Üst (Yapı, İnşaat) Hakkı Doç. Dr. Hatice Kübra Ercoşkun Şenol  - Kitap

Üst (Yapı, İnşaat) Hakkı

1. Baskı, 
Ağustos 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
372
Barkod:
9786253610777
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.050,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Üst hakkı, sahibine bir arazinin altında veya üstünde bir yapı inşa ederek veya mevcut bir yapıyı muhafaza ederek araziden bağımsız bir şekilde bu yapının mülkiyetine sahip olma yetkisi veren bir irtifaktır. Günümüzde hızla artan yapılaşma faaliyetleri, üst hakkının uygulama alanını giderek genişletmekte, buna rağmen üst hakkına ilişkin öğretide ve yargı kararlarında birçok tartışmalı mesele varlığını sürdürmektedir.
Mülga Türk Kanunu Medenisi döneminde çeşitli akademik çalışmalara konu olan üst hakkı, Türk Medeni Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden sonra kapsamlı bir monografik incelemeye konu olmamıştır. Profesörlük takdim tezi olarak hazırlanan bu eser, söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlamakta, üst hakkını tarihî gelişiminden hukuki niteliğine, öneminden kamu-özel iş birliğinde üstlendiği role, benzer kurumlarla karşılaştırılmasından türlerine, kazanılmasından sona ermesine kadar bütün yönleriyle incelemektedir.
Eser, ayrıca mehaz niteliğindeki İsviçre Medeni Kanunu'nda üst hakkına ilişkin son dönemde gerçekleştirilen reformları da değerlendirerek Türk ve İsviçre hukukunu karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele almakta, öğretideki tartışmalı meseleleri ve uygulamada karşılaşılan sorunları ayrıntılı analizlerle ortaya koymaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Çeşitleri, Kazanılması, Süresinden Önce Devredilmesi ve Sona Ermesi
.
Sözleşmesi, Bedeli ve Tasarruf İşlemlerine Konu Edilmesi
.
Türk–İsviçre Hukuku Karşılaştırmalı, Yargı Kararları Işığında
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
15
Giriş 
19
Birinci Bölüm
ÜST HAKKINA İLİŞKİN GENEL ESASLAR
§1. ÜST HAKKININ TANIMI VE SORUNLU TERMİNOLOJİSİ 
23
§2. ÜST HAKKININ TARİHÎ GELİŞİMİ 
30
I. Roma Hukukunda 
30
II. İsviçre Hukukunda 
31
III. Türk Hukukunda 
33
§3. ÜST HAKKININ ÖNEMİ 
39
§4. ÜST HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ 
42
I. Genel Olarak 
42
II. Üst Hakkının İrtifaklar Arasındaki Yeri 
45
III. Üst Hakkının İrtifak Niteliğine Bağlı Olarak Ortaya Çıkan Bazı Sonuçlar 
49
A. Üst Hakkının Sırası 
49
B. Komşuluk Hukukuna İlişkin Hükümlerin Üst Hakkına Uygulanması 
55
§5. ÜST HAKKININ BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 
61
I. Genel Olarak 
61
II. Taşkın Yapı Hakkı 
62
III. Mecra Hakkı 
71
IV. Kaynak Hakkı 
75
V. Kat Mülkiyeti 
78
§6. ÜST HAKKININ KONUSU 
80
I. Genel Olarak 
80
II. Üst Hakkına Konu Teşkil Edebilecek Taşınmazlar 
84
A. Arazi 
84
1. Genel Olarak 
84
2. Birden Fazla Arazi Üzerinde Tek Bir Üst Hakkı Kurulup Kurulamayacağı Sorunu 
89
B. Tapu Kütüğünün Ayrı Bir Sayfasına Taşınmaz Olarak Kaydedilen Bağımsız ve Sürekli Haklar 
91
III. Üst Hakkına Konu Teşkil Edemeyecek Bir Taşınmaz Olarak Kat Mülkiyeti Kütüğüne Kayıtlı Bağımsız Bölümler 
93
§7. YAPININ ÜST HAKKINDAKİ YERİ VE ANLAMI 
95
I. Genel Olarak 
95
II. Üst Hakkı Yönünden Yapı Kavramı 
95
III. Üst Hakkı Sahibinin Yapı Üzerindeki Mülkiyet Hakkı 
102
IV. Bitkiler, Ormanlar ve Üst Hakkı 
113
İkinci Bölüm
ÜST HAKKININ ÇEŞİTLERİ
§8. SIRADAN BİR İRTİFAK OLARAK ÜST HAKKININ ÇEŞİTLERİ 
117
I. Kişi Lehine (Kişiye Bağlı) Üst Hakkı 
117
A. Genel Olarak 
117
B. Bağımsız Üst Hakkı 
119
1. Genel Olarak 
119
2. Bağımsız Üst Hakkına Süre Yönünden Getirilen Sınır 
123
3. Bağımsız Üst Hakkının Tasarruf İşlemlerine Konu Edilmesine İlişkin Tartışmalar 
129
a. Genel Olarak 
129
b. Hakkın Devredilmesi 
130
c. Hakkın Rehnedilmesi 
134
ç. Hak Üzerinde İntifa Kurulması 
137
4. Bağımsız Üst Hakkının Tasarruf Kısıtlamalarına Konu Edilip Edilemeyeceğine İlişkin Tartışmalar 
138
a. Öğreti ve Uygulamada İleri Sürülen Görüşler 
138
b. Değerlendirme ve Görüşümüz 
147
C. Sürekli (ve Bağımsız) Üst Hakkı 
155
Ç. Kişiyle Kaim Üst Hakkı 
158
II. Taşınmaz Lehine (Eşyaya Bağlı) Üst Hakkı 
160
A. Genel Olarak Taşınmaz Lehine (Eşyaya Bağlı) İrtifak 
160
B. Taşınmaz Lehine Üst Hakkına İlişkin Özellikler 
165
§9. ÖZEL BİR İRTİFAK OLARAK TAPU KÜTÜĞÜNÜN AYRI BİR SAYFASINA TAŞINMAZ OLARAK KAYDEDİLEN (BAĞIMSIZ VE SÜREKLİ) ÜST HAKKI 
167
I. Genel Olarak 
167
II. Tapuya Kayıt Usulü 
170
III. Tapuya Kaydın Sonuçları 
171
A. Genel Olarak 
171
B. Hakkın Rehnedilmesi 
174
C. Hak Üzerinde Taşınmaz Yükü Kurulması 
175
Ç. Hak Üzerinde İrtifak Kurulması 
176
D. Hak Üzerinde Kat Mülkiyeti ile Kat İrtifakı Kurulup Kurulamayacağı Sorunu 
181
§10. MALİK LEHİNE ÜST HAKKI 
186
Üçüncü Bölüm
ÜST HAKKININ KAZANILMASI
§11. ÜST HAKKININ TESCİLLE KAZANILMASI 
190
I. Üst Hakkının Tesisen Kazanılması 
190
A. Hukuki Sebep Olarak Üst Hakkı Sözleşmesi 
191
1. Unsurları 
191
a. Objektif Esaslı Unsurlar (Asgari İçerik) 
192
b. Subjektif Esaslı Unsurlar 
194
aa. Ayni Etkili Unsurlar 
194
bb. Eşyaya Bağlı Borç Teşkil Eden Unsurlar 
197
cc. Nisbi Etkili Unsurlar 
202
aaa. Genel Olarak 
202
bbb. Üst Hakkı Bedeli ve Özellikle Üst Hakkı İradı 
202
ccc. Diğer Nisbi Etkili Unsurlar 
210
2. Hukuki Niteliği 
213
a. Genel Olarak 
213
b. Kanunda Düzenlenmiş Olup Olmaması Yönünden 
214
c. Asli Edimin Karakteristiği Yönünden 
220
3. Şekli 
224
B. Tescil 
230
1. Genel Olarak 
230
2. Tescil İçin Gerekli Koşullar 
230
a. Talep (İstem) 
231
aa. Talep Yetkisi 
231
bb. Talebin Şekli ve İçeriği 
238
cc. Talebin Hukuki Niteliği 
247
b. Belgeleme 
248
aa. Talep Yetkisinin Belgelenmesi 
249
bb. Hukuki Sebebin Belgelenmesi 
250
cc. İnceleme ve Belgelerin Eksikliği 
250
3. Tescil Talebinin Reddi 
252
4. Tescilin Yapılışı 
252
5. Yolsuz Tescil 
253
II. Taşınmaz Lehine Üst Hakkının ve Tapu Kütüğünün Ayrı Bir Sayfasına Taşınmaz Olarak Kaydedilen (Bağımsız ve Sürekli) Üst Hakkının Devren Kazanılması 
254
§12. ÜST HAKKININ TESCİLDEN ÖNCE (SİCİL DIŞINDA) KAZANILMASI 
255
I. Tapu Kütüğünün Ayrı Bir Sayfasına Taşınmaz Olarak Kaydedilmemiş Bağımsız Bir Üst Hakkının Sicil Dışında Devren Kazanılması 
255
II. Üst Hakkının TMK m. 705/2’de Öngörülen Hâllere (Miras, Mahkeme Kararı, Cebrî İcra, İşgal, Kamulaştırma ve Kanunda Öngörülen Diğer Hâllere) Göre Kazanılıp Kazanılamayacağı Meselesi 
256
A. Miras 
257
B. Mahkeme Kararı 
258
C. Cebrî İcra 
262
Ç. İşgal 
265
D. Kamulaştırma 
267
E. Kişiliği Sona Eren Bir Tüzel Kişinin Sahip Olduğu Bağımsız Bir Üst Hakkının Kamu Kurum veya Kuruluşuna Geçmesi 
269
F. Vakıf Lehine Bir Üst Hakkı Tesis Edilmesi veya Vakfa Özgülenen Bağımsız Bir Üst Hakkının Vakıf Tarafından Kazanılması 
269
G. Mal Rejimi Sözleşmesi Sayesinde Meydana Gelen Değişiklikler 
270
Ğ. Ticari İşletmenin Devri ile Ticaret Şirketlerinin Birleşmesi ve Bölünmesi 
271
H. Zamanaşımı 
273
1. Olağan Zamanaşımı 
274
2. Olağanüstü Zamanaşımı 
276
Dördüncü Bölüm
ÜST HAKKININ SÜRESİNDEN ÖNCE YÜKLÜ TAŞINMAZ MALİKİNE DEVREDİLMESİ, SONA ERMESİ VE
SONA ERMESİNİN SONUÇLARI
§13. ÜST HAKKININ SÜRESİNDEN ÖNCE YÜKLÜ TAŞINMAZ MALİKİNE DEVREDİLMESİ 
279
I. Konuya İlişkin Kanun Hükümlerinin Amacı, Niteliği ve Uygulama Alanı 
279
II. Yüklü Taşınmaz Malikinin Üst Hakkının Devrini Talep Edebilmesinin Koşulları 
290
A. Üst Hakkı Sahibinin Üst Hakkından Doğan Yetkilerinin Sınırını Ağır Bir Şekilde Aşmış veya Sözleşmeden Doğan Yükümlülüklerine Önemli Ölçüde Aykırı Davranmış Olması 
290
B. Üst Hakkı Sahibine Uygun Bir Bedel Ödenmesi veya Bunun Güvence Altına Alınması 
292
III. Yüklü Taşınmaz Malikinin Üst Hakkının Süresinden Önce Kendisine Devrini Talep Etme Hakkını Kullanması ve Bunun Sonuçları 
296
§14. ÜST HAKKININ SONA ERMESİ 
299
I. Üst Hakkının Terkinle Sona Ermesi 
300
II. Üst Hakkının Terkinden Önce (Sicil Dışında) Sona Ermesi 
307
A. Genel Olarak 
307
B. Üst Hakkını Terkinden Önce Sona Erdiren Hâller 
307
1. Üst Hakkının Süresinin Dolması 
307
2. Kişiyle Kaim Üst Hakkında Hak Sahibinin Ölmesi veya Tüzel Kişiliğinin Ortadan Kalkması 
310
3. Yüklü ve/veya Yararlanan Taşınmazın Yok Olması 
311
4. Yararlanan Taşınmazın Terk Edilmesi 
313
5. Mahkeme Kararı 
314
a. Hukuki İşlemden Doğan Üst Hakkını Terkin Ettirme Borcu 
314
b. Kanundan Doğan Üst Hakkını Terkin Ettirme Borcu 
316
aa. Genel Olarak 
316
bb. Konuya İlişkin Kanun Hükmünün Amacı 
317
cc. Yararın Sona Ermiş Olup Olmadığının Belirlenmesi (TMK m. 785/1) 
319
çç. Yararın Yüke Oranla Çok Azalıp Azalmadığının ve Hakkın Terkini Hâlinde Hak Sahibine Ödenecek Bedelin Belirlenmesi (TMK m. 785/2) 
326
dd. Yüklü ve/veya Yararlanan Taşınmazın Bölünmesi Hâlindeki Durum 
330
6. Kamulaştırma 
332
§15. ÜST HAKKININ SONA ERMESİNİN SONUÇLARI 
333
I. Yapı Üzerindeki Mülkiyet Hakkının Yüklü Taşınmaz Malikine Geçmesi 
333
II. Yüklü Taşınmaz Malikine Geçecek Yapı Karşılığında Ödenecek Bedel 
335
A. Genel Olarak 
335
B. Bedelin Üst Hakkı Üzerinde Rehin Hakkına Sahip Olan Alacaklılara Güvence Teşkil Etmesi 
340
C. Bedel Alacağının Güvencesi Olarak Bir İpoteğin Tescilini Talep Edebilme Hakkı 
343
III. Arazinin İlk Hâline Getirilmesi Borcu 
345
Sonuç 
347
Kaynakça 
355
Kavram Dizini 
369