İklim Değişikliğinin Yarattığı İnsan Hakları Sorunları

klim değişikliği genel olarak, Sanayi Devrimiyle başlayıp hâlâ devam eden endüstrileşmenin bir sonucu olarak karbondioksit gibi sera gazlarının salımı ve diğer olumsuz sonuçlarla birlikte atmosferde sera etkisi yaratılması ve bunun da iklimi değiştirmesine verilen addır. İklim değişikliği öyle bir kavramdır ki neredeyse hiçbir olumlu sonucu olmamakla beraber sadece insanın değil, doğaya ve çevreye verdiği zararla bütün canlıların yaşamını etkilemektedir. Böyle bir olgunun insan haklarını etkilemeyeceğini söylemek imkansızdır. Ancak mesele hem çok boyutludur ve birbirinden farklı birçok alanın inceleme konusu içine girmektedir hem de hukuk alanlarından özel hukuk ve kamu hukuku alanlarının birlikte incelemesini gerektirecek bir konudur.

Çalışmada iklim değişikliğinin insan hakları alanında yarattığı sonuçlar ve insan haklarının ihlâline yol açan meseleleri ele alınmakla beraber konunun elden geldiğince kapsamlı şekilde tanıtılabilmesi için iklim davaları, iklim değişikliğinden kaynaklı haksız fiil davaları gibi salt kamu hukuku konusu olmayan, özel hukuk alanına ilişkin konulara da girilmiştir. Zira iklim dava yollarında tartışmalı olan meseleler, iklim değişikliğinden kaynaklanan insan hakları ihlâllerine ilişkin yargı yolu için de sorun oluşturan konulardır.

Bununla birlikte kayıp ve zararlar konusu ve dolayısıyla iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden muzdarip ülkelere ve bireylere zararların karşılığı olarak yapılması planlanan veya önerilen tazminatlara ilişkin gelişmeler çalışma kapsamına alınmamıştır. Bütüncül bir bakışla mesele ele alınmaya çalışılmış; ancak çok boyutlu bu sürecin bir kısım konuları çalışma dışında bırakılmış, insan hakları ve adalet meseleleriyle ilgili temel konular üzerinde durulmuştur.