Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller Av. Arb. Doç. Dr. Ercan Yaşar  - Kitap

Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller

2. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
464
Barkod:
9786253818449
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.100,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Kitapta öncelikle klasik ceza muhakemesine alternatif kurumların maddi suç hukuku boyutları gerekçelendirilmiş ve anılan kurumların maddi suç hukuku araçlarıyla nasıl meşrulaştırılacağı açıklanmaya çalışılmıştır. Böylece tipik ve hukuka aykırı fiili kusurlu şekilde gerçekleştirmesine rağmen cezasız kalan kimsenin bu durumunun, maddi suç hukukuyla açıklanabildiği ortaya çıkarılmıştır. Akabinde klasik ceza muhakemesine alternatif teşkil eden Önödeme, Uzlaştırma, Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi, Seri Muhakeme, Basit Yargılama ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kurumlarının her birine ayrı ayrı yer verilmiş, kurumlara ilişkin öğretideki tartışmalar yargı kararlarına dayandırılarak giderilmeye çalışılmıştır.
Kitabın önceki basısında kanun değişikliği önerileri şeklinde yer verilen bazı hususların kanun koyucu tarafından doğrudan ve/veya dolaylı şekilde dikkate alınmış olmasının mutluluğuyla, kurumlara ilişkin reform önerilerine yer verilmeye devam edilmiş, kitap ayrıca mevzuat değişiklikleri ve yargı kararları doğrultusunda güncellenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Uzlaştırma
.
Önödeme
.
Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
.
Seri Muhakeme
.
Basit Yargılama
.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
5
İkinci Basıya Önsöz 
7
Kısaltmalar 
19
Birinci Bölüm
GENEL ESASLAR
I. GİRİŞ 
21
II. KAVRAM TESPİTİ VE BUNUNLA BAĞLANTILI OLARAK ÇALIŞMA KAPSAMININ BELİRLENMESİ 
22
A. Muhakeme Hukuku ve Suç Muhakemesi Hukuku Kavramları 
22
B. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller Kavramının Şema İçinde Gösterimi 
27
C. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller ve Klasik Ceza Muhakemesi Kavramları 
30
D. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Kurumların Neye Alternatif Olduğu Meselesi 
33
E. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller Kavramının Benzer Kavramlardan Farkı 
35
1. Alternative Dispute Resolution (ADR) Kavramından Farkı 
35
2. Diversiyon Kavramından Farkı 
40
3. Mukayeseli Hukukta ve Türk Hukukunda Kullanılan Diğer Kavramlardan Farkı 
41
F. Çalışma Konumuzun Sınırlandırılması/Kapsam 
42
G. Bu Bilgiler Işığında Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller Kavramının Değerlendirilmesi 
44
III. KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE ALTERNATİF USULLERİN MADDİ, ŞEKLİ VE DÜŞÜNSEL KAYNAKLARI 
45
A. Genel Olarak 
45
B. Yargının İş Yükünü Azaltma Düşüncesi 
48
1. Genel Olarak 
48
2. Usul Ekonomisi 
52
3. Suç (Ceza) Muhakemesi Modellemeleri 
54
C. Suç Hukukunda Süreci Özelleştirme Akımı (Özel Hukuka Yaklaştırma Düşüncesi) 
56
D. Müebbet ve Süreli Hapis Cezalarından Kopuş Trendi ve Kısa Süreli Hapis Cezalarının Sakıncalarını Giderme Düşünceleri 
59
E. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usulleri Yaptırım Hukuku (Özel Önleme) ile Meşrulaştırma Düşüncesi 
64
F. Üçüncü Yaptırım Sütunu Olarak Eski Hale İade/Onarma Yaptırımları Düşüncesinin Suç (Ceza) Hukukunda Yerini Alması 
67
1. Genel Olarak 
67
2. Onarma Yaptırımlarının Suç ile Gerekçelendirilmesi ve Bağlantılı Eleştiriler 
72
G. Suç Hukukunda Sorumluluğun Tespiti Kaynaklı Sebepler (Free Will/Özgür İrade Yokluğu) 
75
H. Alternatif Usullerin Maddi Suç Hukuku Boyutlarının Uyuşmazlık Bazlı Temellendirilmesi 
76
1. Bir Fiil İki Ayrı İhtilaf Doğurur 
76
2. Onarma Yaptırımları ile Ceza Yaptırımlarının Hukuki Sonuç Bazlı Temellendirilmesi 
78
IV. KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE ALTERNATİF USULLER İLE SUÇ HUKUKUNUN AMAÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ 
78
A. Genel Olarak 
78
B. Türk Ceza Kanunu’na Göre Suç Hukukunun ve Cezanın İşlevi ve Amacı 
81
C. Suç Hukuku ile İzlenen Suç Politikası 
83
D. Suç Adaleti Türlerinin Çeşitlenmesi 
84
E. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usuller ile İlişki 
89
1. Genel Olarak 
89
2. Pozitif Genel Önleme Teorisi ve Alternatif Usuller 
90
3. Eski Hale İadenin Bir Yaptırım Türü Olarak Ceza Olduğu yahut Ceza ile Aynı İşlevi Gördüğü Görüşleri ve Alternatif Usuller 
91
4. Eski Hale İade Yaptırımlarının yahut Gönüllülük Esaslı Alternatif Usullerin Cezayı Kaldıran Şahsi Sebepler ile İlişkilendirilerek Meşrulaştırılması 
92
V. KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE ALTERNATİF USULLER İLE SUÇ MUHAKEMESİNİN GÖREV VE AMAÇLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ 
94
VI. BU BİLGİLER IŞIĞINDA KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE ALTERNATİF TEŞKİL EDEN USULLERİN SINIFLANDIRILMASI 
97
A. Genel Olarak 
97
B. Düzenlenme Yerlerine Göre Sınıflandırma 
98
C. Kovuşturmaya Alternatif Teşkil Edip Etmediklerine Göre Sınıflandırma 
99
D. Cezalandırmaya Alternatif Teşkil Edip Etmediklerine Göre Sınıflandırma 
102
E. Failin ve/veya Mağdurun Rızasının Aranıp Aranmadığına Göre Sınıflandırma 
105
F. Suç İlişkisini Neticelendirme Şekillerine Göre Sınıflandırma 
107
1. Genel Olarak 
107
2. Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı ve Düşme Hükmünün Alternatif Usuller Açısından Temellendirilmesi 
109
VII. KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE ALTERNATİF USULLERE YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER 
114
VIII. KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE HÂKİM İLKELER VE ALTERNATİF USULLER İLE İLİŞKİ 
122
A. Genel Olarak 
122
B. Hukuk Devleti İlkesi 
123
C. Makul Sürede Yargılama İlkesi 
126
D. Ultima Ratio İlkesi 
127
E. Kusursuz Ceza Olmaz İlkesi, Cezanın Kusurla Orantılı Tespiti Gereği 
129
F. Doğal Hâkim İlkesi 
134
G. Aklanma Hakkı (Masumiyet Karinesi) ve Etkin Soruşturma Gerekliliği 
138
H. Şüpheden Sanık Yararlanır İlkesi 
142
I. Etkin Savunma İmkânının Tanınması Zorunluluğu 
144
IX. KLASİK CEZA MUHAKEMESİNE ALTERNATİF USULLER 
145
A. Genel Olarak ve Alternatif Usullerin Hukuki Mahiyeti 
145
B. Alternatif Usullerde Zaman Bakımından Uygulama 
145
C. Alternatif Usullerin Uygulanmasında Aranan Ortak Koşullar 
146
D. Alternatif Usullere Karşı Öngörülen Denetim/Kanun Yolları 
156
E. Klasik Ceza Muhakemesine Alternatif Usullerin Sonuçları 
159
1. Soruşturma Evresine, Kamu Davasının Açılıp Açılmamasına ve Kovuşturma Evresine İlişkin Sonuçları 
159
2. Genel Olarak Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Sonuçları 
163
3. Müsadereye İlişkin Sonuçları 
164
a. Genel Olarak 
164
b. Eşya Müsaderesi 
166
c. Kazanç Müsaderesi 
167
d. Alternatif Usuller Açısından Değerlendirme 
168
4. Tekerrüre İlişkin Sonuçları 
171
a. Mükerrirlere ve Özel Tehlikeli Suçlulara Uygulanan Güvenlik Tedbirleri 
171
aa. Genel Olarak 
171
bb. Tekerrür Şartları 
172
cc. Sonuçları 
173
b. Alternatif Usullere İlişkin Sonuçları 
175
5. Objektif Cezalandırılabilme Şartlarına İlişkin Sonuçları 
176
6. Alternatif Usullerin Zamanaşımına İlişkin Sonuçları 
177
7. Yargılama Giderlerine İlişkin Sonuçları 
177
İkinci Bölüm
ÖNÖDEME
I. GENEL OLARAK 
181
A. Kavram ve Hukuki Niteliği 
181
1. Kavram 
181
2. Hukuki Niteliği 
182
a. Genel Olarak 
182
b. Maddi Suç Hukuku 
184
c. Şekli Suç Hukuku 
185
d. Rızasına İhtiyaç Duyulan Kişiler Bakımından 
186
B. Ceza Muhakemesine Hâkim İlkeler ile Bağlantılı Olarak Önödeme Kurumu Hakkında İleri Sürülen Leh ve Aleyhe Görüşler 
187
1. Önödeme Lehine Görüşler 
187
2. Önödeme Aleyhine Görüşler 
187
a. Önödemenin Davasız Yargılama ve Yargılamasız İnfaz Olduğu Görüşü 
187
b. Önödemenin Masum Kimselerin Yaptırıma Maruz Kalması Tehlikesini Taşıdığı Görüşü 
188
c. Önödemenin Suç Teşkil Eden Fiili İdari Yaptırım Gerektiren Fiile Dönüştürdüğü Görüşü 
189
C. Mukayeseli Hukukta ve Hukukumuzda Önödeme Şekilleri 
190
1. Savcılık Tarafından Yapılan Önödeme Usulleri 
190
2. Mahkemece yahut Hâkimce Yapılan Önödeme Usulleri 
190
3. Hukuk Sistemimizdeki Usul 
192
II. HUKUK SİTEMİMİZDE ÖNÖDEMENİN UYGULANMASI 
192
A. Koşulları 
192
1. Genel Koşullar 
192
2. Uygulanacağı Suç Tipleri Açısından Sınırlama 
196
3. Önödemenin Yapılamayacağı Haller/Önödeme Kusur Yeteneği İlişkisi 
196
4. Önödeme Objektif Cezalandırılabilme Şartları İlişkisi 
197
B. Önödeme Usulünde Yaptırımın Belirlenmesi ve Ödenecek Miktarın Teklifi 
198
1. Ödenecek Miktarın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi 
198
2. Teklifin yapılma şekli 
205
a. Genel Olarak 
205
b. Usulüne Göre Yapılmamış Teklifin Doğurduğu Sonuçlar 
206
3. Teklifin Yapılma Yeri 
207
4. Ödemenin Yapılması ve Yeri 
208
C. Önödemenin Sonuçları 
209
1. Kamu Davasının Açılmasına veya Açılmış Kamu Davasına İlişkin Sonuçları 
209
2. Tekerrüre İlişkin Sonuçları 
210
3. Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Sonuçları 
212
4. Müsadereye İlişkin Sonuçları 
212
5. Yargılama Giderlerine İlişkin Sonuçları 
213
D. Denetim Yolu 
213
1. Genel Olarak 
213
2. Soruşturma Evresinde 
214
3. Kovuşturma Evresinde 
215
III. KURUMA İLİŞKİN GENEL DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
215
Üçüncü Bölüm
UZLAŞTIRMA
I. GENEL OLARAK UZLAŞTIRMA 
217
A. Uzlaşma ve Uzlaştırma Kavramları ve Diğer Kavramlardan Farkı 
217
B. Onarıcı Adalet ve Türk Hukukunda Uzlaştırma 
219
C. Hukuki Niteliği 
220
II. UZLAŞTIRMACI SEÇİMİ VE UZLAŞTIRMACIDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER 
223
A. Genel Olarak 
223
B. Uzlaştırmacının Yasaklılığı, Reddi veya Çekinmesi Halleri (Tarafsızlık) 
225
III. UZLAŞTIRMA USULÜ 
226
A. Koşulları 
226
1. Fiile İlişkin Koşullar 
226
a. Suçun İşlendiğine Dair Yeterli Şüphe (İspat Koşulu) 
226
b. Bir Fiille Birden Fazla Suça Vücut Verme 
226
c. Uzlaştırma, İçtima ve Zincirleme Suç İlişkisi Bağlamında CMUY M. 7/4 Düzenlemesinin Değerlendirilmesi 
234
2. Faile İlişkin Koşullar 
236
a. Genel Olarak 
236
b. Çok Faillilik 
239
c. Failin Yurt Dışında Olması veya Başka Sebeple Kendisine Ulaşılamaması 
239
3. Mağdura İlişkin Koşullar 
240
a. Genel Olarak 
240
b. Mağdur Çokluğu 
240
c. Mağdurun veya Suçtan Zarar Görenin Yurt Dışında Olması veya Kendisine Başka Sebeple Ulaşılamaması 
242
4. Uzlaştırma Usulü Kapsamında Olan Suçlar 
242
a. Genel Olarak 
242
b. Uzlaştırma Kapsamında Olan Bir Suç ile Bu Kapsamda Olmayan Bir Suçun Aynı Mağdura Karşı İşlenmesi 
244
B. Uzlaştırma Süreci 
246
1. Dosyanın Uzlaştırma Bürosuna Gönderimi 
246
a. Genel Olarak 
246
b. Aynı Dosyanın İkinci Kez Uzlaştırma Bürosuna Gönderilemiyor Olması 
248
c. Uzlaştırmadan Sorumlu Cumhuriyet Savcısının Yapacağı İşlemler 
249
2. Uzlaştırmacının Etkin Olduğu Süreç 
251
a. Genel Olarak 
251
b. Uzlaştırma Müzakerelerine Davet (Uzlaşma Teklifi) 
251
c. Uzlaştırma Müzakerelerine Kimlerin Davet Edileceği 
254
d. Tebligat Süreci 
259
e. Uzlaştırma Müzakerelerine Davetin Kabulü ve Müzakerelerin Başlaması 
260
3. Süreler 
262
a. Genel Olarak 
262
b. Uzlaştırma Müzakerelerine Davet İçin Belirlenen Süre 
263
C. Edim 
263
1. Genel Olarak 
263
2. Edimin Hukuka ve Ahlaka Aykırı Olmaması 
265
3. Edimin Suçla Bağlantılı ve veya Orantılı Olması 
266
4. Edimin Açık, Anlaşılır ve Uygulanabilir Olması 
267
5. Edimsiz Uzlaşma 
267
IV. UZLAŞTIRMANIN HUKUKİ SONUÇLARI 
268
A. Yatay ve Dikey İhtilaf Açısından Doğurduğu Sonuçlar 
268
B. Soruşturma Evresinde Yapılan Uzlaştırmanın Doğurduğu Sonuçlar 
270
1. Genel Olarak 
270
2. Uzlaştırma Sürecinin Yürütülmesi Kimi Soruşturma İşlemlerinin Yürütülmesine Engel Olmaz 
270
3. Şüphelinin Ölümü 
271
4. Mağdurun Ölümü 
272
5. Kararlaştırılan Edimin Yerine Getirilmemesi veya Getirilememesi 
274
C. Kovuşturma Evresinde Yapılan Uzlaştırmanın Doğurduğu Sonuçlar 
277
1. Genel Olarak 
277
2. Sanığın Ölümü 
279
3. Mağdurun Ölümü 
279
4. Kararlaştırılan Edimin Yerine Getirilmemesi veya Getirilememesi 
280
D. Kesinleşmiş, İnfaz Edilmekte Olan yahut İnfaz Edilmiş Hükümlere İlişkin Yapılan Uzlaştırmanın Sonuçları 
281
V. DENETİM YOLU 
282
A. Soruşturma Evresinde 
282
B. Kovuşturma Evresinde 
282
C. Kanun Yararına Bozma 
282
VI. DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
283
Dördüncü Bölüm
KAMU DAVASININ AÇILMASININ ERTELENMESİ
I. GENEL OLARAK 
287
II. HUKUKİ NİTELİĞİ 
289
A. Genel Olarak 
289
B. Rızasına İhtiyaç Duyulan Kişiler Bakımından 
289
III. KOŞULLARI 
290
A. Yeterli Şüphe 
290
B. Fiile İlişkin Koşullar 
291
C. Faile/Şüpheliye İlişkin Koşullar 
293
D. Zararın Giderilmesi 
296
1. Genel Olarak 
296
2. Zararın Tespiti 
296
3. Zarar Gideriminin İcrası 
297
E. Anılan Tüm Koşulların Bir Arada Olması Zarureti 
297
IV. USULÜ 
298
V. HUKUKİ SONUÇLARI 
298
VI. CMK M. 171 DÜZENLEMESİNDE BELİRTİLEN KOŞULLARIN ARANMADIĞI ÖZEL KDAE HALLERİ 
301
A. Genel Olarak 
301
B. Hukuki Sonuçları 
302
VII. DENETİM YOLU 
304
VIII. DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
307
Beşinci Bölüm
SERİ MUHAKEME USULÜ
I. GENEL OLARAK 
309
II. HUKUKİ NİTELİĞİ 
313
A. Genel Olarak 
313
B. Rızasına İhtiyaç Duyulan Kişiler Bakımından 
316
III. KOŞULLARI 
317
A. Genel Olarak 
317
B. Yeterli Şüphe 
320
C. Fiile İlişkin Koşullar 
321
D. Faile/Şüpheliye İlişkin Koşullar 
323
IV. USULÜ 
325
A. Davet 
325
1. Genel Olarak 
325
2. Davet Usulü 
327
B. Seri Muhakeme Usulünün Teklifi 
329
1. Teklifin Yapılma Yeri 
329
2. Teklifin Yapılması Esnasında Hazır Bulunması Gereken Kişiler 
330
3. Teklifin Yapılma Şekli 
331
a. Genel Olarak 
331
b. Bilgilendirmede Yer Verilmesi Gereken Hususlar (Yön. m. 10/1) 
332
c. Yaptırımın Belirlenmesi ve Teklif 
334
d. Teklifin Kabulü veya Reddi 
338
C. Talepname Düzenlenmesi 
339
D. Mahkemenin Hüküm Kurması 
340
1. Genel Olarak 
340
2. Talepname İncelemesi (Yön. m. 13) 
342
3. Hüküm Kurulması 
347
V. DENETİM 
350
VI. DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
354
Altıncı Bölüm
BASİT YARGILAMA
I. GENEL OLARAK 
361
II. HUKUKİ NİTELİĞİ 
362
A. Genel Olarak 
362
B. Rızasına İhtiyaç Duyulan Kişiler Bakımından 
366
III. KOŞULLARI 
368
A. Genel Olarak 
368
B. Şüphe Derecesi 
371
C. Fiile İlişkin Koşullar 
372
D. Faile İlişkin Koşullar 
374
E. Basit Yargılama Usulünün Uygulanamayacağı Haller 
376
F. Mahkemenin Takdiri 
378
G. Ek Belge İstenme ve Zamanı 
381
IV. YAPTIRIMIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ 
382
V. DENETİM/BASİT YARGILAMA ÇERÇEVESİNDE VERİLEN HÜKME İTİRAZ 
385
1. Genel Olarak 
385
2. İtiraz Hakkı Olanlar 
388
3. İtiraz Süresi 
389
4. İtiraz Mercii 
389
5. İtirazın Süresinde Yapılmadığı veya Kanun Yoluna Başvuru Hakkı Bulunmayan Kişi Tarafından Yapıldığı Gerekçesiyle Reddi Süreci 
390
6. İtirazın Kabulü 
391
VI. DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
395
Yedinci Bölüm
HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI (HAGB)
I. GENEL OLARAK 
399
A. Kısa Tarihçe 
399
B. Kavram 
400
C. Hukuki Niteliği 
401
1. Genel Olarak 
401
2. Rızasına İhtiyaç Duyulan Kişiler Bakımından 
405
II. KOŞULLARI 
406
A. Genel Olarak 
406
B. Hükmedilen Cezanın 2 Yıl veya Daha Az Süreli Hapis Cezası veya Adli Para Cezası Olması 
407
C. Daha Önce Kasıtlı Bir Suçtan Mahkûm Edilmemiş Olma 
408
D. Zararın Giderilmesi 
413
E. İstisna Suçlardan Olmaması 
415
F. Tüm Koşulların Birlikte Gerçekleşmesi 
418
III. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KARARI 
418
A. Klasik HAGB 
418
B. Özel Düzenlemelerle HAGB Kararının Verilebildiği Hallerde Karar 
421
IV. DENETİM YOLU 
421
A. Genel Olarak 
421
B. 7499 s. Kanun Değişikliği Sonrası İstinaf Kanun Yolu 
423
V. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KARARININ SONUÇLARI 
424
A. Genel Olarak 
424
B. Müsadere Açısından Doğurduğu Sonuçlar 
425
C. Denetim Süresi Sonunda Verilen Düşme Kararı ve Sonuçları 
428
D. Hükmün Açıklanması yahut Yeni Hüküm Kurulması 
430
VI. DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
438
NİHAİ DEĞERLENDİRME VE REFORM ÖNERİLERİ 
443
Kaynakça 
447
Kavram Dizini 
461