Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler) Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman, Prof. Dr. Özer Seliçi, Prof. Dr. Saibe Oktay Özdemir, Doç. Dr. Barış Demirsatan  - Kitap
24. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
522
Barkod:
9786255007452
Kapak Türü:
Ciltli
Yayınevi:
Fiyatı:
1.450,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Kitaba çok sayıda olan Anayasa Mahkemesi kararları ve güncel Yargıtay kararları işlenmiştir. Her basıda olduğu gibi belli ölçüde öğretideki gelişmelere de yer verilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Gerçek Kişiler
.
Tüzel Kişiler
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
GİRİŞ 
Sayfa 
1. Kişiler Hukukunun Anlamı ve Yeri 1 
2. Kişi ve Kişilik Kavramı 1 
a) Kişi 1 
b) Kişilik 3 
3. Kişiler Hukukuna İlişkin Mevzuat 3 
4. Kişiler Hukukuna İlişkin Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları 5 
5. Kişiler Hukukuna Hâkim Olan Genel İlkeler 6 
a) Eşitlik ilkesi 6 
b) Özgürlük ilkesi 7 
c) Kişiye saygı ve kişiliğin korunması ilkesi 7 
BÖLÜM I GERÇEK KİŞİLER 
§ 1. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ 
I. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI 11 
1. Kişiliğin kazanılma anı 11 
a) Tam olarak doğmak: 11 
b) Sağ olarak doğmak: 12 
2. Ceninin Durumu 14 
a) Döllenme anne karnında ise 14 
b) Döllenme anne rahmi dışında ise 18 
3. Henüz Ana Rahmine Düşmemiş Olanların Hukuki Durumu 21 
II. KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ 22 
1. Ölüm 22 
a) Biyolojik ölüm 22 
b) Beyinsel ölüm 23 
c) İsteğe bağlı olarak ölümün sağlanması mümkün müdür? 25 
2. Ölüme Bağlanan Hukuki Sonuçlar 27 
3. Cesedin Durumu 30 
4. Ölüm Karinesi 31 
a) Uygulanma esasları 32 
b) Ölüm karinesinin sonuçları 33 
5. Gaiplik Kararı 34 
a) Genel olarak 34 
aa) Gaiplik kararı isteyebilmek için gerekli şartlar 34 
aaa) Ortadan kaybolma 34 
bbb) Kaybolan kimsenin ölümü kuvvetli şekilde olası görünmelidir 35 
ccc) Belirli süreler geçmiş olmalıdır 36 
bb) Gaiplik kararı istemeye yetkili olanlar 37 
cc) Gaiplik kararı vermeye görevli ve yetkili mahkeme 37 
dd) Mahkemece uygulanacak usul 38 
ee) Gaiplik kararı ve sonuçları 39 
aaa) Miras Hukukuna ilişkin sonuçlar 40 
bbb) Aile Hukukuna ilişkin sonuçlar 42 
ff) Gaiplik kararının hükümsüzleşmesi 43 
b) Özel olarak 43 
III. SAĞLIĞIN VE ÖLÜMÜN İSPATI 44 
1. Genel Kural 44 
2. İspat Kuralları 44 
a) Doğum ve ölümün ispatı 44 
b) Kayıt bulunmadığı durumda ispat 45 
c) Birlikte ölüm karinesi 46 
§ 2. HAK EHLİYETİ 
I. ANLAMI 47 
II. HAK EHLİYETİNİN TEMEL İLKELERİ 47 
III. HAK EHLİYETİNİN SINIRLANDIĞI HALLER 49 
1. Yaş 49 
2. Cinsiyet 50 
3. Evlilik 51 
4. Yabancılık 53 
5. Ayırt Etme Gücüne (Temyiz Kudretine) Sahip Bulunmayanların Durumu 54 
6. Akıl Hastalığı 55 
7. Haysiyetsiz Hayat ve Mahkûmiyet 55 
8. Yabancı Hukukun Uygulanması 55 
§ 3. FİİL EHLİYETİ 
I. KAVRAM 56 
II. FİİL EHLİYETİNİN ÇEŞİTLİ GÖRÜNÜMLERİ 57 
1. Hukuka Uygun Fiillerde Fiil Ehliyeti 58 
a) Hukuki işlemlerde 58 
b) Hukuki işlem benzerlerinde ve yöneltilmesi gerekli irade beyanlarına 
muhatap olma 58 
c) Maddi fiiller 59 
d) Usuli işlem ehliyeti 60 
2. Hukuka Aykırı Fiiller Açısından Fiil Ehliyeti 60 
III. TAM FİİL EHLİYETİ İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR 60 
1. Ayırt Etme Gücü (Temyiz Kudreti) 61 
a) Kavram 61 
b) Akla uygun biçimde davranabilme yeteneği 62 
c) Akla uygun biçimde davranmayı engelleyen sebepler 64 
aa) Yaş küçüklüğü 65 
bb) Akıl hastalığı 65 
cc) Akıl zayıflığı 67 
dd) Sarhoşluk 67 
ee) Benzer sebepler 67 
d) Ayırt etme gücünün göreceliliği 68 
e) İspat yükü 71 
2. Ergin Olmak 75 
a) Normal erginlik 75 
b) Evlenme sonucu ergin olma 76 
c) Mahkeme kararı ile ergin kılınma (yargısal–kazaî rüşt) 78 
aa) Aranan şartlar 78 
aaa) On beş yaşın tamamlanmış olması 78 
bbb) Küçüğün isteğinin bulunması 79 
ccc) Küçük velâyet altında ise, velisinin rızasının alınmış olması 79 
ddd) Küçük vesayet altında ise vesayet ve denetim makamının izninin 
alınmış olması 80 
eee) Erginlik kararının küçüğün menfaatine uygun olması 80 
bb) Karar ve etkisi 81 
3. Kısıtlı Olmamak 82 
a) Kısıtlama sebepleri 82 
aa) Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı 83 
bb) Savurganlık, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, 
kötü yönetim 85 
cc) Hapis cezasına mahkûmiyet 85 
dd) İlgilinin talebi 86 
b) Kısıtlamanın etkisi 87 
c) Danışman atanması 87 
IV. TAM EHLİYET ŞARTLARINDAKİ EKSİKLİKLERİN ETKİSİ 88 
1. Ayırt Etme Gücünün Bulunmaması 88 
2. Ergin Olmamak 88 
3. Kısıtlı Olmak 89 
4. Kendisine Danışman Atananlar 90 
V. EHLİYET AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANDIRILMASI 91 
1. Tam Ehliyetliler 91 
2. Tam Ehliyetsizler 91 
a) Genel olarak 91 
b) İşlem ehliyeti açısından tam ehliyetsizlerin durumu 92 
aa) Tam ehliyetsizin işlemlerinin hükümsüzlüğü kuralı 92 
bb) Kesin hükümsüzlük kuralının istisnaları 95 
aaa) İradeden bağımsız doğan hukuki sonuçlar 95 
bbb) Ayırt etme gücünden yoksun olan kimsenin yaptığı evlilik 96 
ccc) Ayırt etme gücüne sahip olmayan kimsenin ölüme bağlı tasarrufları 97 
ddd) Hükümsüzlüğün örtülü boşluk oluşturması veya hükümsüzlüğü 
ileri sürmenin hakkın kötüye kullanılması teşkil etmesi 97 
eee) Geçersiz hizmet sözleşmesinin tarafı olması 98 
cc) Tam ehliyetsizin temsil edilmesi 98 
aaa) Genel olarak 98 
bbb) Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar 99 
dd) Sorumluluk ehliyeti açısından tam ehliyetsizlerin hukuki durumu 101 
aaa) Genel olarak 101 
bbb) Hakkaniyet sorumluluğu 102 
ccc) Geçici olarak ayırt etme gücünü kaybedenlerin durumu 103 
ddd) Borca aykırı davranışlar 104 
3. Sınırlı Ehliyetsizler 104 
a) Genel olarak 104 
b) Hukuki işlem ehliyeti açısından sınırlı ehliyetsizlerin durumu 105 
aa) Yasal temsilcinin rızasına bağlı işlemler 106 
aaa) Genel olarak 106 
bbb) Rızanın kim tarafından verileceği 109 
ccc) Rızanın verilme zamanı, şekli ve kapsamı 110 
ddd) Rızanın hükmü 113 
eee) Sınırlı ehliyetsizin kendisini tam ehliyetli gibi göstermesi 114 
bb) Sınırlı ehliyetsizlerin, yasal temsilcinin rızasına bağlı olmadan 
yapabileceği işlemler 115 
aaa) Şahsen kullanılacak haklar 115 
bbb) Karşılıksız kazanmalar 118 
ccc) Sınırlı ehliyetsizin temsilci olabilmesi 119 
ddd) Ehliyetin genişlediği durumlar 120 
cc) Sınırlı ehliyetsizlerin hiç yapamayacakları işlemler 121 
dd) Sınırlı ehliyetsizlerin temsil edilmesi 121 
b) Sınırlı ehliyetsizlerin hukuka aykırı fiillerinden sorumluluğu 122 
4. Sınırlı Ehliyetliler 122 
§ 4. KİŞİSEL DURUM 
I. GENEL BAKIŞ 126 
II. KİŞİNİN ADI 127 
1. Genel Bilgiler 127 
2. Adın Çeşitleri 128 
a) Soyadı 128 
b) Öz ad 129 
c) Müstear ad (takma ad, mahlâs, pseudonyme) 129 
d) Lakap 129 
e) Ticaret unvanı 129 
f) Diğer meslek, soyluluk işareti vb. unvanlar 129 
g) İnternet ortamında kullanılan adlar 130 
3. Adın Kazanılması 130 
a) Soyadının kazanılması 130 
aa) Soybağı yoluyla 131 
aaa) Evlilik içi doğan çocuk 131 
bbb) Evlilik dışı doğan çocuk 131 
ccc) Boşanan anne küçük çocuğunun soyadını değiştirebilir mi? 133 
bb) Evlenme yoluyla 135 
aaa) MK m. 187 ve yargı kararları 135 
bbb) Boşanan eşin soyadı 138 
cc) Evlat edinilme yoluyla 139 
dd) İdari karar ile 139 
ee) Soyadı seçme yoluyla 140 
b) Öz adın kazanılması 140 
aa) Evlilik içi çocuk 140 
bb) Evlilik dışı doğan çocuk 141 
cc) Ana–babası bilinmeyen çocuklar 141 
c) Müstear adın kazanılması 141 
d) Lakabın kazanılması 141 
4. Adın Değiştirilmesi 142 
a) Adın değişmezliği kuralı 142 
b) Ad değişikliğini haklı kılan sebepler 143 
aa) Ad ve soyadının değiştirilmesi 143 
bb) Küçük çocuğun soyadının değiştirilmesi 146 
cc) Anne baba adının değiştirilmesi 147 
c) Usul 148 
d) Adın değiştirilmesine itiraz 151 
e) Adın değiştirilmesinin sonuçları 151 
5. Ad Üzerindeki Hakkın Korunması 151 
a) Adın kullanılmasının çekişmeye yol açması halinde koruma 152 
b) Adın haksız kullanılması halinde koruma 152 
c) Kişiliği koruyan davalardan yararlanma 153 
III. HISIMLIK 154 
1. Kavram 154 
2. Kan Hısımlığı 154 
a) Anlamı 154 
aa) Üstsoy–altsoy hısımlığı 154 
bb) Yansoy hısımlığı 155 
b) Hısımlık derecesi 155 
c) Kan hısımlığına bağlanan hukuki sonuçlar 156 
aa) Evlenme yasağı 156 
bb) Dernekte oy kullanma yasağı 156 
cc) Vasi olmada 156 
dd) Mirasçılık 156 
ee) Nafaka ödeme yükümlülüğü 156 
ff) Tanıklıktan kaçınma 156 
gg) Hâkimin davaya bakma yasağı ve davaya bakmaktan kaçınabilmesi 156 
3. Kayın Hısımlığı 157 
a) Anlamı 157 
b) Kayın hısımlığının derecesi 157 
c) Kayın hısımlığının hukuki sonuçları 158 
4. Evlat Edinmeden Doğan Hısımlık 158 
IV. YERLEŞİM YERİ 159 
1. Kavram ve Önemi 159 
2. Yerleşim Yerinin Gerekliliği İlkesi ve Yerleşim Yerinin Çeşitleri 160 
a) İsteğe bağlı yerleşim yeri 160 
aa) Oturulan yer 161 
bb) Oturulan yerde sürekli kalma–yerleşme–niyeti 162 
b) İtibari yerleşim yeri 165 
c) Yasal yerleşim yeri 166 
aa) Velayet altındaki çocuklar 167 
bb) Vesayet altındaki kimseler 169 
3. Yerleşim Yeri Adresi 169 
4. Yerleşim Yerinin Tekliği İlkesi 170 
V. KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİ 171 
1. Anlamı ve Düzenleniş Tarzı 171 
2. Nüfus Hizmetleri Teşkilatı 172 
3. Nüfus Kütükleri ve Tutulması 173 
a) Aile kütüğü 173 
b) Özel kütükler 174 
aa) Doğum kütüğü 174 
bb) Ölüm kütüğü 174 
cc) Evlenme kütüğü 175 
dd) Boşanma kütüğü 175 
ee) Kayıt düzeltmeleri kütüğü 175 
ff) Diğer kişisel durum değişiklikleri kütüğü 175 
gg) Yabancılar kütüğü 175 
4. Sicili Tamamlayıcı Kayıtlar ile Kişisel Durum Değişikliklerinin 
Kütüğe İşlenmesi 176 
5. Kütükteki Yanlışın Düzeltilmesi 176 
6. Nüfus Kütüklerine İlişkin İlkeler 180 
a) Sicil kayıtlarının bütünlüğü ilkesi 180 
b) Kamuya kapalılık (gizlilik) ilkesi 180 
c) Nüfus kayıtlarının ispat gücü 181 
7. Kişisel Durum Kütüklerini Tutan Memurların Sorumluluğu 182 
§ 5. KİŞİLİĞİN KORUNMASI 
I. GENEL OLARAK KİŞİLİK VE KİŞİLİĞİN KORUNMASI 184 
II. KİŞİLİK HAKLARININ NİTELİKLERİ 187 
III. KİŞİLİK HAKKININ KAPSAMI 189 
1. Genel Olarak 189 
2. Kişilik Hakkının Konusu Olan Değerler 191 
a) Ad 191 
b) Hayat, sağlık ve vücut tamlığı 191 
aa) Tıbbi müdahaleler 196 
bb) Organ ve doku alınması, aşılanması, nakli 199 
cc) Cinsel faaliyete ilişkin müdahaleler 202 
aaa) Üreme faaliyetleri 202 
bbb) Cinsiyet değişikliği 204 
c) Faaliyet ve yaşamını düzenleme özgürlüğü 206 
d) Haysiyet ve onur 209 
e) Resim (görüntü) ve ses 218 
f) Kişinin sırları 221 
g) Özel hayat 223 
IV. KİŞİLİĞİN KORUNMASI YOLLARI 230 
1. Kişiliğin Hukuki İşlemle Saldırıya Karşı Korunması 231 
a) MK m. 23’ün kapsamı 231 
b) MK m. 23 hükmünün uygulanma alanı 234 
aa) MK m. 23/f. 1 ve 23/f. 3 234 
bb) MK m. 23/2 236 
aaa) Genel olarak 236 
bbb) Ekonomik özgürlüğe ilişkin kişilik hakkının 
MK m 23/2 ile korunması 237 
i) Sözleşmedeki süre unsuru 239 
ii) Edim yükümlülüğünün kişi özgürlüğüne etki etmesi 240 
iii) Sözleşmede sınırlandırılmaya gidilmemiş olması dolayısıyla 
kişinin üstlendiği sorumluluğun öngörülememesi 240 
iv) Taraflardan birisinin özgürlüğünü sınırlayan hükmün 
sözleşme ilişkisinin amacına uygun bir menfaati içermemesi 240 
v) Sözleşmenin birtakım unsurlarının daha sonra 
belirlenmesine yönelik anlaşmalar 241 
vi) Sözleşmenin borçluya sağlayacağı faydalar 241 
c) MK m. 23/1 ve 23/2’ye aykırılığın yaptırımı 241 
2. Kişiliğin Haksız Fiil Teşkil Eden Saldırılara Karşı Korunması 244 
a) İlke 244 
b) Hukuka aykırılık 245 
c) Hukuka aykırılığı kaldıran sebepler 246 
aa) Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası (mağdurun rızası) 246 
aaa) Genel olarak 246 
bbb) Tıbbi müdahalelerde rıza (onay) 248 
ccc) Diğer haller 252 
bb) Üstün nitelikte özel yarar 253 
aaa) Mağdura ait üstün özel yarar 254 
bbb) Üçüncü kişiye ait üstün özel yarar 256 
ccc) Faile ilişkin üstün özel yarar 257 
cc) Üstün nitelikte kamu yararı 258 
dd) Kanunun verdiği yetki 276 
aaa) Genel olarak 276 
bbb) Dilekçe hakkının ya da hak arama yetkisinin kullanılması 277 
ccc) TBMM üyelerinin dokunulmazlıkları 277 
ddd) Meşru müdafaa 278 
d) Kişilik haklarına saldırılan kişiye tanınan dava hakları 279 
aa) Genel olarak 279 
bb) Davacı ve davalı sıfatı 280 
cc) Davalar 283 
aaa) Saldırıya son verilmesi davası 283 
bbb) Saldırı tehlikesinin önlenmesi davası 286 
ccc) Saldırının hukuka aykırılığının tespiti davası 288 
ddd) Maddi tazminat davası 291 
eee) Manevi tazminat davası 293 
fff) Saldırıdan elde edilen kazancın verilmesi davası 299 
dd) Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı sebebiyle açılacak 
dâvalarda yetkili mahkeme 300 
BÖLÜM II TÜZEL KİŞİLER 
§ 1. GİRİŞ 
I. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI 305 
II. TÜZEL KİŞİLİK KAZANILMASININ KOŞULLARI 306 
1. Örgütlenme Unsuru 306 
2. Sürekli Amaç Unsuru 307 
3. Bağımsızlığa Hukuken İmkân Verilmesi 307 
III. TÜZEL KİŞİLİĞİN NİTELİĞİ 308 
1. Farazi Kişilik Teorisi 309 
2. Gerçek Kişilik Teorisi 309 
3. Amaç (Gaye) Kişiliği Teorisi ve Soyutlama Teorisi 310 
IV. TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ 311 
1. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 312 
2. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 313 
a) Kazanç paylaşmak amacı güden tüzel kişiler 313 
b) Kazanç paylaşmak amacı gütmeyen tüzel kişiler 314 
3. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 314 
V. TÜRK HUKUKUNDA TÜZEL KİŞİLERİN DÜZENLENİŞ TARZI 315 
VI. TÜZEL KİŞİLERDE “ARADAN SIZMA” VEYA “PERDENİN 
KALDIRILMASI” TEORİSİ 317 
§ 2. TÜZEL KİŞİLERE İLİŞKİN GENEL KURALLAR 
I. TÜZEL KİŞİNİN KURULUŞU 320 
1. Çeşitli Kuruluş Sistemleri 320 
a) Serbest kuruluş sistemi 320 
b) İzin sistemi 320 
c) Tescil sistemi 321 
2. Türkiye’de Yürürlükte Olan Sistem 321 
II. TÜZEL KİŞİLERİN HAK EHLİYETİ 324 
1. Sadece Gerçek Kişilere Özgü Olan Haklar 325 
2. Sadece Tüzel Kişilere Özgü Olan Haklar 326 
3. Hem Gerçek Kişilerin Hem Tüzel Kişilerin Yararlanacağı Haklar 326 
a) Malvarlığı haklarında 327 
aa) İntifa hakkı 327 
bb) Oturma hakkı 328 
cc) Mirasçı olma ve miras bırakma 328 
dd) Alacak ve borç sahibi olma 328 
b) Zilyetlik 328 
c) Kişisel haller bakımından 329 
aa) Ad 329 
bb) Yerleşim yeri (ikametgâh) 329 
cc) Uyrukluk 330 
dd) Kişiliğin korunması 331 
III. TÜZEL KİŞİLERİN FİİL EHLİYETİ 333 
1. Genel Bakış 333 
2. Tüzel Kişilerde Fiil Ehliyetinin Başlangıcı ve Fiil Ehliyetsizliği 334 
3. Tüzel Kişilerin Organları 335 
a) Organ kavramı 335 
b) Organ, temsilci ve yardımcı kişi 337 
c) Organ çeşitleri 339 
aa) Karar organı – Yürütme organı 339 
bb) Zorunlu organ – İhtiyarî organ 339 
cc) İç organ – Dış organ 340 
dd) Fert organ – Kurul organ 340 
ee) Resmi organ – Fiili organ (Görünüşte – Fonksiyonel) organ 340 
4. Organın Fiilinin Tüzel Kişiye İzafesi 341 
a) Hukuki işlemler açısından 341 
b) Hukuka aykırı fiiller açısından 343 
aa) Organın borca aykırı davranışı 343 
bb) Organın haksız fiili 344 
IV. TÜZEL KİŞİLERİN SONA ERMESİ 347 
1. Tasfiye 348 
2. Tahsis (Özgüleme) 350 
§ 3. DERNEKLER 
I. GİRİŞ 353 
II. DERNEK KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ 356 
1. Kavram 356 
2. Çeşitleri 357 
a) Ticari işletme işleten ve işletmeyen dernekler 357 
b) Alelade dernekler – Kamuya yararlı dernekler 358 
c) Dernekler–Üst kuruluş (Dernek birlikleri: federasyonlar, konfederasyonlar) 360 
III. DERNEKLERDE ÜYE UNSURU 361 
1. Dernek Üyeliği 361 
2. Üyelik Şartları 363 
a) Normal üyelik için aranan şartlar 364 
aa) Kamu hizmeti görevlilerinin derneklere üye olmaları 364 
bb) Çocuk derneklerine üyelik 364 
cc) Yabancıların derneklere üye olmaları 365 
dd) Tüzükte belirlenmiş olan şartlar 365 
b) Kurucu üyelik için aranan şartlar 366 
aa) Fiil ehliyetine sahip olmak 366 
bb) Dernekler Kanunu m. 3/2’de sayılanlardan olmamak 366 
cc) Çocuk derneklerinde 366 
3. Üyelik Sıfatının Kazanılması 366 
4. Üyeliğe Bağlı Hak ve Yükümlülükler 369 
a) Üyelik hakları 369 
aa) Katılma hakları 370 
aaa) Oy hakkı 370 
bbb) Genel kurulu toplantıya davet ettirme hakkı 372 
ccc) Genel kurul toplantısında gündeme ek madde koydurma hakkı 372 
bb) Yararlanma hakları 372 
cc) Koruma hakları 373 
aaa) Derneğin amacını koruma hakkı 373 
bbb) Şikâyet hakkı 374 
ccc) İstifa (dernekten çekilme) hakkı 374 
ddd) İtiraz hakkı 374 
b) Üyelik yükümlülükleri 379 
aa) Sadakat yükümlülüğü 379 
bb) Ödenti (aidat) ödeme borcu 380 
cc) Derneğin amacına uygun davranmak 382 
5. Üyelik Sıfatının Sona Ermesi 382 
a) Üyelik sıfatının kendiliğinden sona ermesi 383 
b) Üyenin dernekten çekilmesi (istifa) 383 
c) Üyenin dernekten çıkarılması (ihraç) 384 
aa) Çıkarma sebepleri 385 
aaa) Çıkarma tüzükte düzenlenmişse 385 
bbb) Çıkarma hakkında tüzükte hiçbir hüküm öngörülmemişse 386 
bb) Dernekten çıkarılan üyenin itiraz hakkı 386 
aaa) Çıkarma sebepleri tüzükte düzenlenmemişse 386 
bbb) Çıkarma sebepleri veya çıkarma tüzükte düzenlenmişse 387 
d) Üyelik sıfatının sona ermesinin sonuçları 388 
IV. DERNEKTE AMAÇ (GAYE) UNSURU 389 
1. Kavram 389 
2. Amacın Hukuka veya Ahlâka Aykırı Olmaması 390 
a) Genel olarak 390 
b) Çocuk dernekleri için sınırlandırılmış amaçlar 391 
c) Amacın imkânsız olmaması 391 
V. DERNEĞİN TÜZEL KİŞİLİĞİ 392 
1. Derneğin Kuruluşu 392 
a) Tüzüğün hazırlanması 393 
aa) Tüzük kavramı 393 
bb) Tüzüğün içeriği 393 
b) Tüzüğün idareye verilmesi 394 
c) Yurt dışı faaliyetler ve yabancı derneklerle işbirliği 396 
d) Kuruluşa etkili olmayan düzen hükümleri 396 
aa) Kuruluş bildirimi ve tüzüğün incelenmesi 396 
bb) İlk genel kurul toplantısı 397 
cc) Dernek kütüğüne kayıt 397 
2. Derneğin Organları 397 
a) Genel kurul 398 
aa) Genel kurulun toplanması 399 
aaa) Olağan toplantı 399 
bbb) Olağanüstü toplantı 399 
bb) Çağrı usulü 401 
cc) Toplantı yeter sayısı 401 
dd) Toplantı yeri 402 
ee) Toplantının yapılış usulü 403 
ff) Gündem ve genel kurulun yetkileri 403 
gg) Genel kurulda karar alınması 404 
b) Yönetim kurulu 405 
aa) Yönetim kurulunun oluşumu ve görevinin sona ermesi 405 
bb) Yönetim kurulunun görev ve yetkileri 406 
c) Denetim kurulu 407 
3. Derneğin Faaliyeti 409 
a) Faaliyeti kısıtlayıcı ve yasaklayıcı hükümler 409 
b) Kolluk kuvvetlerinin dernek faaliyetlerine müdahale yetkisi 411 
4. Derneğin Devlet Tarafından Denetlenmesi 412 
5. Derneğin Sona Ermesi 414 
a) Sona erme şekli 414 
aa) Derneğin kendi kendini feshetmesi 414 
bb) Derneğin kendiliğinden sona ermesi (infisah, kendiliğinden 
dağılmış sayılma) 414 
aaa) Derneğin aciz haline düşmesi 415 
bbb) Yönetim kurulunun tüzüğe göre kurulmasına imkân kalmaması 415 
ccc) Genel kurulun toplanması için gerekli yeter sayının bulunmaması yüzünden olağan genel kurul toplantısının üst 
üste iki defa yapılamaması 415 
ddd) Derneğin amacının gerçekleşmesi veya gerçekleşmesinin imkansızlaşması veya şartların kaybolması 416 
eee) İlk genel kurul toplantısının yapılmaması ve zorunlu organların kurulmaması 416 
fff) Sürenin dolması 417 
cc) Derneğin mahkeme kararı ile feshedilmesi 417 
aaa) Derneğin amacının kanuna yahut ahlâka aykırı hale gelmesi 
(MK m. 89) 417 
bbb) Kuruluştaki kanuna aykırılık ve eksikliklerin giderilmemesi 418 
ccc) Suç sebebiyle derneğin kapatılması 420 
b) Sona ermenin sonuçları 420 
§ 4. VAKIF 
I. GİRİŞ 422 
II. VAKIF KAVRAMI 425 
III. VAKFIN ÇEŞİTLERİ 426 
1. Yeni Vakıflar 426 
2. Kamuya Yararlı Vakıflar 426 
3. Çalıştırılanlara ve İşçilere Yardım Vakıfları 430 
a) İki taraflı (katılmalı), çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları 432 
b) Tek taraflı, çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıfları 433 
c) Ortak esaslar 433 
4. Aile Vakıfları 433 
5. Mazbut Vakıflar 434 
6. Mülhak Vakıflar 435 
7. Cemaat Vakıfları 436 
8. Esnaf Vakıfları 438 
IV. VAKIFTA MAL UNSURU 439 
1. Tahsis Edilecek Malvarlığı Değerleri 439 
2. Vakfedilen Malın Değiştirilmesi 441 
V. MALIN USULÜNE GÖRE BELİRLİ VE SÜREKLİ BİR AMACA TAHSİSİ 
(VAKIF KURMA İŞLEMİ) 443 
1. Amaç (Gaye) 443 
a) Amaç kanuna, ahlâka ve milli menfaatlere aykırı olmamalıdır 446 
b) Amaç imkânsız olmamalıdır 447 
c) Amaç belirli olmalıdır 450 
d) Amaç devamlı olmalıdır 451 
2. Malvarlığının Tahsisi 451 
3. Vakıf Kurma İşlemi 452 
a) Vakıf kurma işleminin şekli 452 
aa) Sağlıkta vakıf kurma 452 
bb) Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma 452 
b) Vakıf kurma işleminde ehliyet 453 
aa) Sağlıkta vakıf kurma 453 
bb) Ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurma 454 
c) Vakıf kurma işleminin içeriği 454 
d) Vakıf kurma işleminin geri alınması 457 
e) Mirasçıların ve alacaklıların itiraz hakkı 458 
VI. VAKIFTA TÜZEL KİŞİLİK UNSURU 458 
1. Tüzel Kişiliğin Kazanılması 458 
a) Tescil 458 
b) Mahkeme siciline tescilin hukuki sonuçları 461 
aa) Tüzel kişiliğin kazanılması 461 
bb) Vakfın tahsis olunan malları ve hakları kazanması 462 
2. Vakfın Yönetimi ve Örgütü 465 
a) Genel olarak 465 
b) Örgütün tamamlattırılması 467 
c) Yönetimin değiştirilmesi 468 
d) Yönetim organlarının görevleri 470 
e) Vakıf yöneticilerinde aranan nitelikler ve yöneticilerin yönetimden uzaklaştırılmaları 473 
f) Görevden alınmanın sonuçları 475 
3. Vakıf Senedinin Değiştirilmesi 476 
4. Vakıfların Uluslararası Faaliyetleri ve Şube ve Temsilcilik Açmaları 479 
5. Yurt Dışındaki Vakıfların Türkiye’deki Faaliyetleri 479 
6. Vakfın Denetimi 480 
a) Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün denetimi 480 
b) İktisadi işletme ve iştiraklerin denetimi 483 
7. Vakfın Sona Ermesi 484 
a) Vakfın kendiliğinden sona ermesi (vakfın dağılması) 484 
aa) Vakıf senedindeki hüküm dolayısıyla sona erme 485 
bb) Kanun gereğince sona erme 485 
b) Vakfın mahkeme kararı gereği sona ermesi (vakfın dağıtılması) 488 
aa) Amacın kanuna aykırı olması 488 
c) Alacaklıların veya saklı pay sahibi mirasçıların itirazı üzerine sona erme 489 
8. Vakfın Sona Ermesinin Sonuçları 489 
a) Tasfiye 489 
b) Tahsis 489 
c) Sona eren vakfın kaydının silinmesi ve ilân edilmesi 490 
Yararlanılan Eserler 491