İlaç Hukuku Prof. Dr. Hakan Hakeri  - Kitap
4. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
522
Barkod:
9786253777739
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
990,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
İlaç hukuku alanında ülkemizde ilk olan bu kitabın amacı bu sahada çalışanlara temel bilgi sunmaktır. İlaç hukukunun özellikle patent ve geri ödemelerle ilgili kısımları henüz ele alınmamıştır.
Bu alandaki mevzuat inanılmaz hızlı değişmektedir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu neredeyse her ay bir yönetmelik çıkarmakta veya güncellemektedir. Öte yandan bu alandaki yayınların da arttığını görüyoruz. Yeni yayınlarla birlikte, karşılaştırmalı hukuktaki son gelişmeleri de geçtiğimiz yaz aylarında Alexander von Humboldt Vakfı'nın bursuyla bulunduğum Köln Üniversitesi'nde kitaba işledim.
Bunların dışında 7557 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler de ele alınmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İlaç Hukukuna Giriş
.
İlacın Üretiminden Kullanımına Kadar Geçen Süreçte Yer Alan Kişi ve Kurumların Yasal Sorumluluğu
.
SGK–Eczane İlaç Temin Sözleşmesinden Kaynaklanan Hukuki Sorunlar
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
4. BASKIYA ÖNSÖZ 
7
3. BASKIYA ÖNSÖZ 
9
2. BASKIYA ÖNSÖZ 
11
1. BASKIYA ÖNSÖZ 
13
İÇİNDEKİLER 
15
KISALTMALAR 
23
BİRİNCİ BÖLÜM
İLAÇ HUKUKUNA GİRİŞ
§1. KAVRAMLAR 
26
I. İLAÇ HUKUKU KAVRAMI 
26
II. İLAÇ KAVRAMI VE İLAÇ TÜRLERİ 
27
A. İLAÇ KAVRAMI 
27
B. TANIM 
29
1. Mevzuatta Yapılan Tanımlar 
30
2. Öğretide Yapılan Tanımlar 
30
3. Karşılaştırmalı Hukukta Yapılan Tanımlar 
33
4. Görüşüm 
35
C. İLAÇ TÜRLERİ 
50
1. Orijinal (Referans Tıbbi Ürün) – Jenerik İlaç (Eşdeğer Tıbbi
Ürün) 
51
2. Reçeteli – Reçetesiz İlaç 
54
3. Hazır İlaç/Majistral İlaç/Ofisinal İlaç 
57
4. Endikasyon Dışı Kullanılan İlaç 
58
a. Genel Olarak 
58
b. Sağlık Bakanlığı Uygulaması 
61
c. Endikasyon Dışı İlaçla İlgili Dava Süreçleri 
63
5. Yetim (Nadir)İlaç 
69
III. DİĞER KAVRAMLAR 
70
A. ETKİ VE YAN ETKİ 
70
B. KARŞILIKLI ETKİ 
71
C. ZARARLI ETKİ 
71
D. İLACA İNSANİ AMAÇLI ERKEN ERİŞİM (compassionate use) 
72
E. FARMAKOVİJİLANS 
76
F. ECZANE 
77
G. ECZACI 
77
1. Genel Olarak 
77
2. Eczaneyi Bizzat Yönetme Yükümlülüğü 
82
3. Eczacıların Kimlik Tespiti Yükümlülüğü 
83
H. ECZA TİCARETHANESİ 
84
§2. İLAÇ HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
85
I. ULUSLARARASI ALANDAKİ KAYNAKLAR 
85
II. TÜRK HUKUKU’NDAKİ KAYNAKLAR 
87
§3. TÜRKİYE’DE VE AVRUPA’DA İLAÇ OTORİTELERİ 
90
I. TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 
90
II. AVRUPA İLAÇ AJANSI 
94
§4. BİR İLACIN GELİŞTİRİLMESİNDEN RUHSAT ALMASINA KADAR GEÇEN
SÜREÇ VE HUKUKSAL DEĞERLENDİRMESİ 
96
I. RUHSATA TABİ İLAÇLAR 
97
A. GENEL OLARAK 
97
B. İLACIN GELİŞTİRİLMESİ AŞAMALARI 
99
1. Klinik Öncesi Araştırmalar 
100
2. Klinik Araştırmalar 
102
a. Genel Olarak 
103
b. Türk Hukukunda Mevzuatın Tarihsel Gelişimi 
103
c. Klinik İlaç Araştırmalarına İlişkin Etik Kurallar 
107
d. Klinik Araştırmalarda Sorumlu Hekimin Nitelikleri 
113
e. Klinik Araştırma Dönemleri (Faz Çalışmaları) 
113
aa. Faz I Çalışmaları 
114
bb. Faz II Çalışmaları 
116
cc. Faz III Çalışmaları 
117
3. Ruhsat 
118
a. Karşılaştırmalı Hukuk 
118
aa. Amerika Birleşik Devletleri 
118
bb. Avrupa Birliği 
119
cc. Almanya 
121
dd. İngiltere 
121
ee. İsviçre 
121
ff. Japonya 
122
gg. Kanada 
122
b. Türkiye’de İlaçların Ruhsatlandırılması 
122
aa. Genel Olarak 
122
bb. Ruhsatın Hukuki Niteliği 
125
cc. Ruhsat Süreci 
126
(1) Genel Olarak 
126
(2) Ruhsat Başvurusunun Değerlendirilmesi Süreci 
129
(a) Ön İnceleme 
129
(b) Başvurunun İadesi 
129
(c) Ruhsatlandırma Kriterleri 
130
(d) Ruhsat Talebinin Reddi 
131
(e) İtiraz 
132
(f) Ruhsatın Verilmesi 
133
(g) Ruhsatın Süresi 
134
dd. Ruhsatın Askıya Alınması 
135
ee. Ruhsatın İptali 
139
ff. Ruhsata İlişkin Değişiklikler 
140
gg. İstisnai Durumlar 
141
(1) Bilgilendirilmiş Muvafakatlı Başvuru /
Yerleşmiş Tıbbi Kullanım Başvurusu/ Alerjen
Ürün Başvurusu / Eşdeğer Tıbbi Ürün
Başvurusu / Hibrit Başvuru/ Biyobenzer Tıbbi
Ürün Başvurusu / Sabit Kombinasyon
Başvurusu 
142
(2) İstisnai Ruhsatlandırma Başvurusu 
143
(3) Biyosidal Ürünlerde Acil Ruhsatlandırma 
144
(4) Koşullu Ruhsatlandırma (Acil Kullanım Onayı) 
144
(a) Genel Olarak 
144
(b) Özel durumun tespiti 
150
(c) Koşullu ruhsatlandırma (acil kullanım
onayı) başvurusu 
150
(d) Kılavuz Hükümleri 
152
(5) Yetim (Öksüz–Nadir) İlaçlar 
155
(6) Jenerik (Eşdeğer) İlaçlar 
156
(7) Homeopatik Tıbbi Ürünler 
161
(8) Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler 
161
(9) İleri Tedavi Tıbbi Ürünler 
162
4. Faz IV Çalışmaları (Düşük Riskli Bilimsel Çalışma) 
164
II. RUHSATA TABİ OLMAYAN İLAÇLAR 
166
§5. İLACIN ADI VE ETİKETİ 
169
I. İLACIN ADI 
169
II. İLAÇ ETİKETİ 
170
A. GENEL OLARAK 
170
B. DIŞ AMBALAJDA YER ALMASI GEREKEN BİLGİLER 
171
C. İÇ AMBALAJDA YER ALMASI GEREKEN BİLGİLER 
173
D. KULLANMA TALİMATINDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİLER 
173
E. AMBALAJLARA İLİŞKİN DİĞER ŞARTLAR 
177
§6. İLACIN DENETİMİ VE PİYASADAN ÇEKİLMESİ 
178
I. İLACIN DENETİMİ 
178
A. GENEL OLARAK 
178
B. ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE TEKNİK DÜZENLEMELER KANUNU
HÜKÜMLERİ GEREĞİNCE ÜRÜNLERİN DENETİMİ 
182
II. İLAÇLARIN GERİ ÇEKİLMESİ VE TOPLATILMASI 
186
§7. REKLAM YASAĞI 
193
İKİNCİ BÖLÜM
İLACIN ÜRETİMİNDEN KULLANIMINA KADAR GEÇEN SÜREÇTE YER ALAN KİŞİ VE KURUMLARIN YASAL SORUMLULUĞU
§1. GENEL OLARAK 
213
§2. İLAÇ ÜRETİCİSİNİN, HEKİMİN, ECZACININ, KLİNİK ARAŞTIRMACININ,
KLİNİK ARAŞTIRMA ETİK KURULLARININ VE ÜYELERİNİN,
HASTANELERİN VE SAĞLIK BAKANLIĞININ TAZMİNAT VE CEZA
SORUMLULUĞU 
214
I. İLAÇ ÜRETİCİLERİNİN SORUMLULUĞU 
214
A. İLAÇ ÜRETİCİSİ KAVRAMI 
215
B. GENEL OLARAK İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞU 
221
C. TAZMİNAT SORUMLULUĞU 
225
1. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
225
a. Genel Olarak 
225
b. Alman Hukukunda Tehlike Sorumluluğu 
233
c. Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’na Göre
İlaç Üreticisinin Sorumluluğu 
236
2. Sorumluluğun Şartları 
239
a. Hatalı veya Tehlikeli Ürün 
240
aa. Tasarım (Geliştirme) Hatası 
243
bb. Üretim Hatası 
246
cc. Test Hatası 
248
dd. Bilgilendirme Hatası 
248
(1) Genel Olarak 
248
(2) Hekim ve Eczacının İlaç Üreticisi Tarafından
Bilgilendirilmesi Yükümlülüğü 
256
(3) Hile veya Yalan Beyan 
261
(4) Tıbbi Mümessillerin Fonksiyonları Nedeniyle
Sorumluluk 
261
ee. Etki Hatası 
262
ff. Gözetim ve Uyarı Hatası 
264
gg. Depolama ve Nakil Hatası 
268
hh. Organizasyon Hatası 
269
b. İlacın Kullanılmasından Zarar Doğmuş Olması 
269
aa. İlacın Kullanılması 
269
bb. Zarar 
272
c. Nedensellik Bağı 
276
aa. Genel Olarak 
276
bb. Müterafık (Müşterek) Kusur 
281
cc. Birden Fazla İlaç Üreticisinin Sorumluluğu 
283
d. Hukuka Uygunluk Sebepleri 
284
e. İspat Yükü 
284
aa. Genel Olarak 
284
bb. İspat Kolaylıkları 
285
f. Zamanaşımı 
288
D. KOŞULLU RUHSATLANDIRMA (ACİL KULLANIM ONAYI)
DURUMUNDA İLAÇTAN KAYNAKLANAN ZARARLAR NEDENİYLE
İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞU 
290
E. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ KULLANIMI NEDENİYLE İLAÇ
ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞU 
293
F. İLAÇ ÜRETİCİSİNİN SORUMLULUĞUNU KALDIRAN DURUMLAR 
295
G. CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU 
297
1. Genel Olarak 
297
2. Kasten Öldürme veya Yaralama 
300
3. Taksirle Öldürme ve Yaralama 
301
4. Zehirli Madde Katma 
302
5. Bozulmuş veya Değiştirilmiş Gıda veya İlaçların Ticareti 
303
6. Kişilerin Hayatını ve Sağlığını Tehlikeye Sokacak Biçimde İlaç
Yapma veya Satma 
307
7. Ruhsatsız İlaç Üretmek veya Ruhsatsız İlaç Satmak veya
Sattırmak 
315
8. Sahte İlaç İmal Etmek veya Satmak ya da Sattırmak 
318
9. Kabahatler 
318
II. HEKİMİN İLAÇLA TEDAVİ NEDENİYLE SORUMLULUĞU 
321
A. TAZMİNAT SORUMLULUĞU 
321
1. Genel Olarak 
321
2. İlaç Tedavisinde Hatalı Tıbbi Uygulamanın Görüldüğü Aşamalar 
323
a. Birinci Aşamadaki Uygulama Hataları 
324
aa. Öykü Hatası 
324
bb. Teşhis Hatası 
325
cc. İlaç Etkileşimine İlişkin Hatalar 
326
dd. Yanlış İlaç Yazılması 
327
ee. İlaç Yazımı Sırasındaki Şekli Hatalar 
329
ff. İlaç Yazılmaması 
330
gg. Aydınlatma Hataları 
331
(1) Genel Olarak 
331
(2) Güven Prensibi 
337
(3) Kullanma Talimatının Aydınlatma
Yükümlülüğüne Etkisi 
338
hh. İlacın Hatalı Yazılması 
341
b. İkinci Aşamadaki Uygulama Hataları 
342
c. Üçüncü Aşamadaki Uygulama Hataları 
343
3. Hekim–Eczacı İlişkisinin Sorumluluğa Etkisi 
344
4. Tazminatın Kapsamı 
345
5. Hekimin İlaç Uygulaması Nedeniyle Ödediği Tazminat
Bakımından İlaç Firmasına Rücu Hakkı 
345
B. CEZA SORUMLULUĞU 
346
1. İnsan Üzerinde Deney ve Deneme Suçu 
347
a. Genel Olarak 
347
b. İnsan Üzerinde Deney Suçu 
349
c. İnsan Üzerinde Deneme Suçu 
353
d. İnsan Üzerinde Bilimsel Araştırmalara İlişkin İdari
Yaptırımlar 
357
2. Dolandırıcılık 
358
3. Belgede Sahtecilik 
359
4. Rüşvet 
369
C. ENDİKASYON DIŞI İLAÇ REÇETE EDİLMESİ NEDENİYLE HEKİMİN
SORUMLULUĞU 
370
III. ECZACININ SORUMLULUĞU 
371
A. GENEL OLARAK 
371
B. ECZACININ ÜRETİCİ OLARAK SORUMLULUĞU 
377
C. HAZIR İLAÇ VERİLMESİNDEN KAYNAKLANAN SORUMLULUK 
380
1. Genel Olarak 
380
2. Jenerik İlaç Verilmesinden Kaynaklanan Sorumluluk 
385
D. BİLGİLENDİRME SORUMLULUĞU 
387
1. Genel Olarak 
387
2. Bilgilendirmenin Şekli ve İspatı 
400
E. DANIŞMA SORUMLULUĞU 
401
F. MUHAFAZA SORUMLULUĞU 
403
G. YARDIMCI KİŞİLERİN FİİLLERİNDEN SORUMLULUK 
403
H. ECZACININ RÜCU HAKKI 
408
I. GÖREVLİ MAHKEME 
408
İ. CEZA SORUMLULUĞU 
408
1. Kamu Görevlisi Sağlık Çalışanları Bakımından Soruşturma İzni
Süreci 
408
a. Genel Olarak 
408
b. 7406 Sayılı Kanun’la Gerçekleştirilen Değişiklikler 
410
c. 4483 Sayılı Kanuna Tabi Kamu Görevlileri Açısından 
415
2. Eczacıların İşleyebileceği Suçlar 
416
a. Genel Olarak 
416
b. Eşdeğer İlaç Verilmesinden Kaynaklanan Ceza Sorumluluğu 
426
c. Dolandırıcılık Suçu 
427
d. Belgede Sahtecilik Suçu 
438
e. Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi 
444
f. İzinsiz Eczane Açma Suçu 
457
3. Eczacıların İşleyebileceği Kabahatler 
459
a. Genel Olarak 
459
b. Toptan İlaç Satışı Yapmak 
460
c. Reçete Gönderilmesi için Anlaşma Yapmak, Reçete
Toplamak veya Yönlendirmek 
461
d. Bozuk veya Tarihi Geçmiş İlaç Bulundurmak 
462
e. İzinsiz Eczane Açmak 
462
f. İlaç Niteliğinde Olmayan Bozuk Madde Bulundurmak 
463
g. Zehirli veya Kimyevi Maddelerin İzinsiz Satılması 
463
h. Kanundaki Yasak veya Gerekliliklerin İhlali Kabahati 
465
ı. Zehirli ve Müessir Maddeler ile İlaçların Toptan Satışının
Yapılması/ İlaç Takip Sistemine Bildirim Yapılmaması 
466
i. Eczanenin Mazeretsiz Kapatılması veya Eksikliklerin
Gderilmemesi 
467
j. Reçeteye Tabi İlaçların Reçetesiz Verilmesi 
467
J. DİSİPLİN SORUMLULUĞU 
472
IV. KLİNİK ARAŞTIRMACININ SORUMLULUĞU 
474
A. TAZMİNATSORUMLULUĞU 
475
B. CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU 
476
V. KLİNİK ARAŞTIRMA ETİK KURULLARININ VE ÜYELERİNİN
SORUMLULUĞU 
477
A. TAZMİNAT SORUMLULUĞU 
477
B. CEZA SORUMLULUĞU 
478
VI. HASTANELERİN SORUMLULUĞU 
478
VII. SAĞLIK BAKANLIĞININ SORUMLULUĞU 
480
VIII. KOŞULLU RUHSAT (ACİL KULLANIM ONAYI) NEDENİYLE SORUMLULUK 
486
IX. HALKA İLAÇ DAĞITILMASINDAN KAYNAKLANAN SORUMLULUK 
488
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SGK–ECZANE İLAÇ TEMİN SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN HUKUKİ SORUNLAR
§1. GENEL OLARAK 
489
§2. CEZAİ ŞART UYGULANACAK FİİLLER, FESİH NEDENİ FİİLLER VE
SÖZLEŞME YAPILMAYACAK SÜRELER 
489
§3. SÖZLEŞMENİN FESHİNE KARŞI HUKUKİ YOLLAR 
490
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KANSER İLAÇLARININ GERİ ÖDENMESİ SORUNU
§1. GENEL OLARAK 
497
§2. DAVA SÜRECİ 
498
§3. TEDBİR TALEBİ 
500
YARARLANILAN KAYNAKLAR 
503
KAVRAM İNDEKSİ 
519