HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU GENEL GEREKÇESİ
3
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU İLE İLGİLİ ADALET KOMİSYONU RAPORU GİRİŞ BÖLÜMÜ
23
HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU
GÖREV, YETKİ VE YARGI YERİ BELİRLENMESİ
Görevin belirlenmesi ve niteliği (m. 1)
29
Asliye hukuk mahkemelerinin görevi (m. 2)
31
Ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini
davalarında görev (Mülga m. 3)
34
Sulh hukuk mahkemelerinin görevi (m. 4)
35
Genel yetkili mahkeme (m. 6)
39
Davalının birden fazla olması hâlinde yetki (m. 7)
39
Bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak davalarda yetki (m. 8)
40
Türkiye’de yerleşim yerinin bulunmaması hâlinde yetki (m. 9)
41
Sözleşmeden doğan davalarda yetki (m. 10)
42
Mirastan doğan davalarda yetki (m. 11)
42
Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki(m. 12)
44
Karşı davada yetki (m. 13)
45
Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki (m. 14)
46
Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki (m. 15)
47
Haksız fiilden doğan davalarda yetki (m. 16)
48
Yetki sözleşmesi (m. 17)
49
Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları (m. 18)
50
Yetki itirazının ileri sürülmesi (m. 19)
51
GÖREVSİZLİK VEYA YETKİSİZLİK KARARI ÜZERİNE
YAPILACAK İŞLEMLER VE YARGI YERİ BELİRLENMESİ
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler (m. 20)
53
Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler (m. 21)
55
İnceleme usulü ve sonucu (m. 23)
57
YARGILAMAYA HÂKİM OLAN İLKELER
Tasarruf ilkesi (m. 24)
58
Taraflarca getirilme ilkesi (m. 25)
59
Taleple bağlılık ilkesi (m. 26)
60
Hukuki dinlenilme hakkı (m. 27)
61
Aleniyet ilkesi (m. 28)
62
Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğü (m. 29)
66
Usul ekonomisi ilkesi (m. 30)
67
Hâkimin davayı aydınlatma ödevi (m. 31)
68
Yargılamanın sevk ve idaresi (m. 32)
69
Hukukun uygulanması (m. 33)
70
HÂKİMİN YASAKLILIĞI, REDDİ VE
Yasaklılık sebepleri (m. 34)
71
Çekinme kararının sonuçları (m. 35)
72
Hâkimin bizzat çekilmemesi hâli (m. 37)
74
Çekilme kararının incelenmesi (m. 39)
78
Ret talebini incelemeye yetkili merci (m. 40)
78
Ret talebinin geri çevrilmesi (m. 41)
80
Ret talebinin incelenmesi (m. 42)
81
Ret talebine ilişkin kararlara karşı istinaf (m. 43)
84
Ret talebine ilişkin kararların temyizi (m.44)
85
Zabıt kâtibinin yasaklılığı ve reddi (m. 45)
87
HÂKİMİN HUKUKİ SORUMLULUĞU
Devletin sorumluluğu ve rücu (m. 46)
89
Davaların açılacağı mahkeme (m. 47)
93
Dava dilekçesi ve davanın ihbarı (m. 48)
95
Davanın reddi hâlinde verilecek ceza (m. 49)
97
TARAFLAR VE DAVAYA KATILAN ÜÇÜNCÜ KİŞİLER
Taraf ehliyeti (m. 50)
98
Davada kanuni temsil (m. 52)
99
Dava takip yetkisi (m. 53)
99
Temsil veya izin belgelerinin verilmesi (m. 54)
100
Dava sırasında taraflardan birinin ölümü (m. 55)
101
Kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi (m. 56)
102
İhtiyari dava arkadaşlığı (m. 57)
103
İhtiyari dava arkadaşlarının davadaki durumu (m. 58)
104
Mecburi dava arkadaşlığı (m. 59)
104
Mecburi dava arkadaşlarının davadaki durumu (m. 60)
105
DAVANIN İHBARI VE DAVAYA MÜDAHALE
İhbar ve şartları (m. 61)
106
İhbarın şekli (m. 62)
107
İhbarda bulunulan kişinin durumu (m. 63)
108
İhbarın etkisi (m. 64)
109
Asli müdahale (m. 65)
110
Fer’î müdahale (m. 66)
111
Fer’î müdahale talebi ve incelenmesi (m. 67)
112
Fer’î müdahilin durumu (m. 68)
113
Fer’î müdahalenin etkisi (m. 69)
114
Cumhuriyet savcısının davada yer alması (m. 70)
116
Davaya vekâlet hakkında uygulanacak hükümler (m. 72)
118
Davaya vekâletin kanuni kapsamı (m. 73)
119
Davaya vekâlette özel yetki verilmesini gerektiren hâller (m. 74)
119
Birden fazla vekil görevlendirilmesi (m. 75)
121
Vekâletnamenin ibrazı (m. 76)
121
Vekâletnamesiz dava açılması ve işlem yapılması (m. 77)
122
Vekilin vekâlet veren huzurundaki beyanı (m. 78)
124
Vekilin veya vekâlet verenin duruşmada uygun olmayan tutum ve
Tarafın davasını takip edebilecek ehliyette olmaması (m. 80)
126
Vekilin azli ve istifasının şekli (m. 81)
127
Vekilin istifası (m. 82)
127
Teminat gösterilecek hâller (m. 84)
129
Teminat gerektirmeyen hâller (m. 85)
133
Teminat kararı (m. 86)
134
Teminatın tutarı ve şekli (m. 87)
134
Teminat gösterilmemesinin sonuçları (m. 88)
135
Teminatın iadesi (m. 89)
136
SÜRELER, ESKİ HÂLE GETİRME VE ADLİ TATİL
Sürelerin belirlenmesi (m. 90)
137
Sürelerin başlaması (m. 91)
137
Sürelerin bitimi (m. 92)
138
Tatil günlerinin etkisi (m. 93)
139
Talebin şekli ve kapsamı (m. 97)
143
Talep ve inceleme mercii (m. 98)
144
Talebin yargılamaya ve hükmün icrasına etkisi (m. 99)
144
İnceleme ve karar (m. 100)
145
Adli tatil süresi (m. 102)
147
Adli tatilde görülecek dava ve işler (m. 103)
148
Adli tatilin sürelere etkisi (m. 104)
152
DAVA ÇEŞİTLERİ, DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLAR
Tespit davası (m. 106)
153
Belirsiz alacak davası (m. 107)
154
Davaların yığılması (m. 110)
163
Terditli dava (m. 111)
164
Seçimlik dava (m. 112)
166
Topluluk davası (m. 113)
167
DAVA ŞARTLARI VE İLK İTİRAZLAR
Dava şartları (m. 114)
168
Dava şartlarının incelenmesi (m. 115)
172
İleri sürülmesi ve incelenmesi (m. 117)
175
Davanın açılma zamanı (m. 118)
176
Dava dilekçesinin içeriği (m. 119)
178
Harç ve gider avansının ödenmesi (m. 120)
179
Belgelerin birlikte verilmesi (m. 121)
180
Dava dilekçesinin tebliği (m. 122)
181
Davanın geri alınması (m. 123)
181
Tarafta iradî değişiklik (m. 124)
182
Dava konusunun devri (m. 125)
185
Cevap dilekçesinin verilmesi (m. 126)
186
Cevap dilekçesini verme süresi (m. 127)
187
Süresinde cevap dilekçesi verilmemesinin sonucu (m. 128)
190
Cevap dilekçesinin içeriği (m. 129)
190
Cevap dilekçesinde eksiklik bulunması (m. 130)
191
Cevap dilekçesi verilmesinin sonucu (m. 131)
192
Karşı dava açılabilmesinin şartları (m. 132)
192
Karşı davanın açılması ve süresi (m. 133)
194
Asıl davanın sona ermesi (m. 134)
195
Uygulanacak hükümler (m. 135)
195
CEVABA CEVAP VE İKİNCİ CEVAP DİLEKÇESİ
Tarafların ikinci dilekçeleri (m. 136)
195
Ön incelemenin kapsamı (m. 137)
197
Dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar (m. 138)
198
Ön inceleme duruşmasına davet (m. 139)
198
Ön inceleme duruşması (m. 140)
201
İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi (m. 141)
204
Süreler hakkında karar (m. 142)
207
TAHKİKAT VE TAHKİKAT SIRASINDAKİ
Tahkikatın konusu (m. 143)
208
Tarafların dinlenilmesi (m. 144)
208
Sonradan delil gösterilmesi (m. 145)
209
Mevcut delillerle davanın aydınlanması (m. 146)
210
Tarafların duruşmaya daveti (m. 147)
211
Mahkemenin çalışma zamanı (m. 148)
213
Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla veya başka yerde
duruşma icrası (m. 149)
213
Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın
açılmamış sayılması (m. 150)
215
Duruşma düzeni (m. 151)
219
Soru Yöneltme (m. 152)
221
Kayıt ve yayın yasağı (m. 153)
222
Tutanağın imzalanması ve imza atamayanların durumu (m. 155)
225
Tutanağın ispat gücü (m. 156)
226
Zabıt kâtibi bulundurulması zorunluluğu (m. 157)
226
Tutanak örneği verilmesi (m. 158)
227
Dosyaya belge konulması ve dosyanın başka yere gönderilmesi (m. 159)
227
Dizi listesi (m. 160)
228
Dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi (m. 161)
228
Dosyanın hâkimin incelemesine hazır tutulması (m. 162)
229
ÖN SORUN VE BEKLETİCİ SORUN
Ön sorunun ileri sürülmesi (m. 163)
230
Ön sorunun incelenmesi (m. 164)
230
Bekletici sorun (m. 165)
232
DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ VE AYRILMASI
Davaların birleştirilmesi (m. 166)
232
Davaların ayrılması (m. 167)
235
Kanun yolları (m. 168)
236
İsticvap olunacak kişilerin belirlenmesi (m. 170)
237
İsticvap olunacak tarafın davet edilmesi (m. 171)
238
Bizzat isticvap olunma (m. 172)
239
İsticvabın yapılması (m. 173)
240
Tutanak düzenlenmesi (m. 174)
241
Kıyasen uygulanacak hükümler (m. 175)
242
ISLAH VE MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ
Kapsamı ve sayısı (m. 176)
242
Islahın zamanı ve şekli (m. 177)
243
Islah sebebiyle ortaya çıkan yargılama giderleri ve karşı tarafın zararının
Islahın etkisi (m. 179)
246
Davanın tamamen ıslahı (m. 180)
247
Kısmen ıslah (m. 181)
249
Kötüniyetli ıslah (m. 182)
249
Maddi hataların düzeltilmesi (m. 183)
250
TOPLU MAHKEMELERDE TAHKİKAT
(EK AYRIM: 22.07.2020–7251/m. 19)
Toplu mahkemelerde tahkikat (m. 183/A)
251
TAHKİKATIN SONA ERMESİ VE SÖZLÜ YARGILAMA
Tahkikatın sona ermesi (m. 184)
253
Toplu mahkemelerde tahkikatın sona ermesi (m. 185)
253
Sözlü yargılama (m. 186)
254
İspatın konusu (m. 187)
257
Kanunda düzenlenmemiş deliller (m. 192)
260
Delil sözleşmesi (m. 193)
261
Somutlaştırma yükü ve delillerin gösterilmesi (m. 194)
262
Başka yerden getirtilecek deliller (m. 195)
263
Delilden vazgeçme (m. 196)
264
Delillerin incelenmesi ve istinabe (m. 197)
264
Delillerin değerlendirilmesi (m. 198)
265
Senetle ispat zorunluluğu (m. 200)
267
Senede karşı tanıkla ispat yasağı (m. 201)
268
Delil başlangıcı (m. 202)
269
Senetle ispat zorunluluğunun istisnaları (m. 203)
270
İlamların ve resmî senetlerin ispat gücü (m. 204)
272
Adi senetlerin ispat gücü (m. 205)
273
İmza atamayanların durumu (m. 206)
274
Senette çıkıntı, kazıntı ve silinti (m. 207)
276
Yazı veya imza inkârı (m. 208)
277
Yazı veya imza inkârının sonucu (m. 209)
280
Güvenli elektronik imzalı belgenin inkârı (m. 210)
281
Sahtelik incelemesi (m. 211)
281
Sahte senedin iptali (m. 212)
283
Haksız yere sahtelik iddiası (m. 213)
284
Sahtelik hakkında hukuk ve ceza mahkemesi kararlarının etkisi (m. 214)
286
Belgelerin halefler aleyhine kullanılması ve adi senetlerin üçüncü kişiler için
hüküm ifade etmesi (m. 215)
286
Mahkemece belge aslının istenmesi ve geri verilmesi (m. 216)
288
Belge aslının ibrazı usulü (m. 217)
289
Belgenin yerinde incelenmesi (m. 218)
290
Tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğu (m. 219)
292
Tarafın belgeyi ibraz etmemesi (m. 220)
293
Üçüncü kişinin belgeyi ibraz etmemesi (m. 221)
295
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması (m. 222)
296
Yabancı dilde yazılmış belgeler (m. 223)
300
Yabancı resmî belgelerin yetkili makamlar tarafından onaylanması
Yeminin konusu (m. 225)
302
Yemine konu olamayacak vakıalar (m. 226)
302
Yemin teklifi (m. 227)
303
Yemine davet (m. 228)
303
Yemin etmemenin sonuçları (m. 229)
304
Yeminin iade olunamayacağı hâller (m. 230)
305
Ölüm veya fiil ehliyetinin kaybı (m. 231)
305
Yemini yerine getirecek kimseler (m. 232)
305
Yeminin şekli (m. 233)
307
Sağır ve dilsizlerin yemini (m. 234)
309
Hasta veya özürlülerin mahkeme dışında yemini(m. 235)
309
Yemin edecek kimsenin mahkemenin yargı çevresi dışında
Yemin konusunun açıklattırılması (m. 237)
310
Yemin tutanağının düzenlenmesi (m. 238)
311
Yalan yere yemin iddiası (m. 239)
311
Tanık gösterme şekli (m. 240)
312
Tanıklardan bir kısmının dinlenilmesiyle yetinilmesi (m. 241)
313
Tanıklığın izne bağlı olduğu hâller (m. 242)
314
Tanığın davet edilmesi (m. 243)
315
Davetiyenin içeriği (m. 244)
317
Çağrıya uyma zorunluluğu (m. 245)
317
Tanığa soru kâğıdı gönderilmesi (m. 246)
318
Tanıklıktan çekinme hakkı (m. 247)
319
Kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme (m. 248)
319
Sır nedeniyle tanıklıktan çekinme (m. 249)
320
Menfaat ihlali tehlikesi nedeniyle tanıklıktan çekinme (m. 250)
322
Tanıklıktan çekinme hakkının istisnaları (m. 251)
322
Çekinme sebeplerinin bildirilmesi ve incelenmesi (m. 252)
323
Çekinmenin kabul edilmemesinin sonucu (m. 253)
324
Tanığın kimliğinin tespiti (m. 254)
325
Tanıklara itiraz (m. 255)
326
Tanığa görevinin önemini anlatma (m. 256)
326
Yeminsiz dinlenecekler (m. 257)
327
Yeminin zamanı ve şekli (m. 258)
327
Tanıkların mahkemede dinlenilmesi (m. 259)
328
Tanığın bilgilendirilmesi (m. 260)
330
Tanığın dinlenilme şekli (m. 261)
330
Yasak davranışlar (m. 262)
331
Tercüman ve bilirkişi kullanılması (m. 263)
332
Yalan yere veya menfaat temin ederek tanıklık edilmesi ve
Tanığa ödenecek ücret ve giderler (m. 265)
333
Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller (m. 266)
334
Bilirkişi sayısının belirlenmesi (m. 267)
337
Bilirkişilerin görevlendirilmesi (m. 268)
337
Bilirkişilik görevinin kapsamı (m. 269)
339
Bilirkişilik görevini kabulle yükümlü olanlar (m. 270)
341
Bilirkişiye yemin verdirilmesi (m. 271)
342
Bilirkişinin görevini yapmaktan yasaklı olması ve reddi (m. 272)
344
Bilirkişinin görev alanının belirlenmesi (m. 273)
347
Bilirkişinin görev süresi (m. 274)
348
Bilirkişinin haber verme yükümlülüğü (m. 275)
350
Bilirkişinin görevini bizzat yerine getirme yükümlülüğü (m. 276)
351
Bilirkişinin sır saklama yükümlülüğü (m. 277)
353
Bilirkişinin yetkileri (m. 278)
354
Bilirkişi açıklamalarının tespiti ve rapor (m. 279)
356
Bilirkişi raporunun verilmesi (m. 280)
358
Bilirkişi raporuna itiraz (m. 281)
359
Bilirkişinin oy ve görüşünün değerlendirilmesi (m. 282)
361
Bilirkişi gider ve ücreti (m. 283)
362
Bilirkişinin ceza hukuku bakımından durumu (m. 284)
363
Bilirkişinin hukuki sorumluluğu (m. 285)
363
Davaların açılacağı mahkeme (m. 286)
368
Rücu davasında zamanaşımı (m. 287)
369
Keşif kararı (m. 288)
370
Keşfe yetkili mahkeme (m. 289)
371
Keşfin yapılması (m. 290)
371
Keşfe katlanma zorunluluğu (m. 291)
373
Soybağı tespiti için inceleme (m. 292)
374
Uzman görüşü (m. 293)
375
HÜKÜM VE DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ
Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi (m. 294)
377
Hükmün müzakeresi (m. 295)
378
Hükmün oylanması ve yeter sayı (m. 296)
379
Hükmün kapsamı (m. 297)
379
Hükmün yazılması (m. 298)
381
Hükmün imza edilememesi (m. 299)
383
Hükmün korunması (m. 300)
383
Hüküm nüshası (m. 301)
384
İlamın alınması, kesinleşme kaydı ve harçlar (m. 302)
385
HÜKMÜN TASHİHİ , TAVZİHİ VE TAMAMLANMASI
Hükmün tashihi ve tamamlanması (m. 304)
391
Hükmün tavzihi (m. 305)
392
Hükmün tamamlanması (m. 305/A)
392
Tavzih ve tamamlanma talebi ile usulü (m. 306)
393
DAVAYA SON VEREN TARAF İŞLEMLERİ
Davadan feragat (m. 307)
394
Davayı kabul (m. 308)
394
Feragat ve kabulün şekli (m. 309)
395
Feragat ve kabulün zamanı (m. 310)
396
Feragat ve kabulün sonuçları (m. 311)
397
Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri (m. 312)
398
Sulhun zamanı (m. 314)
400
Sulhun etkisi (m. 315)
400
Basit yargılama usulüne tabi dava ve işler (m. 316)
402
Dilekçelerin verilmesi (m. 317)
403
Delillerin ikamesi (m. 318)
405
İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı (m. 319)
406
Ön inceleme ve tahkikat (m. 320)
406
Uygulanacak hükümler (m. 322)
410
YARGILAMA GİDERLERİ VE ADLİ YARDIM
Yargılama giderlerinin kapsamı (m. 323)
411
Delil ikamesi için avans (m. 324)
414
Resen yapılması gereken işlemlere ilişkin giderler (m. 325)
415
Yargılama giderlerinden sorumluluk (m. 326)
416
Dürüstlük kuralına aykırılık sebebiyle yargılama giderlerinden
Fer’î müdahale gideri (m. 328)
419
Kötüniyetle veya haksız dava açılmasının sonuçları (m. 329)
420
Vekâlet ücretinin taraf lehine hükmedilmesi (m. 330)
421
Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri (m. 331)
422
Yargılama giderlerine hükmedilmesi (m. 332)
424
Avansın iadesi (m. 333)
424
Adli yardımdan yararlanacak kişiler (m. 334)
425
Adli yardımın kapsamı (m. 335)
428
Adli yardım talebi (m. 336)
429