Ticaret Hukuku Yönüyle Damping Dr. Yunus Emre Göger  - Kitap
Ticaret Hukuku Yönüyle

Damping

1. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
424
Barkod:
9786253230616
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
980,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Gelişen küresel ekonomik düzen, devletler arasındaki rekabetin şeklini değiştirmiş; geçmişin askeri ve stratejik güç mücadeleleri günümüzde yerini büyük oranda "ticaret savaşlarına" bırakmıştır. Küreselleşme ve liberalleşme eğilimleri devlet sınırlarını aşan ticareti, benzeri görülmemiş boyutlara taşırken, özellikle ekonomik daralma dönemlerinde iç pazardaki varlığını korumak veya rakiplerini saf dışı bırakmak isteyen teşebbüslerin başvurduğu çeşitli yöntemler, rekabeti acımasız ve haksız bir hale getirmiştir. Bu bağlamda uluslararası ticarette, haksız rekabetin en yaygın türü olarak kabul edilen damping ve buna karşı geliştirilen hukuki savunma mekanizmaları, sadece ticari bir enstrüman değil; aynı zamanda devletlerin egemenlik hakları ile serbest piyasa dengesi arasındaki hassas çizgiyi koruyan stratejik birer araç niteliğindedir.
Uluslararası alanda Anti-damping Anlaşması sınırları çerçevesinde şekillenen bu alan, Türk hukukunda 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili alt mevzuat uyarınca yürütülen karmaşık bir hukuki yapıya sahiptir. Sübvansiyona ilişkin düzenlemelerle iç içe geçmiş bu katmanlı yapı ve uygulamadaki belirsizlikler, konunun hukuki ve iktisadi boyutlarıyla bütüncül bir şekilde değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Bu gereksinimden doğan ve dört ana bölümden oluşan kitabımızda, öncelikle dampingin teorik ve kavramsal çerçevesi, tarihsel gelişimi ve iktisadi etkileri ele alınmıştır. İkinci bölümde normal değer, ihracat fiyatı ve damping marjı gibi teknik kavramlar örneklerle analiz edilerek dampingin tespiti metodolojisi ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde soruşturma usulü, soruşturma sürecinde önem arz eden yerli üretim dalı, maddi zarar ve nedensellik bağı konuları incelenmiş olup dördüncü ve son bölümde ise geçici kesin önlemler, gözden geçirme soruşturmaları ve idari kararların yargısal denetimi incelenmiştir. Ayrıca eserde, dampingin Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki haksız rekabet halleri ve Rekabet Hukuku ile ilişkisi değerlendirilmiş; korumacı yaklaşım karşısında tüketici ve kamu menfaatinin dengelenmesi sorunsalına da ışık tutulmaya çalışılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Damping Kavramı
.
Dampingin Tespiti
.
Damping Soruşturması, Yerli Üretim Dalı, Zarar ve Nedensellik Bağı
.
Dampinge Karşı Alınacak Önlemler ve Yargısal Denetim
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
9
TABLOLAR LİSTESİ 
19
KISALTMALAR 
21
GİRİŞ 
23
BİRİNCİ BÖLÜM
DAMPİNG KAVRAMI
1.1. GENEL OLARAK 
27
1.2. TERMİNOLOJİ 
28
1.3. TANIMI 
30
1.4. DAMPİNG KAVRAMINI AÇIKLAYAN GÖRÜŞLER 
33
1.4.1. Piyasalar Arasında Fiyat Farklılaştırması Görüşü 
34
1.4.2. Karşılaştırmalı Üstünlük Görüşü (Klasik Teori) 
35
1.4.3. Maliyetin Altında Satış Görüşü 
36
1.4.4. Damping Yapanın Amacını Esas Alan Görüş 
37
1.5. UNSURLARI 
38
1.5.1. İki Farklı Piyasanın Bulunması 
39
1.5.2. Malın Geri İthalat Olanağının Bulunmaması 
40
1.5.3. Piyasalar Arasında Fiyat Farklılaştırmasına Gidilmesi 
43
1.6. TANIMA DAHİL OLMAYAN UNSURLAR 
44
1.6.1. Zarar Unsuru 
45
1.6.2. Damping Yapanın Uyruğu 
46
1.6.3. Dampingin Süresi 
46
1.6.4. Ulusal Piyasada Fiyat Farklılaştırması 
47
1.6.5. Sübvansiyonlar 
48
1.6.6. Hizmet (İş görme) Edimleri 
49
1.7. DAMPİNG MEVZUATININ TARİHSEL GELİŞİMİ 
50
1.7.1. Uluslararası Damping Mevzuatı 
50
1.7.1.1. Genel Olarak 
50
1.7.1.2. GATT Öncesi Dönemde Çeşitli Ülkelerdeki Öncü Damping
Mevzuatları 
52
1.7.1.2.1. Kanada 
52
1.7.1.2.2. Yeni Zelanda, Avustralya ve İngiltere 
53
1.7.1.2.3. Amerika Birleşik Devletleri 
56
1.7.1.3. GATT Dönemi 
58
1.7.1.3.1. GATT’ın Doğuşu 
58
1.7.1.3.2. GATT’ın VI. Maddesi ve Kapsamı 
60
1.7.1.3.3. Tarihsel Süreç ve GATT Müzakere Turları 
62
1.7.1.3.3.1. Kennedy Turu 
63
1.7.1.3.3.2. Tokyo Turu 
66
1.7.1.3.3.3. Uruguay Turu 
67
1.7.1.3.4. Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması 1994’ün VI.
Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma 
69
1.7.1.4. Dünya Ticaret Örgütü Dönemi 
71
1.7.1.4.1. Genel Olarak 
71
1.7.1.4.2. DTÖ’de Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması 
74
1.7.1.4.2.1. Anlaşmazlıkların Halli Organı 
74
1.7.1.4.2.2. Anlaşmazlıkların Halli Usulü ve Aşamaları 
75
1.7.1.4.2.2.1. İstişare Aşaması 
76
1.7.1.4.2.2.2. Panel Aşaması 
77
1.7.1.4.2.2.3. Temyiz Aşaması 
79
1.7.1.4.2.2.4. Kararların Bağlayıcılığı ve Karar Sonrası Süreç 
80
1.7.2. Ulusal Damping Mevzuatı 
83
1.7.2.1. Mevzuat Öncesi Dönem 
83
1.7.2.2. İthalâtta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun 
86
1.7.2.3. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında 99/13482 Sayılı
Karar 
87
1.7.2.4. İthalâtta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik 
88
1.7.2.5. Türkiye’nin Taraf Olduğu İkili Anlaşmalar 
89
1.7.2.5.1. Türkiye ve AB Arasındaki Anlaşmalar 
89
1.7.2.5.2. AB Üyesi Olmayan Ülkelerle Yapılan Serbest Ticaret
Anlaşmaları 
92
1.8. DAMPİNGİN NEDENLERİ 
94
1.9. DAMPİNGİN ETKİLERİ 
96
1.9.1. İthalatçı Ülkeye Etkisi 
96
1.9.1.1. İthalatçı Ülkenin Yerli Sanayisine Etkileri 
96
1.9.1.2. İthalatçı Ülkenin Tüketicilerine Etkileri 
98
1.9.1.3. Doktrindeki Değerlendirmeler 
99
1.9.2. İhracatçı Ülkeye Etkisi 
101
1.9.3. Dampingli Malı İhraç Eden Üçüncü Ülkelere Etkisi 
101
1.10. DAMPİNGİN TÜRLERİ 
102
1.10.1. Süresine Göre Sınıflandırma 
102
1.10.1.1. Dönemsel–Arızi (Sporadic) Damping 
103
1.10.1.2. Kısa Süreli (Short–run) Damping 
104
1.10.1.3. Uzun Süreli –Kalıcı (Long–run) Damping 
105
1.10.2. Kanunu Dolanma Yöntemine Göre Sınıflandırma 
107
1.10.2.1. Dolaylı Damping 
107
1.10.2.2. Montaj Dampingi 
109
1.10.2.3. Gizli Damping 
110
1.10.3. Damping Yapanın Amacına Göre Sınıflandırma 
112
1.10.3.1. Saldırı Amaçlı (Offensives) Damping 
112
1.10.3.1.1. Pazara Girebilmek veya Pazar Payını Genişletmek Amaçlı 
112
1.10.3.1.2. Yıkıcı (Predatory) Damping 
113
1.10.3.2. Savunma Amaçlı Damping 
115
1.10.4. Damping Yapanların Sayısına Göre Sınıflandırma 
115
1.10.4.1. Bireysel Damping 
115
1.10.4.2. Kartel Dampingi 
115
1.10.5. Dampingin Konusuna Göre Sınıflandırılması 
116
1.10.6. Ortaya Çıkış Biçimine Göre Sınıflandırma 
117
1.10.6.1. Üçüncü Ülke Dampingi 
117
1.10.6.2. Navlun Dampingi 
119
1.10.6.3. Girdi Dampingi 
120
1.11. DAMPİNG BENZERİ KAVRAMLAR VE FARKLARI 
120
1.11.1. Satış Dampingi 
121
1.11.2. Sosyal Damping 
122
1.11.3. Kur Farkı (Döviz Kuru) Dampingi 
124
1.11.4. Düşük Fiyatlı İthalat 
126
İKİNCİ BÖLÜM
DAMPİNGİN TESPİTİ
2.1. BENZER MAL 
129
2.1.1. Genel Olarak 
129
2.1.2. Değerlendirme 
130
2.1.3. “Benzer Mal” Kavramının Rekabet Hukukundaki “İlgili Pazar” ve
“İkame Mal” Kavramları ile Karşılaştırılması 
134
2.2. NORMAL DEĞER 
136
2.2.1. Genel Olarak 
136
2.2.2. Normal Değerin Belirlenmesi 
139
2.2.3. Normal Değerin Belirlenmesinde Uygulanan Yöntemler 
141
2.2.3.1. Esas Yöntem 
141
2.2.3.1.1. Normal Değere Esas Alınacak İç Piyasa Fiyatının Tespiti 
141
2.2.3.1.2. Normal Ticari İşlem Şartı 
143
2.2.3.1.2.1. Mevzuat 
144
2.2.3.1.2.2. Değerlendirme 
150
2.2.3.1.3. Fiyatların Karşılaştırmaya Elverişli Olması 
151
2.2.3.2. Alternatif Yöntemler 
154
2.2.3.2.1. Benzer Malın Üçüncü Bir Ülkeye İhraç Fiyatını Esas Alan
Yöntem 
155
2.2.3.2.2. Üretim Maliyetine Makul Bir Kâr Marjının Eklenmesi Esasına
Dayanan Yöntem (Oluşturulmuş Normal Değer) 
158
2.2.4. Özel Durumlar 
163
2.2.4.1. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan Ülkelerden Yapılan İthalatta
Normal Değer 
163
2.2.4.1.1. Genel Olarak 
163
2.2.4.1.2. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan (Non–market Economy)
Ülkelerin Tespiti 
164
2.2.4.1.3. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan Ülkelerden Yapılan
Dampingli İthalatta Özel Düzenleme Uygulanmasının Nedeni 
167
2.2.4.1.4. Piyasa Ekonomisi Uygulamayan Ülkelerden Yapılan
Dampingli İthalatta Normal Değer Hesaplaması 
169
2.2.4.1.5. Vekil Ülkenin (Surrogate Country) Seçimi 
174
2.2.4.2. Üçüncü Ülke Üzerinden Yapılan İhracatta Normal Değerin
Belirlenmesi 
175
2.3. İHRAÇ FİYATI 
177
2.3.1. Genel Olarak 
177
2.3.2. Tanım 
177
2.3.3. Ana Kural 
178
2.3.4. İstisna: Oluşturulan İhraç Fiyatı 
179
2.4. ADİL KARŞILAŞTIRMA 
182
2.4.1. Genel Olarak 
182
2.4.2. Adil Karşılaştırmayı Etkileyen Faktörler 
183
2.4.2.1. Adil Fiyat Karşılaştırmasını Etkileyen Fiziksel Özelliklerdeki
Farklılıklar 
185
2.4.2.2. Adil Fiyat Karşılaştırmasını Etkileyen Fiziksel Özellikler Dışındaki
Farklılıklar 
186
2.4.2.2.1. Vergilendirmeler 
186
2.4.2.2.2. İndirimler ve miktar iskontoları 
188
2.4.2.2.3. Ticaretin Seviyesi 
189
2.4.2.2.4. Taşıma Giderleri 
190
2.4.2.2.4.1. Genel Olarak Taşıma Giderleri ve Fiyat Karşılaştırmasına
Etkileri 
190
2.4.2.2.4.2. Uluslararası Ticarette Başlıca Teslim Yöntemleri 
191
2.4.2.2.5. Paketleme Masrafları 
193
2.4.2.2.6. Kredi Masrafları ve Ödeme Koşulları 
193
2.4.2.2.7. Satış Sonrası Servis Hizmetleri Maliyeti 
194
2.4.2.2.8. Komisyon Ödemeleri 
194
2.4.2.2.9. Diğer Hususlar 
195
2.4.2.3. İspat Yükü 
196
2.5. DAMPİNG MARJI 
197
2.5.1. Tanımı 
197
2.5.2. Damping Marjını Hesaplama Yöntemleri 
198
2.5.2.1. Ağırlıklı Ortalamaların Karşılaştırılması 
200
2.5.2.2. İşlem Bazında Karşılaştırılma 
202
2.5.2.3. İstisnai Yöntem: Normal Değerin Ağırlıklı Ortalamasının Her
İşlemdeki İhracat Fiyatı ile Karşılaştırılması 
205
2.5.2.4. Değerlendirme 
207
2.5.3. Damping Marjının Hesaplanmasında Kurulun Yaklaşımı 
209
2.5.4. Sıfırlama Yöntemi (Zeroing) 
211
2.5.4.1. Tanımı ve Uygulaması 
212
2.5.4.2. Değerlendirme ve Türkiye Uygulaması 
215
2.5.5. Damping Marjının Hesaplanmasında Bireysellik İlkesi ve Örnekleme
İstisnası 
216
2.5.5.1. Damping Marjının Bireysel Olarak Hesaplanması 
216
2.5.5.2. Örnekleme 
218
2.5.6. İhmal Edilebilir Damping Marjı (De Minimis) 
222
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DAMPİNG SORUŞTURMASI, YERLİ ÜRETİM DALI, ZARAR VE NEDENSELLİK BAĞI
3.1. GENEL OLARAK 
225
3.2. SORUŞTURMAYA YETKİLİ MERCİİ 
226
3.2.1. İthalat Genel Müdürlüğü 
227
3.2.2. İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu 
228
3.2.2.1. Kurulun Yapısı 
228
3.2.2.2. Kurulun Görevleri 
230
3.2.2.3. Kurulun Çalışma Usul ve Esasları 
232
3.2.3. Bakanlık 
234
3.3. SORUŞTURMA SÜRECİ 
235
3.3.1. Soruşturmanın Re’sen Başlatılması 
235
3.3.2. Soruşturmanın Şikâyet Başvurusu ile Başlatılması 
236
3.3.2.1. Şikâyet Başvurusunun Şekli 
236
3.3.2.2. Şikâyet Başvurusunun İçeriği 
237
3.3.2.3. Şikâyet Hakkı 
241
3.3.2.4. Tek Bir Yerli Üreticinin Şikâyet Hakkı Üzerine Bir Değerlendirme 
244
3.3.2.5. Yeterli Delil 
245
3.3.3. İnceleme Süreci 
247
3.3.3.1. Delillerin Doğruluğu ve Yeterliliğinin Denetlenmesi 
248
3.3.3.2. Şikâyetin Üretim Dalı Tarafından veya Üretim Dalı Adına
Yapıldığının Tespiti 
250
3.3.4. Soruşturmanın Açılıp Açılmayacağına İlişkin Nihai Karar 
251
3.3.4.1. Soruşturmanın Açılmaması 
252
3.3.4.2. Soruşturmanın Açılması 
253
3.3.5. Soruşturma Süresi 
255
3.3.6. Soruşturma Kime Karşı Açılır? 
256
3.3.7. Bilgilerin Toplanması ve Doğrulanması 
257
3.3.7.1. Bilgilerin Toplanması 
257
3.3.7.2. Bilgilerin Doğrulanması 
259
3.3.8. İşbirliğine Gelinmemesi 
262
3.3.9. İlgili Tarafların Dinlenmesi ve Bilgilendirilmesi 
265
3.3.9.1. İlgili Taraflar 
265
3.3.9.2. İlgili Tarafların Dinlenmesi 
268
3.3.9.3. İlgili Tarafların Bilgilendirilmesi 
269
3.3.10. Gizli Bilgi ve Gizli Bilgilerin Korunması 
272
3.4. YERLİ ÜRETİM DALI, ZARAR, KUSUR ve NEDENSELLİK BAĞI 
275
3.4.1. Yerli Üretim Dalı 
275
3.4.2. Zarar 
278
3.4.2.1. Tanımı 
278
3.4.2.2. Zarar Tespiti 
279
3.4.2.3. Zarar Türleri 
284
3.4.2.3.1. Maddi (Önemli) Zarar 
284
3.4.2.3.1.1. Dampingli İthalatın Hacmi 
285
3.4.2.3.1.2. Dampingli İthalatın Fiyatlar Üzerindeki Etkisi 
286
3.4.2.3.1.2.1. Türkiye’deki Fiyatların Altında Satış 
288
3.4.2.3.1.2.2. Fiyatların Düşmesi 
290
3.4.2.3.1.2.3. Fiyatların Bastırılması 
291
3.4.2.3.1.3. Dampingli İthalatın Yerli Üretim Dalı Üzerindeki Etkisi 
292
3.4.2.3.2. Maddi (Önemli) Zarar Tehdidi 
294
3.4.2.3.3. Bir Üretim Dalının Kurulmasının Fiziki Olarak Gecikmesi 
296
3.4.3. Kusur 
298
3.4.4. Nedensellik Bağı 
299
3.4.4.1. Nedensellik Bağının Kurulması 
300
3.4.4.2. Dampingli İthalat Dışındaki Nedenlerin Dışlanması 
301
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DAMPİNGE KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER VE YARGISAL DENETİM
4.1. GEÇİCİ ÖNLEMLER 
305
4.1.1. Genel Olarak 
305
4.1.2. Hukuki Niteliği, Amacı ve Miktarı 
306
4.1.3. Türleri ve Süresi 
309
4.1.4. İlgililere Duyurulması ve Bilgilendirme 
311
4.1.5. Geçici Önlemlerin Kaldırılması veya Kesin Önleme Dönüştürülmesi 
312
4.2. KESİN ÖNLEMLER 
313
4.2.1. Fiyat Taahhütleri 
314
4.2.1.1. Genel Olarak 
314
4.2.1.2. Amacı ve Niteliği 
315
4.2.1.3. Türleri ve Uygulanması 
317
4.2.1.3.1. Fiyatların Yeniden Düzenlenmesi 
317
4.2.1.3.2. Dampingli İhracatın Durdurulması 
319
4.2.1.4. Taahhütlerin İhlali 
319
4.2.2. Dampinge Karşı Vergi 
321
4.2.2.1. Özellikleri 
322
4.2.2.1.1. Damping Marjını Geçememesi 
322
4.2.2.1.2. Bireysel Olması 
323
4.2.2.1.3. Zorunlu Olması 
326
4.2.2.2. Anayasaya Uygunluğu ve Hukuki Niteliği 
327
4.2.2.3. Konusu 
331
4.2.2.4. Amacı 
332
4.2.2.5. Süresi 
333
4.2.2.6. Geriye Etkili Olarak Uygulanması 
335
4.3. GÖZDEN GEÇİRME SORUŞTURMALARI 
338
4.3.1. Ara Gözden Geçirme Soruşturması 
339
4.3.2. Nihai Gözden Geçirme Soruşturması 
342
4.3.3. Yeni İhracatçı İçin Gözden Geçirme Soruşturması 
344
4.4. İADE SORUŞTURMALARI 
345
4.5. ATLATMA VE ATLATMANIN ÖNLENMESİ USULLERİ 
347
4.5.1. Önlemlerin Etkisiz Kılınmasına Karşı Soruşturma 
349
4.5.2. Soruşturmanın Yeniden Açılması 
353
4.6. YARGISAL DENETİM 
356
4.6.1. İdari Yargı Yolu 
356
4.6.2. Adli Yargı Yolu 
360
4.6.2.1. Dampinge Karşı Özel Hukuk Yaptırımlarının Uygulanabilirliği 
361
4.6.2.2. Damping ve Haksız Rekabet Hukuku 
365
4.6.2.2.1. Genel Olarak 
365
4.6.2.2.2. Dampingin TTK’nın Haksız Rekabet Hükümleri Doğrultusunda
Değerlendirilmesi 
367
4.6.2.2.2.1. Dampingin Aldatıcılığı veya Dürüstlük Kuralına Aykırılığı 
367
4.6.2.2.2.2. Dampingin Rakipler Arasında veya Tedarik Edenlerle
Müşteriler Arasındaki İlişkileri Etkilemesi 
369
4.6.2.2.2.3. Doktrindeki Görüşler ve Değerlendirme 
371
4.6.2.2.3. Damping Nedeniyle Açılabilecek Haksız Rekabet Davaları 
374
4.6.2.2.3.1. Davacı Sıfatı 
374
4.6.2.2.3.2. Davalı Sıfatı 
376
4.6.2.2.3.3. Zamanaşımı 
377
4.6.2.2.3.4. Kusur 
378
4.6.2.2.4. Yetkili Hukukun Tayini 
379
4.6.2.2.5. Değerlendirme 
380
4.6.2.3. Damping ve Rekabet Hukuku 
382
4.6.2.3.1. Genel Olarak 
382
4.6.2.3.2. Damping Hukuku ve Rekabet Hukuku Arasındaki İlişki 
384
4.6.2.3.3. Damping Hukuku ile Rekabet Hukukunun Karşılaştırması 
385
4.6.2.3.4. Dampingin 4054 sayılı RKHK Doğrultusunda
Değerlendirilmesi 
387
4.6.2.3.4.1. Genel Olarak 
387
4.6.2.3.4.2. Yıkıcı Fiyatlandırma Kapsamında Değerlendirme 
392
4.6.2.3.5. Korumacı Yaklaşım Karşısında Tüketici ve Kamu Menfaati 
395
SONUÇ 
399
KAYNAKÇA 
403