II. İNCELEME PLANI VE YÖNTEMİ
26
BİR KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMASI OLARAK
I. KENTSEL DÖNÜŞÜM KAVRAMI
29
II. KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN AMACI
31
III. KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMASINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR
35
A. Rezerv Yapı Alanı Kavramı
36
B. Riskli Alan Kavramı
38
C. Riskli Yapı Kavramı
39
IV. TÜRKİYE’DE KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMALARI
42
A. Türkiye’de Kentleşmenin Tarihsel Süreci
42
B. Türk Hukuku’nda Kentsel Dönüşüm Mevzuatı
42
3. Kentsel Dönüşüm Uygulamalarının Yasal Gelişimi
46
4. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’a Genel Bakış
53
D. Türkiye’de Gerçekleştirilen Kentsel Dönüşüm Örneklerine Genel Bakış
61
V. 6306 SAYILI AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN KAPSAMINDA RİSKLİ YAPI TESPİTİ
61
A. Riskli Yapı Tespiti
61
2. Riskli Yapı Tespiti Talebinde Bulunabilecekler
66
a. Yapı Maliki veya Kanunî Temsilcisi
66
aa. Tek Kişinin Malik Olması
68
ac. Elbirliği Mülkiyeti
71
ae. Üst Hakkı Sahibinin Durumu
75
b. Lehine Şerh Olan Taraf
76
c. Bakanlık/Başkanlık ve İdare
77
3. Riskli Yapıların Tespitinde Görev Alacak Kurum ve Kuruluşlar
77
4. Riskli Yapı Tespitine Karşı İtiraz Usulü
78
5. Riskli Yapı Tespit Kararına Karşı Dâva Açılması
79
B. Riskli Yapının Tapu Kütüğünün Beyanlar Hanesine İşlenmesi
81
C. Riskli Yapının Yıkım İşlemini Durdurabilecek Durumlar
82
D. Riskli Yapı Üzerinde Aynî Hak Sahibi Olanların ve Riskli Yapıda Bulunan Kiracıların Korunması
85
E. Riskli Yapı Hakkında Karar Alma Usulü
86
2. Karara Dayanak Teşkil Eden Hukukî Düzenlemenin Tespiti
87
a. Toplantı Yapılmasının Gerekli Olup Olmadığı Hususu
88
4. Riskli Yapı Tespiti Üzerine Alınacak Kararlar
90
a. Riskli Yapının Güçlendirilmesi Kararı
90
b. Riskli Yapının Tahliyesi ve Yıkılarak Yeniden Bina Yaptırılması Kararı
91
c. Parsel Üzerinde Münferit veya Birleştirilerek Uygulama Yapılması Kararı
93
F. Yüklenicinin Belirlenmesi
94
VI. KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAMALARINDA YAŞANAN BAZI HUKUKÎ SORUNLAR
94
RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE
YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN
ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ
I. İNŞAAT SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, UNSURLARI, TÜRLERİ VE HUKUKÎ NİTELİĞİ
97
B. İnşaat Sözleşmesinin Tanımı
99
C. İnşaat Sözleşmesinin Unsurları
102
D. İnşaat Sözleşmesinin Türleri
104
2. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi (APKİS)
106
3. Gelir (Hâsılat) Paylaşımlı İnşaat Sözleşmesi (GPİS)
116
4. Diğer İnşaat Sözleşmeleri
119
E. İnşaat Sözleşmesinin Hukukî Niteliği
120
1. İnşaat Sözleşmesinin Sonuca Katılmalı Sözleşme Niteliği
120
2. İnşaat Sözleşmesinin İsimsiz Sözleşme Niteliği
120
3. İnşaat Sözleşmesinin Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Sözleşme Niteliği
126
4. İnşaat Sözleşmesinin İvazlı Sözleşme Niteliği
128
5. İnşaat Sözleşmesinin Anî Edimli Sözleşme–Sürekli Edimli Sözleşme Ayrımındaki Yeri
128
6. İnşaat Sözleşmesinin Rızaî Sözleşme Niteliği
132
7. İnşaat Sözleşmesinin, “Tüketici İşlemi” Kavramı Açısından Değerlendirilmesi
132
II. İNŞAAT SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ VE İÇERİĞİ
135
A. İnşaat Sözleşmesinde Şekil
135
B. İnşaat Sözleşmesinin İçeriği
146
1. İnşaat Sözleşmesinin “Sözleşme Özgürlüğü” Açısından Değerlendirilmesi
146
2. İnşaat Sözleşmesinin Yapılacağına Dair Önsözleşme Düzenlenmesi
152
3. İnşaat Sözleşmesi Hükümlerinin “Genel İşlem Koşulları” Açısından Değerlendirilmesi
155
III. RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN APKİS’İN HAZIRLANMA ESASLARI, YORUMU, TAMAMLANMASI VE UYARLANMASI
157
A. Sözleşmenin Hazırlanma Esasları
157
B. Sözleşmenin Yorumlanması
161
C. Sözleşmenin Tamamlanması
164
D. Sözleşmenin Uyarlanması
165
IV. RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN APKİS’E UYGULANACAK HÜKÜMLER
167
V. RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN APKİS’TE TARAFLAR VE TARAF DEĞİŞİKLİKLERİ
170
A. Sözleşmenin Tarafları
170
1. Yüklenici (Müteahhit)
170
B. Sözleşmede Taraf Değişiklikleri
177
3. Borcun Üstlenilmesi
183
6. Sözleşmeye Katılma
187
VI. TAPUYA ŞERH EDİLEBİLİRLİK
188
VII. RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN APKİS’TE TARAFLARIN BORÇLARI
190
A. Arsa Sahibinin Borçları
191
2. Arsa Sahibinin Arsayı İnşaata Elverişli ve Ayıpsız Olarak Teslim Borcu
193
3. Arsa Sahibinin İnşaatın Yapımı Konusunda Vekâlet Verme Borcu
195
4. Arsa Sahibinin Sözleşmede Belirtilen Arsa Paylarını Devir (Bedel Ödeme) Borcu
199
B. Yüklenicinin Borçları
202
2. İnşaatı Mevzuata ve Sözleşmeye Uygun Olarak Yapma Borcu
203
3. Sadakat ve Özen Borcu
210
4. İnşaatı Teslim Borcu
216
5. Ayıba Karşı Tekeffül Borcu
221
6. Sözleşme ile Kararlaştırılan Diğer Yükümlülükleri İfa Borcu
221
7. TMK m. 2 Uyarınca Yükleniciye Bağlanan Yükümlülükleri İfa Borcu
224
RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE
YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN
ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE
SÖZLEŞMEYE AYKIRILIĞIN HUKUKÎ SONUÇLARI
II. İNŞAAT SÖZLEŞMESİNE AYKIRI İSLER
227
a. Teslim Ânına Göre Ayıp Çeşitleri
228
aa. Teslimden Önceki Ayıp
228
ab. Teslimden Sonraki Ayıp
229
b. Açık Ayıp – Gizli Ayıp
230
c. Önemli (Tam Önemli) Ayıp – Daha Az Önemli Ayıp
233
d. Maddî (Fiilî) Ayıp – Hukukî Ayıp
234
e. Aslî Ayıp–Talî (İkincil) Ayıp
238
3. Yüklenicinin Ayıp Nedeniyle Sorumluluğu
238
2. Eksik İş–Ayıplı İş Ayrımı
241
3. Eksik İfa Hâlinde Uygulanacak Hükümler
247
C. Fazla veya Daha İyi Vasıfta İş
248
2. Yüklenicinin Fazladan Bağımsız Bölüm Yapması
249
3. Yüklenicinin Bağımsız Bölümlerin Alanlarında Büyütme veya Niteliğinde Değişiklik Yapması
250
4. Yüklenicinin Ortak Yerlerde Fazladan ya da Daha İyi Vasıfta İş Yapması
251
5. Yüklenicinin Arsa Sahibine Ait Bağımsız Bölümler İçinde Fazladan veya Sözleşmede Kararlaştırılan Vasıftan Daha İyi Vasıfta İmalât Yapması
252
III. İNŞAAT SÖZLEŞMESİNE AYKIRILIĞIN HUKUKÎ SONUÇLARI
257
A. İnşaat Sözleşmesinden Doğan Borç İlişkisinin İfa Edilmemesi
257
B. İnşaat Sözleşmesinden Doğan Borç İlişkisinin İfa Edilmemesinin Hukukî Sonuçları
257
3. Sözleşmeden Dönme – Sözleşmeyi Fesih
259
C. İnşaat Sözleşmesinden Doğan Borç İlişkisinin İhlâli
260
1. Borcun Hiç İfa Edilmemiş̧ Olması
260
2. Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemiş̧ Olması
261
IV. İNŞAAT SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN SORUMLULUĞUN ŞARTLARI
266
A. Sözleşmenin İhlâli
266
B. Sözleşmenin İhlâli Nedeniyle Zararın Doğmuş Olması
266
a. İfa Edilmeyen Edimin Değeri
268
d. Müspet Zarar–Menfî Zarar
268
da. Müspet (Olumlu) Zarar
270
daa. Fazla Ödenen İş Bedeli ve Avanslar
270
dab. Eksik ve Ayıplı İş Bedeli
271
dac. Gerçekleştirilen İş Bedeli
271
dad. Gecikme Tazminatı
271
db. Menfî (Olumsuz) Zarar
285
C. Sözleşmenin İhlâli ile Zarar Arasında Uygun İlliyet Bağının Bulunması
286
V. TAZMİNATIN HESAPLANMASI
287
VI. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI
288
VII. ARSA SAHİBİNİN TEMERRÜDÜNÜN ŞARTLARI VE HUKUKÎ SONUÇLARI
289
A. Genel Olarak Arsa Sahibinin Temerrüdünün Şartları
289
B. Arsa Sahibinin Temerrüdünün Hukukî Sonuçları
291
VIII. YÜKLENİCİNİN TEMERRÜDÜNÜN ŞARTLARI VE HUKUKÎ SONUÇLARI
294
A. Yüklenicinin Temerrüdünün Şartları
294
B. Yüklenicinin Temerrüdünün Hukukî Sonuçları
302
1. Yüklenicinin Temerrüdünün Genel Sonuçları
302
b. Beklenmedik Halden Sorumluluk
304
2. Karşılıklı Borç Yükleyen Bir Sözleşme Olarak APKİS’te Yüklenicinin Temerrüdünün Hukukî Sonuçları
304
a. Arsa Sahibinin Seçimlik Haklarını Kullanabilmesi İçin Gereken Şartlar
306
aa. Yükleniciye Ek Süre Verilmiş Olması
306
ab. Verilen Ek Süre İçerisinde Yüklenicinin İfayı Gerçekleştirmemiş Olması
306
ac. Arsa Sahibinin Seçimlik Haklarını Derhâl Kullanmış Olması
306
b. Arsa Sahibinin Seçimlik Hakları
307
ba. Arsa Sahibinin Aynen İfa ile Birlikte Gecikme Tazminatı Talep Hakkı
307
bb. Arsa Sahibinin İfadan Vazgeçerek Müspet Zararın Tazminini Talep Hakkı
309
bc. Arsa Sahibinin Sözleşmeden Dönerek Menfî Zararın Tazminini Talep Hakkı
310
IX. SÖZLEŞME ÖNCESİ GÖRÜŞMELERDEN DOĞAN SORUMLULUK (CULPA IN CONTRAHENDO)
313
RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE
YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN
ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNİN SONA ERMESİ
I. SÖZLEŞMENİN ANLAŞMA İLE SONA ERMESİ
315
II. SÖZLEŞMENİN İFA SEBEBİYLE SONA ERMESİ
316
III. SÖZLEŞMENİN GECİKTİRİCİ VEYA BOZUCU KOŞUL SEBEBİYLE SONA ERMESİ
317
IV. SÖZLEŞMENİN İFANIN İMKÂNSIZ HÂLE GELMESİ SEBEBİYLE SONA ERMESİ
319
B. İnşaatın Teslimden Önce Yok Olması
322
C. Taraflardan Kaynaklanan Sebeplerle İfanın İmkânsız Hâle Gelmesi
323
D. Taraflardan Kaynaklanmayan Sebeplerle İfanın İmkânsız Hâle Gelmesi
327
V. SÖZLEŞMENİN İRADE İLE BEYAN ARASINDAKİ UYGUNSUZLUK HALLERİ SEBEBİYLE SONA ERMESİ
328
VI. SÖZLEŞMENİN FESİH SEBEBİYLE SONA ERMESİ
331
B. Dürüstlük Kuralının Gerektirdiği Hâller
334
C. Bedelin Aşılması Hâli
335
D. Tazminat Karşılığı Fesih
336
E. 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Feshedilmiş Sayılma
338
VII. SÖZLEŞMENİN DÖNME SEBEBİYLE SONA ERMESİ
339
B. Yüklenicinin İşi Kararlaştırılan Zamanda Bitiremeyeceğinin Açıkça Anlaşılması Hâli
342
C. Ayıp Nedeniyle Yüklenicinin Sorumlu Olması Hâli
344
D. Öngörülemeyen ve Önlenemeyen Hâller
345
E. Başlangıçta Belirlenen Bedelin Aşırı Ölçüde Aşılacağının Anlaşılması Hâli
346
F. Dönme Cezasını Ödemek Suretiyle Sözleşmeden Dönme Hâli
347
G. Sözleşmeden Dönmeyi Talep Etmiş Sayılma
348
VIII. RİSKLİ YAPININ YIKIMINI VE YERİNE YENİ BİR YAPININ İNŞASINI KONU ALAN APKİS’TEN DOĞAN UYUŞMAZLIKLARDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEMELER İLE ALTERNATİF ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ
349
A. Riskli Yapının Yıkımını ve Yerine Yeni Bir Yapının İnşasını Konu Alan APKİS’ten Doğan Uyuşmazlıklarda Görevli Mahkemeler
349
1. Genel Görevli Mahkeme
349
2. Ticaret Mahkemeleri
350
3. Tüketici Mahkemeleri
352
B. Riskli Yapının Yıkımını ve Yerine Yeni Bir Yapının İnşasını Konu Alan APKİS’ten Doğan Uyuşmazlıklarda Yetkili Mahkemeler
357
C. Riskli Yapının Yıkımını ve Yerine Yeni Bir Yapının İnşasını Konu Alan APKİS’ten Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim
359
D. Riskli Yapının Yıkımını ve Yerine Yeni Bir Yapının İnşasını Konu Alan APKİS’ten Doğan Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk ve Uzlaştırma
361
1. Riskli Yapının Yıkımını ve Yerine Yeni Bir Yapının İnşasını Konu Alan APKİS’ten Doğan Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk
361
2. Riskli Yapının Yıkımını ve Yerine Yeni Bir Yapının İnşasını Konu Alan APKİS’ten Doğan Uyuşmazlıklarda Uzlaştırma
361