Maliye Politikası Kavram ¦ Teori ¦ Uygulama  Prof. Dr. Ahmet Ulusoy, Dr. Öğr. Üyesi Hikmet Yılmaz  - Kitap

Maliye Politikası

Kavram ¦ Teori ¦ Uygulama

12. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
458
Barkod:
9786253610791
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
800,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
11. baskı
Ekim 2024
800,00
800,00 (%0)
Kitabın Açıklaması
Güncellenmiş 12. Baskısını yapan kitap, uzun yıllar üniversitelerin çeşitli bölümlerinde "Maliye Politikası" veya "Kamu Maliyesi" vb. konularda dersler veren yazarların anlattıkları derslerin notlarından, ders anlatımı esnasında öğrencilerinden gelen sorulardan ve mesleki deneyimlerinden sağladıkları birikimlerle, okuyucunun kolayca takip edebileceği şekilde, basit ve yalın bir dille yazılmıştır.
Kitapta yer alan konular, güncel verileri ile anlatıldığından, konunun anlaşılması daha kolay hale getirilmiştir. Bu da, öğrencinin konuya ilişkin ilgisini yukarı çekmeyi sağlamaktadır.
Kitap, maliye politikasının temel kavramlarını ve uygulamalarını ele almaktadır. Maliye politikası ve amaçları, ekonomik istikrarın sağlanmasında para ve maliye politikalarının rolü, durgunluk ve stagflasyonla mücadele stratejileri incelenmiştir. Bütçe politikası, Türkiye'deki uygulamalar ve ekonomik etkileri de detaylandırılmıştır. Ayrıca, iktisadi kalkınma, gelir dağılımı ve Türkiye'nin ekonomik istikrar sorunlarına yönelik maliye politikaları ele alınmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Maliye Politikasının Konusu, Tanımı, Amaçları ve Amaç–Araç Uyum Sorunu
.
Ekonomik İstikrarın Sağlanmasında Para ve Maliye Politikalarının Nispi Etkinliği
.
Enflasyonla ve Durgunlukla (Deflasyon) Mücadelede Maliye Politikası
.
Stagflasyon ve Maliye Politikası
.
Bütçe Politikası, Bütçe Açıklarının Ekonomik Etkileri ve Türkiye Uygulaması
.
İktisadi Kalkınma Amacına Yönelik Maliye Politikası
.
Gelir Dağılımı ve Maliye Politikası
.
Türkiye'de Ekonomik İstikrar Sorunu ve Maliye Politikası
.
Türkiye'nin Ekonomik Kalkınma Sorunu ve Maliye Politikası
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
Tablolar Listesi 
17
Şekiller Listesi 
19
Grafikler Listesi 
21
1. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASININ TANIMI, GELİŞİMİ,
İKTİSAT POLİTİKASIYLA İLİŞKİSİ
1.1. DEVLETİN EKONOMİK FONKSİYONLARININ GELİŞİMİ 
23
1.2. MALİYE POLİTİKASI KAVRAMI 
25
1.2.1. Talep Yanlı Maliye Politikası 
26
1.2.2. Arz Yanlı Maliye Politikası 
26
1.3. MALİYE POLİTİKASININ DÜŞÜNSEL ARKA PLANI 
26
1.3.1. Merkantilizm ve Müdahaleci Devlet Anlayışı 
28
1.3.2. Liberal Düşünce ve Klasik İktisat Akımı 
30
1.3.3. Keynes ve Aktif Devlet Anlayışına Dönüş 
31
1.4. KAMU EKONOMİSİ VE MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİK ALANININ GENİŞLEMESİ 
32
1.4.1. Devletin Ekonomideki Yeri 
33
1.4.2. Devletin Ekonomik Gerekçesi 
35
1.5. MALİYE POLİTİKASININ İKTİSAT POLİTİKASI İÇİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ 
38
1.5.1. İktisat Biliminde Teori ve Politika 
38
1.5.2. İktisat Politikasının Amaçları 
40
1.5.3. İktisat Politikasının Araçları 
41
1.5.3.1. Para ve Kredi Politikası 
41
1.5.3.2. Maliye Politikası 
42
1.5.3.3. Regülasyon ve Kontroller Politikası 
43
1.5.3.4. KİT Politikası 
43
1.5.3.5. Dış Ticaret Politikası 
44
2. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASININ KONUSU,
AMAÇLARI VE AMAÇ–ARAÇ UYUM SORUNU
2.1. MALİYE POLİTİKASININ KONUSU 
47
2.2. MALİYE POLİTİKASININ AMAÇLARI, ARAÇLARI VE UYUM SORUNU 
49
2.2.1. Maliye Politikasının Amaçları 
49
2.2.1.1. Ekonomik İstikrar Amacı 
49
2.2.1.1.1. Tam İstihdam 
49
2.2.1.1.2. Fiyat İstikrarı 
51
2.2.1.2. İktisadi Kalkınma ve Büyüme Amacı 
53
2.2.1.2.1. İktisadi Büyümeyi Belirleyen Faktörler 
53
2.2.1.2.2. İktisadi Büyüme Modelleri 
55
2.2.1.2.3. Kamu Harcaması ve İktisadi Büyüme 
56
2.2.1.2.4. Vergiler ve İktisadi Büyüme 
57
2.2.1.2.5. Borçlanma ve İktisadi Büyüme 
59
2.2.1.3. Gelir ve Servet Dağılımını Düzenleme Amacı 
59
2.2.1.4. Diğer Amaçlar 
60
2.2.2. Maliye Politikasının Araçları 
61
2.2.2.1. Kamu Harcamaları 
61
2.2.2.2. Vergileme 
62
2.2.2.3. Borçlanma 
63
2.2.3. Maliye Politikası Amaçları ve Araçları Arasındaki Uyum Sorunu 
65
2.2.3.1. Maliye Politikası Amaçları Arasında Çatışma 
65
2.2.3.2. Maliye Politikası Amaçları ile Araçların Amaçları Arasında Uyum Sorunu 
68
3. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİĞİNE İLİŞKİN
TEORİK YAKLAŞIMLAR
3.1. KLASİK İKTİSADİ DÜŞÜNCE 
73
3.2. KEYNESYEN İKTİSADİ DÜŞÜNCE 
77
3.3. KAMU TERCİHİ TEORİSİ 
82
3.4. MONETARİZM 
87
3.5. ARZ YANLI İKTİSADİ DÜŞÜNCE 
91
3.6. YENİ KLASİK İKTİSAT 
96
3.7. POST KEYNESYEN İKTİSADİ DÜŞÜNCE 
102
3.8. YENİ KEYNESYEN İKTİSAT 
107
4. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASI VE MİLLİ GELİR DENGESİ
4.1. KAMU HARCAMALARI VE MİLLİ GELİR DENGESİ 
118
4.2. ÇARPAN (ÇOĞALTAN) MEKANİZMASI 
119
4.2.1. Reel Kamu Harcamalarının Çarpan Etkisi 
123
4.2.2. Transfer Harcamalarının Çarpan Etkisi 
125
4.2.3. Vergilendirmenin Genel Etkisi 
126
4.2.4. Denk Bütçe Çarpanı 
133
4.2.5. Dış Ticaret Çarpanı 
135
4.2.5.1. Dış Yansıma ve Dış Ticaret Çarpanı 
137
4.3. MALİYE POLİTİKASI UYGULAMA SEÇENEKLERİ 
140
4.3.1. Devletin Müdahale Etmemesi 
140
4.3.2. Devlet Müdahalesi 
141
4.3.2.1. Genişletici Maliye Politikası 
141
4.3.2.2. Daraltıcı Maliye Politikası 
143
4.3.2.3. Kamu Harcamaları ve Vergilerin Eşit Artırılması 
144
5. BÖLÜM
EKONOMİK İSTİKRARIN SAĞLANMASINDA
PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ NİSPİ ETKİNLİĞİ
5.1. KAPALI EKONOMİDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 
150
5.1.1. Maliye Politikası 
153
5.1.2. Para Politikası 
156
5.2. AÇIK EKONOMİDE PARA VE MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ 
160
5.2.1. Döviz Kuru Sistemi, Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği 
161
5.2.1.1. Sabit Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği 
163
5.2.1.2. Esnek Döviz Kuru Sisteminde Para ve Maliye Politikalarının Etkinliği 
172
5.2.1.3. Fiyat Hareketleri, Para ve Maliye Politikası İlişkisi 
180
6. BÖLÜM
MALİYE POLİTİKASI UYGULAMASINDA YÖNTEMLER
6.1. İRADİ MALİYE POLİTİKASI 
186
6.1.1. Maliye Politikalarında Gecikmeler 
187
6.1.1.1. Teşhis ve Tahmine İlişkin Gecikme 
188
6.1.1.2. Araçların Seçimine İlişkin Güçlükler 
189
6.1.1.3. Uygulamaya İlişkin Gecikme 
190
6.1.1.4. Etkilemeye İlişkin Gecikme 
192
6.1.2. İradi Harcama Politikaları 
193
6.1.3. İradi Vergi Politikaları 
194
6.2. EKONOMİK İSTİKRARIN SAĞLANMASINDA OTOMATİK STABİLİZATÖRLER 
197
6.2.1. Otomatik Stabilizatör Olarak Kamu Harcamaları 
198
6.2.2. Otomatik Stabilizatör Olarak Vergi Gelirleri 
199
6.3. İRADİ VE OTOMATİK İSTİKRAR SAĞLAYICI MALİYE POLİTİKALARINA YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER 
203
6.4. FORMÜL ESNEKLİĞİ YÖNTEMİ 
206
6.5. KURALLI MALİYE POLİTİKASI 
207
6.5.1. Dünyada Mali Kural Uygulamaları 
209
6.5.2. Türkiye’de Mali Kural Uygulama Denemeleri 
210
7. BÖLÜM
ENFLASYON VE MALİYE POLİTİKASI
7.1. ENFLASYONUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 
215
7.1.1. Enflasyonun Ortaya Çıkışı 
218
7.1.1.1. Enflasyon ve Gelir Dağılımı 
221
7.1.1.2. Enflasyon–Tasarruf Hacmi 
222
7.1.1.3. Enflasyon ve Kaynak Kullanımı 
223
7.1.1.4. Enflasyon ve İstihdam Hacmi 
224
7.1.1.5. Enflasyonun Mikro Düzeydeki Etkileri 
224
7.1.2. Enflasyonun Nedenleri 
225
7.1.2.1. Talep Enflasyonu 
225
7.1.2.2. Maliyet Enflasyonu 
227
7.1.2.3. Yapısal Enflasyon 
230
7.2. ENFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI 
231
7.2.1. Enflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası 
232
7.2.1.1. Reel Harcamalar ve Enflasyon 
233
7.2.1.2. Enflasyonla Mücadele ve Transfer Harcamaları 
235
7.2.2. Enflasyonla Mücadelede Vergi Politikası 
238
7.2.2.1. Bireysel Gelir Vergisi 
240
7.2.2.2. Kurumlar Vergisi 
241
7.2.2.3. Gider Vergileri 
242
7.2.2.4. Servet Vergileri 
244
7.2.3. Enflasyonla Mücadelede Borçlanma Politikası 
245
7.2.4. Anti–enflasyonist Politikaların Sınırlayıcıları 
247
8. BÖLÜM
DURGUNLUKLA (DEFLASYONLA) MÜCADELEDE
MALİYE POLİTİKASI
8.1. DEFLASYON KAVRAMI VE YAŞANILAN BAZI DEFLASYON ÖRNEKLERİ 
254
8.1.1. Deflasyon Kavramı 
254
8.1.2. Deflasyon Yaşayan Ülke Örnekleri 
256
8.2. DEFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI 
260
8.2.1. Deflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları 
261
8.2.2. Deflasyonla Mücadelede Vergi Politikası 
264
8.2.3. Deflasyonla Mücadelede Borçlanma Politikası 
269
9. BÖLÜM
STAGFLASYON VE MALİYE POLİTİKASI
9.1. STAGFLASYON KAVRAMI 
276
9.2. PHILLIPS EĞRİSİ 
278
9.2.1. Uyarlamacı (Adaptif) Beklentileri Dikkate Alan Phillips Eğrisi 
280
9.2.2. Rasyonel Beklentileri Dikkate Alan Phillips Eğrisi 
282
9.3. STAGFLASYONUN NEDENLERİNİ AÇIKLAMAYA YÖNELİK YAKLAŞIMLAR 
284
9.3.1. Post Keynesyen Açıklama 
284
9.3.2. Monetarist Yaklaşım ve Stagflasyon 
288
9.4. STAGFLASYONLA MÜCADELE YÖNTEMLERİ 
289
9.4.1. Gelirler Politikası 
290
9.4.2. Sektörel ve Bölgesel Ağırlıklı Önlemler 
292
9.4.3. Para ve Maliye Politikası Araçlarının Optimal Bileşimi 
293
9.4.4. Vergi Temelli Gelirler Politikası 
293
9.4.5. Üretim Teşviki ve Toplam Arzın Artırılması 
295
10. BÖLÜM
BÜTÇE POLİTİKASI, BÜTÇE AÇIKLARININ
EKONOMİK ETKİLERİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI
10.1. DENK BÜTÇE POLİTİKASI 
300
10.2. AÇIK BÜTÇE POLİTİKASI 
301
10.3. AÇIK BÜTÇE POLİTİKASIYLA İLGİLİ GÖRÜŞLER 
302
10.3.1. Klasik Yaklaşım 
302
10.3.2. Keynesyen Yaklaşım 
303
10.3.3. Neo–Klasik Yaklaşım 
305
10.3.4. Ricardian Yaklaşım 
306
10.4. BÜTÇE AÇIKLARININ ETKİLERİ 
308
10.4.1. Bütçe Açıkları ve Enflasyon 
308
10.4.2. Bütçe Açıkları ve Yatırımlar 
310
10.4.3. Bütçe Açıkları ve Ödemeler Dengesi 
311
10.5. TÜRKİYE’DE BÜTÇE AÇIKLARININ GELİŞİMİ 
312
11. BÖLÜM
İKTİSADİ KALKINMA VE BÜYÜME AMACINA
YÖNELİK MALİYE POLİTİKASI
11.1. İKTİSADİ KALKINMA VE BÜYÜME KAVRAMI 
323
11.2. İKTİSADİ KALKINMANIN FİNANSMANI 
327
11.2.1. İktisadi Kalkınmanın Finansmanında Maliye Politikası 
328
11.2.1.1. Kalkınmanın Finansman Aracı Olarak Kamu Harcamaları 
330
11.2.1.2. Kalkınmanın Finansman Aracı Olarak Vergiler 
334
11.2.1.3. Kalkınmanın Finansman Aracı Olarak Borçlanma 
338
11.2.1.3.1. Kalkınmanın Finansmanında İç Borçlanma 
338
11.2.1.3.2. Kalkınmanın Finansmanında Dış Borçlanma 
339
12. BÖLÜM
GELİR DAĞILIMI VE MALİYE POLİTİKASI
12.1. GELİR DAĞILIMI TÜRLERİ 
346
12.1.1 Fonksiyonel Gelir Dağılımı 
347
12.1.2. Sektörel Gelir Dağılımı 
348
12.1.3. Bölgesel Gelir Dağılımı 
348
12.1.4. Kişisel Gelir Dağılımı 
349
12.2. TÜRKİYE’DE KİŞİSEL GELİR DAĞILIMININ GELİŞİMİ 
352
12.3. GELİR DAĞILIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER 
357
12.3.1 Emeğin Dağılımı 
357
12.3.2 Servet Dağılımı 
358
12.3.3 Faktör Fiyatları 
358
12.4. MALİYE POLİTİKASININ GELİR DAĞILIMINI DÜZELTME AMACIYLA KULLANILMASI 
358
12.4.1. Kamu Harcamalarının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi 
359
12.4.1.1. Reel Harcamaların Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi 
360
12.4.1.2. Transfer Harcamalarının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi 
362
12.4.2. Vergilerin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 
365
12.4.2.1. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 
365
12.4.2.1.1. Gelir Vergisi 
365
12.4.2.1.2. Kurumlar Vergisi 
366
12.4.2.1.3. Gider Vergilerinin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 
368
12.4.2.1.4. Servetten Alınan Vergilerin Gelir Dağılımına Etkisi 
370
12.4.2.1.4.1. Emlak Vergisi 
370
12.4.2.1.4.2. Servet Transferi Üzerinden Alınan Vergiler 
372
12.4.2.1.4.3. Servet Değer Artışı Vergileri 
373
12.4.3. Borçlanmanın Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri 
374
13. BÖLÜM
TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRAR SORUNU VE
MALİYE POLİTİKASI
13.1. ORTODOKS İSTİKRAR POLİTİKALARI 
381
13.2. HETERODOKS İSTİKRAR POLİTİKALARI 
383
13.3. TÜRKİYE’DE EKONOMİK İSTİKRARI SAĞLAMAYA YÖNELİK POLİTİKALAR 
384
13.3.1. Türkiye’de 1980 Öncesi Dönemde Uygulanan Maliye Politikaları 
385
13.3.1.1. 1920–1950 Dönemi Maliye Politikaları 
385
13.3.1.2. 1950–1980 Dönemi Maliye Politikaları 
386
13.3.2. 24 Ocak Kararları ve 1980 Sonrası Dönem 
388
13.3.2.1. Vergi Politikasına İlişkin Tedbirler 
389
13.3.2.2. Kamu Harcamalarına Yönelik Tedbirler 
390
13.3.2.3. Borçlanmaya İlişkin Tedbirler 
391
13.3.2.4. Döviz Kuru ve Faize İlişkin Tedbirler 
392
13.3.3. İstikrar Programının Değerlendirilmesi ve 5 Nisan 1994 Öncesi Süreç 
392
13.3.4. 5 Nisan 1994 İstikrar Tedbirleri 
394
13.3.4.1. Kamu Harcamaları ve Gelirleri Dengesini Sağlamaya Yönelik Önlemler 
395
13.4. TÜRKİYE EKONOMİSİNDE 1990–1999 DÖNEMİ VE 9 ARALIK 1999 İSTİKRAR TEDBİRLERİ 
397
13.4.1. 9 Aralık 1999 İstikrar Tedbirleri 
398
13.4.1.1. Kamu Gelirleri ve Harcamalarına Yönelik Tedbirler 
400
13.5. 9 ARALIK KARARLARI SONRASI VE GÜÇLÜ EKONOMİYE GEÇİŞ PROGRAMI 
400
13.5.1. Programın Temel Amaç ve Araçları 
403
13.5.2. Kamu Harcamalarına ve Gelirlerine Yönelik Tedbirler 
404
13.5.3. Vergi Politikasına İlişkin Tedbirler 
405
13.5.4. Borçlanmaya İlişkin Tedbirler 
406
13.5.5. Programın Değerlendirilmesi 
408
13.6. COVID–19 PANDEMİSİNİN ÜLKE EKONOMİLERİNE ETKİSİ 
413
13.6.1. Pandemi Süresince Uygulanan Maliye Politikaları 
413
13.7. PANDEMİ (2021) SONRASI UYGULANAN MALİYE POLİTİKALARI 
416
14. BÖLÜM
TÜRKİYE’NİN İKTİSADİ KALKINMA SÜRECİ VE
MALİYE POLİTİKASI
14.1. KALKINMA PLANLARININ AMAÇLARI VE UYGULAMA SONUÇLARI 
423
14.1.1. Kalkınma Planlarının Uygulama Sonuçları 
427
14.1.2. 1980 Öncesi Planlı Kalkınma Döneminin Genel Bir Değerlendirmesi 
428
14.2. 1980 SONRASI KALKINMA PLANLARI VE YENİ KALKINMA STRATEJİSİ SEÇİMİ 
430
14.3. 2000 SONRASI KALKINMA PLANLARI 
432
14.4. TÜRKİYE’DE MALİYE POLİTİKALARI VE EKONOMİK KALKINMA ETKİLEŞİMİ 
439
14.4.1. Kamu Harcamaları ve Kalkınma İlişkisi 
439
14.4.2. Kamu Gelirleri ve Kalkınma İlişkisi 
445
Kaynakça 
451