Temel Hukuk Dizisi Anayasa Hukuku (Temel Kavramlar ve Türk Anayasa Hukuku) Prof. Dr. Ömer Anayurt  - Kitap
Temel Hukuk Dizisi

Anayasa Hukuku

(Temel Kavramlar ve Türk Anayasa Hukuku)

7. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa:
480
Barkod:
9786253611514
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
725,00
İndirimli (%10):
652,50
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
5. baskı
Eylül 2024
510,00
225,00 (%56)
4. baskı
Eylül 2022
505,00
135,00 (%73)
Kitabın Açıklaması
Hukuk Fakülteleri ve İİBF'lerdeki hukuk dersleri ve meslek sınavlarına yönelik, özel olarak hazırlanmış "Temel Hukuk Dizisi" kitapları sayesinde kısa zamanda ve pratik bir şekilde temel hukuk bilgisine sahip olabileceksiniz. Ders programları göz önünde bulundurularak hazırlanan Dizide, şematik ve öz anlatım, örnek soru-cevaplar ön planda tutularak, öğrencinin dersi kolay kavraması amaçlanmıştır.
Dizinin "Anayasa Hukuku" ismiyle yayınlanan bu kitabında; "Anayasa Hukukunun Temel Kavram ve Kurumları" ile "Türk Anayasa Hukuku'nun İlke ve Esasları" ele alınmıştır. Kitap, anayasa hukuku dersine muhatap fakülte ve yüksekokul öğrencilerinin ders kitabı ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanmıştır. Ayrıca anayasa hukuku hakkında derli-toplu bilgiler edinmek isteyenlerin de ihtiyacını karşılayabilecek bir içeriğe sahiptir. Kitapta, gündelik hayatta sıkça karşılaşılan ve vatandaşlık kültürü bağlamında bilinmesi gerekli konularla, başta KPSS olmak üzere öğrenim sonrası sınavlarda karşılaşılacak alanlara daha fazla ağırlık verilmiştir. Konular, öğrenimi kolaylaştırmak amacıyla çok sayıda örnek, şekil ve tablo ile açıklanmış ve öğrenilenlerin pekiştirilmesi amacıyla da her bölüm sonunda çoktan seçmeli sorulara yer verilmiştir. Yeni baskıda da mevzuat güncellemeleri yapılmış, yeni şekiller eklenmiş, açıklamalar yeni örnekler ve güncel mahkeme kararlarıyla zenginleştirilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Anayasaların Yapılış ve Değiştirilişleri
.
Devlet Tipolojisi
.
Hükümet Sistemleri
.
Anayasa Yargısı Modelleri
.
Türk Anayasa Tarihi
.
1982 Anayasasına Göre Devletin Nitelikleri
.
1982 Anayasasına Göre Devletin Temel Organları
.
Türk Anayasa Yargısı ve Bireysel Başvuru Yolu
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
Kısaltmalar 
27
Birinci Kısım
ANAYASA HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARI
Birinci Bölüm
DEVLETİ SINIRLAMA ARACI OLARAK ANAYASALAR
I. ANAYASA VE ANAYASA HUKUKU KAVRAMI 
31
A. Anayasa Kavramının Tarihçesi 
31
B. Anayasa Kavramı: Felsefeden Realiteye 
32
C. Anayasa Hukuku 
33
1. Tanım 
33
2. Anayasa Hukukunun Kısımları 
34
II. ANAYASALARIN ÇEŞİTLİ AÇILARDAN SINIFLANDIRILMASI 
34
A. Anlamları Yönünden 
35
1. Geniş (Maddî) Anlamda Anayasa/Dar (Şeklî) Anlamda Anayasa 
35
a. Geniş Anlamda Anayasa 
35
b. Dar (Şekli) Anlamda Anayasa 
36
2. Ayrımın Anlamı ve Önemi 
36
B. Şekilleri Yönünden 
37
1. Yazılı Anayasalar 
37
2. Gelenek Ağırlıklı Anayasalar (“Teamülî Anayasalar”) 
37
C. Değiştirilişleri Yönünden 
38
1. Katı Anayasalar (Sert Anayasalar/Bükülmez Anayasalar) 
38
2. Esnek (Yumuşak) Anayasalar 
38
D. Anayasa Yazım Tekniği Yönünden Anayasalar: Düzenleyici /Çerçeve Anayasa Ayrımı 
39
III. ANAYASALARIN YAPILIŞI 
39
A. Kurucu İktidar Kavramı ve Niteliği 
39
B. Kurucu İktidarın Ortaya Çıktığı Durumlar 
41
1. Yeni Bir Devletin Kurulması 
41
2. Mevcut Devletin Anayasal Düzeninin Şiddet Yoluyla Ortadan Kalkması 
41
3. Halkın Kendi Anayasasını Yenileyebilme Hakkı 
41
C. Anayasa Yapım Yöntemleri: Kurucu İktidarın Kullanım Biçimleri 
42
1. Otoriter Yöntemler 
43
2. Demokratik Anayasa Yapımı 
43
a. Kurucu Referandum Yöntemi 
44
b. Konvansiyon Yöntemi 
44
3. Kurucu Plebisit Yolu (Plebisiter Kuruculuk) 
45
IV. ANAYASALARIN DEĞİŞTİRİLMESİ: “KURULU İKTİDAR” 
45
Birinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
48
İkinci Bölüm
KURUMSALLAŞMIŞ BİR GÜÇ OLARAK DEVLET
I. DEVLETİN TANIMI VE KURUCU UNSURLARI 
51
A. Ülke Unsuru (Fiziksel unsur) 
52
B. Topluluk Unsuru (Sosyal–Beşerî Unsur) 
52
1. Nesnel Millet Anlayışı 
53
2. Öznel Millet Anlayışı 
53
3. Değerlendirme 
54
C. Egemenlik (Hukuksal Unsur) 
54
1. Teokratik Egemenlik Anlayışı 
55
2. Beşerî Egemenlik Anlayışı 
56
a. Halk Egemenliği Teorisi 
57
b. Millet Egemenliği Teorisi 
57
c. Egemenliğin Bugünkü Durumu 
57
II. DEVLETİN TÜZEL KİŞİLİĞİ VE SONUÇLARI 
58
III. DEVLETLERİN SINIFLANDIRILMASI 
58
A. Şekilleri Bakımından Devletler: Cumhuriyetler ve Monarşiler 
59
B. Teşkilât Yapıları Bakımından Devletler 
60
1. Üniter Devletler (Tekçi, Tek Yapılı, Basit Devletler) 
61
2. Bölgeli Devlet 
62
3. Birleşik Devletler (Mürekkep Devletler): Türünün Tek Örneği Olarak Federal Devletler 
62
a. Tanım ve Çerçeve 
62
b. Federal Devletin Özellikleri ve Üniter Devletten Farklılıkları 
63
c. Federal Devletlerin Konfederasyonlardan Farkı 
64
d. Federal Devletler ile Bölgeli Devletlerin Karşılaştırılması 
64
C. Egemenliğin Kaynağı Bakımından 
65
1. Laik Devlet 
65
2. Teokratik Devlet 
67
D. Siyasal Yapılarına Göre Devletler 
67
1. Totaliter Devletler 
68
2. Otoriter Devletler 
69
3. Demokratik Devletler 
71
İkinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
72
Üçüncü Bölüm
ÇOĞULCU DEMOKRASİLER VE HÜKÜMET SİSTEMLERİ
I. DEMOKRASİ KAVRAMI VE ÇOĞULCU DEMOKRASİLERİN TEMEL İLKELERİ 
75
A. Demokrasi Kavramı ve Günümüzdeki Anlamı 
75
B. Çağdaş Demokrasinin Temel Gerekleri 
76
1. İktidarın Seçim Yoluyla Değiştirilebilir Oluşu 
76
2. Katılımcılık 
77
3. Çoğunluk İlkesi: Çoğunluğun Anayasal Yönetimi 
77
4. Muhalefetin Varlığı 
77
5. Hak ve Özgürlüklerin Güvencesi 
78
6. Güçler Ayrılığı 
78
7. Çok Partili Siyasal Yaşam 
78
8. Hukukun Üstünlüğü 
78
II. EGEMENLİĞİN KULLANIMINA GÖRE DEMOKRASİ UYGULAMALARI 
79
A. Doğrudan (Aracısız–Temsilsiz) Demokrasi 
79
B. Temsili Demokrasi 
79
C. Yarı Doğrudan Demokrasi 
80
1. Halk Vetosu 
80
2. Halkın Kanun Girişimi (Teklifi) 
81
3. Referandum 
81
4. Halkın Geri Çağırması (Temsilcinin Azli) 
81
III. ÇAĞDAŞ DEMOKRASİLERDE HÜKÜMET SİSTEMLERİ 
82
A. Güçler Ayrılığı Düşüncesi ve Hükümet Sistemleri 
82
B. Güçlerin Esnek Ayrılığı: Parlamenter Sistemler 
84
1. Güçlerin Denkliği ve İş Birliği 
84
2. İki Yapılı–İkici Yürütme 
84
3. Devlet Başkanının Siyasal Sorumsuzluğu 
85
4. Hükümetin ve Bakanların Yasama Organı Önünde Siyasal Sorumluluğu 
85
5. Yürütmenin Yasamayı Fesih Yetkisi 
86
C. Güçlerin Sert Ayrılığı: Başkanlık Sistemi 
86
1. Monist Yürütme (Tek Yapılı/Tek Başlı) 
87
2. Organların Birbirinden Bağımsızlığı 
88
a. Organların Göreve Gelişinde Bağımsızlık (Organik Sert Ayrılık) 
88
b. Organların Görevlerinde Bağımsızlık (İşlevsel Sert Ayrılık) 
88
c. Organların İlişkilerinde Bağımsızlık 
89
D. Karma Hükümet Sistemleri 
89
1. Başkan Ağırlıklı Karma Sistemler 
89
a. Yarı Başkanlık Sistemi 
89
b. Başkancı Yapılar: “Parlamenterleştirilmiş Başkanlıklar” 
90
2. Parlamento Ağırlıklı Karma Sistemler: Meclis Hükümeti Sistemi 
91
Üçüncü Bölüm Değerlendirme Soruları 
93
Dördüncü Bölüm
EGEMENLİĞİN İFADESİ ARAÇLARI OLARAK SİYASAL PARTİLER VE SEÇİMLER
I. SİYASAL PARTİ KAVRAMI ve SİYASAL PARTİLERİN İŞLEVLERİ 
95
A. Tanım 
95
1. Amaç Unsuru 
95
2. Teşkilat Unsuru 
96
3. Süreklilik Unsuru 
96
B. Siyasal Partilerin İşlevleri 
96
1. Toplum Çıkarlarını Birleştirmek 
96
2. İktidarı Kullanma, Denetleme ve Muhalefet İşlevi Görmek 
96
3. Siyasal Kadroların Yetiştirilmesini Sağlamak 
97
4. Halkla Yönetim Arasında İletişim Kanalı Oluşturmak 
97
5. Siyasal Sosyalleşme İşlevi Görmek 
97
C. Siyasal Partilerin Hukuksal Niteliği 
97
II. SİYASAL PARTİLERİN KURULUŞ VE İŞLEYİŞ ESASLARI 
99
A. Kuruluşları 
99
B. Partilere Devlet Yardımı 
99
C. Siyasal Partilerin Denetimi 
100
1. Malî Yönden Denetim 
100
2. Faaliyetleri Yönünden Denetim 
101
a. Tüzük ve programlara yönelik yasaklamalar 
102
b. Eylemlere yönelik yasaklamalar 
102
3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Siyasal Partilere Yaklaşımı 
103
III. DEMOKRATİK SEÇİMLERİN HÂKİM İLKELERİ 
104
A. Genel Oy 
105
B. Eşit Oy 
105
C. Gizli Oy, Açık Sayım İlkesi 
106
D. Doğrudan Oy 
106
E. Bireysel Oy İlkesi 
107
F. Serbest Oy İlkesi 
107
G. Özgür Oy 
108
H. Yargı Gözetimi ve Denetiminde Oy 
108
IV. SEÇİM SİSTEMLERİ 
109
A. Genel Olarak 
109
1. Seçim Çevresi Kavramı 
109
2. Seçim Çevresine Göre Seçimler 
110
B. Seçim Sistemleri 
110
1. Çoğunluk Sistemi 
111
2. Nispî Temsil Sistemi (Orantılı Temsil) 
113
a. Artık Oyların Hesaplanması Modelleri 
114
b. Nispi temsil sistemine ilişkin genel değerlendirme 
117
3. Karma (Melez) Seçim Sistemleri 
117
C. Seçim Barajları 
118
Dördüncü Bölüm Değerlendirme Soruları 
119
Beşinci Bölüm
DEVLET İKTİDARININ SINIRLANDIRILMASI ARACI OLARAK ANAYASALLIK DENETİMİ
I. ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ KAVRAMI 
121
II. ANAYASAL ÜSTÜNLÜĞÜN KURUMSAL GÜVENCESİ: ANAYASALLIK DENETİMİ 
122
III. ANAYASA YARGISININ ÇEŞİTLİ AÇILARDAN SINIFLANDIRILMASI 
124
A. Denetim Modeli (Sistemi) Yönünden Anayasa Yargısı 
125
1. Amerikan Modeli 
125
2. Avrupa Modeli (Kelsen Modeli) 
125
B. Zaman Bakımından Anayasa Yargısı 
126
1. Önleyici Denetim (A Priori Denetim) 
126
2. Düzeltici Denetim (Bastırıcı, A Posteriori) 
126
IV. ANAYASA YARGISINDA DAVA TÜRLERİ VE İŞLEYİŞ ESASLARI 
127
A. İptal Davası (İptal Yolu, Soyut Norm Denetimi) 
127
B. İtiraz Davası (Def’i Yolu, Somut Norm Denetimi) 
128
C. Bireysel Başvuru Yolu 
128
V. ANAYASA YARGISINDA ANAYASALLIK DENETİMİNİN KAPSAMI VE ALANI 
129
A. Denetim Kapsamı 
129
B. Denetimin Alanı (Denetime Tabi İşlemler) 
129
VI. MAHKEMELERİN GÖREV ALANLARI: BELLİ BAŞLI İŞLEVLERİ ÜZERİNE 
130
A. Hak ve Özgürlükleri Koruma, Hukuk Devletini Güçlendirme İşlevi 
131
B. Yetki Dağılımından Doğan Uyuşmazlıkları Çözme 
131
1. Devlet Bileşenleri Arasında Yetki Dağılımından (Dikey Yetki Uyuşmazlığı) Kaynaklanan Uyuşmazlıklar 
131
2. Devlet Organları Arasında Çıkan Yetki Uyuşmazlıkları (Yatay Yetki Uyuşmazlıkları) 
131
C. Ulusal Düzeyde Seçim ve Referanduma İlişkin Uyuşmazlıkların Çözümü 
132
D. Siyasal Partilerin Kapatılmaları ve Malî Denetimleri 
132
VII. ANAYASA YARGISINDA YÜRÜRLÜĞÜ DURDURMA (GEÇİCİ TEDBİR KARARI) 
132
Altıncı Bölüm Değerlendirme Soruları 
135
İkinci Kısım
TÜRK ANAYASA HUKUKU
Birinci Bölüm
OSMANLI–TÜRK ANAYASA TARİHİ
I. OSMANLI–TÜRK ANAYASACILIK HAREKETLERİNİN GENEL ÇERÇEVESİ 
139
II. YAZILI ANAYASA ÖNCESİ DÖNEM 
141
A. Sened–i İttifak 
141
B. Tanzimat Fermanı 
143
1. İlkeleri 
144
2. Niteliği 
145
3. Belgenin Normatif Gücü 
146
C. Islahat Fermanı 
147
1. Ferman’ın Temel İlkeleri 
147
2. Ferman’ın Niteliği ve Yaptırımı 
149
III. İLK YAZILI ANAYASA: KANUN–I ESASİ VE 1909 DEĞİŞİKLİKLERİ 
150
A. Devletin Temel Nitelikleri 
150
B. Devletin Siyasal Yapısı ve Temel Organları 
151
1. Yasama Organı 
152
2. Yürütme Organı 
153
B. Hak ve Özgürlükler 
154
C. Anayasanın Uygulanması ve 1909 Değişiklikleri 
155
IV. 1921 ANAYASASI 
157
A. Ulusal Kurtuluş Hareketi ve İlk TBMM’nin Açılması 
157
B. 1921 Anayasası’nda Öne Çıkan Özellikler 
159
C. Anayasada Değişiklik 
160
V. 1924 ANAYASASI 
161
A. Anayasanın Hazırlanışı 
161
B. 1924 Anayasası’nın Belirgin Özellikleri 
162
C. Yasama ve Yürütme İlişkileri Açısından Hükümet Sistemi 
164
D. Temel Hak ve Özgürlükler 
165
E. 1924 Anayasasında Yapılan Değişiklikler 
166
F. Anayasanın Uygulanması 
167
VI. 1961 ANAYASASI 
170
A. Askeri Darbe ve Geçici Anayasa Süreci 
170
B. Anayasanın Hazırlanması, Kabulü ve Yürürlüğe Girişi 
171
C. 1961 Anayasası’nın Getirdiklerinden Öne Çıkanlar 
173
D. Anayasanın Uygulanması ve Geçirdiği Değişiklikler 
175
Birinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
178
İkinci Bölüm
1982 ANAYASASININ YAPILIŞI VE
DEVLETİN TEMEL İLKELERİ
I. YAPILIŞI VE YÜRÜRLÜĞE GİRİŞİ 
181
A. 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi ve “Anayasasızlaştırma” Süreci: Geçici Anayasa 
181
B. Kurucu Meclis Oluşumu ve Görevleri 
182
1. Oluşumu 
182
2. Görevleri ve Meclis Bileşenlerinin Aralarındaki İlişkiler 
183
C. Anayasanın Hazırlanması ve Halkoylaması 
183
II. 1982 ANAYASASINA GÖRE DEVLET ŞEKLİ 
185
III. DEVLETİN ANAYASAL KİMLİĞİ YA DA CUMHURİYETİN NİTELİKLERİ 
187
A. Toplumun Huzuru, Milli Dayanışma ve Adalet Anlayışı 
188
B. İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi 
188
C. Atatürk Milliyetçiliğine Bağlı Devlet Anlayışı 
188
D. Başlangıçta Belirtilen Temel İlkelere Dayalı Devlet 
189
E. Demokratik Devlet İlkesi 
191
1. Genel Çerçeve 
192
2. 1982 Anayasası ve Siyasal Partiler Düzeni 
192
a. Siyasal Parti Kurma Özgürlüğü 
193
b. Siyasal Parti Üyeliği 
194
c. Siyasal Partilerin Devlet Yardımından Yararlanması 
194
d. Siyasal Partilerin Yükümlülükleri 
196
e. Siyasal Partilere Uygulanacak Yaptırımlar 
196
f. Kapatma Kararının Sonuçları 
198
F. Laik Devlet İlkesi 
199
G. Sosyal Devlet İlkesi 
201
H. Hukuk Devleti İlkesi 
203
IV. DEVLETİN YAPISI VE SEMBOLLERİ 
205
V. BAĞIMSIZ BİR DEVLET İLKESİ OLARAK KANUN ÖNÜNDE EŞİTLİK 
207
A. Mutlak Eşitlik 
207
B. Nispi Eşitlik 
208
C. Nispi Eşitliğin Özel Bir Türü Olarak Pozitif Ayrımcılık 
209
1. Pozitif Ayrımcılık Kavramı 
210
2. Pozitif Ayrımcılığın Türk Anayasa Hukukunda Yeri 
211
D. Eşitlik İlkesinin Muhatabı 
212
E. Eşitlik İlkesine Uyulup Uyulmadığının Tespitinde Yargısal Metodoloji: “İki Aşamalı Test” 
213
İkinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
216
Üçüncü Bölüm
1982 ANAYASASI’NDA TEMEL HAK VE
ÖZGÜRLÜKLER REJİMİ
I. TERMİNOLOJİK TARTIŞMALAR 
220
A. İnsan Haklarına Saygılı Devlet–İnsan Haklarına Dayalı Devlet 
220
B. Doğal Hak Yaklaşımı/Pozitivist Yaklaşımı Paradoksu 
221
C. Temel Hak ve Özgürlüklerin Niteliği (AY, m. 12) 
222
D. Hak/Özgürlük 
223
II. ANAYASAL HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI 
224
A. Hak ve Özgürlüklerin Sınıflandırılmasındaki Amaç 
224
B. 1982 Anayasası’nda Hak ve Özgürlüklerin Sınıflandırılması 
225
1. Kişi Hakları ve Ödevleri 
226
2. Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler 
227
3. Siyasal Haklar ve Ödevler 
228
C. 1982 Anayasasının Sınıflandırmaya Bağladığı Sonuçlar 
228
1. Düzenleme Aracında Farklılaşma 
228
2. Devletin Yükümlülüklerinin Sınırında Farklılaşma 
229
III. ANAYASAL HAKLARIN SINIRLARI 
230
A. Anayasal Sınırlar 
230
B. Kanunlardan Kaynaklanan Sınırlar 
231
C. Ontolojik Sınırlar (Hakkın Doğasında Mündemiç Sınır) 
231
IV. ANAYASAL HAKLARA MEŞRU MÜDAHALELER VE UYULACAK TEMEL İLKELER 
232
A. Anayasal Hakların Sınırlandırılması 
232
1. Sınırlamanın Kanuniliği İlkesi 
233
2. Sınırlamanın Nedene Bağlılığı İlkesi 
235
3. Sınırlamanın Hakların Özüne Dokunmaması 
238
4. Sınırlamaların Ölçülülük İlkesine Uygun Olması 
239
5. Sınırlamanın Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Aykırı Olamaması 
241
6. Sınırlamanın Anayasasının “Sözüne ve Ruhuna Uygun Olması 
242
7. Sınırlamanın Laik Cumhuriyetin Gereklerine Aykırı Olmaması 
242
B. Anayasal Hakların Kötüye Kullanılması Yasağı 
242
C. Anayasal Hakların Durdurulması 
243
1. Uyulacak Temel İlkeler 
244
2. Çekirdek Haklara İlişilememesi 
245
Üçüncü Bölüm Değerlendirme Soruları 
246
Dördüncü Bölüm
1982 ANAYASASINDA YASAMA ORGANI (TBMM)
I. GENEL OLARAK 
249
II. YASAMA ORGANININ OLUŞUMU 
250
A. Tek Meclisli Yasama ve Üye Sayısı 
250
B. Genel Seçimler (Olağan Seçimler) 
250
1. Yasama Döneminin Sona Ermesi (m. 77) 
251
2. Yasama Dönemi Sona Ermeden Seçim 
253
a. TBMM’nin “Seçimleri Yenileme” Kararıyla (AY, m. 116/1) 
254
b. Cumhurbaşkanının Seçimleri Yenileme Kararıyla (AY, m. 116/2) 
254
c. Genel Seçimlere Bir Yıl veya Daha Az Bir Süre Kala Cumhurbaşkanlığı Makamında Boşalmanın Ortaya Çıkması (AY, m. 106) 
255
C. Ara Seçimler (AY, m. 78) 
256
1. Ara Seçim Kuralları ve Şartları 
256
2. Ara Seçimin Zamanını Belirleme 
257
III. TBMM ÜYELERİNİN SEÇİMİNDE UYGULANAN SEÇİM SİSTEMİ 
258
A. Seçim Kanunlarının Anayasal İlkeleri 
258
B. Türk Seçim Sistemi ve Seçim İttifakları 
259
1. Seçim Sisteminin Niteliği 
259
2. İttifaka Dayalı %7 Ulusal Barajlı d’Hondt Sistemi 
259
IV. MİLLETVEKİLİ SEÇİLME VE SEÇME ŞARTLARI 
261
A. Milletvekili Seçilme Şartları 
261
1. Vatandaşlık 
262
2. Yaş 
262
3. Kısıtlı Olmamak 
262
4. Askerlikle İlişiği Olmamak 
263
5. En Az İlkokul Mezunu Olmak 
264
6. Belirli Suçlardan Dolayı Hüküm Giymiş Olmamak 
265
a. Affın Etkisi 
266
b. Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi 
266
7. Kamu Hizmeti Yasaklısı Olmamak 
267
B. Adaylık ve Değerlendirilmesi 
268
C. Seçmenlik Şartları (Seçme Yeterliliği) 
270
1. Genel Şartlar 
270
2. Seçme Şartlarını Taşısalar da Özel Durumları Nedeniyle Seçme Hakkından Mahrum Olanlar 
271
D. Seçim İlkeleri ve Seçim Kurulları 
272
1. Seçimlerin Anayasal İlkeleri 
272
2. Seçim Yargısı 
274
a. Seçim Kurulları 
274
b. Yüksek Seçim Kurulu’nun Yapısı ve Niteliği 
275
V. MİLLETVEKİLLİĞİNİN KAZANILMASI VE YASAMA GÖREVİNE BAŞLAMA 
277
A. Sıfatın Kazanılması Zamanı ve Buna Bağlı Sonuçlar 
277
B. Yasama Görevine Başlama 
279
C. Yeminden Kaçınma ve Buna Bağlanan Sonuç 
279
1. TBMM İçtüzüğünün Anayasaya Aykırılığı Sorunu 
279
2. Anayasa Mahkemesinin Yaklaşımı 
280
D. Temsilcilik Görevinin Niteliği 
281
VI. TBMM ÜYELERİNİN YASAMA BAĞIŞIKLIKLARI 
282
A. Yasama Sorumsuzluğu 
283
B. Yasama Dokunulmazlığı 
284
1. Tanım ve Özellikler 
284
2. Dokunulmazlık Dışı Alanlar 
285
3. Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Bu Karara Karşı Başvuru 
288
C. Yasama Ayrıcalıkları Karşılaştırma 
288
VII. TBMM ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ 
289
Dördüncü Bölüm Değerlendirme Soruları 
292
Beşinci Bölüm
YASAMA YETKİSİ VE TBMM’NİN İŞLEYİŞ ESASLARI
I. YASAMA YETKİSİNİN NİTELİKLERİ 
295
A. Yasama Yetkisinin Konu Bakımından Genelliği (Mutlaklığı) İlkesi 
296
1. Tanım ve Çerçeve 
296
2. Türk Anayasa Hukukunda Yasamanın Genelliği İlkesi 
297
B. Yasama Yetkisinin Asliliği İlkesi 
298
C. Yasama Yetkisinin Devredilmezliği İlkesi 
300
II. TBMM’NİN GENEL GÖREV VE YETKİLERİ 
301
A. Kanun Faaliyeti 
301
1. Teklif (Öneri) ve Karar 
302
2. Kanunların Yayımı ve Yürürlüğe Girişi 
303
a. Cumhurbaşkanının Kanunlar Üzerinde Yetkisi 
303
b. Yayım ve Yürürlüğe Girmesi 
305
B. Genel ve Özel Af Çıkartma Yetkisi 
306
C. Savaş İlânı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin Yabancı Ülkelere Gönderilmesi (AY, m. 92) 
307
D. Milletlerarası Sözleşmelerin Onaylanmasının Uygun Bulunması (AY, m. 90) 
308
III. TBMM İÇTÜZÜKLERİ 
310
IV. TBMM BAŞKANLIK DİVANI 
311
V. KOMİSYONLAR VE SİYASAL PARTİ GRUPLARI 
312
A. TBMM Komisyonları 
312
B. Siyasal Parti Grupları 
313
C. TBMM’nin Toplantıları, Tatil ve Ara Vermesi 
314
D. TBMM’nin Toplanma ve Karar Yetersayısı 
314
1. Toplantı Yeter Sayısı 
315
2. Karar Yeter Sayısı 
315
a. Genel Karar Yeter Sayısı 
316
b. Özel Karar Yeter Sayısı (Nitelikli Çoğunluk) 
317
VI. TBMM’NİN BİLGİ EDİNME VE DENETİM YOLLARI (m. 98) 
318
A. Genel Görüşme (AY, m. 98) 
319
B. Meclis Araştırması (AY, m. 98) 
319
C. Yazılı Soru (AY, m. 98/5) 
320
D. Meclis Soruşturması (AY, m. 98/4, m. 105/5, 6, 7) 
321
VII. TBMM KARARLARI VE ANAYASAL AÇIDAN DOĞURDUĞU SONUÇLAR 
321
A. Tanım ve Çerçeve 
321
B. TBMM Kararlarının Denetimi 
322
Beşinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
324
Altıncı Bölüm
1982 ANAYASASINDA YÜRÜTME ORGANI
I. CUMHURBAŞKANI 
328
A. Cumhurbaşkanı Seçilme Şartları (m. 101/1) 
329
B. Adaylık ve Seçim Yöntemi (AY, m. 101) 
329
1. Aday Gösterilme 
329
2. Seçim Yöntemi (AY, m. 101/5) 
330
C. Cumhurbaşkanının Göreve Başlaması ve Görev Süresi 
330
1. Göreve Başlaması 
330
2. Görev Süresi 
332
D. Cumhurbaşkanı Seçimine Gidilme Durumları 
332
1. Cumhurbaşkanlığı ve TBMM Seçiminin Eş Zamanlı (Aynı Anda) Yapılacağı Hâller 
332
2. Cumhurbaşkanlığı Seçiminin Tek Başına Yapılacağı Haller 
333
E. Cumhurbaşkanının Görevinin Sona Erdiği Haller 
333
II. CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİ 
335
III. CUMHURBAŞKANININ CEZAİ SORUMLULUĞU 
337
A. Cezai Sorumluluğun Niteliği ve İsimlendirilmesi 
337
B. Cezai Sorumluluğun İşletilmesi 
339
C. Yüce Divan Yargılaması 
341
D. Yüce Divan Yargılaması Sonucu 
343
Altıncı Bölüm Değerlendirme Soruları 
345
Yedinci Bölüm
CUMHURBAŞKANLIĞI TEŞKİLATI VE
YÜRÜTMENİN DÜZENLEME YETKİSİ
I. CUMHURBAŞKANLIĞI YÖNETİMİ 
349
A. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar (AY, m. 105) 
351
1. Cumhurbaşkanı Yardımcılığı ve Bakanlıklar: Oluşumu ve Görevleri 
351
a. Cumhurbaşkanı Yardımcılığı 
351
b. Bakanlıklar 
354
2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumlulukları 
354
a. Görev Suçlarından Dolayı Cezai Sorumluluk 
355
b. Görev Suçu Kapsamı Dışında Kalan Suçlar Bakımından 
356
B. Devlet Denetleme Kurulu (AY, m. 107) 
356
C. Millî Güvenlik Kurulu (AY, m. 118) 
358
II. YÜRÜTME ORGANININ DÜZENLEME YETKİSİ VE NİTELİĞİ 
359
A. Yürütmenin Asli Bir Yetki Oluşu 
359
B. Yürütme Yetkisinin Özerkliği Sorunu 
361
1. Kavramsal Çerçeve: Terminolojik Sorunlar 
361
2. 2017 Anayasa Değişiklikleri Yürütmeyi Özerkleştirdi mi? 
362
a. Yürütme Dört Konuda Saklı Yetki Sahibi Olmuştur Görüşü 
362
b. Yürütme Hiçbir Konuda Saklı Yetki Sahibi Değildir Görüşü 
363
III. YÜRÜTME ORGANININ DÜZENLEME ARAÇLARI 
365
A. Aslî Düzenleme Aracı: Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 
365
1. Alanı ve Türleri 
365
2. Kullanım Esasları ve Statüsü 
366
3. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Cumhurbaşkanı Kararlarından Farkı 
367
B. Yürütmenin Türev Düzenleme Araçları: Yönetmelikler ve Diğer Düzenleyici İşlemler 
369
1. Türev Düzenleme Aracı 
369
2. Türev Düzenleme Aracı Olarak Yönetmelikler ve Diğer Düzenleyici İşlemler 
369
a. Yönetmelikler 
369
b. Diğer Düzenleyici İşlemler (Adsız Düzenleyici İşlemler) 
370
IV. 1982 ANAYASASI’NDA OLAĞANÜSTÜ REJİM YÖNETİMİ 
371
A. Genel Çerçeve 
371
B. 1982 Anayasasında Olağanüstü Hal Yönetimi 
371
1. Olağanüstü Hâl Yönetimine Başvuru Nedenleri (AY, m. 119/1) 
372
2. Olağanüstü Hal İlanında Yetkili Makam ve Yöntem 
372
3. Süre, Uygulama Çevresi ve Sona Ermesi 
372
4. Sonuçları 
373
V. YASAMA YÜRÜTME İLİŞKİLERİ AÇISINDAN HÜKÜMET SİSTEMİNİN NİTELİĞİ 
374
Yedinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
376
Sekizinci Bölüm
1982 ANAYASASINDA YARGI
I. YARGININ ANAYASAL İLKELERİ 
379
A. Yargı Kavramı 
379
B. Mahkemelerin Kuruluşu 
380
C. Yargı Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı 
381
1. Yargı Bağımsızlığı 
381
a. Mahkemelerin Bağımsızlığı (Yargının Kurumsal Bağımsızlığı) İçin Gerekli Şartlar 
382
b. Hâkim Güvencesi (Teminatı): Hâkim Bağımsızlığı 
383
2. Yargının Tarafsızlığı 
384
D. Yargı Bağımsızlığının Kurumsal Aracı Olarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) 
385
1. Yargısal Kurul Kavramı ve Yargı Bağımsızlığı Açısından Önemi 
385
2. Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) 
387
a. Oluşumu 
387
b. Kurul’un Görevleri (m. 159) 
389
II. TÜRK YARGI SİSTEMİNİN GENEL ESASLARI VE YÜKSEK MAHKEMELER 
390
A. Yargıtay 
391
B. Danıştay 
391
C. Uyuşmazlık Mahkemesi 
392
D. Sayıştay’ın Yüksek Mahkeme Niteliği Taşıyıp Taşımadığı 
393
Sekizinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
395
Dokuzuncu Bölüm
TÜRK ANAYASA YARGISI
I. ANAYASA MAHKEMESİNİN OLUŞUMU VE GÖREVLERİ 
398
A. Oluşumu 
398
B. Görevleri 
400
1. Anayasaya Uygunluk Denetimi 
400
2. Siyasal Partilerin Kapatılmaları Hakkında Davaları Karara Bağlamak 
400
3. Siyasal Partilerin Mali Denetimini Gerçekleştirmek 
401
4. Yüce Divan Sıfatıyla Anayasa’da Sayılan Kişilerin Yargılanması Görevi 
401
5. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını Seçmek 
401
II. ANAYASAYA UYGUNLUK DENETİMİ GÖREVİ VE İŞLEYİŞİ 
402
A. Denetime Tâbi İşlemler 
402
1. Denetime Tâbi Hukuk Kuralları 
402
2. Denetime Tâbi Bireysel İşlemler 
403
3. TBMM Kararlarının Denetlenebilir Olup Olmadığı 
403
B. Denetim Yolları ve İşleyişi 
404
1. İptal Yolu 
405
a. Şekil Yönünden İptal Davası 
406
b. Esas Yönünden İptal Davası 
407
2. İtiraz Yolu (Somut norm denetimi– Def’i Yolu) 
408
a. Tanım ve Çerçeve 
408
b. İtiraz Yolunun Harekete Geçirilmesinin Şartları 
409
3. Bireysel Başvuru Yolu 
413
III. ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI VE SONUÇLARI 
413
A. Anayasa Mahkemesinin Esasa İlişkin Karar Türleri 
413
1. Yokluk Kararları 
414
2. İptal Kararları 
415
3. Ret Kararları (Anayasaya uygunluk kararları) 
416
4. Şartlı Ret Kararları (Yorum rezervli ret) 
416
B. Anayasa Mahkemesi Kararlarının Etkisi ve Sonuçları 
417
1. Anayasa Mahkemesi Kararları Gerekçesi Yazılmadan Açıklanamaz 
417
2. Anayasa Mahkemesi Kararlarının Yayımı ve Yürürlüğe Girişi 
418
a. Kararın Yayımı, Yürürlüğe Girişi ve Etkisi 
418
b. İptal Kararının Yürürlüğe Girişini Erteleme 
419
3. Kararların Kesinliği ve Bağlayıcılığı 
421
4. AYM’nin Yerindelik Denetimi Yapamaması: Denetimin Sınırı 
423
C. Yürürlüğü Durdurma Kararları 
424
D. Türk Anayasa Yargısında “Anayasa İhmali” 
425
E. Anayasa Yargısında Yargılamanın Yenilenmesi 
426
F. AYM Kararlarında Usul ve Yetersayı 
426
Dokuzuncu Bölüm Değerlendirme Soruları 
428
Onuncu Bölüm
TÜRK ANAYASA YARGISINDA BİREYSEL BAŞVURU YOLU
I. BİREYSEL BAŞVURU YOLUNUN AMACI VE HUKUKUMUZA GİRİŞİ 
431
II. BİREYSEL BAŞVURU YOLUNUN NİTELİKLERİ 
432
A. Kamu Gücü İşlemlerine Karşı Koruma Yolu Olması 
432
B. İkincil Nitelikte Bir Koruma Yolu Oluşu 
433
III. BİREYSEL BAŞVURU YOLUNUN KABUL EDİLEBİLİRLİK ŞARTLARI 
434
A. Olağan Kanun Yollarının Tüketilmiş Olması 
434
B. Başvurunun Süresi İçerisinde Yapılmış Olması 
435
C. Başvurucunun Bir Hakkının İhlal Edilmiş Olması 
436
D. Başvuru Konusunun Bireysel Başvuru Alanına Giren Bir Hak Olması 
439
E. Başvurunun Açıkça Dayanaktan Yoksun ve Önemsiz Olmaması 
440
IV. BİREYSEL BAŞVURU USULÜ 
441
V. MAHKEMENİN KARARLARI 
443
A. Kabul Edilemezlik Kararları 
443
B. Düşme Kararları 
443
C. Başvurunun Esasına İlişkin Kararlar 
444
1. Yeniden Yargılama 
444
2. Tazminat Kararları 
445
3. İhlal ve Sonuçlarının Nasıl Giderileceğine Dair Kararlar 
445
4. Pilot Karar Uygulaması 
446
D. Geçici Önleme Başvuru 
448
Onuncu Bölüm Değerlendirme Soruları 
450
On Birinci Bölüm
ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİ
I. ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR 
453
A. Teklif 
453
B. Görüşme 
455
C. Karar 
456
D. Onay 
456
E. Anayasa Değişikliklerinin Halkoylamasına Sunulması 
458
II. ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN DENETİMİ 
458
1. Teklif ve Oylama Çoğunluğuna Uyulup Uyulmadığı 
460
2. İvedilikle Görüşülemeyeceği Emrine Uyulup Uyulmadığı 
462
On Birinci Bölüm Değerlendirme Soruları 
463
Kaynakça 
465
Kavramlar Dizini 
473