SAĞLIĞIN HAK OLARAK TANINMASI VE KÜRESELLEŞMESİ
I. SAĞLIK HAKKININ TEORİK TEMELLERİ
31
A. Sağlık Kavramı, Tanımı ve Çerçevesi
31
B. Sağlığın Sosyal Hak Olarak Gelişimi
34
C. Sağlık Hakkının Amacı: İnsan Onurunun Bir Parçası Olarak Sağlık
41
II. SAĞLIK HAKKININ KAPSAMI
45
A. Sağlık Hakkına İlişkin İlk Yasal ve Anayasal Düzenlemeler
45
B. Sağlık Hakkının İçeriği
50
1. Sağlık Hakkının Unsurları
55
2. Sağlık Hakkının Negatif Boyutu
57
3. Önleyici ve Koruyucu Sağlık Hakkı
58
4. Sağlık Hizmetlerine Erişim Hakkı
58
C. Sağlık Hakkının Özel Özneleri
59
D. Sağlık Hakkının Yükümlüleri
65
1. Devletin Yükümlülüklerinin Üçlü Tipolojisi
65
a. Saygı Duyma Yükümlülüğü
68
c. Yerine Getirme Yükümlülüğü
71
2. Devletin Sağlık Hakkı Kapsamındaki Yükümlülüklerini Aşamalı
Olarak Yerine Getirmesi
75
3. Üçüncü Kişilerin Yükümlülükleri
80
E. Devletin Sağlık Hakkı Kapsamında Bulaşıcı ve Salgın Hastalıkla
III. KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE SAĞLIK HAKKI VE KÜRESEL SAĞLIK
100
A. Küreselleşme, Neoliberalizm ve Sosyal Devlet Bağlamında Sağlık
1. Küreselleşme Sürecinde Sosyal Devletin Dönüşümü
100
2. Neoliberal Politikaların Sağlık Hakkına Etkisi
112
a. Sağlık Hizmetlerinin Özelleştirilmesi
118
b. Sağlık Hizmetlerinin Ticarileşmesinin Sonuçları
126
B. Sağlığın Küreselleşmesi: Küresel Sağlık Kavramı ve Sorunları
136
1. Küresel Sağlık Kavramı
136
2. Küresel Sağlık Sorunları
140
IV. SAĞLIK HAKKININ ULUSLARARASI HUKUKTA TANINMASI VE
A. Birleşmiş Milletler Sisteminde Sağlık Hakkı
144
1. Birleşmiş Milletler Sisteminde Yer Alması
144
a. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
145
b. Dünya Sağlık Örgütü Anayasası
146
c. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi
150
d. Biyoetik ve İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
151
2. Birleşmiş Milletler Sistemi’nde Sağlık Hakkının Korunması
152
a. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Kararlarında Sağlık
i. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin Sağlık Hakkına
İlişkin Genel Tavsiyeleri
153
ii. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin Dezavantajlı ve
Savunmasız Kişilerin Sağlık Hakkına İlişkin Tavsiyeleri
156
iii. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin İlaca, Aşıya ve
Diğer Sağlık Mallarına Erişime İlişkin Tavsiyeleri
161
b. BM Özel Raportörlük Mekanizmasında Sağlık Hakkının
c. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi Kararlarında
Sağlık Hakkının Korunması
179
i. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi’nin Sağlık
Hakkına İlişkin Genel Tavsiyeleri
179
ii. Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi’nin İlaca,
Aşıya ve Diğer Sağlık Mallarına Erişime İlişkin Tavsiyeleri
182
B. Bölgesel Sistemlerde Sağlık Hakkı: Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği
186
1. Avrupa Konseyi Sistemi’nde Sağlık Hakkı
186
a. Avrupa Konseyi Sisteminde Yer Alması
186
i. Avrupa Sosyal Şartı
187
ii. Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları
ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi
189
b. Avrupa Konseyi Sistemi’nde Sağlık Hakkının Korunması
190
i. Avrupa Sosyal Haklar Komitesi Kararlarında Sağlık
aa. Avrupa Sosyal Haklar Komitesi’nin Sağlık Hakkına
İlişkin Genel Tavsiyeleri
190
bb. Avrupa Sosyal Haklar Komitesi’nin Toplu Şikâyet
Usulü Kararlarında Sağlık Hakkının Korunması
192
ii. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Sağlık
2. Avrupa Birliği Sisteminde Sağlık Hakkı
199
a. Avrupa Birliği Sisteminde Yer Alması
199
i. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı
202
b. Avrupa Birliği Sisteminde Sağlık Hakkının Korunması
210
COVİD–19 PANDEMİSİ, SAĞLIK HAKKI VE DAYANIŞMA
I. COVİD–19 PANDEMİSİ VE SAĞLIK HAKKI
213
A. Covid–19 Pandemisine Yönelik Ulusal ve Uluslararası Politikalar
213
1. Dünya Sağlık Örgütü’nün Covid–19 Pandemisine Yönelik Önerileri
2. Ulus– Devletlerin Covid–19 Pandemisine Yönelik Politikaları
226
B. Covid–19 Pandemisine Yönelik Politikaların Sağlık Hakkı Açısından
II. COVİD–19 PANDEMİSİ SONRASI SAĞLIK HAKKI VE KÜRESEL SAĞLIK
244
A. Covid– 19 Pandemisi Sonrası Uluslararası Sağlık Tüzüğü’nde Yapılan
B. Pandemilerle Küresel Mücadelenin Yeni Aygıtı: DSÖ Pandemi
Anlaşması’nın Hazırlık Süreci, İçeriği ve Kapsamı
251
1. Anlaşma’nın Hazırlık Süreci
251
2. Anlaşma’nın Kapsamı
253
a. Anlaşma’nın İçeriği
253
b. Anlaşma’da Yer Alan İlke ve Yaklaşımlar
257
c. Küresel Sağlık Adaletinin Tesisine Yönelik Oluşturulan
3. Anlaşma’da Öngörülen Rol ve Yükümlülükler
276
a. Anlaşma Taraflarının Rolü ve Yükümlülükleri
276
b. Dünya Sağlık Örgütü’nün Rolü ve Yükümlülükleri
293
4. Anlaşma’nın İmzaya Açılması ve Onaylanması
296
5. DSÖ Pandemi Anlaşması’nın Küresel Sağlıktaki Rolü ve Sağlık
Hakkına Etkisine Yönelik Değerlendirmeler
297
C. Covid– 19 Pandemisi Etkisiyle Sağlık Hakkına Yönelik Güncel
1. Sağlık Hakkının Ulus–Devletlerde Güçlendirilmesi
307
a. Ulus–Devletler Çerçevesinde Sağlık Hakkının İnsan Hakları
Boyutunun Güçlendirilmesi
307
b. Dayanışma Temelli Sağlık Hakkı Teorisi
315
i. Sağlığın Ticarileşmesine Yönelik Eleştiriler
315
ii. Dayanışma Temelli Sağlık Hakkı Teorisinin İçeriği ve
iii. Dayanışma Temelli Sağlık Hakkının Yükümlülükleri
333
iv. Dayanışma İlkesi Perspektifinden Sağlık Hizmetlerinin
2. Küresel Sağlık Adaleti İçin Sağlık Hakkının Küresel Düzeyde
a. Sağlık Hakkının Küresel Düzeyde Güçlendirilmesi İçin Sınır
Ötesi İnsan Hakları Yükümlülüklerinin Etkinleştirilmesi
337
b. Sağlık Hakkının Küresel Düzeyde Güçlendirilmesi İçin Küresel
Dayanışma İlkesinin Etkinleştirilmesi
346
c. Küresel Sağlık Adaleti için Yeni Bir Hak Önerisi: Küresel Halk
III. COVİD–19 PANDEMİSİ VE PANDEMİLERLE MÜCADELE BAĞLAMINDA
TÜRKİYE’DE SAĞLIK HAKKI
376
A. Türkiye’nin Covid–19 Pandemisine Yönelik Politikaları
376
B. Türkiye’nin Covid–19 Pandemisine Yönelik Politikalarının Sağlık Hakkı
Açısından Değerlendirilmesi
381
C. Covid–19 Pandemisi Sonrası Türkiye’de Sağlık Hakkı ve Pandemilerle
Dayanışma Temelli Mücadele
405
1. Türkiye’de Sağlık Hakkının Güçlendirilmesi
405
2. Pandemilerle Dayanışma Temelli Mücadelenin Türkiye Açısından