Uluslararası Hava Taşımalarında Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuşun İptali ve Gecikmesi Durumlarında Yolcuya Tanınan Haklar Dr. Öğr. Üyesi F. Itır Bingöl  - Kitap

Uluslararası Hava Taşımalarında Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuşun İptali ve Gecikmesi Durumlarında Yolcuya Tanınan Haklar

1. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
341
Barkod:
9786050526653
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
850,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu eser, uluslararası hava taşımacılığında yolcuların karşılaşabileceği en temel sorunlar olan uçağa kabul edilmeme, uçuşun iptali ve gecikmesi durumlarında sahip oldukları hakları kapsamlı ve güncel bir şekilde ele almaktadır. Kitap, hem Türk hukukunu hem de Avrupa Birliği hukukunu karşılaştırmalı olarak inceleyerek, yolcu haklarının uluslararası düzeyde nasıl korunduğunu ve uygulamada ne gibi farklılıklar bulunduğunu detaylı biçimde ortaya koymaktadır.
Kitap bu alandaki klasik düzenlemelerin (Varşova ve Montreal Konvansiyonları) yolcu haklarını sınırlı ölçüde koruduğuna dikkat çekmekte; özellikle Avrupa Birliği'nin 261/2004 sayılı Tüzüğü ve Türkiye'deki SHY-Yolcu Yönetmeliği ile getirilen yeni ve geniş kapsamlı koruma mekanizmalarını öne çıkarmaktadır. Kitap, 2026 yılında AB Tüzüğü'nde yapılan son değişiklikler ve 2024'te SHY-Yolcu Yönetmeliği'ne eklenen uzun süreli gecikmelerde tazminat hakkı gibi en güncel gelişmeleri de içermektedir. Ayrıca, yolcuların haklarını bilmemesinin uygulamada yarattığı sorunlara ve bu hakların etkin şekilde kullanılabilmesi için yapılması gerekenlere de değinilmektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Mevzuat ve Sözleşmeler
.
Yolcuya Tanınan Haklar
.
Uyuşmazlıkların Çözümü
Kitabın İçindekileri
ÖNSÖZ 
KISALTMALAR CETVELİ 
GİRİŞ 
BİRİNCİ BÖLÜM 
TÜRK HUKUKU VE AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA KONUYLA İLGİLİ MEVZUAT 
I. Genel Olarak 
II. Havayoluyla Uluslararası Yolcu Taşıma Sözleşmesi 
A. Genel Olarak 
B. Sözleşmenin Niteliği 
C. Sözleşmenin Tarafları 
1. Taşıyıcı 
a. Genel Olarak 
b. Taşıma Sözleşmesinin Temsilci Vasıtasıyla Yapılması 
c. Taşıyıcı Türleri 
aa. Taşıma İşini Taahhüt Eden Kişi Olarak Taşıyıcı (Akdi Taşıyıcı) 
bb. Fiili Taşıyıcı 
cc. Müteakip (Zincirleme) Taşıyıcı 
aaa. Birbirini Takip Eden Taşımalar 
bbb. Taşımanın Tek Bir İş Niteliğinde Olması 
ccc. Sözleşmede Müteakip Taşıma Yapılacağının Kararlaştırılmış Olması 
dd. Çarter Sözleşmesinde Taşıyıcı 
ee. Kod Paylaşımı Sözleşmesinde Taşıyıcı 
2. Yolcu 
III. Türk Hukukundaki Mevzuat ve Uygulama Alanı 
A. Türk Hukukundaki Mevzuat 
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları 
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği 
3. Türk Sivil Havacılık Kanunu ve Genel Hükümlerin Uygulanması 
B. Türk Hukukundaki Mevzuatın Uygulama Alanı 
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nın Uygulama Alanı 
a. Yer Bakımından 
b. Kişi Bakımından 
c. Araç Bakımından 
d. Konu Bakımından 
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nin Uygulama Alanı 
a. Yer Bakımından 
b. Kişi Bakımından 
c. Araç Bakımından 
d. Konu Bakımından 
e. Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği ile Birlikte Uygulanması 
3. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’ndaki Boşluğun TSHK’na ve Genel Hükümlere Dayanılarak Doldurulması 
a. Lex Fori 
b. Sözleşmeyle Belirlenen Hukuk 
c. Kanunlar İhtilafı Kurallarıyla Belirlenen Hukuk 
IV. AB’nin 261/2004 Sayılı Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuşun İptali ve Uzun Süreli Gecikmesine Dair Tüzüğü ve Uygulama Alanı 
A. Genel Olarak Tüzüğün Hazırlanma Gerekçesi ve Montreal Konvansiyonu Karşısında Uygulanışı 
B. Tüzüğün Uygulama Alanı 
1. Yer Bakımından 
2. Kişi Bakımından 
a. Yolcu Kavramı 
b. Yolcu ile Birlikte Kabinde Seyahat Eden Hayvanların Durumu 
c. Ücretsiz Yolcu Kavramı 
aa. Bilet Kavramı 
bb. Rezervasyon Kavramı 
d. Güvenlik Sebebiyle veya Geçerli Seyahat Belgesi Olmadığı İçin Uçuşuna İzin Verilmeyenler 
3. Araç ve Taşıyıcı Bakımından 
4. Konu Bakımından 
5. Paket Tur Direktifi ile Birlikte Uygulanması 
İKİNCİ BÖLÜM 
TÜRK VE AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA UÇAĞA KABUL EDİLMEME, UÇUŞUN İPTALİ VE GECİKMESİ DURUMLARINDA YOLCUYA TANINAN HAKLAR 
I. Bilgi Alma Hakkı 
A. Genel Olarak 
B. Bilgi Alma Hakkının Kullanımı 
II. SHY–Yolcu Yönetmeliğinde ve AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde Uçağa Kabul Edilmeme ve İptal Durumlarında Yolcuya Tanınan Haklar 
A. Uçağa Kabul Edilmeme 
1. Kavram 
2. Uçağa Kabul Edilmeme Durumları 
a. Kapasite Fazlası Rezervasyon 
b. Başka Bir Uçuşa Aktarılma 
3. Koşulları 
a. Yolcunun Gerekli Koşullara Sahip Olması 
aa. Onaylanmış Rezervasyon 
bb. Check–in Süresi İçinde Başvuru 
b. Haklı Sebep Olmamasına Rağmen Uçağa Kabul Edilmeme 
4. Uçağa Kabul Edilmeme Durumunda Yolcuya Tanınan Haklar 
a. Gönüllü Olarak Uçuştan Vazgeçen Yolculara Tanınan Haklar 
aa. Yolcuyla Taşıyıcının Mutabık Kaldığı Menfaatler 
bb. Seçimlik Haklar: Geri Ödeme ve Güzergâh Değişikliği 
aaa. Genel Olarak 
bbb. Bilet Bedelinin İadesi 
ccc. Güzergâh Değişikliği 
b. Gönüllü Olarak Vazgeçmeyen Yolculara Tanınan Haklar 
aa. Geri Ödeme ve Güzergâh Değişikliği 
bb. Tazminat Hakkı 
aaa. Tazminatın Miktarı 
bbb. Tazminattan İndirim 
ccc. Genel Hükümlere Dayanarak Maddi Tazminat Talebi 
ddd. Genel Hükümlere Dayanarak Manevi Tazminat Talebi 
cc. Hizmet Hakkı 
aaa. Yeme–İçme ve Konaklama Hizmeti 
bbb. Hizmet Hakkının Haklı Gerekçeyle Karşılanmaması 
B. Uçuşun İptali 
1. Kavram 
a. Kalkış Saatinin Değişmesi 
b. Kalkış Havaalanına Geri Dönüş 
c. Planlanmayan Duraklama 
d. Varış Noktası Olarak Başka Havaalanına İniş 
2. Koşulları 
3. Uçuşun İptalinde Yolcuya Tanınan Haklar 
a. Geri Ödeme ve Güzergâh Değişikliği 
aa. Geri Ödeme 
aaa. Geri Ödenecek Bilet Bedelinin Tespiti 
bbb. Bilet Bedelinin İade Şekli 
bb. Güzergâh Değişikliği 
b. Hizmet Hakkı 
c. Tazminat Hakkı 
aa. Tazminat Hakkının Doğması İçin Şartlar 
aaa. Bilgilendirme 
i. Bilgilendirmeyi Yapacak Kişi 
ii. Bildirimin Şekli 
bbb. Yeni Güzergâh Belirlenmemesi 
bb. Tazminatın Miktarı 
cc. Genel Hükümlere Dayanarak Maddi Tazminat Talebi 
dd. Genel Hükümlere Dayanarak Manevi Tazminat Talebi 
III. Uçuşun Gecikmesi 
A. Kavram 
1. Kalkıştaki Gecikme 
2. Varış Zamanında Gecikme 
a. Varış Zamanı Kavramı 
b. Farklı Havaalanına Varışta Varma Anının Tespiti 
B. Koşulları 
C. Montreal Konvansiyonu’nda Gecikmeye İlişkin Düzenleme 
1. Genel Olarak 
2. Montreal Konvansiyonu ve AB Tüzüğü’nün Birlikte Uygulanması 
a. Tazmin Edilen Zarar Türünün Farklı Olması 
b. Karara Yönelik Eleştiriler 
3. Konvansiyonlara Göre Karşılanamayan Zararların Ulusal Hukuka Göre Karşılanıp Karşılanamayacağı 
a. Maddi Zarar 
aa. Münhasır Uygulama 
bb. Ulusal Hukuka Dayanarak Tazminat Talebi 
b. Manevi Zarar 
4. ABD Mahkemelerinin Yaklaşımı 
D. ABAD’ın Uçuşun Gecikmesi ile İlgili Sturgeon Kararı ve Diğer Kararlar 
1. Sturgeon Kararı 
2. Karara Yönelik Eleştiriler 
a. Yasa Koyucu Gibi Davranılması 
b. Önceki Kararlarla ve Montreal Konvansiyonu ile Uyum Sorunu 
c. Kriterlerin Belirsizliği 
aa. Başlangıçtaki Planlama 
bb. Uçuşun Yapılamaması 
d. Teknik Arızanın Olağanüstü Hal Sayılıp Sayılamayacağı 
aa. Olağanüstü Hal Kavramı ve Wallentin–Hermann Kararı 
bb. Teknik Arızaya İlişkin Soru 
cc. Wallentin–Hermann Kararının Eleştirisi 
3. Nelson & Others Kararı 
4. Ara Değerlendirme 
E. Uçuşun Gecikmesi Durumunda Yolcuya Tanınan Haklar 
1. Hizmet Hakkı 
2. Geri Ödeme Hakkı 
3. Kabin İçi Bekleme Nedeniyle Uçaktan İnme Hakkı 
4. Tazminat Hakkı 
a. Genel Olarak 
b. Genel Hükümlere Dayanarak Maddi ve Manevi Tazminat Talebi 
IV. Uçağa Kabul Edilmeme, Uçuşun İptali ve Gecikmesi Durumlarında Bağlantılı Uçuşlarla İlgili Sorun 
A. Uçağa Kabul Edilmeme Nedeniyle Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması 
B. Uçuşun İptali Nedeniyle Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması 
C. Uçuşun Gecikmesi Nedeniyle Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması 
1. Genel Olarak 
2. Farklı Havayolu Şirketleri Tarafından Gerçekleştirilen Bağlantılı Uçuş 
3. Sonraki Ayağın AB Üyesi Olmayan Devlette Gerçekleşmesi 
D. Bağlantılı Uçuşun Kaçırılması Nedeniyle Tazminat Talebi 
E. 2026 Revizyonu ile Getirilen Bağlantılı Uçuş Düzenlemesi 
V. 2026 Yılında Yapılan Revizyonla 261/2004 Sayılı Tüzüğün Ekinde Sayılan Olağanüstü Haller 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
YOLCUNUN UYUŞMAZLIKLARININ ÇÖZÜMÜ İÇİN BAŞVURABİLECEĞİ YOLLAR 
I. Ulusal İcra Organları 
A. Ulusal İcra Organlarının Yapısı ve İşleyişi 
B. Taşıyıcıyı Tazminat Ödemeye Zorlama 
C. Ulusal İcra Organlarının İşleyişi ile İlgili Eleştiriler 
II. Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarına Başvurulması 
A. Genel Olarak 
B. Havayolu ile Taşımada Yolcu Hakları Konusunda Uzmanlaşmış Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları Merkezlerine Duyulan İhtiyaç 
III. Yargı Yoluna Başvurulması 
A. Taraf Sıfatı 
1. Davacı 
a. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda 
b. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde 
c. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde ve Tazminat Takip Talep Şirketleri 
2. Davalı 
a. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda 
aa. Taşıyıcı 
aaa. Akdi Taşıyıcı–Fiili Taşıyıcı 
bbb. Müteakip Taşıyıcı 
bb. Taşıyıcının Yardımcılarının Davalı Sıfatı 
cc. Üçüncü Kişilere Dava Açılması 
dd. Taşıyıcının Kanuni Haleflerinin Davalı Sıfatı 
b. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde 
c. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde 
d. Taşıyıcının Paket Tur Operatörü ile Birlikte Sorumlu Tutulması 
B. Yetkili Mahkeme 
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda 
a. Taşıyıcının Yerleşim Yeri 
b. Esas İş Merkezi 
c. Sözleşmenin Yapıldığı İşyeri 
d. Varış Yeri Mahkemesi 
e. Yolcunun Yerleşim Yeri Mahkemesi 
f. Yetki Sözleşmesi 
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde 
3. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde 
a. Kalkış ve Varış Yerleri 
b. Şubenin Bulunduğu Yer 
c. Bağlantılı Uçuşlarda Yetkili Mahkemenin Tespiti 
aa. İlk Ayakta Yaşanan Sorun İçin Varış Yerinde Dava 
bb. Son Ayakta Yaşanan Sorun İçin İlk Ayağın Kalkış Yerinde Dava 
d. Yetki Sözleşmesi 
C. Görevli Mahkeme 
D. İspat Külfeti 
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda 
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde 
3. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde 
E. Dava Açma Süresi 
1. Varşova/La Haye ve Montreal Konvansiyonları’nda 
2. SHY–Yolcu Yönetmeliği’nde 
3. AB’nin 261/2004 Sayılı Tüzüğü’nde 
SONUÇ 
KAYNAKÇA