaklarının Sorumluluk Durumları 
151
8. Damga Vergisinde Sorumluluk Durumları 
152
9. İlan ve Reklam Vergisinde Sorumluluk Durumları 
153
BEŞİNCİ BÖLÜM
MÜKELLEFİN ÖDEVLERİ
I. BİLDİRİM YAPILMASINA İLİŞKİN ÖDEVLER 
156
A. İşe Başlama Bildirimi 
157
B. İşi Bırakma Bildirimi 
158
C. Diğer Durumlara İlişkin Bildirimler 
159
II. BEYANNAME VERİLMESİNE İLİŞKİN ÖDEVLER 
160
III. DEFTER VE KAYIT DÜZENİNE İLİŞKİN ÖDEVLER 
161
A. Defter Tutmak Zorunda Olanlar 
162
B. Defter Tutma Ödevinin Başlangıcı ve Tasdik Zamanları 
163
C. Tutulacak Defterlerin Belirlenmesi 
165
Ç. Kayıt Yapılırken Dikkat Edilecek Kurallar 
166
IV. BELGE DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN ÖDEVLER 
168
A. Belgelerin Önemi ve Genel Kurallar 
168
B. Vergi Hukukunda Temel Belgeler 
169
1. Fatura 
169
2. Serbest Meslek Makbuzu 
172
3. Müstahsil Makbuzu 
173
4. Gider Pusulası 
173
5. Perakende Satış Vesikaları 
175
6. İrsaliyeler 
175
7. Ücret Bordrosu 
177
8. Günlük Müşteri Listesi 
178
9. Yolcu Listesi 
178
10. Diğer Belgeler 
178
V. MUHAFAZA VE İBRAZ YÜKÜMLÜLÜĞÜNE İLİŞKİN ÖDEV 
179
VI. VERGİ SORUMLULARININ ÖDEVLERİ 
179
ALTINCI BÖLÜM
VERGİLENDİRME İŞLEMLERİ
I. VERGİYİ DOĞURAN OLAY 
182
II. TARH İŞLEMİ 
184
A. Tanımı ve Hukuki Niteliği 
184
B. Tarh İşleminin Unsurları 
185
1. Yetki 
186
2. Şekil 
188
3. Sebep 
189
4. Konu 
189
5. Maksat 
190
C. Matrahın Tespiti 
190
1. Matrah Kavramı 
190
2. Matrahın Mükellef Tarafından Tespiti (Beyan Üzerine Tarhiyat) 
191
3. Matrahın İdare Tarafından Tespiti 
192
a. Hazırlık İşlemleri 
193
b. İkmalen Tarhiyat Yöntemi 
194
c. Resen Tarhiyat Yöntemi 
194
4. Matrahın Kanun Yoluyla Tespiti 
196
Ç. Oran 
197
III. TEBLİGAT İŞLEMİ 
199
A. Tanımı ve Hukuki Niteliği 
199
1. Tebligat İşleminin Unsurları 
200
a. Yetki 
200
b. Şekil 
201
c. Sebep 
201
ç. Konu 
201
d. Maksat 
202
2. Matrahın Mükellef Tarafından Tespitinde Tebligat 
202
3. Matrahın İdare Tarafından Tespitinde Tebligat 
202
4. Matrahın Kanun Tarafından Tespitinde Tebligat 
202
B. Tebligat Yapılacak Kişiler 
203
C. Tebliğ Yöntemleri 
204
1. Elektronik Tebligat 
204
2. Posta Yoluyla Tebligat ve Kapıya Yapıştırma Usulü 
206
a. Bilinen adresler 
207
b. Posta Yoluyla Tebligatta Usul 
207
3. Memur Aracılığıyla Tebligat 
210
4. Dairede/Komisyonda Tebligat 
210
5. İlan Yoluyla Tebligat 
210
Ç. Hatalı Tebligat 
213
IV. TAHAKKUK AŞAMASI 
213
A. Tahakkukun Tanımı ve Özellikleri 
213
B. Tahakkuk Eden Verginin Kesinleşmesi 
215
1. Tahakkuk aşamasında mükellefin hareketsiz kalması 
215
2. Tahakkuk aşamasında uzlaşma ve ceza indirimine başvurulması 
215
3. Tahakkuk aşamasında düzeltme talebinde bulunulması 
215
4. Tahakkuk aşamasında yargı yoluna gidilmesi 
216
C. Tahakkuku Tahsile Bağlı Vergiler 
216
V. TAHSİLÂT İŞLEMİ 
217
A. Tahsilatın Tanımı ve Hukuki Niteliği 
217
B. Tahsil İşleminin Unsurları 
219
1. Yetki 
219
2. Şekil 
219
3. Sebep 
220
4. Konu 
220
5. Maksat 
220
VI. VERGİ BORÇLARININ VE CEZALARININ SONA ERMESİ 
221
A. Ödeme 
221
B. Mahsup 
222
C. Takas 
223
Ç. Zamanaşımı 
223
D. Terkin 
224
E. Tahakkuktan ve Tahsilden Vazgeçme 
226
F. Hata ve Düzeltme 
226
G. Uzlaşma 
227
H. Cezada İndirim 
227
I. Ölüm 
227
İ. Af Uygulamaları 
227
J. Yargı Kararları 
228
K. Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi 
228
YEDİNCİ BÖLÜM
VERGİ MUHASEBESİ: ENVANTER, DEĞERLEME VE AMORTİSMAN
I. ENVANTER VE ENVANTER İŞLEMLERİ 
231
II. DEĞERLEME KAVRAMI 
233
III. DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ 
233
A. Maliyet Bedeli 
233
B. Borsa Rayici 
234
C. Tasarruf Değeri 
234
Ç. Mukayyet Değer 
235
D. İtibari Değer 
235
E. Rayiç Bedel 
235
F. Vergi Değeri 
235
G. Alış Bedeli 
236
H. Emsal Bedel ve Emsal Ücret 
236
IV. İKTİSADİ KIYMETLERİ DEĞERLEME 
237
V. SERVETLERİ DEĞERLEME 
239
VI. ENFLASYON DÜZELTMESİ 
239
VII. AMORTİSMAN 
240
A. Amortisman Kavramının Tanımı 
240
B. Mevcutlarda Amortisman 
240
1. Genel Kurallar 
240
2. Arazide Amortisman 
241
3. Normal Amortisman 
241
4. Kıst Amortisman 
242
5. Azalan Bakiyeler Usulüyle Amortisman 
242
6. Madenlerde Amortisman 
242
7. Fevkalade Amortisman 
243
C. Alacaklarda ve Sermayede Amortisman 
243
1. Değersiz Alacaklar 
243
2. Şüpheli Alacaklar 
243
3. Vazgeçilen Alacaklar 
244
4. Sermayenin İtfası 
244
5. Girişim Sermayesi Fonu 
244
6. Kuruluş ve Örgütlenme ile Peştamallıkların İtfası 
245
7. Özel Maliyet Bedellerinin İtfası 
245
Ç. Özel Durumlar 
245
1. Amortismana Tabi Malların Satılması 
245
2. Amortismana Tabi Malların Sigorta Tazminatı 
246
3. Yenileme Fonu 
246
SEKİZİNCİ BÖLÜM
VERGİ HUKUKUNDA SÜRELER VE SÜRELERİ ETKİLEYEN HUSUSLAR
I. SÜRE KAVRAMI VE SÜRELERİN ÖNEMİ 
249
II. SÜRELERİN SINIFLANDIRILMASI 
250
A. Organik Yapısına Göre Süreler 
250
1. Kanuni (Yasal) Süreler 
250
2. İdari Süreler 
251
3. Yargısal Süreler 
251
B. Hukuki Niteliklerine Göre Süreler 
252
1. Hak Düşürücü Süreler 
252
2. Vergi Ödevleri ile İlgili Süreler 
252
3. Müsamaha (Tolerans–Hoşgörü) Süreleri 
252
4. Belirleyici Süreler 
253
5. Zamanaşımı Süreleri 
253
a. Tarh Zamanaşımı 
254
b. Tahsil Zamanaşımı 
257
c. Ceza Kesme Zamanaşımı 
260
ç. Düzeltme Zamanaşımı 
260
III. SÜRELERİN HESAPLANMASI 
261
A. Genel Kurallar 
261
B. Sürenin Gün Olarak Belirlenmesi Halinde Hesaplanması 
261
C. Sürenin Hafta Olarak Belirlenmesi Halinde Hesaplanması 
262
Ç. Sürenin Ay Olarak Belirlenmesi Halinde Hesaplanması 
262
D. Sürenin Yıl Olarak Belirlenmesi Halinde Hesaplanması 
262
IV. SÜRELERİN HESAPLANMASINI ETKİLEYEN HUSUSLAR 
263
A. Mücbir Sebep 
263
B. Zor Durum 
265
C. Ölüm 
266
Ç. Malî Tatil (01–20 Temmuz) 
267
1. Malî Tatilde Uzayan Süreler 
267
2. Malî Tatilde Duran Süreler 
268
3. Mali Tatil ile İlgili Diğer Hususlar 
269
4. Malî Tatilden Etkilenmeyen Beyanname ve Bildirimler 
269
D. Adli Tatil (20 Temmuz–31 Ağustos) 
270
E. Üst Makama Başvuru 
271
F. Süreleri Etkileyen Diğer Durumlar 
272
DOKUZUNCU BÖLÜM
VERGİ DENETİMİ VE VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜM YOLLARI
I. VERGİ DENETİM YOLLARI 
273
A. Yoklama 
274
1. Yoklamada Amaç ve Kapsam 
274
2. Yoklamaya Yetkili Olanlar ve Yoklama Zamanı 
275
3. Elektronik Yoklama (E–Yoklama) 
276
4. Yoklamanın Sonuçları 
277
B. Vergi İncelemesi 
278
1. Vergi İncelemesinin Amacı ve Kapsamı 
278
2. İncelemeye Yetkililer 
279
3. İnceleme Zamanı 
279
4. İncelemenin Yapılacağı Yer 
280
5. Vergi İnceleme Süreci 
280
6. Vergi İncelemelerinde Süre 
281
7. Rapor Değerlendirme Komisyonları 
282
8. Vergi İncelemesinin Sonuçları 
282
II. BİLGİ EDİNME YOLLARI 
283
A. Arama 
283
1. Arama Yapılabilecek Haller 
283
2. Aramada Bulunan Defter ve Vesikalar 
284
3. Aramalı İncelemede Usul 
284
B. Bilgi Toplama 
285
1. Talep Üzerine Bilgi Verme 
285
2. Devamlı Bilgi Verme 
285
3. Bilgi Verilmeyecek Hususlar 
285
4. Uluslararası anlaşmalar gereğince bilgi değişimi 
286
III. VERGİ UYUŞMAZLIKLARININ İDARİ AŞAMADA ÇÖZÜM YOLLARI 
286
A. Uzlaşma 
287
1. Genel Olarak 
287
2. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma (TÖU) 
289
a. TÖU Kapsamı ve Komisyonları 
289
b. TÖU Talebi ve Süresi 
290
c. TÖU Gününün Tespiti ve Davet 
290
ç. TÖU Davetine Uyulmaması 
290
d. TÖU Gerçekleşmesi 
291
e. TÖU Gerçekleşmemesi 
292
f. Kısmi Uzlaşma 
293
g. Uzlaşmanın Kesinliği ve Ödeme 
293
3. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma (TSU) 
294
a. TSU Kapsamı 
294
b. TSU Komisyonları 
294
c. TSU Talebi ve Süresi 
295
ç. Uzlaşma Süreci 
296
d. Uzlaşmanın Sonuçları 
297
B. Hata ve Düzeltme 
298
1. Vergi Hatasının Tanımı ve Türleri 
299
a. Hesap Hataları 
299
b. Vergilendirme Hataları 
300
2. Hataların Meydana Çıkarılması 
300
3. Hataların Düzeltilmesi 
301
a. Vergi İdaresi tarafından hatanın tespiti 
301
b. Mükellef tarafından hatanın tespiti 
301
4. Düzeltmede Zamanaşımı 
302
C. Üst Makama Başvuru 
302
Ç. İzaha Davet 
303
1. Kapsam 
303
2. Ön Tespit 
303
3. Yetkili Merci ve İhbarda Bulunulmamış Olması 
304
4. İzah Değerlendirme Komisyonu 
304
5. İzaha Davet Yazısı 
305
6. Vergi Kaçakçılığı Halleri 
305
7. İzaha Davet’in Sonuçları 
306
D. Kanun Yolundan Vazgeçme 
307
1. Müessesenin Amacı 
307
2. Kapsamı 
307
3. Müessesenin Esasları 
307
ONUNCU BÖLÜM
VERGİ KABAHATLERİ, VERGİ SUÇLARI VE CEZALARI
I. VERGİ KABAHATLERİ VE CEZALARI 
310
A. Kabahat Kavramı 
310
B. Kabahat ve Suç Kavramları Arasındaki Farklar 
310
C. Suçun Unsurları Açısından Kabahat ve Suç Kavramları 
311
Ç. Vergi Ziyaı Kabahati ve Cezası 
314
1. Vergi Ziyaı Kavramının Tanımı 
314
2. Temel Vergi Ziyaı Cezası: Bir Kat Ceza Uygulanan Durumlar 
315
3. Yarım Kat (%50) Vergi Ziyaı Cezası Uygulanan Durumlar 
315
4. Vergi Ziyaı Cezasının % 20 Olarak Uygulandığı Durumlar 
316
5. Vergi Ziyaı Cezasının 1,5 Kat Uygulandığı Durumlar 
316
6. Vergi Ziyası Cezasının Üç Kat Uygulandığı Durumlar 
317
D. Genel Usulsüzlük Kabahatleri 
318
1. Birinci Dereceden Genel Usulsüzlük Kabahatleri 
319
2. İkinci Dereceden Genel Usulsüzlük Kabahatleri 
320
E. Özel Usulsüzlük Kabahatleri 
321
F. Vergi Kabahatlerinin Cezalarını Ortadan Kaldıran Haller 
327
1. Ödeme 
327
2. Takas 
328
3. Af 
328
4. Terkin 
328
5. Tahsil Zamanaşımı 
328
6. Hata–Düzeltme 
329
7. Uzlaşma 
329
8. Dava Açma 
329
9. Ölüm 
329
10. Cezalarda İndirim 
329
G. Cezaların Kesilmesini Engelleyen Haller 
330
1. Yanılma 
330
2. Mücbir Sebep 
331
3. Pişmanlık ve Islah 
332
4. Ceza Kesme Zamanaşımı 
333
5. Ölüm 
334
H. Vergi Hukukunda İhbar Müessesesi ve İkramiyesi 
334
II. VERGİ SUÇ VE CEZALARI 
336
A. Vergi Kaçakçılığı Suçu ve Cezası 
336
1. 18 Aydan–5 Yıla Kadar Cezalandırılan Vergi Kaçakçılık Suçu Fiilleri 
336
a. Muhasebe ve Hesap Hilesi Yapmak 
336
b. Gerçek Olmayan Kişiler Adına Hesap Açmak 
337
c. Matrah Azaltacak Şekilde Çift Defter Tutmak 
337
ç. Defter, Kayıt ve Belgeleri Tahrif Etmek 
337
d. Defter, Kayıt ve Belgeleri Gizlemek 
338
e. Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenlemek veya
Kullanmak 
339
2. 3 Yıldan–8 Yıla Kadar Cezalandırılan Vergi Kaçakçılık Suçu Fiilleri 
339
a. Defter, Kayıt ve Belgeleri Yok Etmek 
339
b. Defter Sayfalarını Yok Etmek, Yerine Başka Sayfa Koymak Ya da
Hiç Koymamak 
340
c. Sahte Belge Düzenlemek veya Kullanmak 
340
ç. Ödeme Kaydedici Cihazlara Müdahale Etmek 
340
d. Tütün Mamulleri ile İlgili Bilgilerin Verilmesini Önlemek ya da
Gerçeğe Uygun Olmayan Şekilde Bildirmek 
341
3. 2 Yıldan–8 Yıla Kadar Cezalandırılan Vergi Kaçakçılık Suçu Fiili 
341
4. Vergi Kaçakçılığı Suçunun Ortaya Çıkarılması 
342
5. Vergi Kaçakçılığı Suçlarında Etkin Pişmanlık ve İndirim Şartları 
343
6. Vergi Kaçakçılığı Suçlarında Zincirleme Suç 
344
B. Vergi Mahremiyetini İhlal Suçu ve Cezası 
344
1. Vergi Mahremiyeti Kavramı 
344
2. Vergi Mahremiyeti İhlal Suçunu İşleyebilecek Olanlar 
345
3. Vergi Mahremiyeti İhlal Suçu Oluşturmayan Durumlar 
346
4. Mükelleflere Ait Bilgilerin Paylaşılması Karşılığında Alınan Katılma
Payları 
347
5. Vergi Mahremiyeti İhlali ve Cezası 
348
C. Mükelleflerin Özel İşlerini Yapma Suçu ve Cezası 
349
Ç. Haysiyet ve Şerefe Tecavüz Suçu ve Cezası 
350
D. Ekim ve Sayım Beyanlarını Denetlememe Suçu ve Cezası 
350
E. Vergi Suçu Cezalarından Kurtulma Yolları 
351
III. VERGİ KABAHATLERİNDE VE SUÇLARINDA ÖZEL DURUMLAR 
351
A. Kabahatlerde ve Suçlarda Birleşme (İçtima) 
351
1. Vergi Kabahat ve Cezalarında Birleşme 
351
2. Vergi Suçları ve Cezalarında Birleşme 
353
B. Kabahatlerde ve Suçlarda İştirak 
354
C. Kabahatlerde ve Suçlarda Tekerrür 
356
ON BİRİNCİ BÖLÜM
VERGİ İCRA HUKUKU
I. VERGİ İCRA HUKUKUNUN KONUSU 
359
A. Tahsilât İşlemi 
360
B. Vergi Alacağı Kavramı 
361
II. VERGİ İCRA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 
362
A. Borçlu Menfaatinin Korunması İlkesi 
362
B. Alacağın Güvence Altına Alınması İlkesi 
363
C. Hapis Cezası Verilememesi İlkesi 
363
Ç. Verginin Para ile Ödenmesi İlkesi 
363
D. İktisadi Tahsilât İlkesi 
364
III. VERGİ BORCUNUN ÖDENMESİ VE SAĞLANAN KOLAYLIKLAR 
364
A. Vergi Borcunun Ödenmesi ve Ödeme Zamanları 
364
B. Ödemenin Zamanında Yapılmaması: Gecikme Zammı 
366
1. Gecikme Zammının Hukuki Nitelikleri 
366
2. Gecikme Zammının Hesaplanması ve Oranı 
367
3. Gecikme Zammı ile Gecikme Faizi Arasındaki Farklar 
368
C. Vergi Borçlusuna Sağlanan Kolaylıklar 
369
1. Tecil 
369
a. Genel Olarak 
369
b. Vergiye Uyumlu Mükelleflerin Borçlarının Tecili 
370
2. Terkin 
371
3. Tahsilâtın Geri Bırakılması 
372
a. Yürütmenin Durdurulması 
372
b. Ölüm Hali 
373
c. Aciz Hali 
373
IV. CEBREN TAHSİLÂTIN BAŞLANGIÇ NOKTASI: ÖDEME EMRİ 
373
1. Ödeme Emri Şekil Şartları 
373
2. Ödeme Emrine İtiraz 
374
3. Mal Bildirimi 
375
V. CEBREN TAHSİLÂT AŞAMASI 
376
A. Teminatlı Alacakların Tahsilâtı 
376
B. Haciz Yoluyla Tahsilât 
377
1. Haciz Kuralları 
377
2. Haczin Uygulanması 
378
3. Haczedilemeyecek Mallar ile Kısmen Haczedilebilir Mallar 
378
4. İstihkak İddiaları 
380
a. Mükellefin Elinde Olan Mallar İçin İleri Sürülen İstihkak
İddiaları 
380
b. Başkalarının Elinde Olan Mallar İçin İleri Sürülen İstihkak
İddiaları 
380
c. İstihkak Davalarında Görevli Mahkeme 
381
5. Malların Satışı 
381
a. Menkul malların satışı 
381
b. Gayrimenkullerin Satışı 
382
C. İflas Yoluyla Tahsilât 
383
Ç. Konkordato Halinde Kamu Alacaklarının Durumu 
384
VI. VERGİ ALACAĞININ GÜVENCE ALTINA ALINMASI 
385
A. Teminat 
385
B. İhtiyati Haciz 
386
C. İhtiyati Tahakkuk 
388
Ç. Rüçhan Hakkı 
389
D. Vergi Alacağını Güvence Altına Alan Diğer Yollar 
390
E. İstihkak ve Tasarrufun İptali Davaları 
390
ON İKİNCİ BÖLÜM
VERGİ YARGISI VE İSPAT
I. VERGİ YARGILAMA İLKELERİ 
393
A. Yazılılık İlkesi 
393
B. Resen Araştırma İlkesi 
394
C. Toplu Yargılama Usulü İlkesi 
394
Ç. Delil Serbestisi İlkesi 
395
D. Kıyas Yasağı İlkesi 
395
E. Ekonomik Yaklaşım İlkesi 
395
II. VERGİ YARGISI ORGANLARI 
396
A. İlk Derece Mahkemeleri 
396
B. İstinaf Aşaması: Bölge İdare Mahkemeleri 
397
C. Temyiz Aşaması: Danıştay 
397
III. VERGİ YARGISI SÜRECİ 
399
A. Vergi Davasının Hukuki Niteliği 
399
B. Vergi Davasının Konusu 
400
C. Vergi Yargısında Görevli ve Yetkili Mahkeme 
401
Ç. Vergi Yargısında Dava Süreleri 
402
D. Dava Aşaması 
402
1. Davanın Açılması 
402
2. Davanın Görülmesi 
404
3. Davanın Sonuçları 
404
IV. KANUN YOLLARI 
405
A. Olağan Kanun Yolları 
405
1. İstinaf 
405
2. Temyiz 
407
B. Olağanüstü Kanun Yolları 
408
1. Kanun Yararına Temyiz 
409
2. Yargılamanın Yenilenmesi 
410
V. YARGI AŞAMASINDA ÖZELLİKLİ DURUMLAR 
411
A. Yürütmenin Durdurulması 
411
B. Avukat Olmayan Vekil Tarafından Dava Açılması 
412
C. Görevli ve Yetkili Olmayan Mahkemede Dava Açılması 
412
VI. VERGİ HUKUKUNDA İSPAT VE DELİL 
413
A. Konunun Önemi 
413
B. Vergi Hukukunda İspatın Konusu 
413
C. Vergi Hukukundaki İspat Kuralları 
414
1. Hayatın Olağan Akışı Karinesi 
414
2. İktisadi, Ticari ve Teknik İcaplar 
415
a. İktisadi İcaplar 
415
b. Ticari İcaplar 
416
c. Teknik İcaplar 
416
3. İlk Görünüş Karinesi 
416
Ç. Vergi Hukukunda Deliller 
417
1. Yargı Nezdinde Oluşan Deliller 
417
a. Keşif 
417
b. İkrar 
417
c. Tanık Beyanı 
418
ç. Bilirkişilik 
418
d. Kesin Hüküm 
418
2. Mükellef Nezdinde Oluşan Deliller 
419
a. Beyannameler 
419
b. Bildirimler 
419
c. Ticari Defterler ve Kayıtlar 
420
ç. Belgeler 
420
d. Özel Sözleşmeler 
421
e. Elektronik Ortamdaki Defter ve Belgeler 
422
3. Vergi İdaresi Nezdinde Oluşan Deliller 
423
4. Vergi Hukukunda Geçerli Olmayan Delil Türleri 
423
D. Vergi Hukukunda Karineler 
424
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLARARASI VERGİ HUKUKU
I. ULUSLARARASI VERGİ HUKUKUNUN KONUSU 
427
II. ULUSLARARASI VERGİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
428
A. Ulusal (İç) Hukuk 
428
B. Uluslararası Vergi Anlaşmaları 
429
C. Avrupa Birliği Vergi Hukuku 
429
Ç. Uluslararası Örf ve Âdet Hukuku 
429
D. Hukukun Genel İlkeleri 
430
E. Uluslararası İçtihatlar 
430
F. Bilimsel Öğreti 
430
III. VERGİLENDİRME YETKİSİ 
430
IV. ULUSLARARASI VERGİLEME İLKELERİ 
431
A. Yersellik (mülkilik) ilkesi: Kaynak İlkesi 
431
B. Şahsilik İlkesi: Yerleşim Yeri ve Vatandaşlık İlkeleri 
432
C. Çıkış ve Varış Ülkesi Prensibi 
433
Ç. Türkiye Uygulaması 
434
1. Gelir Vergisi Kanunu 
434
2. Kurumlar Vergisi Kanunu 
435
3. Harcamalar Üzerinden Alınan Vergiler 
436
4. Servet Üzerinden Alınan Vergiler 
436
V. ÇİFTE VERGİLEME 
436
A. Kavramsal Tanım 
436
B. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Yolları 
437
1. Ulusal Yöntemler 
438
a. İstisna Yöntemi 
438
b. İndirim Yöntemi 
439
c. Mahsup Yöntemi 
439
ç. Bir Örnek Üzerinden Yöntemlerin Karşılaştırılması 
440
d. Türk Vergi Sisteminde Uygulanan Yöntemler 
442
e. Karşılıklı Anlaşma Usulü 
443
2. Uluslararası Yöntemler 
445
VI. ULUSLARARASI VERGİ KAÇAKÇILIĞI 
446
VII. KÜRESELLEŞME VE VERGİ REKABETİ 
447
VIII. İNTERNETİN VE DİJİTALLEŞMENİN VERGİLEMEYE ETKİLERİ 
448
IX. VERGİ CENNETLERİ 
450
KAYNAKLAR 
453
KAVRAM DİZİNİ 
457