MİRASÇI ATAMANIN GENEL ESASLARI
I. MİRASÇI ATAMA İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER
21
A. Ölüme Bağlı Tasarruf Özgürlüğü
21
B. Mirasçı Atama Kavramı
25
C. Mirasçı Atanabilecek Kişiler
26
D. Mirasçı Atamanın Tarihsel Temelleri
31
1. Roma Hukukunda Mirasçı Atama
32
2. İslam Hukukunda Mirasçı Atama
36
3. 743 Sayılı Medeni Kanun’da Mirasçı Atama
37
E. Mirasçı Atamanın Konusu
37
1. Terekenin Tamamı için Mirasçı Atanması
37
2. Terekenin Belirli Bir Oranı İçin Mirasçı Atanması
39
3. Mirasçı Atama Tasarrufunun Ölüme Bağlı Tasarrufun Yorumlanmasını Gerektirmesi
45
F. Mirasçı Atamanın Benzer Hukuki Kurumlarla Karşılaştırılması
51
1. Atanmış Mirasçılığın Yasal Mirasçılık ile Karşılaştırılması
51
2. Mirasçı Atamanın Vasiyet ile Karşılaştırılması
54
II. MİRASÇI ATAMANIN ÖZELLİKLERİ
57
A. Külli Halefiyet İlkesinin Geçerli Olması
59
1. Külli Halefiyet Kavramı
59
2. Külli Halefiyetin Sonuçları
60
3. Atanmış Mirasçının Mirası Kendiliğinden Kazanması
63
B. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruf Olması
64
1. Ölüme Bağlı Tasarruf Kavramı
64
2. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Oldukları Özel Hukuki Rejim
64
b. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Tipe ve Şekle Bağlılık
65
c. Ölüme Bağlı Tasarruflarda Temsil Yasağı
66
d. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Olduğu Ehliyet Kuralları
67
e. Ölüme Bağlı Tasarrufların Tabi Oldukları Hükümsüzlük Rejimi
69
3. Ölüme Bağlı Tasarruf Çeşitleri
72
a. Şekli Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar
72
b. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar
74
C. Vasiyetname veya Miras Sözleşmesi Yoluyla Yapılabilmesi
74
1. Vasiyetname ile Mirasçı Atanması
75
2. Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atanması
79
a. Miras Sözleşmesi ile İlgili Genel Bilgiler
79
b. Miras Sözleşmesinin Bağlayıcılığı
80
c. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Miras Sözleşmesindeki Yükümlülüğü ile Bağdaşmayan Ölüme Bağlı Tasarruflarına veya Bağışlamalarına İtiraz Edebilmesi
80
aa. Mirasbırakanın Miras Sözleşmesinin Bağlayıcı İçeriği ile Çelişen Tasarruflarının Geçerliliği
80
bb. Atanmış Mirasçının Miras Sözleşmesinden Sonraki Tasarruflara İtiraz Etmesi
81
d. Miras Sözleşmesi ile Atanan Mirasçıya Mirasbırakanın Sağlığında Malvarlığını Devretmesinin Özellikleri
86
e. İvazlı Tasarrufların Etkisi
87
f. Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Durumunun Mirasbırakanın Sonradan Oluşan Aile Hukuku İlişkilerinden Etkilenmesi
88
III. MİRASÇI ATAMADA ÖZEL DURUMLAR
89
A. Atanmış Mirasçıya Yedek Mirasçı Atanması
89
B. Alternatifli Mirasçı Atama
91
a. Mirasın Artmirasçıya Geçmesinden Önceki Safha
94
b. Mirasın Art Mirasçıya Geçmesi Safhası
95
D. Mirasçı Atamanın Koşula ve Yüklemeye Bağlanması
96
1. Mirasçı Atamanın Koşula Bağlanması
96
2. Mirasçı Atamanın Yüklemeye Bağlanması
99
E. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmelerinde Mirasçı Atama
100
ATANMIŞ MİRASÇI SIFATININ KAZANILMASI VE
MİRASÇI ATAMANIN HUKUKİ SONUÇLARI
I. ATANMIŞ MİRASÇI SIFATININ KAZANILMASI
103
A. Mirasın Açılması Kavramı
103
B. Atanmış Mirasçının Vasiyetname ile Mirasçı Atanması Halinde Vasiyetnamenin Açılması
106
C. Atanmış Mirasçının Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atanmasındaki Durum
111
D. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Sıfatını Kazanmasının Koşulları
113
1. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Ölümünde Sağ Olması
113
2. Atanmış Mirasçının Hak Ehliyetinin Olması
114
3. Atanmış Mirasçının Mirastan Yoksun Olmaması
115
II. MİRASÇI ATAMANIN HUKUKİ SONUÇLARI
117
A. Atanmış Mirasçının Mirası Kazanması ve Seçimlik Hakları
117
1. Atanmış Mirasçının Mirası Kabulü
118
2. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi
119
3. Atanmış Mirasçının Resmi Defter Talebinde Bulunması
120
4. Atanmış Mirasçının Resmi Tasfiye Talep Etmesi
122
B. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Belgesi Talebi
123
1. Mirasçılık Belgesi ile İlgili Genel Bilgiler
123
2. Atanmış Mirasçının Mirasçılık Belgesi Talebi
128
C. Mirasbırakanın veya Atanmış Mirasçının Gaip Olması
132
1. Mirasbırakanın Gaip Olması
132
2. Atanmış Mirasçının Gaip Olması
134
D. Atanmış Mirasçının Miras Sebebi ile İstihkak Davası Açabilmesi
136
1. Özellikleri ve Avantajları
137
E. Atanmış Mirasçının TMK m. 181 II ve TMK m. 159 Gereği Açılmış Davalara Devam Edebilmesi
140
1. Boşanma Davası Sırasında Ölen Eşin Atanmış Mirasçısının Boşanma Davasına Devam Etmesi
140
a. TMK 181 II Hükmünün Uygulanma Koşulları
141
b. Atanmış Mirasçının Davaya Devam Edebilmesi
143
2. Butlan Davası Sırasında Ölen Eşin Atanmış Mirasçısının Butlan Davasına Devam Etmesi
144
F. Mirasçı Atamanın Tenkise Konu Olması
145
1. Tenkis ile İlgili Genel Bilgiler
145
2. Mirasçı Atama Tasarrufunun Tenkisi
147
a. Tenkis Davasının Hukuki Niteliği
149
c. Süresi, Görevli ve Yetkili Mahkeme
152
d. Tasarruf Oranın ve Parasal Değerinin Hesaplanması
152
G. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasındaki Hukuki Durumu
155
1. Miras Ortaklığına Dahil Olma
156
2. Atanmış Mirasçının Tereke Temsilcisi Atanmasını Talep Edebilmesi
158
3. Atanmış Mirasçının Davacı ve Davalı Olması
159
4. Miras Ortaklığının Sona Ermesi
164
a. Miras Ortaklığının Paylaşma ile Sona Ermesi
165
b. Paylaşmanın Ertelenmesi
166
c. Paylaşmaya Hâkim Genel İlkelerin Atanmış Mirasçı Bakımından Uygulanması
167
aa. İrade Serbestisi İlkesi
167
cc. Mirasçıların Bilgi Verme Yükümlülüğü
169
dd. Aynen Paylaşmanın Esas Olması
169
ee. Ayni İkame Prensibinin Uygulanması
170
d. Tüm Mirasçıların Anlaşması ile Paylaşma
170
f. Paylaşmada Özel Durumların Atanmış Mirasçı Bakımından Uygulanması
172
g. Paylaşma Sonrası Atanmış Mirasçının Sorumluluğu
173
H. Atanmış Mirasçının Denkleştirme Yükümlülüğü
174
I. Atanmış Mirasçının Borçlardan Sorumluluğu
177
1. Atanmış Mirasçının Tereke Borçlarından Sorumluluğu
177
a. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Borçlarından Kişisel Olarak Sorumlu Olması (TMK m. 599 II)
178
b. Kişisel Sorumluluğun Sınırlanması
180
aa. Tereke ile Sınırlı Sorumluluk
180
bb. Atanmış Mirasçının Sınırlı Sorumlu Olduğu Haller
182
cc. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Vergi Borçlarından Sorumluluğu
184
dd. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Kefalet Borçlarından Sorumluluğu
186
ee. Atanmış Mirasçının Müteselsil Sorumluluğu
186
aaa. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasından Önce Müteselsil Sorumluluğu
186
bbb. Atanmış Mirasçının Mirasın Paylaşılmasından Sonra Müteselsil Sorumluluğu
190
2. Paylaşmada Kendisine Rehnedilmiş Tereke Malı Düşen Atanmış Mirasçının Sorumluluğu
191
3. Miras Payını Devreden Atanmış Mirasçının Sorumluluğu
193
a. Miras Payının Üçüncü Kişiye Devri
193
b. Miras Payının Diğer Mirasçıya Devri
194
4. Mirasbırakanın Sağlığında Miras Sözleşmesi ile Malvarlığını Devralmış Atanmış Mirasçının Sorumluluğu
194
a. Mirasbırakanın Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçıya Sağlığında Malvarlığını Devretmesi
194
bb. TMK m. 572’nin Uygulama Koşulları
195
b. Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Terekenin Resmi Defterinin Tutulmasını İsteme Hakkı
196
c. Malvarlığını Mirasbırakanın Sağlığında Devralmış Atanmış Mirasçının Sorumluluğu
197
d. Miras Sözleşmesi ile Atanan Mirasçının Mirasbırakanın Malvarlığının Sağlığında Devredilmemiş Kısmı ya da Sonradan Kazanılan Kısmı Karşısındaki Durumu
198
e. Malvarlığının Miras Sözleşmesi ile Atanmış Mirasçının Mirasçılarına Geçmesi
199
5. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesi Halinde Sorumluluğu
199
a. Mirasın Reddinin İptali Davası
200
b. Ret Hâlinde Sorumluluk
202
6. Vakfın Mirasçı Atanması Halinde Sorumluluk
204
ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ SONA ERME HALLERİ
I. ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ HÜKÜMDEN DÜŞTÜĞÜ HALLER
207
A. Atanmış Mirasçının Mirasbırakanın Ölümü Anında Sağ Olmaması
207
B. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinin Varlığı
209
C. Evlilik Birliğinin Ölüm (ve Gaiplik) Dışında Sona Ermesi
209
D. Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi ya da Geciktirici Koşulun Gerçekleşmemesi
211
E. Sözlü Vasiyetnamenin Hükümden Düşmesi
212
II. ATANMIŞ MİRASÇILIK SIFATININ MİRASTAN ÇIKARMA, MİRASIN REDDİ VE MİRASTAN FERAGAT İLE SONA ERMESİ
212
A. Mirasçılıktan Çıkarma
212
1. Cezai Mirasçılıktan Çıkarma
213
2. Borç Ödemeden Aciz Sebebi ile Mirastan Çıkarma (Koruyucu Mirasçılıktan Çıkarma)
217
3. Atanmış Mirasçının Mirasçılıktan Çıkarılması
218
1. Atanmış Mirasçının Mirası Gerçek Reddi
220
a. Atanmış Mirasçının Mirası Ret Süresi
222
b. Atanmış Mirasçının Mirası Ret Hakkının Düşmesi
224
2. Atanmış Mirasçının Mirası Hükmen Reddi
226
3. Atanmış Mirasçının Mirası Reddetmesinin Sonuçları
230
4. Devletin Atanmış Mirasçı Olması Halinde Mirasın Reddi
233
1. Genel Olarak Mirastan Feragat Sözleşmesi
235
2. Atanmış Mirasçının Mirastan Feragat Etmesi
238
3. Mirastan Feragatin Belirli Kişi Lehine Yapılması Durumunda Lehine Feragat Edilenin Atanmış Mirasçı Sıfatını Taşıması
239
III. BELİRLİLİK İLKESİNE AYKIRILIK
242
A. Ölüme Bağlı Tasarrufun Ehliyet Kurallarına Uygun Yapılmaması
247
1. Vasiyetname Ehliyeti
248
2. Miras Sözleşmesinde Ehliyet
249
3. Miras Sözleşmesinde Ölüme Bağlı Tasarrufta Bulunmayan Atanmış Mirasçının Ehliyet Kurallarına Uymamasının Sonuçları
251
B. Ölüme Bağlı Tasarrufun Şekil Kurallarına Uygun Yapılmaması
252
1. Mirasçı Atamanın Vasiyetname ile Yapılması
253
aa. Okuma Yazma Bilenlerin Yapacakları Resmi Vasiyetname
254
bb. Okuma Yazma Bilmeyenlerin Yapacakları Resmi Vasiyetname
256
cc. Karma Vasiyetnameler
257
b. El Yazılı Vasiyetname
257
2. Mirasçı Atamanın Miras Sözleşmesi ile Yapılması
261
a. Miras Sözleşmesinin Şekli
261
b. Şekil Yönünden Sakat Olan Miras Sözleşmesinin Tahvil Yoluyla Ayakta Tutulması
263
C. İrade Sakatlığı Hallerinin Varlığı
264
3. Korkutma ve Zorlama
270
4. Mirasbırakanın Sağlığında Yanılmayı, Aldatmayı Öğrenmesi veya Korkutmanın ya da Zorlamanın Etkisinin Ortadan Kalkması
273
D. Hukuka veya Ahlaka Aykırılık
273
E. Miras Sözleşmesi ile Mirasçı Atamada Aşırı Yararlanmanın Değerlendirilmesi
277
V. MİRASÇI ATAMANIN YAPILDIĞI ŞEKLİ ANLAMDA ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN SONA ERMESİ
279
A. Vasiyetnamenin Geri Alınması
279
1. Vasiyetnamenin Sonradan Yapılan Ölüme Bağlı Tasarrufla Açıkça Geri Alınması
280
2. Sonradan Yapılan Ölüme Bağlı Tasarrufta Açık Bir Geri Alma Beyanı Olmaması
281
3. Sağlararası Tasarruf ile Geri alma
282
4. Vasiyetnameyi Yok Etme ile Geri Alma
282
B. Vasiyetnamenin Kaza Sonucu veya Üçüncü Kişinin Kusuruyla Yok Olması
284
C. Miras Sözleşmesinin Sona Ermesi
285
1. Miras Sözleşmesinin Tarafların Karşılıklı Rızası ile Sona Ermesi
285
2. Miras Sözleşmesinin Tek Taraflı İrade Beyanı ile Sona Ermesi
286
a. Miras Sözleşmesinden Mirasçılıktan Çıkarma Sebeplerinden Birinin Varlığına Dayalı Sona Erdirilmesi
286
b. Miras Sözleşmesinin Sağlararası Edimin Yerine Getirilmemesine Dayalı Sona Erdirilmesi
289
c. Miras Sözleşmesinden Dönme Hakkının Saklı Tutulması ve Bu Hakkın Kullanılması ile Sona Erme
290
d. Mirasbırakan Tarafından Yapılan ve Miras Sözleşmesine Aykırı Düşen Tasarrufların Durumu
291