Mirasçı Atama Dr. Hande Deniz  - Kitap

Mirasçı Atama

1. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
312
Barkod:
9786253818258
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
800,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Mirasbırakan mirasçı atama ile vasiyette olduğu gibi bir malvarlığı değerini belirlediği bir lehtara bırakmayı hedeflemez, yasal mirasçı gibi haklara sahip olabilecek, borçlarından sorumlu olacak bir iradi mirasçı, külli halef belirler. Mirasçı atama, mirasbırakanın iradesini yasal mirasçılığa en yaklaşacak şekilde kullanılmasıdır ve mirasbırakan kanundaki sınırlamalara (saklı pay kuralları) dikkat ettiği sürece kendi terekesi üzerinde söz sahibi olmakla kalmamakta geride kendi belirlediği mirasçısını da bırakabilmektedir. Mirasbırakanın mirasçı atadığı kişi ya da kişiler mirasbırakanın ölümü ile tıpkı kanuni mirasçılar gibi terekedeki haklara sahip olurken, borçlardan da sorumlu olurlar. Eğer kanunda mirasbırakanın sadece vasiyet tasarrufu yapılmasına izin verilmiş olsaydı, mirasbırakan terekesindeki değerleri istediği kişilere bırakabilecek ama külli halefi olan bir mirasçı belirleyemeyecekti. Bu bakış açısı ile mirasçı atama, vasiyet tasarrufundan çok daha geniş bir biçimde miras hukukunda mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruf özgürlüğünü perçinlemektedir.
Çalışmanın amacı, mirasçı atama ile ilgili Türk Medeni Kanunu'nda dağınık bir şekilde bulunan hükümlerin ve tartışılmayan konuların sistematik bir şekilde bir araya getirilerek her yönü ile incelenmesidir. Çalışmada öncelikle mirasçı atamanın genel esasları başlığı altında, sırasıyla mirasçı atama kavramı, atanmış mirasçı olabilecek kişiler, mirasçı atamanın tarihsel temelleri, mirasçı atamanın konusu, benzer kurumlarla karşılaştırılması ve mirasçı atamada özel durumlar; sonrasında atanmış mirasçı sıfatının kazanılması ve mirasçı atamanın hukuki sonuçları ve son olarak atanmış mirasçılık sıfatının sona erme halleri incelenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Mirasçı Atamada Özel Durumlar
.
Atanmış Mirasçı Sıfatının Kazanılması
.
Mirasçı Atamanın Hukuki Sonuçları
.
Atanmış Mirasçı Sıfatının Sona Erme Halleri
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
17
GİRİŞ 
19
BİRİNCİ BÖLÜM
MİRASÇI ATAMANIN GENEL ESASLARI
I. MİRASÇI ATAMA İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 
21
A. Ölüme Bağlı Tasarruf Özgürlüğü 
21
B. Mirasçı Atama Kavramı 
25
C. Mirasçı Atanabilecek Kişiler 
26
1. Gerçek Kişiler 
27
2. Tüzel Kişiler 
28
3. Hayvanlar 
29
4. Devlet 
30
D. Mirasçı Atamanın Tarihsel Temelleri 
31
1. Roma Hukukunda Mirasçı Atama 
32
2. İslam Hukukunda Mirasçı Atama 
36
3. 743 Sayılı Medeni Kanun’da Mirasçı Atama 
37
E. Mirasçı Atamanın Konusu 
37
1. Terekenin Tamamı için Mirasçı Atanması 
37
2. Terekenin Belirli Bir Oranı İçin Mirasçı Atanması 
39
3. Mirasçı Atama Tasarrufunun Ölüme Bağlı Tasarrufun Yorumlanmasını Gerektirmesi 
45
F. Mirasçı Atamanın Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması 
51
1. Atanmış Mirasçılığın Yasal Mirasçılık ile Karşılaştırılması 
51
2. Mirasçı Atamanın Vasiyet ile Karşılaştırılması 
54
II. MİRASÇI ATAMANIN ÖZELLİKLERİ 
57
A. Külli Halefiyet İlkesinin Geçerli Olması 
59
1. Külli Halefiyet Kavramı 
59
2. Külli Halefiyetin Sonuçları 
60
3. Atanmış Mirasçının Mirası Kendiliğinden Kazanması 
63
B. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruf Olması 
64
1. Ölüme Bağlı Tasarruf Kavramı 
64
2. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Oldukları Özel Hukuki Rejim 
64
a. “Tasarruf” Kavramı 
64
b. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Tipe ve Şekle Bağlılık 
65
c. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Temsil Yasağı 
66
d. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Olduğu Ehliyet Kuralları 
67
e. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Oldukları Hükümsüzlük Rejimi 
69
3. Ölüme Bağlı Tasarruf Çeşitleri 
72
a. Şekli Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar 
72
b. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar 
74
C. Vasiyetname veya Miras Sözleşmesi Yoluyla Yapılabilmesi 
74
1. Vasiyetname ile Mirasçı Atanması 
75
2. Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atanması 
79
a. Miras Sözleşmesi ile İlgili Genel Bilgiler 
79
b. Miras Sözleşmesinin Bağlayıcılığı 
80
c. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Miras Sözleşmesindeki Yükümlülüğü ile Bağdaşmayan Ölüme Bağlı Tasarruflarına veya Bağışlamalarına İtiraz Edebilmesi 
80
aa. Mirasbırakanın Miras Sözleşmesinin Bağlayıcı İçeriği ile Çelişen Tasarruflarının Geçerliliği 
80
bb. Atanmış Mirasçının Miras Sözleşmesinden Sonraki Tasarruflara İtiraz Etmesi 
81
d. Miras Sözleşmesi ile Atanan Mirasçıya Mirasbırakanın Sağlığında Malvarlığını Devretmesinin Özellikleri 
86
e. İvazlı Tasarrufların Etkisi 
87
f. Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Durumunun Mirasbırakanın Sonradan Oluşan Aile Hukuku İlişkilerinden Etkilenmesi 
88
III. MİRASÇI ATAMADA ÖZEL DURUMLAR 
89
A. Atanmış Mirasçıya Yedek Mirasçı Atanması 
89
B. Alternatifli Mirasçı Atama 
91
C. Artmirasçı Atama 
92
1. Genel Olarak 
92
2. Hükümleri 
94
a. Mirasın Artmirasçıya Geçmesinden Önceki Safha 
94
b. Mirasın Art Mirasçıya Geçmesi Safhası 
95
D. Mirasçı Atamanın Koşula ve Yüklemeye Bağlanması 
96
1. Mirasçı Atamanın Koşula Bağlanması 
96
2. Mirasçı Atamanın Yüklemeye Bağlanması 
99
E. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmelerinde Mirasçı Atama 
100
İKİNCİ BÖLÜM
ATANMIŞ MİRASÇI SIFATININ KAZANILMASI VE
MİRASÇI ATAMANIN HUKUKİ SONUÇLARI
I. ATANMIŞ MİRASÇI SIFATININ KAZANILMASI 
103
A. Mirasın Açılması Kavramı 
103
B. Atanmış Mirasçının Vasiyetname ile Mirasçı Atanması Halinde Vasiyetnamenin Açılması 
106
C. Atanmış Mirasçının Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atanmasındaki Durum 
111
D. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Sıfatını Kazanmasının Koşulları 
113
1. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Ölümünde Sağ Olması 
113
2. Atanmış Mirasçının Hak Ehliyetinin Olması 
114
3. Atanmış Mirasçının Mirastan Yoksun Olmaması 
115
II. MİRASÇI ATAMANIN HUKUKİ SONUÇLARI 
117
A. Atanmış Mirasçının Mirası Kazanması ve Seçimlik Hakları 
117
1. Atanmış Mirasçının Mirası Kabulü 
118
2. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi 
119
3. Atanmış Mirasçının Resmi Defter Talebinde Bulunması 
120
4. Atanmış Mirasçının Resmi Tasfiye Talep Etmesi 
122
B. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Belgesi Talebi 
123
1. Mirasçılık Belgesi ile İlgili Genel Bilgiler 
123
2. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Belgesi Talebi 
128
C. Mirasbırakanın veya Atanmış Mirasçının Gaip Olması 
132
1. Mirasbırakanın Gaip Olması 
132
2. Atanmış Mirasçının Gaip Olması 
134
D. Atanmış Mirasçının Miras Sebebi ile İstihkak Davası Açabilmesi 
136
1. Özellikleri ve Avantajları 
137
2. Tarafları 
138
3. İspat Yükü 
139
4. Zamanaşımı 
139
E. Atanmış Mirasçının TMK m. 181 II ve TMK m. 159 Gereği Açılmış Davalara Devam Edebilmesi 
140
1. Boşanma Davası Sırasında Ölen Eşin Atanmış Mirasçısının Boşanma Davasına Devam Etmesi 
140
a. TMK 181 II Hükmünün Uygulanma Koşulları 
141
b. Atanmış Mirasçının Davaya Devam Edebilmesi 
143
2. Butlan Davası Sırasında Ölen Eşin Atanmış Mirasçısının Butlan Davasına Devam Etmesi 
144
F. Mirasçı Atamanın Tenkise Konu Olması 
145
1. Tenkis ile İlgili Genel Bilgiler 
145
2. Mirasçı Atama Tasarrufunun Tenkisi 
147
a. Tenkis Davasının Hukuki Niteliği 
149
b. Davanın Tarafları 
150
aa. Davacı 
150
bb. Davalı 
151
c. Süresi, Görevli ve Yetkili Mahkeme 
152
d. Tasarruf Oranın ve Parasal Değerinin Hesaplanması 
152
e. Tenkiste Sıra 
154
G. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasındaki Hukuki Durumu 
155
1. Miras Ortaklığına Dahil Olma 
156
2. Atanmış Mirasçının Tereke Temsilcisi Atanmasını Talep Edebilmesi 
158
3. Atanmış Mirasçının Davacı ve Davalı Olması 
159
a. Davacı Olması 
159
b. Davalı Olması 
163
4. Miras Ortaklığının Sona Ermesi 
164
a. Miras Ortaklığının Paylaşma ile Sona Ermesi 
165
b. Paylaşmanın Ertelenmesi 
166
c. Paylaşmaya Hâkim Genel İlkelerin Atanmış Mirasçı Bakımından Uygulanması 
167
aa. İrade Serbestisi İlkesi 
167
bb. Eşitlik İlkesi 
168
cc. Mirasçıların Bilgi Verme Yükümlülüğü 
169
dd. Aynen Paylaşmanın Esas Olması 
169
ee. Ayni İkame Prensibinin Uygulanması 
170
d. Tüm Mirasçıların Anlaşması ile Paylaşma 
170
e. Paylaşma Davası 
171
f. Paylaşmada Özel Durumların Atanmış Mirasçı Bakımından Uygulanması 
172
g. Paylaşma Sonrası Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 
173
H. Atanmış Mirasçının Denkleştirme Yükümlülüğü 
174
I. Atanmış Mirasçının Borçlardan Sorumluluğu 
177
1. Atanmış Mirasçının Tereke Borçlarından Sorumluluğu 
177
a. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Borçlarından Kişisel Olarak Sorumlu Olması (TMK m. 599 II) 
178
b. Kişisel Sorumluluğun Sınırlanması 
180
aa. Tereke ile Sınırlı Sorumluluk 
180
bb. Atanmış Mirasçının Sınırlı Sorumlu Olduğu Haller 
182
cc. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Vergi Borçlarından Sorumluluğu 
184
dd. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Kefalet Borçlarından Sorumluluğu 
186
ee. Atanmış Mirasçının Müteselsil Sorumluluğu 
186
aaa. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasından Önce Müteselsil Sorumluluğu 
186
bbb. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasından Sonra Müteselsil Sorumluluğu 
190
2. Paylaşmada Kendisine Rehnedilmiş Tereke Malı Düşen Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 
191
3. Miras Payını Devreden Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 
193
a. Miras Payının Üçüncü Kişiye Devri 
193
b. Miras Payının Diğer Mirasçıya Devri 
194
4. Mirasbırakanın Sağlığında Miras Sözleşmesi ile Malvarlığını Devralmış Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 
194
a. Mirasbırakanın Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçıya Sağlığında Malvarlığını Devretmesi 
194
aa. Genel Bilgiler 
194
bb. TMK m. 572’nin Uygulama Koşulları 
195
b. Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Terekenin Resmi Defterinin Tutulmasını İsteme Hakkı 
196
c. Malvarlığını Mirasbırakanın Sağlığında Devralmış Atanmış Mirasçının Sorumluluğu 
197
d. Miras Sözleşmesi ile Atanan Mirasçının Mirasbırakanın Malvarlığının Sağlığında Devredilmemiş Kısmı ya da Sonradan Kazanılan Kısmı Karşısındaki Durumu 
198
e. Malvarlığının Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Mirasçılarına Geçmesi 
199
5. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi Halinde Sorumluluğu 
199
a. Mirasın Reddinin İptali Davası 
200
b. Ret Hâlinde Sorumluluk 
202
6. Vakfın Mirasçı Atanması Halinde Sorumluluk 
204
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ SONA ERME HALLERİ
I. ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ HÜKÜMDEN DÜŞTÜĞÜ HALLER 
207
A. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Ölümü Anında Sağ Olmaması 
207
B. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinin Varlığı 
209
C. Evlilik Birliğinin Ölüm (ve Gaiplik) Dışında Sona Ermesi 
209
D. Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi ya da Geciktirici Koşulun Gerçekleşmemesi 
211
E. Sözlü Vasiyetnamenin Hükümden Düşmesi 
212
II. ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ MİRASTAN ÇIKARMA, MİRASIN REDDİ VE MİRASTAN FERAGAT İLE SONA ERMESİ 
212
A. Mirasçılıktan Çıkarma 
212
1. Cezai Mirasçılıktan Çıkarma 
213
2. Borç Ödemeden Aciz Sebebi ile Mirastan Çıkarma (Koruyucu Mirasçılıktan Çıkarma) 
217
3. Atanmış Mirasçının Mirasçılıktan Çıkarılması 
218
B. Mirasın Reddi 
218
1. Atanmış Mirasçının Mirası Gerçek Reddi 
220
a. Atanmış Mirasçının Mirası Ret Süresi 
222
b. Atanmış Mirasçının Mirası Ret Hakkının Düşmesi 
224
2. Atanmış Mirasçının Mirası Hükmen Reddi 
226
3. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesinin Sonuçları 
230
4. Devletin Atanmış Mirasçı Olması Halinde Mirasın Reddi 
233
C. Mirastan Feragat 
235
1. Genel Olarak Mirastan Feragat Sözleşmesi 
235
2. Atanmış Mirasçının Mirastan Feragat Etmesi 
238
3. Mirastan Feragatin Belirli Kişi Lehine Yapılması Durumunda Lehine Feragat Edilenin Atanmış Mirasçı Sıfatını Taşıması 
239
III. BELİRLİLİK İLKESİNE AYKIRILIK 
242
IV. İPTAL SEBEPLERİ 
244
A. Ölüme Bağlı Tasarrufun Ehliyet Kurallarına Uygun Yapılmaması 
247
1. Vasiyetname Ehliyeti 
248
2. Miras Sözleşmesinde Ehliyet 
249
3. Miras Sözleşmesinde Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunmayan Atanmış Mirasçının Ehliyet Kurallarına Uymamasının Sonuçları 
251
B. Ölüme Bağlı Tasarrufun Şekil Kurallarına Uygun Yapılmaması 
252
1. Mirasçı Atamanın Vasiyetname ile Yapılması 
253
a. Resmi Vasiyetname 
253
aa. Okuma Yazma Bilenlerin Yapacakları Resmi Vasiyetname 
254
bb. Okuma Yazma Bilmeyenlerin Yapacakları Resmi Vasiyetname 
256
cc. Karma Vasiyetnameler 
257
b. El Yazılı Vasiyetname 
257
c. Sözlü Vasiyetname 
260
2. Mirasçı Atamanın Miras Sözleşmesi ile Yapılması 
261
a. Miras Sözleşmesinin Şekli 
261
b. Şekil Yönünden Sakat Olan Miras Sözleşmesinin Tahvil Yoluyla Ayakta Tutulması 
263
C. İrade Sakatlığı Hallerinin Varlığı 
264
1. Yanılma 
267
2. Aldatma 
269
3. Korkutma ve Zorlama 
270
4. Mirasbırakanın Sağlığında Yanılmayı, Aldatmayı Öğrenmesi veya Korkutmanın ya da Zorlamanın Etkisinin Ortadan Kalkması 
273
D. Hukuka veya Ahlaka Aykırılık 
273
E. Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atamada Aşırı Yararlanmanın Değerlendirilmesi 
277
V. MİRASÇI ATAMANIN YAPILDIĞI ŞEKLİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN SONA ERMESİ 
279
A. Vasiyetnamenin Geri Alınması 
279
1. Vasiyetnamenin Sonradan Yapılan Ölüme Bağlı Tasarrufla Açıkça Geri Alınması 
280
2. Sonradan Yapılan Ölüme Bağlı Tasarrufta Açık Bir Geri Alma Beyanı Olmaması 
281
3. Sağlararası Tasarruf ile Geri alma 
282
4. Vasiyetnameyi Yok Etme ile Geri Alma 
282
B. Vasiyetnamenin Kaza Sonucu veya Üçüncü Kişinin Kusuruyla Yok Olması 
284
C. Miras Sözleşmesinin Sona Ermesi 
285
1. Miras Sözleşmesinin Tarafların Karşılıklı Rızası ile Sona Ermesi 
285
2. Miras Sözleşmesinin Tek Taraflı İrade Beyanı ile Sona Ermesi 
286
a. Miras Sözleşmesinden Mirasçılıktan Çıkarma Sebeplerinden Birinin Varlığına Dayalı Sona Erdirilmesi 
286
b. Miras Sözleşmesinin Sağlararası Edimin Yerine Getirilmemesine Dayalı Sona Erdirilmesi 
289
c. Miras Sözleşmesinden Dönme Hakkının Saklı Tutulması ve Bu Hakkın Kullanılması ile Sona Erme 
290
d. Mirasbırakan Tarafından Yapılan ve Miras Sözleşmesine Aykırı Düşen Tasarrufların Durumu 
291
Sonuç 
293
Kaynakça 
301