Vasiyetnamenin İptali – Medeni Hukuk Monografileri – Doç. Dr. Yıldırım Keser  - Kitap

Vasiyetnamenin İptali

– Medeni Hukuk Monografileri –

1. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
326
Barkod:
9786253612610
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
960,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra terekesinin geleceğini belirlemesine imkân tanırken, mirasçılar ve vasiyet alacaklıları bakımından önemli hukukî sonuçlar doğurur. Bu eser; vasiyetnamenin geçerlilik koşullarını, iptal sebeplerini ve hükümsüzlük hâllerini sistematik biçimde incelemek amacıyla kaleme alınmıştır. Mirasbırakanın iradesinin korunması ile hukukî güvenliğin sağlanması arasındaki hassas denge, öğretideki görüşler ve yargı kararları ışığında ortaya konulmuştur.
Çalışmada; vasiyetnamenin tanımı ve türleri, vasiyetname yapma ehliyeti, irade bozuklukları, haksız etkileme, şekle aykırılık, hukuka veya ahlaka aykırı tasarruflar ve iptal davası ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca vasiyetnamenin iptali; kanun gereği kendiliğinden hükümsüz hâle gelme, geri alma, yorum ve tahvil kurumlarıyla karşılaştırılmıştır.
Öğretideki tartışmaların yanı sıra Yargıtay kararlarına ve karşılaştırmalı hukuktaki yaklaşımlara yer verilen kitapta, tartışmalı meseleler hakkında yazarın görüşleri ve çözüm önerileri de açıklanmıştır. Böylece eser, yalnızca teorik bilgi sunmakla yetinmemekte; uygulamada karşılaşılan sorunların çözümüne katkı sağlamayı da amaçlamaktadır. Bu çerçevede ayrıntılı biçimde, özellikle geçerlilik ile hükümsüzlük arasındaki sınırın belirlenmesi, iptal sebeplerinin somut olayda uygulanması ve mirasbırakanın iradesinin mümkün olan ölçüde ayakta tutulması bakımından uygulayıcılara açık, tutarlı ve somut değerlendirme ölçütleri sunulmaktadır.
Kitabın; akademisyenler, hâkimler, avukatlar, noterler, lisansüstü araştırmacılar ve miras hukukuyla ilgilenen herkes için kapsamlı, sistematik ve yol gösterici bir kaynak olması amaçlanmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Vasiyetnamenin Tanımı ve Türleri
.
Vasiyetnamenin İptal Sebepleri
.
Vasiyetnamenin İptali İle Benzer Müesseselerin Karşılaştırılması
.
Vasiyetnamenin İptali Davası
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
vii
1. Bölüm
VASİYETNAMENİN TANIMI VE TÜRLERİ
GİRİŞ 
1
I. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ 
2
II. VASİYETNAMENİN TANIMI 
3
III. VASİYETNAMENİN TÜRLERİ 
4
A. Resmî Vasiyetname 
5
1. Resmî Vasiyetnamenin Koşulları 
6
a) Yetkilendirilmiş Görevli Tarafından Düzenlenme Zorunluluğu 
6
b) Resmî Vasiyetnamenin Düzenleme Şeklinde Yapılma Zorunluluğu 
8
c) Tanıkların Katılma Zorunluluğu 
10
2. Türkçe Bilmeyenlerin Resmî Vasiyetname Düzenlemesinin Koşulları 
11
3. Görme Engellilerin Resmî Vasiyetname Düzenleyebilmesinin Koşulları 
12
4. Sağır ve Dilsizlerin Resmî Vasiyetname Düzenleyebilmesinin Koşulları 
13
5. Karma Şekilde Düzenlenen Resmî Vasiyetnameler 
15
a) Okuma Yazma Bilmeyen Ancak İmza Atabilen Kişiler Tarafından Düzenlenen Resmî Vasiyetname 
15
b) Okuma Bilen Fakat İmza Atamayan Kişiler Tarafından Düzenlenen Karma Resmî Vasiyetname 
16
B. El Yazılı Vasiyetname 
17
1. El Yazılı Vasiyetnamenin Şekil Koşulları 
17
a) Elle Yazılma Zorunluluğu 
17
b) Düzenleme Tarihi 
19
c) İmza 
20
2. El Yazılı Vasiyetnamenin Resmî Vasiyetname ile Karşılaştırılması 
21
C. Sözlü Vasiyetname 
23
D. Ortak Vasiyetname 
25
IV. KANUN KOYUCU TARAFINDAN VASİYETNAME TÜRÜ OLARAK DÜZENLENMEYEN ELEKTRONİK VE VİDEO VASİYETNAME 
26
V. ARA DEĞERLENDİRME 
29
2. Bölüm
VASİYETNAMENİN İPTAL SEBEPLERİ
GİRİŞ 
34
I. VASİYETİN YAPILDIĞI SIRADA EHLİYETİN BULUNMAMASI 
34
A. Vasiyetnamede Ehliyetin Hukukî Niteliği 
34
B. Vasiyetname Yapma Ehliyetinin Koşulları 
35
1. Ayırt Etme Gücü 
36
2. Yaş 
38
C. Ayırt Etme Gücünü Kaldıran Sebeplerin Vasiyetname Açısından Değerlendirilmesi 
38
1. Akıl Hastalığı 
38
2. Akıl Zayıflığı 
39
3. Yaş Küçüklüğü 
41
4. Sarhoşluk 
42
5. Diğer Sebepler 
42
D. Ayırt Etme Gücünün Nisbîliğinin Vasiyetname Açısından Değerlendirilmesi 
43
E. Vasiyetname Yaparken Mirasbırakanın Tasarruf Ehliyetinin Bulunmaması 
45
II. VASİYETİ DÜZENLEYENİN İRADESİNİN SAKATLANMIŞ OLMASI 
49
A. Genel Olarak 
49
B. Beyanın Arzuya Uyamaması 
49
C. İrade Beyanındaki Sakatlığın İradenin Oluşumundaki Herhangi Bir Etkenden Kaynaklanması 
52
D. Yanılma 
53
1. Yanılma Kavramı 
53
2. Yanılmanın Türleri 
58
a) Beyanda Yanılma 
58
b) İletmede Yanılma 
60
c) Beyanın İçeriğinde Yanılma 
61
d) Tarafta Yanılma 
61
e) Miktarda Yanılma 
62
f) Esaslı Olmayan Beyanda Yanılma 
62
g) Saikte Yanılma 
63
(1) Sübjektif Olarak Esaslı Sayılma 
64
(2) Objektif Olarak Esaslı Sayılma 
66
3. Yanılmada Nedensellik Bağı 
68
E. Aldatma 
68
1. Aldatmaya Yönelik Davranış 
70
2. Aldatma Kastı 
73
3. Nedensellik Bağı 
75
F. Korkutma 
79
1. Korkutma Eylemi 
79
2. Hukuka Aykırılık 
79
3. Korkutma Eylemi ile Vasiyetname Yapılması Arasında Nedensellik Bağının Olması Gerekir 
82
III. TASARRUFUN İÇERİĞİ, BAĞLANDIĞI KOŞULLAR VEYA YÜKLEMELERİN HUKUKA VEYA AHLAKA AYKIRI OLMASI 
82
A. Koşulun ve Yüklemenin Hukuka ve Ahlaka Aykırı Olması 
82
a) Genel Olarak 
82
b) Hukuka Aykırılık 
83
(1) Emredici Hukuk Kuralına Aykırılık 
84
(2) Kamu Düzenine Aykırılık 
85
(3) Kişilik Haklarına Aykırılık 
86
c) Ahlaka Aykırılık 
88
(1) Ahlaka Aykırılık Kavramı 
88
(2) Ahlaka Aykırılığın Değerlendirilmesinde Zaman Ölçütü 
90
(3) Ahlaka Aykırı Saikin Tek Başına İptal Sebebi Olmaması 
90
B. Koşulun Hukuka veya Ahlaka Aykırı Olması 
93
1. Koşul Kavramı ve Türleri 
93
2. Miras Hukukunda Hukuka veya Ahlaka Aykırılık Teşkil Edebilecek Nitelikte Bulunan Koşullar 
95
a) Evlenme veya Evlenmeme Koşulunun Hukuka Aykırılık Yönünden Değerlendirilmesi 
95
b) Din Seçme ve Değiştirme Koşulunun Hukuka Aykırılık Yönünden Değerlendirilmesi 
97
c) Metres Vasiyetnamesi 
97
3. Anlamsız ve Rahatsız Edici Koşulların Hukuka veya Ahlaka Aykırı Koşullardan Farkı 
99
C. Yüklemenin Hukuka ve Ahlaka Aykırı Olması 
99
1. Yükleme Kavramı 
100
2. Yüklemenin İlgilisi 
102
3. Yüklemenin Geçersizliğine Neden Olan Sebepler 
103
IV. MİRAS HUKUKUNDA HAKSIZ ETKİLEME 
105
A. Haksız Etkileme Kavramı 
105
B. Haksız Etkileme Kavramının Ortaya Çıkışı 
106
C. Haksız Etkilemenin Unsurları 
107
D. Haksız Etkiyi Açıklayan İradenin Bastırılmasını Esas Alan Model 
108
E. Haksız Etkilemenin Korkutma ile Karşılaştırılması 
110
F. Haksız Etkileme Hâlinde Uygulanacak Yaptırım 
112
V. TASARRUFUN KANUNDA ÖNGÖRÜLEN ŞEKİLLERE UYULMADAN YAPILMIŞ OLMASI 
113
A. El Yazılı Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 
114
(1) Elle Yazılma Zorunluluğunun Kapsamı 
114
(a) Elle Yazma Kavramı ve Kapsamı 
114
(i) Mirasbırakanın Elini Kullanabilmesine Rağmen Farklı Uzvuyla Vasiyetname Yapması 
114
(ii) Mirasbırakan Tarafından Aynı Vasiyetnamede Farklı Renkteki Kalemlerin Kullanılmış Olması 
116
(iii) Mirasbırakan Tarafından Kalem Dışında Farklı Bir Aracın Kullanılması 
117
(iv) Vasiyetnamenin Tamamının Mirasbırakan Tarafından Yazılmamış Olması 
117
(v) Mirasbırakan Tarafından Vasiyetnamede Eklemeler Yapılması veya Yazılanların Üstünün Çizilmesi 
119
(vi) Vasiyetnamenin Bir Kısmının Üçüncü Kişi Tarafından Hazırlanması veya Üçüncü Kişinin Müdahalesi 
120
(vii) Vasiyetnamenin Hazırlanmasında Üçüncü Kişiden veya Destekleyici Araçlardan Yararlanılması 
122
(viii) Birden Fazla Sayfadan Oluşan Vasiyetname Metni Arasında Dahili Bağlılığın Sağlanamaması 
124
(b) Dil 
125
(c) Metin 
125
(2) Tarih 
126
(a) Tarihin Alternatifli Zorunlu Unsur Niteliğine Aykırılık 
127
(b) Tarihin Elle Yazılması Zorunluluğuna Aykırılık 
127
(c) Tarihin Kasten Yanlış Ya Da Maddi Hata Sonucu Yanlış Yazılması 
128
(d) Tarihin Eksik Yazılmış Olması 
130
(e) Tarihin Hiç Belirtilmemiş Olması 
131
(f) Aynı Vasiyetnamede Birden Fazla Tarihin Olması 
131
(3) İmza 
132
(a) İmzanın Yeri 
133
(b) Birden Fazla İmzanın Bulunması 
134
(c) İmzanın Bulunmaması 
135
(d) İmzanın Sahte Olması 
135
(e) İmzanın Dijital Kalemle Atılması 
136
B. Resmî Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 
138
1. Yetkilendirilmiş Görevli Tarafından Düzenleme Zorunluluğuna Aykırılık 
139
2. Resmî Vasiyetnamenin Düzenleme Şeklinde Yapılma Zorunluluğuna Aykırılık 
141
3. Resmî Vasiyetnamenin Türüne Göre Öngörülen Şekil Kurallarına Aykırılık 
142
4. Tanıkların Katılması Zorunluluğuna Aykırılık 
146
5. İşlemde Birlik Prensibine Aykırılık Teşkil Etmemek 
147
a) İşlemde Birlik İlkesi Tanımı 
147
b) İşlemde Birlik İlkesinin Amacı ve Unsurları 
147
c) Tanık Şerhinin İşlemde Birlik İlkesi Kapsamında Değerlendirilmesi 
149
6. Düzenlemeye Katılma Yasağını İhlal Etmemiş Olmak 
150
a) Mutlak Katılma Yasağının Amacı 
150
b) Mutlak Katılma Yasağının Kapsamına Girenler 
151
(1) Fiil Ehliyeti Olmayan Kişiler 
151
(2) Bir Ceza Mahkemesi Kararıyla Kamu Hizmetinden Yasaklılar 
152
(3) Okuryazar Olmayanlar 
153
7. Nisbi Katılma Yasağı 
154
a) Yasağın Amacı 
154
b) Yasağın Kapsamı 
154
(1) Mirasbırakanın Eşi ve Katılma Yasağı Kapsamındaki Hısımların Eşleri 
155
(2) Mirasbırakanın Üstsoy ve Altsoy Kan Hısımları 
156
(3) Mirasbırakanın Kardeşleri 
157
8. Düzenlemeye Katılma Yasağına Aykırılığın Yaptırımı 
158
9. Kazandırma Yasağını İhlal Etmek 
158
a) Yasağın Amacı 
158
b) Kazandırma Kavramı 
159
c) Yasağın Kapsamına Giren Kişiler 
159
d) Yasağa Aykırılığın Yaptırımı 
162
C. Sözlü Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 
163
1. Sözlü Vasiyetnamenin Sebepleri ve Gerçekleşme Koşulları 
163
a) Ölüm Tehlikesi 
164
b) Ulaşımın Kesilmesi 
165
c) Hastalık 
166
d) Savaş 
167
e) Diğer Olağanüstü Hâller 
168
2. Sözlü Vasiyetnamede Sebeplerin Yokluğu 
169
3. Sözlü Vasiyetnamede Tanıklığa İlişkin Yasal Sınırlamalara Aykırılık 
169
4. Sözlü Vasiyetnamede Belgelendirme Görevine Aykırılık 
170
VI. ARA DEĞERLENDİRME 
173
3. Bölüm
VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE
BENZER MÜESSESELERİN KARŞILAŞTIRILMASI
GİRİŞ 
178
I. VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE KANUN GEREĞİ KENDİLİĞİNDEN SONRADAN HÜKÜMSÜZ HÂLE GELMESİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 
178
A. Lehine Vasiyet Yapılan Kişi ya da Kişilerin Mirasbırakandan Önce Ölmesi 
179
B. Boşanma 
180
C. Evliliğin Butlanına Karar Verilmesi 
183
1. Evliliğin Mutlak Butlanına Karar Verilmesi 
183
2. Evliliğin Nisbî Butlanına Karar Verilmesi 
185
3. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinin Varlığı 
186
D. Kararlaştırılan Koşul Nedeniyle 
187
E. Sözlü Vasiyetname Sonrası Bir Ay İçinde Diğer Vasiyetname Yapma İmkânının Varlığına Rağmen Yapılmaması 
188
II. VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE VASİYETNAMENİN GERİ ALINMASININ KARŞILAŞTIRILMASI 
188
A. Vasiyetnamenin İptali ile Yeni Vasiyetname Yapılarak Vasiyetnamenin Geri Alınmasının Karşılaştırılması 
189
B. Vasiyetnamenin İptali ile Vasiyetnamenin Yok Etme ile Geri Alınmasının Karşılaştırılması 
191
C. Vasiyetnamenin İptali ile Vasiyetnamenin Sonraki Tasarruflarla Geri Alınmasının Karşılaştırılması 
195
III. Vasiyetnamenin İptali ile Vasiyetnamenin Yorumuyla Karşılaştırılması 
197
A. Vasiyetnamenin Yorumu ve Vasiyetnamenin Yorumunda Esas Alınması Gereken Teori 
198
1. İrade Teorisi 
198
2. Beyan Teorisi 
200
3. Güven Teorisi 
201
B. Vasiyetnamenin Yorumlanmasının Gerekliliği 
202
C. Vasiyetnamenin Yorumlanırken Düzenlendiği Andaki İradenin Esas Alınması 
203
D. Vasiyetname İçin Yapılacak Yorumun Sınırları 
204
E. Vasiyetnamenin Yorumunun Usul Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 
205
F. Vasiyetnamenin Yorumu ile Geçersizliği Arasındaki İlişki 
206
G. Vasiyetnamenin Yorum Türleri 
207
1. Açıklayıcı Yorum 
208
a. Açıklık Prensibi 
208
b. İma Prensibi 
209
2. Tamamlayıcı Yorum 
210
H. Vasiyetnamelere İlişkin Genel ve Özel Yorum Kuralları 
213
1. Vasiyetnamelere İlişkin Genel Yorum Kuralları 
213
a. Favor Negotii Kuralı 
213
b. Goldene Regel Kuralı 
213
2. Vasiyetnamelere İlişkin Özel Yorum Kuralları 
214
a. Türk Medeni Kanunu m. 504/II – Kişinin veya Şeyin Belirtilmesinde Açık Yanılma 
214
b. Türk Medeni Kanunu m. 516/II – Malvarlığının Belirli Bir Oranının Bırakılması 
215
c. Türk Medeni Kanunu m. 517/III – Vasiyet Konusu Malın Terekede Bulunmaması 
216
d. Türk Medeni Kanunu m. 519/III – Mirasın Reddi Hâlinde Vasiyet Alacağının Korunması 
217
e. Türk Medeni Kanunu m. 544 – Sonraki Vasiyetnamenin Öncekini Tamamlaması 
217
f. Türk Medeni Kanunu m. 581/II – Vasiyet Alacaklısının Mirasbırakandan Önce Ölmesi 
218
g. Türk Medeni Kanunu m. 647/III – Tereke Malının Bir Mirasçıya Özgülenmesi 
219
IV. VASİYETNAMENİN İPTALİ İLE VASİYETNAMENİN TAHVİLİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 
219
A. Vasiyetnamenin Tahvilinin Koşulları 
219
B. Vasiyetnamenin Tahviliyle Vasiyetnamenin Yorumunun Karşılaştırılması 
220
C. Vasiyetnamede Tahvilin Uygulanması 
221
1. Türk Medeni Kanunu’nun 577. Maddesinin II. Fıkrası Gereğince Tahvilin Uygulanması 
221
2. Ortak Vasiyetnamede Şekle Aykırılığın Tahvil Yoluyla Aşılması 
222
a. Ortak Vasiyetnamede Şekle Aykırılık 
222
b. Tahvil Yoluyla Ortak Vasiyetnamede Şekle Aykırılığın Aşılması 
224
c. Tahvil Yoluyla Resmî Vasiyetname Şeklinde Yapılan Ortak Vasiyetnamenin Miras Sözleşmesine Çevrilmesi 
225
d. Yargıtay'ın Görüşü 
226
V. ARA DEĞERLENDİRME 
227
4. Bölüm
VASİYETNAMENİN İPTALİ DAVASI
GİRİŞ 
231
I. İPTAL DAVASI İLE YOKLUK VEYA KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜN TESPİTİ İÇİN AÇILAN DAVANIN KARŞILAŞTIRILMASI 
232
A. İptal Davası ile Yokluğun Tespiti İçin Açılan Davayla Karşılaştırılması 
233
B. İptal Davasıyla Kesin Hükümsüzlüğün Tespiti Davasının Karşılaştırılması 
235
1. Vasiyetnamenin İçeriğinin Objektif Olarak Belirlenememesi 
236
2. Vasiyetnamede Ağır Şekil Eksikliklerinin Bulunması 
237
3. Vasiyetnamede Lehdarın Kim Olduğunun Tespit Edilebilmesinin Mümkün Olmaması 
237
4. Vasiyetnameye Konu Tasarrufun İmkânsız Olması 
238
II. İPTAL SEBEPLERİNİN SINIRLI SAYIDA OLMASI 
239
III. İPTAL SEBEPLERİNİN DAVA YOLUYLA KULLANILMASI 
239
IV. İPTAL DAVASININ YENİLİK DOĞURAN BİR DAVA OLMASI 
240
V. İPTAL DAVASINDA İPTAL SEBEPLERİYLE BAĞLILIK 
240
VI. İPTAL DAVASININ TARAFLARI 
242
A. Davacı 
242
1. Hukukî Menfaati Bulunan Mirasçı 
242
2. Hukukî Menfaati Özellik Arz Eden Mirasçılar 
245
a) Yedek Mirasçı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 
245
b) Artmirasçı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 
247
c) Miras Payını Devreden Mirasçı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 
249
d) Vasiyet Alacaklısı Yönünden Menfaat Kavramının Değerlendirilmesi 
249
B. Davalı 
250
VII. İSPAT KÜLFETİ 
251
A. Ehliyetsizliğin İspatı 
251
B. İrade bozukluğu Hâllerinde İspat 
253
C. Vasiyetname Üzerinden İnceleme Yapma Gerekliliği 
254
D. Şekle Aykırılık İncelemesi Özel ve Teknik Bilgi Gerektirmez 
255
VIII. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 
257
IX. İPTAL DAVASININ KABULÜ VEYA REDDİ 
257
A. İptal Davasının Kabulü 
257
1. Tasarruf Yönünden 
258
a) Bir Kısım Tasarruf ya da Tasarruflar Yönünden İptal Kararı Verilebilmesi 
258
b) Belirli Mal Bırakma 
261
2. Kişi Yönünden 
262
a) Roma Hukukunda İptal Kararının Davacı ve Dava Dışı Kalan Kişiler Bakımından Etkisi 
262
b) İngiliz Hukukunda İptal Kararının Davacı ve Dava Dışı Kalan Kişiler Bakımından Etkisi 
264
c) Türk Hukukunda İptal Kararının Davacı ve Dava Dışı Kalan Kişiler Bakımından Etkisi 
264
(1) Mirasçı Atama 
266
(2) Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi Atama 
267
B. İptal Davasının Reddedilmesi 
268
X. DAVA AÇMA SÜRESİ 
269
A. Normal Süre 
271
B. Üst Süre 
273
1. On Yıllık Süre 
273
2. Yirmi Yıllık Süre 
276
C. İptal Def’i 
280
XI. ARA DEĞERLENDİRME 
283
Sonuç 
287
Kaynakça 
297
Kavram Dizini 
305