Tahkim Yargılamasında Sonradan Vakıa İleri Sürülmesi Dr. Zeynep Albayrak Açı  - Kitap

Tahkim Yargılamasında Sonradan Vakıa İleri Sürülmesi

1. Baskı, 
Aralık 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
208
Barkod:
9786253776503
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
500,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Tahkim yargılamasının temel ayırt edici özelliği olan esneklik ve taraf özerkliği, uyuşmazlıkların taraf iradeleri çerçevesinde hızlı ve etkili biçimde çözülmesine imkân tanır. Ancak taraflara tanınan bu geniş hareket alanı, usûl hukukunun temel ilkeleriyle karşılaştığında bazı sorunları gündeme getirir. Bu sorunlardan biri, vakıaların hangi aşamada ileri sürülebileceği ve geç ileri sürülen vakıaların yargılamaya dâhil edilip edilmeyeceğine ilişkin hakemlerin hangi ölçütleri esas alacağıdır. Vakıaların ileri sürülme zamanı, yalnızca iddia ve savunmanın sınırlarını belirleyen teknik bir mesele değil; aynı zamanda hukukî dinlenilme hakkı, taraf eşitliği ve usûl ekonomisi ilkeleriyle yakından bağlantılı bir husustur.
Çalışmada, söz konusu çok boyutlu sorun sistematik biçimde ele alınmıştır. Bu çerçevede, lex arbitri ve uygulanacak usûl kuralları dikkate alınarak hakemlerin takdir yetkisinin sınırları incelenmiş; sonradan ileri sürülen vakıaların kabul edilebilirliğine ilişkin somut ve objektif ölçütler ortaya konulmuştur. Bu yolla tarafların usûlî güvencelerini korurken yargılamanın etkinliğini de gözeten, hakemler ve denetim makamı olan mahkemeler için öngörülebilir ve dengeli bir uygulama modeli geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
15
GİRİŞ 
17
I. GENEL OLARAK VAKIALAR VE SONRADAN VAKIA İLERİ SÜRÜLMESİ 
21
A. VAKIALARIN YARGILAMADAKİ YERİ 
21
1. Vakıa Kavramı 
21
2. Vakıaların Sınıflandırılması 
23
3. İddia ve Savunmanın Temeli Olarak Vakıalar 
26
4. Vakıalar ve Hâkimin Hukuku Uygulaması 
30
5. Vakıaların İleri Sürülme Zamanı ve Teksif İlkesi 
33
B. SONRADAN VAKIA İLERİ SÜRÜLMESİNE İLİŞKİN SINIRLANDIRMALAR 
35
1. Genel Olarak 
35
2. Türk Hukukunda Sonradan Vakıa İleri Sürülmesinin Sınırlandırılması:
İddia ve Savunmanın Genişletilmesi veya Değiştirilmesi Yasağı 
36
a. Genel Olarak İddia ve Savunmanın Genişletilmesi veya
Değiştirilmesi Yasağı 
36
b. Yasak Kapsamında Olan Vakıalar 
37
c. Yasak Kapsamında Olmayan Vakıalar 
39
i. Herkesçe Bilinen Vakıalar 
39
ii. Önceki Vakıalarda Mündemiç Olan Vakıalar 
40
iii. Yargılama Sırasında Ortaya Çıkan Vakıalar 
41
iv. Vakıaların Azaltılması–Geri Alınması 
43
3. İsviçre Hukukunda Sonradan Vakıa İleri Sürülmesinin
Sınırlandırılması: Davanın Değiştirilmesi Yasağı 
43
4. Alman Hukukunda Sonradan Vakıa İleri Sürülmesinin
Sınırlandırılması: Davanın Değiştirilmesi Yasağı 
47
C. SONRADAN VAKIA İLERİ SÜRÜLMESİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME 
49
II. TAHKİM YARGILAMASINDA VAKIALARIN İLERİ SÜRÜLMESİNE
UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ 
53
A. LEX ARBİTRİ 
53
1. Genel Olarak Lex Arbitri ve Lex Arbitri’nin Uygulanma Alanı 
53
2. Lex Arbitrinin Belirlenmesi 
56
a. Mülkîlik İlkesine Göre Belirlenmesi 
56
b. Lex Arbitrinin Taraflarca Kararlaştırılması 
59
i. Genel Olarak 
59
ii. Lex Arbitri Olarak Millî Bir Hukukun Seçilmesi 
60
iii. Lex Arbitri Olarak Millî Hukuk Dışında Bir Hukukun Seçilmesi 
62
3. Türk Hukuku Bakımından Lex Arbitrinin Belirlenmesi 
64
B. TAHKİM USÛLÜNE UYGULANACAK HUKUK 
69
1. Genel Olarak 
69
2. Yargılama Usûlüne Uygulanacak Hukukun Taraflarca Belirlenmesi 
70
3. Tahkim Yargılama Usûlünün Taraflarca Belirlenmemiş Olması 
76
4. Usûle Uygulanacak Kuralların Belirlenmesine İlişkin Serbestinin
Sınırları 
77
C. VAKIANIN İLERİ SÜRÜLMESİNE UYGULANACAK HUKUKUN TÜRK
HUKUKU BAKIMINDAN TESPİT EDİLMESİ 
79
1. Genel Olarak 
79
2. Lex Arbitri’nin Hukuk Muhakemeleri Kanunu Olması Durumunda
Usûle Uygulanacak Kuralların Belirlenmesi 
80
3. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 428’inci Maddesinin Niteliği 
85
III. TAHKİM YARGILAMASINDA VAKIALARIN İLERİ SÜRÜLME ZAMANI 
89
A. USÛLE UYGULANACAK KURALLARDA YER ALAN DÜZENLEMELER 
89
1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 
89
2. Milletlerarası Tahkim Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 
90
3. Alman Medenî Usûl Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 
90
4. İngiliz Tahkim Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme 
91
5. Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu
(UNCITRAL) Tahkim Kuralları 
91
6. Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Kuralları 
92
7. İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) Tahkim Kuralları 
93
8. İstanbul Ticaret Odası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi (İTOTAM)
Tahkim Kuralları 
93
9. Enerji Uyuşmazlıkları Tahkim Merkezi (EDAC) Tahkim Kuralları 
94
B. USÛLE UYGULANACAK KURALLAR ÇERÇEVESİNDE TAHKİM
YARGILAMASINDA VAKIALARIN İLERİ SÜRÜLME ZAMANI 
94
1. Birinci İlke: Vakıalar Dilekçe ile Birlikte İleri Sürülür 
94
2. İkinci İlke: Dilekçelerden Sonra Vakıa İleri Sürülmesi Mümkündür 
95
3. Üçüncü İlke: Sonradan Vakıa İleri Sürülmesi Sınırlandırabilir 
95
C. SONRADAN VAKIA İLERİ SÜRÜLMESİNİN SINIRLANDIRILMASI 
97
1. Hakem Kurulunun Takdir Yetkisi 
97
2. Tarafların Hukukî Dinlenilme Hakkının Korunması 
100
a. Genel Olarak Tahkimde Hukukî Dinlenilme Hakkı 
100
i. Bilgilenme Hakkı 
101
ii. Açıklama ve İspat Hakkı 
101
iii. Dikkate Alınma ve Gerekçelendirme Hakkı 
102
b. Sonradan Vakıa İleri Sürülmesini Sınırlama Yetkisi ve Hukukî
Dinlenilme Hakkı 
102
c. Sonradan Vakıa İleri Sürülmesi ve Karşı Tarafın Hukukî
Dinlenilme Hakkının Korunması 
104
d. Değerlendirme 
106
3. Taraf Eşitliğinin Korunması 
107
a. Tahkim Yargılamasında Tarafların Eşitliği 
107
b. Eşitlik İhlalinin Somut Kriteri: Telafi Edilemez Haksızlık 
110
c. Değerlendirme 
112
4. Vakıanın İleri Sürülme Zamanı 
113
a. Hakem Yargılamasının Mâkul Sürede Tamamlanması Gerekliliği 
113
b. İşlem İçin Bir Son Tarih Belirlenmiş Olması 
118
c. Yargılamanın Geldiği Aşamanın Gözönünde Tutulması 
120
d. Değerlendirme 
121
5. Yeni Vakıanın Uyuşmazlığın Kapsamına Etkisi 
122
a. Kesin Hükmün Objektif Sınırları 
122
b. Vakıanın Bir Tahkim Sözleşmesinin Kapsamına Girmesi 
126
c. Mevcut Hakem Kurulunun Sonradan İleri Sürülen Vakıayı
Görmeye Yetkili Olması 
127
d. Mevcut Vakıalarla Yeni Vakıalar Arasındaki Maddî İlişki 
128
e. Değerlendirme 
130
6. Sonradan Vakıa İleri Sürme İşleminin Kötü Niyetle Yapılmış Olması 
131
a. Tahkim Yargılamasında Dürüstlük Kuralı ve Hakkın Kötüye
Kullanılması Yasağı 
131
b. Sonradan Vakıa İleri Sürülmesinde Kötüye Kullanıma İşaret
Eden Durumlar 
134
c. Değerlendirme 
136
7. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 428’inci Maddesine İlişkin
Değerlendirme 
136
IV. TAKAS VE KARŞI DAVANIN İLERİ SÜRÜLMESİ 
139
A. TAKAS 
139
1. Genel Olarak Takas ve Takasın İleri Sürülmesi 
139
2. Tahkimde Takasın İncelenmesi 
143
3. Takasın Tahkim Yargılamasında İleri Sürülme Zamanı 
147
B. KARŞI DAVA 
149
1. Genel Olarak Karşı Dava 
149
2. Tahkim Yargılamasında Karşı Davanın Görülebilmesi 
150
a. Mevcut Düzenlemeler Çerçevesinde 
150
b. Tahkim Sözleşmesi Çerçevesinde 
151
i. Konuya İlişkin Görüşler 
151
ii. Değerlendirmemiz 
152
3. Karşı Davanın Görülmesinde Bağlantı Şartı 
156
a. Genel Olarak Bağlantı Şartı 
156
b. Tahkim Yargılaması Bakımından Bağlantı Şartı 
156
4. Karşı Davanın Açılma Zamanı 
159
V. SONRADAN İLERİ SÜRÜLEN VAKIALAR BAĞLAMINDA İPTAL DAVASI VE
HAKEMİN SORUMLULUĞU 
161
A. İPTAL DAVASI 
161
1. Genel Olarak İptal Davası ve İptal Sebepleri 
161
2. Hakem Kurulunun, Tahkim Sözleşmesi Dışında Kalan Bir Konuda
Karar Vermesi veya Talebin Tamamı Hakkında Karar Vermemesi ya
da Yetkisini Aşması 
163
3. Tahkim Yargılamasının Tahkim Sözleşmesinde Belirlenen Usûle veya
Bu Yönde Bir Usûl Belirlenmemişse Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun Tahkime İlişkin Hükümlerine Aykırı Yürütülmesi 
166
4. Hukukî Dinlenilme Hakkı ve Tarafların Eşitliğine Riayet Edilmemesi 
169
a. Genel Olarak Tahkim Yargılamasında Hukukî Dinlenilme Hakkı
ve Eşitlik 
169
b. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Eşitlik İhlallerinin İptal Sebebi
Olarak Değerlendirilmesi 
170
c. İtiraz Yükümlülüğü ve Dürüstlük Kuralı 
172
5. Hakem Kurulunun Kararına Konu Uyuşmazlığın Türk Hukukuna Göre
Tahkime Elverişli Olmaması 
172
6. Kararın Kamu Düzenine Aykırı Olması 
176
B. HAKEMİN SORUMLULUĞU 
179
1. Hakemlerin Sorumluluğunun Temeli ve Hukukî Niteliği 
179
2. Türk Hukukunda Hakemlerin Sorumluluğa İlişkin Hükümler 
183
3. Vakıaların Reddedilmesinin Hakemin Görevi Kapsamında
Değerlendirilmesi 
184
4. Hakemlerin Yargılamayı Yürütme Yetkisi ve Takdir Alanı 
186
5. Vakıanın Kabulü Sebebiyle Yargılamanın Mâkul Sürede
Tamamlanmaması 
188
SONUÇ 
191
KAYNAKÇA 
199