Hukukun Laikleşme Serüveni Cengiz Otacı  - Kitap

Hukukun Laikleşme Serüveni

2. Baskı, 
Ocak 2012
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa:
503
Barkod:
9789750217111
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Baskısı tükenmiştir.
Kitabın Açıklaması
Hukuk, Aydınlanma felsefesine kadar hemen her coğrafyada din ve gelenekle ilişkisini belirli bir seviyede muhafaza etmiştir. İnsanın din ve gelenek karşısında kendini konumlandırması, hukukun da din ve gelenek ile ilişki seviyesini belirleyen başat faktör olmuştur. Aydınlanmanın en belirgin özelliği, insanın din ve gelenekle tanımlanan konumunu sorgulaması, din ve geleneğin dışında kendine yeni bir alan açma çabasıdır. Bu çabanın sonucunda hukuk; felsefe, ekonomi, siyaset hatta teolojinin de yardımı ile din ve geleneğin belirleyici olma tekelini kırmış, kaynakları ve sonuçları ile insanın etkilenen değil etkileyen, tanımlanan değil tanımlayan varlık olduğunu ilan etmiştir.
Kitapta, hukuki bağlamda lâikleşmenin Antik Yunandan başlayarak Batı modernitesindeki serüveni ele alınmakta, Batı kültürünün tanrı, insan ve tabiat kavramsallaştırmasının laikleşmeye giden yoldaki etkileri analiz edilmekte, laikleşmeyi doğuran ve hızlandıran nedenler üzerinde durularak bunun Osmanlı Devletinin pozitif hukukuna yansımaları gösterilmektedir.
Başta sosyoloji olmak üzere modern sosyal bilimler sayesinde Batı hukukunun din ve geleneksel yapıyı, bu yapıdan beslenen hukuku parçalaması ve tek tipleştirmesi, Osmanlı Devleti özelinde hukukunun Romanizasyonunun felsefi ve sosyolojik alt yapısı kapsamlı bir araştırmayla okuyucuya sunulmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Batı Hukukunun Lâikleşmesi
.
Osmanlı Hukukunun Romanizasyonunun Felsefi ve Sosyolojik Altyapısı
.
Osmanlı Dönemi Kanunlaştırma Hareketlerinin Nedenleri
.
Sosyolojinin Hukukun Lâikleşmesine Etkisi
.
Cumhuriyet Dönemi Hukukun Lâikleşmesi
Kitabın İçindekileri
Önsöz
Sunuş
Kısaltmalar
BATI HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİ SÜRECİNDE YOL GÖSTERİCİ ÜÇ KAVRAM: TANRI, İNSAN VE TABİAT
I. BATI DÜŞÜNCESİNDE TANRI
A. Antik Yunan'dan İntikal Eden Tanrı Anlayışı
B. Hıristiyanlığın Tanrı Anlayışı
C. Felsefi Düşünüşe Göre Tanrı
II. BATI DÜŞÜNCESİNDE İNSAN
A. Antik Yunandan Rönesansa Kadar İnsan
B. Rönesansla Yeniden Tanımlanan İnsan
III. BATI DÜŞÜNCESİNDE TABİAT
IV. ÜÇ KAVRAMDAN LÂİKLİĞE UZANAN YOL
BATI HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİNİN KISA TARİHİ
I. BATI HUKUKUNUN KÖKENİNE KISA BAKIŞ
A. Roma Hukuku, Doğuşu ve Gelişimi
B. Skolastik Doktrin
1. Glassatorlar (1100-1250)
2. Postglassatorlar (Commentatorlar 1250-1500)
C. Humanist Doktrin (16.yüzyıl-18.yüzyıl)
II. BATI HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİNİ HIZLANDIRAN NEDENLER
A. Rönesansla Başlayan Dünyevilik
B. İktisadi Faaliyetlerdeki Değişim
1. Antik Yunan'da ve Roma’da İktisadi Hayat
2. Kilisenin İktisadi Yaklaşımları ve Ortaçağda İktisadi Hayat
3. Ticari Kapitalizmden Sınaî Kapitalizme
C. Siyasal Yapının Değişimi
D. Tabii Hukuk Anlayışının Yaygınlaşması
1. Tabii Hukuk
2. Akılcı Hukuk Okulu
3. Tarihçi Hukuk Okulu
HIRİSTİYANLIK VE HUKUK
BATILILAŞMA/LÂİKLEŞME TARİHİMİZİN HUKUKİ YÖNDEN ÖNEMİ “ŞER'İ HUKUKTAN LÂİK HUKUKA”
I. BATI İLE İLK İLİŞKİLER, HUKUKTA BATILILAŞMA/LÂİKLEŞMEYİ HAZIRLAYAN KÜLTÜREL ALT YAPI
A. Devlet Eksenli Batılılaşma/Lâikleşme
1. Tanzimat'a Kadar
2. Tanzimat'tan Sonra
B. Eğitim ve Kültürel Eksenli Batılılaşma: Yeni Aydın Tipi ve Hukuk Görüşleri
II. BATILILAŞMA/LÂİKLEŞME SÜRECİNİN OSMANLI HUKUKUNA ETKİSİ ve OSMANLI HUKUKUNDA ROMANİZASYON HAREKETLERİ
A. Kamu Hukuku Alanında Romanizasyon Hareketleri
1. Anayasa Hukuku
2. Ceza Hukuku
3. Usul Hukuku
a. Medeni Usul Hukuku
b. Ceza Muhakemeleri Usulü
c. Ceza Evleri ve İnfaz Örgütü
4. Toprak Hukuku
5. Vergi Hukuku
B. Özel Hukuk Alanında Romanizasyon Hareketleri
1. Ticaret Hukuku
2. Medeni Hukuk
C. Yargı Örgütü
1. Adli Yargı Örgütü
a. Şer'iye Mahkemeleri
b. Nizamiye Mahkemeleri
c. Ticaret Mahkemeleri
d. Cemaat ve Konsolosluk Mahkemeleri
2. İdari Yargı Örgütü
MEDENİ HUKUK ALANINDA TANZİMAT SONRASI YAPILAN ÇALIŞMALAR
I. AİLE HUKUKU HARİÇ MEDENİ HUKUKTA GELİŞMELER
A. Mecelle’ye Kadar
B. Mecelle’ye Giden Yol
C. Mecelle'nin Hazırlanmasının Nedenleri
D. Mecelle'yi Tadil ve Tamamlama Çalışmaları
II. AİLE HUKUKUNDAKİ GELİŞMELER
A. Aile Hukukunda Tanzimat Öncesi Durum
B. Aile Hukukunda Tanzimat Sonrası Gelişmeler
1. Aile Hukukunda 1917 Tarihine Kadar Olan Gelişmeler
2. 1917 Tarihli Hukuk-ı Aile Kararnamesi
a. Kararnameyi Doğuran Nedenler
b. Kararnamenin Hazırlanışı ve Sistemi
c. Kararnamenin Yürürlükten Kalkışı
OSMANLI DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETİNE VE CUMHURİYET SONRASI RESEPSİYONA TOPLU BAKIŞ
I. GİRİŞ
II. OSMANLI DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETİNİN NEDENLERİ
A. Kanunlaştırmanın Nedenlerine Genel Bakış
B. Kanunlaştırmanın Nedenleri
1. İhyay-ı Nizam Etme
2. Dış Baskılar
3. Milli İhtiyaçlar ve Toplumsal İç Dengeler
4. Küresel Hukuk ve Antlaşmaların Etkisi
5. Dış Etkilerin Azaltılması
6. Modern Dünya Tasarımının Hukuk Tanımlaması
III. OSMANLI KANUNLAŞTIRMA HAREKETİNİN SONUÇLARI ve KANUNLAŞTIRMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
IV. CUMHURİYET SONRASI RESEPSİYON HAREKETLERİNE TOPLU BAKIŞ
TÜRK HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİ; LOZAN VE SONRASI
I. TÜRK HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİNDE DÖNÜM NOKTASI: LOZAN KONFERANSI
II. HUKUKTA RESEPSİYON ÇALIŞMALARI
A. Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu
B. Ceza Kanunu
C. Ticaret Kanunu
D. Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu
E. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
F. İcra ve İflas Kanunu
“YENİ BİLİM”İN HUKUKA BAKIŞI, YA DA LÂİKLEŞME SÜRECİNDE SOSYOLOG GÖZÜYLE HUKUK
I. SOSYOLOJİ, TARİH VE HUKUK
II. SOSYOLOJİK TARİH ANLAYIŞININ OSMANLI AYDINI VE HUKUKUNA ETKİSİ
HUKUK VE LÂİKLİK
EK: RESEPSİYONA DÜNYADAN ÖRNEKLER
I. ALMANYA’DA ROMA HUKUKUNUN RESEPSİYONU
II. JAPONYA’DA RESEPSİYON
III. ÇİN’DE VE DİĞER ÜLKELERDE RESEPSİYON
SONSÖZ
KAYNAKÇA & FAYDALANILAN ESERLER
Kaynakça
Faydalanılan Eserler
Kavram Dizini
Ahkâm-ı Şahsiye Komisyonu 
312
Ahval-i Şahsiye Komisyonu 
319
Akıl Dini 
50
Akıl Hukuku 
150
, 
159
Akılcı Hukuk Okulu 
158
, 
161
Aksiyoloji 
89
Albigeois 
72
Ansiklopedistler 
124
Antik Yunan 
33
, 
34
, 
44
, 
50
, 
67
, 
68
, 
75
, 
79
, 
83
, 
87
, 
88
, 
118
, 
121
, 
170
, 
459
,
Aristoculuk 
134
, 
136
Aristo'nun Tanrısı 
89
, 
123
, 
427
Askeri Tıbbiye 
193
, 
198
Asketik Gerilim 
130
Ateizm 
61
, 
64
, 
163
, 
197
, 
396
Atıl Tanrı (Bkz. Aristo’nun Tanrısı) 
89
, 
422
Auctoritas 
133
, 
142
, 
423
, 
442
Augustine (Saint) 
44
, 
49
, 
63
, 
75
, 
85
, 
85
, 
139
, 
169
, 
170
,
Aydınlanma 
60
, 
65
, 
73
, 
92
, 
197
, 
324
, 
399
, 
427
B
Basulıques 
107
Batılılaşma 
175
, 
176
, 
179
, 
182
, 
187
, 
189
, 
192
, 
195
, 
225
, 
230
, 
232
, 
232
, 
240
, 
267
, 
316
, 
323
, 
329
, 
330
, 
331
, 
340
, 
346
, 
347
, 
349
, 
356
, 
387
, 
402
, 
405
, 
408
, 
409
, 
430
Beraat 
254
, 
332
, 
338
, 
349
,
Berkes 
196
Beyan’ul-Hak 
222
Bizans Hukuku 
101
, 
107
Bizantinizm 
47
, 
108
, 
427
Burjuva 
66
, 
124
, 
125
, 
127
, 
389
, 
428
, 
462
C
Causa Efficiens 
36
Causa Finalis 
36
Causa Formalist 
36
Causa Materialist 
36
Cavere 
97
Cemaat Mahkemeleri 
275
, 
285
, 
291
, 
292
, 
317
, 
335
, 
369
Cermen 
131
, 
134
, 
348
, 
395
Civitas 
96
Cogito 
52
, 
53
, 
61
Constantinopolis 
101
Constitutio 
100
, 
149
, 
239
Cumhuriyet Halk Fırkası 
350
Ç
Çifte Hakikat 
168
D
Dar-ı Şuray-ı Askeri 
181
Dar-ı Şuray-ı Babıâli 
181
Darwinizm 
197
Deist 
39
, 
61
Deist
Deizm 
60
, 
88
, 
90
, 
91
Demokrasi 
8
, 
9
, 
11
, 
12
, 
15
, 
17
, 
70
, 
240
, 
350
, 
395
, 
446
Determinist 
62
Determinizm 
57
, 
388
, 
390
, 
391
Devletçi-Seçkinler 
349
, 
350
, 
449
Digesta 
106
, 
108
, 
110
, 
111
, 
112
, 
113
, 
114
, 
117
Divan-ı Ahkâm-ı Adliye 
281
, 
282
, 
283
, 
290
, 
294
, 
302
Divan-ı Def'i Mezalim 
282
Divan-ı Humayun 
178
, 
275
, 
276
, 
279
Divan-ı Mezalim 
281
Doğal Din (Bkz. Tabii Din) 
48
, 
49
, 
50
, 
60
, 
66
Doğrusal Tarih 
79
, 
389
, 
396
Doğu Kiliseleri 
85
Döngüsel Tarih 
79
, 
81
Dünyakurma 
81
, 
153
, 
459
Dünyevileşme (ayrıca bkz. Seküler) 
116
, 
118
, 
130
, 
175
, 
197
, 
296
, 
430
, 
437
Dürer 
299
, 
323
Düstur 
239
E
Ehl-i Sünnet 
41
Elea Düşüncesi 
39
Elegan Hukuku Okulu 
113
Emprizm 
53
, 
116
Enderun 
190
Engizisyon 
72
, 
73
Epistemoloji 
52
, 
61
, 
89
, 
443
, 
444
, 
460
Esseni Mezhebi 
167
F
Feodalite/Feodalizm 
75
, 
76
, 
81
, 
122
, 
131
, 
132
, 
133
, 
135
, 
425
Fizyokratlar 
123
, 
124
, 
125
Forum 
98
, 
99
Fransız İhtilali 
66
, 
124
, 
126
, 
178
, 
201
, 
229
, 
326
, 
327
, G
Galatasaray Lisesi 
195
, 
196
, 
210
Gayb 
67
Gelasius Öğretisi 
424
, 
425
Gens 
96
Glossator 
102
, 
112
, 
117
Gnosis 
43
, 
45
, 
63
H
Hanefi Mezhebi 
245
, 
307
, 
309
, 
310
, 
313
, 
317
, 
342
,
Havale Cemiyeti 
284
Helen Kültürü 
101
Hey'et-i Vükela 
231
Hikmet 
38
, 
68
, 
221
, 
233
Homo Economius 
126
Hukuk-ı Aile Komisyon 
311
, 
317
Humanizm/Humanist 
49
, 
64
, 
78
, 
78
, 
81
, 
81
, 
89
, 
91
, 
113
, 
115
, 
348
, 
444
, 
460
, I
Imperium 
96
, 
135
, 
423
, 
442
Interpretare 
97
Ius Civile 
97
, 
99
Ius Gentium 
98
, 
107
İ
İcra Cemiyeti 
284
İçtihat 
172
, 
200
, 
210
, 
211
, 
219
, 
223
, 
224
, 
225
, 
305
, 
307
, 
314
, 
323
, 
334
, 
338
, 
339
, 
344
, 
345
, 
378
, 
404
, 
441
, 
466
,
İçtihat Kapısı 
221
, 
339
İçtihat Mecmuası 
200
, 
227
İçtima-i Usul-i Fıkh 
216
, 
219
İçtimaiyat Mecmuası 
202
, 
404
İki Kılıç Doktrini 
48
, 
139
, 
423
, 
425
,
İki Kılıç Kuramı 
133
,
İkinci Meşrutiyet 
199
, 
201
, 
238
, 
274
, 
278
, 
380
, 
414
İlk Günah 
44
, 
46
, 
71
, 
73
, 
75
İlmiye 
225
İnayet Doktrini 
45
İncil 
18
, 
42
, 
47
, 
51
, 
62
, 
64
, 
74
, 
81
, 
104
, 
120
, 
127
, 
168
, 
207
, 
420
, 
425
, 
461
,
İnstitutiones 
109
İran 
221
, 
224
, 
230
, 
238
, 
315
, 
342
, 
343
İsbat-ı Vacip 
61
İskenderiye Felsefesi 
44
İslâm Fıkhı 
212
İslam Hukuku 
107
, 
110
, 
185
, 
187
, 
206
, 
221
, 
229
, 
234
, 
299
, 
306
, 
308
, 
323
, 
343
, 
354
, 
464
, 
466
İslâmcılar 
221
, 
222
, 
317
, 
344
, 
402
, 
403
, 
441
, 
445
, 
446
, 
447
,
İsrail Oğulları 
104
İstinaf-ı Deavi-i Ticaret Divanı 
290
İşkence 
53
, 
54
, 
72
, 
73
, 
255
, 
103
İtaat 
64
, 
65
, 
128
, 
141
, 
170
, 
209
, 
355
İttihat ve Terakki 
196
, 
198
, 
199
, 
199
, 
213
, 
214
, 
222
, 
278
, 
402
, J
Jön Türk 
198
, 
199
, 
414
K
Kadı 
183
, 
276
, 
280
, 
281
, 
285
, 
287
, 
315
Kalemiye 
225
, 
336
, 
402
,
Kalvinizm 
127
Kamusal Güç 
135
Kanun-ı Medeni Komisyonu 
311
, 
313
, 
317
Kanunlaştırma 
98
, 
105
, 
107
, 
171
, 
203
, 
206
, 
230
, 
232
, 
265
, 
266
, 
274
, 
299
, 
306
, 
317
, 
323
, 
324
, 
326
, 
327
, 
328
, 
329
, 
330
, 
331
, 
336
, 
339
, 
440
, 
455
Kapitalizm 
76
, 
121
, 
123
, 
126
, 
128
, 
129
, 
129
, 
130
, 
146
, 
230
, 
327
Kapitülasyon 
258
, 
268
, 
270
, 
271
, 
275
, 
287
, 
287
, 
288
, 
292
, 
300
, 
316
, 
332
, 
334
, 
367
, 
369
, 
372
Karma Mahkemeler 
280
, 
281
, 
302
, 
364
Karma Ticaret Mahkemeleri 
272
, 
289
, 
292
, 
308
Kartezyen Felsefe 
51
, 
53
, 
54
, 
91
, 
151
, 
460
Katolik 
46
, 
64
, 
74
, 
76
, 
86
, 
114
, 
117
, 
357
, 
426
, 
448
Katolik Kilisesi 
46
, 
47
, 
48
, 
49
, 
74
, 
85
, 
127
, 
143
, 
424
, 
426
, 
429
Kemalizm 
414
, 
437
, 
439
, 
449
Konsolosluk Mahkemeleri 
270
, 
275
, 
280
, 
289
, 
291
, 
292
, 
314
, 
335
, 
365
Kozmik Din 
84
Köle/Kölelik 
70
, 
75
, 
127
, 
128
Kumarbaz Argümanı 
55
Kur’an 
40
, 
41
, 
189
, 
221
, 
223
, 
249
, 
376
, 
439
L
Lâiklik 
447
Lâiklik/Lâikleşme 
18
, 
100
, 
107
, 
114
, 
128
, 
129
, 
142
, 
151
, 
175
, 
207
, 
229
, 
235
, 
340
, 
420
, 
426
, 
429
, 
430
, 
433
,
Lâisizm 
175
, 
426
, 
433
, 
438
, 
443
Lamarkizm 
197
Leges 
105
, 
171
Lex (Bkz. leges) 
102
Lex Aeterna 
149
, 
150
, 
170
,
Lex Divina 
170
Lex Humana 
150
, 
152
, 
170
Lex Naturalis 
87
, 
149
, 
150
, 
156
, 
170
Liberal/Liberalizm 
123
, 
125
, 
389
, 
395
Lineer Tarih (Bkz. doğrusal tarih) 
79
, 
462
Logos 
35
, 
38
, 
43
, 
82
, 
86
Luka 
42
, 
71
Luthercilik 
48
M
Magistra 
48
, 
96
, 
98
, 
99
, 
139
Makyevalist Düşünce 
76
Manastır Medresesi 
190
Marifet 
86
Markos 
42
, 
71
Materyalist/Materyalizm 
65
, 
159
, 
188
, 
193
, 
195
, 
196
, 
197
, 
200
, 
201
, 
202
, 
226
, 
388
, 
427
, 
429
Matta 
42
, 
71
Mecelle Tadil Komisyonu 
311
Meclis-i Ahkâm-ı Adliye 
183
, 
279
, 
283
, 
294
Meclis-i Ali-i Tanzimat 
279
, 
283
, 
294
Meclis-i Cinayet 
285
Meclis-i Deavi 
280
Meclis-i Meşveret 
178
, 
231
Meclis-i Tahkikat 
280
Meclis-i Tanzimat 
252
, 
264
Meclis-i Temyiz 
280
Meclis-i Valay-ı Ahkâm-ı Adliye 
181
, 
249
, 
283
, 
292
, 
293
, 
294
, 
296
Medaris-i Semaniye 
190
Medine Vesikası 
445
Medrese 
189
, 
207
, 
299
, 
308
, 
431
Meiji Dönemi 
453
Mekteb-i Hukuk 
194
, 
254
, 
262
, 
303
Mekteb-i İdadi-i Tıbbi 
194
Mekteb-i Mülkiye 
195
Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane 
192
Merkantalist 
76
Merkantalizm 
121
, 
123
, 
124
, 
125
, 
126
Mesih 
85
, 
167
Meşveret 
198
Metafizik 
67
, 
89
Metn-i Metin 
301
, 
335
Mişna 
104
Mitoloji 
42
, 
68
Monad 
57
Müceddidin Fırkası 
199
Müçtehit 
211
, 
215
, 
223
, 
230
, 
307
, 
323
, 
338
, 
340
, 
342
Müdde-i Umumi 
260
, 
261
, 
262
Mühendishane-i Berr-i Humayun 
192
Mülteke 
323
Müsadere 
73
, 
183
, 
245
, 
246
Müste'men 
287
, 
300
N
Nizam-ı Cedit 
177
, 
178
Nizamiye Mahkemeleri 
194
, 
230
, 
254
, 
257
, 
259
, 
277
, 
278
, 
279
, 
280
, 
283
, 
284
, 
285
, 
286
, 
287
, 
306
, 
307
, 
308
, 
335
, 
340
O
Ontoloji 
44
, 
52
, 
89
, 
155
, 
159
, 
443
, 
444
, 
460
Ortaçağ 
49
, 
74
, 
78
, 
116
Otonom 
60
Otuzyıl Savaşları 
82
, 
144
, 
151
Ö
Örf 
172
, 
228
Örf-Adet Hukuku 
96
, 
97
, 
99
, 
107
Örfi Hukuk 
230
, 
239
, 
323
, 
343
, 
440
P
Pacta Sund Servanda 
152
Pagan/Paganizm 
49
, 
63
, 
87
, 
156
, 
423
Paidogogos 
43
Pananteizm 
56
Panteist Tanrı Anlayışı 
85
Panteist/Panteizm 
34
, 
56
, 
150
Paris Konferansı 
185
, 
188
Paşa Divanları 
275
, 
276
, 
279
Patente 
332
, 
338
Patricius 
98
Peri Arkhon 
43
Philosophia 
38
Pirincipatus 
100
Pleb 
98
Plenum 
35
Pontif 
98
Pontifex 
96
, 
102
Postglassatorlar 
113
Post-Glossator 
102
, 
118
Potestas 
142
, 
423
, 
442
Pozitivist (Bkz. pozitivizm) 
188
, 
195
, 
197
, 
199
, 
202
, 
209
, 
220
, 
429
Pozitivizm 
88
, 
196
, 
198
, 
202
, 
203
, 
209
, 
226
, 
388
, 
449
Pön Savaşları 
97
Praetor 
99
Principatus 
101
Protestan 
46
, 
47
, 
86
, 
121
Protreptikos 
43
Prütanizm 
127
Putperest 
103
R
Ratıo 
159
Reform 
48
, 
50
Regalis Potestatis 
133
Resepsiyon 
115
, 
118
, 
195
, 
230
, 
232
, 
328
, 
331
, 
334
, 
338
, 
346
, 
347
, 
354
, 
355
, 
356
, 
369
, 
453
Respondere 
97
Roma Hukuku 
17
, 
87
, 
95
, 
96
, 
100
, 
101
, 
104
, 
106
, 
108
, 
109
, 
111
, 
113
, 
115
, 
117
, 
134
, 
135
, 
139
, 
340
Roma-Helen Hukuku 
101
Romanist Hukuk 
109
Romanizasyon 
232
, 
270
, 
341
, 
345
, 
465
Rönesans 
77
, 
115
, 
399
, 
423
Rüştiye 
181
S
Saatçi Tanrı 
54
Sahn-ı Seman Medreseleri 
190
Savcı/Savcılık (Ayrıca Bkz. Müdde-i Umumi) 
250
, 
260
, 
261
, 
262
, 
343
Sebilürreşat 
202
Seküler Hukuk 
216
Seküler/Sekülerleşme (Ayrıca Bkz. Dünyevi/Dünyevileşme) 
83
, 
172
, 
188
, 
216
, 
339
, 
342
, 
387
, 
419
, 
430
, 
440
, 
441
, 
448
, 
459
Sekülerleşme 
430
Senatus 
98
Senatus Consultum 
100
, 
149
Serbest Fırka 
349
Serf 
74
Servet-i Fünun Dergisi 
201
Seyfiye 
402
Seyyid Hüseyin Nasr 
422
Sıbyan Mektebi 
191
Sırat-ı Müstakim Dergisi 
202
, 
222
Sinoptik İncil’ 
42
Sofistler 
36
, 
118
Sosyalizm 
119
, 
395
, 
432
Sosyoloji 
55
Stoa Felsefesi 
50
, 
69
, 
101
, 
148
Stromateis 
43
Sudurculuk 
39
Süleymaniye Medreseleri 
190
Sünnet 
40
, 
41
, 
206
, 
240
Ş
Şafi Mezhebi 
274
Şer’iye Mahkemeleri 
212
, 
278
, 
308
, 
314
, 
323
, 
328
, 
334
,
Şeriat 
206
, 
439
Şer'iye Mahkemeleri 
276
Şeyhülislâm/ Şeyhülislâmlık 
179
, 
181
, 
231
, 
237
, 
277
, 
303
Şuray-ı Devlet 
236
, 
257
, 
283
, 
294
T
Tabii Din 
87
Tabii Hukuk 
107
, 
110
, 
125
, 
146
, 
148
, , 
149
, 
150
, 
152
, 
153
, 
156
, 
158
, 
163
, 
76
, 
79
, 
87
Tabii Hukuk Okulu 
161
Takvim-i Vakayi 
182
Talmut 
104
Tanzimat Fermanı 
179
, 
183
, 
185
, 
186
, 
188
, 
230
, 
243
, 
246
, 
293
, 
432
Tarihçi Hukuk Okulu 
162
TBMM 
279
, 
366
Tecelli 
41
Teodise 
57
Terakkiperver Cumhuriyetçi Fırka 
349
Teslis 
42
, 
43
Tevrat 
38
, 
167
Theosophia 
38
Tıbbiye-i Askeriye Mektebi 
194
Ticaret Mahkemeleri 
257
, 
272
, 
288
, 
290
, 
335
Ticaret Meclisi 
270
, 
289
, 
290
U
Ulum-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası 
201
, 
404
Ulus Devlet 
46
, 
47
, 
130
, 
335
, 
338
, 
395
Umur-u Nafia Meclisi 
288
Utrecht Barışı 
144
Ü
Üç Hal Kanunu 
389
, 
391
, 
392
Ümmet 
327
V
Vacibat Komisyonu 
311
, 
312
, 
319
, 
374
Vükela Meclisi 
236
W
Wittenberg 
48
Y
Yahudi Hukuku (Ayrıca Bkz. Yahudi şeriatı) 
420
Yahudi Şeriatı 
38
Yeni Plantoncu 
38
, 
43
Yuhanna 
71
Z
Zeus 
78
, 
80
Zımmi 
284
, 
291
, 
300
, 
333
, 
334
A
Abdullah Cevdet 
195
, 
197
, 
198
, 
200
, 
213
, 
330
Abdurrahman Kevvakebi 
222
Abdurrahman Şeref Efendi 
179
, 
261
Abdülaziz (Sultan) 
235
, 
261
, 
301
Abdülhak Molla 
192
Abdüllâtif Paşa 
204
Abdülmecit (Sultan) 
247
, 
249
Accolas (Emile) 
204
Âdem 
38
, 
44
Ahmet Arslan 
444
Ahmet Cevdet Paşa 
185
, 
194
, 
211
, 
230
, 
251
, 
252
, 
252
, 
253
, 
281
, 
301
, 
302
, 
330
Ahmet Mithat Paşa 
236
Ahmet Rıza 
195
, 
198
, 
199
, 
208
, 
209
Ahmet Şuayb 
201
, 
209
, 
228
, 
330
, 
404
Ahundzade (Mirza Feth) 
225
Akçam 
248
Akçura (Yusuf) 
407
Akgündüz-Cin 
252
, 
257
Albert Le Grande 
149
Albertus Magnus 
111
, 
136
Alexandre De Hales 
149
Ali Bey Hüseyinzade 
214
Ali Kâmi 
407
Ali Paşa 
189
, 
230
, 
287
, 
288
, 
299
, 
300
, 
301
Ali Suavi 
207
, 
235
, 
330
Amiran Kurtkan 
443
Ammonios Sakkas 
38
Ankaralı Mehmet Emin Efendi 
313
Antoninus Aurelius Caracalla 
101
Apollon 
82
Aquino’lu Thomas 
80
, 
87
, 
121
, 
136
, 
138
, 
170
Aristarchi Bey 
235
Aristo 
36
, 
39
, 
40
, 
49
, 
69
, 
70
, 
75
, 
80
, 
83
, 
88
, 
89
, 
91
, 
118
, 
119
, 
137
, 
146
, 
148
Aristobulos 
38
Atatürk 
347
, 
348
, 
349
, 
350
, 
352
, 
356
, 
365
, 
366
, 
411
, 
441
, 
449
, 
463
, 
468
Atay (F.Rıfkı) 
208
, 
354
, 
439
Auvergne’li Guilliaume 
111
B
Bacon (Francis) 
53
, 
54
, 
56
, 
88
, 
201
, 
424
Baha Tevfik 
195
, 
200
Baron De Tott 
177
Bayındır 
257
Bedii Nuri 
195
Behçet Efendi 
192
Bembo 
81
Bentham (Jeremy) 
126
, 
163
Bergson (Henri) 
214
Berkeley (George) 
58
, 
163
Berkes 
181
, 
208
, 
328
Besim Atalay Bey (Aksaray Mebusu) 
378
Beşir Fuad 
195
Bodin (Jean) 
49
, 
50
, 
65
, 
143
, 
144
Bogos Efendi 
192
Bolu'lu Mehmet Ağa 
206
Bon (Gustave Le 
200
Bossuet (Jacguet Benigne) 
65
, 
144
Bozkurt (Gülnihal) 
185
Bozkurt (Mahmut Esat) 
347
, 
351
, 
375
, 
377
, 
378
, 
379
, 
380
, 
381
, 
382
, 
410
Brunner (E) 
86
Bruno 
56
Bulaç 
440
Bultman (Rudolf) 
86
Burke (Edmund) 
162
Büchner (Ludwig) 
62
, 
200
, 
210
Büyük Hüseyin Efendi 
192
C
Caclamanos 
370
Calvin (Jean) 
141
Celâl Nuri (İleri) 
195
, 
210
, 
211
, 
212
, 
226
Celal Nuri 
330
Celâl Paşa 
194
Celâleddin Devvani 
282
, 
286
Cezayirli Seyyid Hasan 
192
Cherbury (Herbert) 
51
Cicero 
81
, 
148
Clemens 
63
Clementus 
43
Comte (Auguste) 
198
, 
201
, 
202
, 
202
, 
203
, 
209
, 
226
, 
388
, 
390
, 
391
Condillac (E. Bonnet) 
201
Constantinus 
103
Corancanius 
98
Coulanges (Fustel De) 
396
Creon 
148
Cüceloğlu 
414
Ç
Çağıl 
156
Çatalcalı Ali Efendi 
313
Çiçeron 
87
D
Da Vinci (Leonardo) 
88
D'alembert (Jean I) 
388
Dante (Alighieri) 
65
, 
137
Darwin (Charles) 
210
, 
222
, 
393
Dâver 
200
Davison 
189
Davut Ez-Zahiri 
215
Descartes (Rene) 
50
, 
51
, 
52
, 
56
, 
57
, 
61
, 
88
, 
91
, 
201
D'holbach (Baron) 
200
, 
201
Diderot (Denis) 
201
, 
388
Diocletianus 
101
Dönmezer-Erman 
254
Durkheim (Emile) 
202
, 
214
, 
216
, 
395
, 
398
E
E. Tyan 
222
Ebu Yusuf 
211
, 
215
Ebubekir Ratip Efendi 
180
Ebul'ula Mardin 
257
, 
309
Ebussuud Efendi 
313
, 
343
Edmont 
201
Elmalı’lı Hamdi Yazır 
222
, 
241
Emin Paşa 
192
Engelhart 
186
Epikuros 
37
Erol Cihan 
411
Ethem Necdet 
195
Evliya Çelebi 
176
F
Fatih Sultan Mehmet 
190
, 
244
Fazlurrahman 
222
, 
223
, 
440
, 
441
Ferguson (Adam) 
388
, 
392
Fethi Bey (Okyar) 
350
Fetva Emini Halil Efendi 
240
, 
261
Fığlalı 
286
Fichte (Johann ,gottlieb) 
159
, 
161
Fuat Paşa 
302
G
G. De Maupassent 
201
Galileo 
51
, 
54
, 
86
Gaspıra’lı İsmail 
225
Gassendi 
52
Gayretli 
337
Gelasius 
133
Gelenbevi İsmail Efendi 
192
Gilson 
40
Goethe 
200
Goncourt 
201
Gökâlp (Ziya) 
213
, 
214
, 
217
, 
218
Gregorianus 
105
, 
106
Grotius (Hugo) 
93
, 
151
, 
163
, 
336
Gustave Le Bon 
213
Gür 
304
H
H. Thomas Buckle 
200
Hacı Adil 
218
Haçeryan Efendi 
303
, 
432
Hadduri 
287
Halep'li İbrahim 
299
Halil Ganem 
198
Halim Sabit 
218
Halk Bilinci 
162
Harputizade Mustafa Efendi 
202
Hasan Bey 
366
Hegel 
159
, 
161
, 
163
, 
395
, 
405
Hekim Stefanaki 
192
Hermogenianus 
105
, 
106
Hesiedos 
35
, 
38
Heyd 
255
Hikmet Altuğ 
228
Hirş 
347
Hobbes (Thomas) 
12
, 
56
, 
65
, 
143
, 
152
, 
163
, 
201
, 
400
,
Hocaoğlu 
116
, 
355
Homeros 
35
, 
38
, 
81
Hume (David) 
159
, 
424
Hüseyin Avni Paşa 
235
Hüseyin Cahit Yalçın 
195
, 
201
Hüseyin Naci 
219
Hüseyin Nazım 
201
Hüseyin Rauf Bey 
365
, 
366
Hz Muhammed 
222
Hz. Musa 
104
I
I. Edward 
134
, 
136
I. Friedrich (Barbarossa) 
134
II. Abdülhamit (Sultan) 
193
, 
195
, 
198
, 
236
, 
238
, 
242
II. Beyazıt (Sultan) 
244
II. Frederich 
73
, 
134
II. Mahmut (Sultan) 
181
, 
182
, 
190
, 
192
, 
247
, 
277
, 
288
, 
431
II. Sules 
73
II. Sylvester 
111
III. Ahmet (Sultan) 
176
, 
182
III. İnnocentius 
72
, 
135
III. Mustafa (Sultan) 
177
III. Selim (Sultan) 
177
, 
178
, 
179
, 
180
, 
192
, 
347
Irnerius 
112
Iustinianus 
98
, 
105
IV. İnnocentius 
72
, 
135
IV. Mehmet 
181
IV. Paul 
143
IV. Philippe (Güzel Philippe) 
134
, 
136
IX. Gregorius 
72
İ
İbn-i Rüşd 
136
İbrahim Temo 
198
, 
214
İmam Gazali 
210
İnönü (İsmet) 
354
, 
364
İsa 
42
, 
81
, 
167
İshak Sukuti 
198
, 
214
İskilipli Mehmet Atıf 
241
İsmail Fenni Ertuğrul 
202
İsmail Ferit 
202
İyonya 
33
İzmirli İsmail Hakkı 
202
, 
218
J
Jüpiter 
82
K
K. Barth 
86
Kâmil Miras 
463
Kant (Immanuel) 
59
, 
159
, 
160
Kanunî Sultan Süleyman 
179
, 
402
Karal 
178
Karaman 
304
, 
325
Kaşıkçı 
257
Kaya (Şükrü) 
378
Kepler 
51
, 
86
Kılıçbay 
430
Kılıçzade Hakkı 
200
Kongar 
436
Kopernik 
51
, 
86
Kritias 
36
Küçük Said Paşa 
236
L
La Metterie 
200
, 
201
La Play 
201
, 
202
Laffitte (Pierre) 
198
Lagrenge 
388
Lamarck (J Baptiste) 
393
Leibniz (G Wilhelm) 
12
, 
57
, 
60
Lewis 
249
Licinnius 
103
Locke (John) 
58
, 
60
, 
144
, 
145
, 
153
, 
163
Lord Curzon 
271
, 
364
Luther (Martin) 
47
, 
48
, 
50
, 
77
, 
82
, 
139
, 
140
, 
425
M
M. Akif Aydın 
216
M. Delbet 
198
M. Şemsettin 
213
M.Cemal Kuntay 
208
Mac Farlane 
193
Machiavelli (Niccolo) 
49
, 
142
Mahmut Paşa 
236
Maine 
396
Malebranche (Nicnolas) 
55
Manastırlı İsmail Hakkı 
241
Mansurizade Said 
218
Mardin 
325
Marks (Karl) 
124
Marx 
395
Mehmet Akif (Ersoy) 
403
, 
409
Mehmet Ali Ayni 
202
Mehmet Ali Paşa (Mısır Valisi) 
185
, 
186
Mehmet Ali Şevket (Bilgişin) 
374
Mehmet Aziz Bey 
195
, 
254
Mehmet Cavid 
201
Mehmet İzzet 
407
Mehmet Reşat (Sultan) 
198
, 
236
Mert 
216
Meryem 
82
Mesut Efendi 
305
Mill (J. Stuart) 
163
, 
202
Mill 
393
Mimar Sinan 
190
Mithat Paşa 
235
, 
236
, 
240
, 
242
, 
261
Moliere 
181
Molla Hüsrev 
299
Montesquieu 
145
, 
201
Muallim Naci 
201
Muhammed Abduh 
222
, 
223
Mumcu 
248
Musa 
167
Musa Carullah 
403
Musa Kazım Bey 
225
Mustafa Kemal (Bkz. Atatürk) 
439
Mustafa Reşit Paşa 
182
, 
183
, 
185
, 
186
, 
187
, 
206
, 
233
, 
272
, 
272
, 
287
Mustafa Şeref 
218
Münir Bey 
370
Münzer (Thomas) 
141
N
N.Halil Atay 
208
Namık Kemal 
201
, 
204
, 
205
, 
234
, 
237
, 
330
, 
403
, 
432
Napoleon 
391
, 
406
, 
428
Napolyon Bonapart 
124
Nazaret Hilmi 
303
Necmeddin Sadık 
202
Newton (Isaac) 
54
, 
61
, 
145
, 
152
,
Nicholas De Cusa 
138
Nietzsche 
93
Nusret Paşa 
240
O
Ockham’lı William 
65
, 
138
Origenes 
38
, 
43
Ortaylı 
189
, 
237
Ö
Ömer Nasuhi (Bilmen) 
463
P
Padova’lı Marsilius 
65
, 
137
Parmenides 
35
, 
39
, 
40
Pascal (Blaise) 
55
Pavlus (Saint) 
42
, 
63
, 
72
Petrarca 
81
Philon 
38
Phthagoras 
38
Plâton 
37
, 
38
, 
39
, 
39
, 
40
, 
43
, 
69
, 
70
, 
80
, 
118
, 
119
Plotinus 
40
Polybios 
119
Prens Sabahattin 
199
Prodikos 
36
Prometheus 
82
Protagoras 
36
, 
69
, 
146
, 
147
Prutanism 
130
Puchta (G. Friedrich) 
162
Puffendorf (Samuel) 
153
Pytgoras 
69
Q
Quesnay 
124
Quintus Mucius Scaevola 
100
R
Racine 
181
Rami Mehmet Paşa 
336
Raymond 
111
Recai Galip Okandan 
242
Renan (Ernest) 
201
, 
206
, 
210
Rıfat Bey 
366
Rıza Nur 
369
Rıza Tevfik 
195
, 
201
Roesler (Hermann) 
454
Rousseau (J. Jacques) 
146
, 
153
, 
155
, 
201
, 
204
, 
392
, 
405
Rönesans 
50
Rüştü Paşa 
235
Ryan 
370
S
Sadık Rıfat Paşa 
230
Sadullah Paşa 
176
Safvet Bey 
237
Safvet Paşa 
236
Said Bey 
304
Said Halim Paşa 
403
, 
404
Said Nursi 
241
Said Paşa 
257
Saint Ambroise 
85
Saint Louis 
111
Sait Efendi 
177
Salim Zeki 
195
Saraçoğlu Şükrü Bey 
376
Satı Mülkiye 
195
Sava Paşa 
106
Savigny (Friedrich Karl von) 
162
Seldan 
152
Sermet 
218
Servius Sulpicius 
100
Sextus Aelius Poetus Catus 
100
Seyfettin Efendi 
236
Seyyid Ahmed Han 
222
Seyyid Bey 
376
Seyyid Şerif Cürcani 
208
Sezar 
167
, 
168
, 
172
Simon (Richart) 
62
Simon (Saint) 
202
, 
389
Sir John Fortescue 
139
Smith (Adam) 
126
Sokrates 
147
Spartaküs 
120
Spencer (Herbert) 
202
, 
393
, 
394
, 
395
Spengler (Oswald) 
395
Spinoza (Baruch) 
12
, 
56
, 
61
Ş
Şehabeddin Mercani 
225
Şehbaz Efendi 
194
, 
254
Şehbenderzade Ahmet Hilmi 
202
Şehristani 
83
Şerefüddin Davud-u Kayseri 
189
Şeyh Sait 
349
Şeyhülislâm Mustafa Kazım 
241
Şinâsi 
206
, 
233
, 
330
Şirvanizade Rüşdü Paşa 
302
, 
409
T
Tahir Bey (Taner) 
364
Tahir Efendi (İstanbul Kadısı) 
186
, 
301
Tahtavi 
223
Tain 
202
Tamanlı Hüseyin Rıfkı Efendi 
192
Taner 
255
Tanpınar 
208
Tard 
396
Tevhid-i Tedrisat Kanunu 
376
Thales 
82
Thedosianus 
106
Thomas Aquinas 
111
Thomasius 
153
Tillich (Paul J.) 
86
Timeteyus 
42
Topçuoğlu 
397
Tönnies (Ferdinand) 
392
, 
405
Tribonianus 
106
Tunuslu Hayrettin 
224
, 
236
, 
238
Turgot 
388
U
Ubucini 
253
Ulpianus 
147
Ü
Ülken 
177
, 
208
Ürgüplü Hayri Bey 
278
V
V. Henri 
132
V. Murat 
235
Vahdetî 
240
Velidede 
326
Velidedeoğlu 
257
Venüs 
82
VI. Pius 
76
VI. Alexandre 
73
VII. Gregorius (Hildebrand) 
132
VIII. Bonafacius 
136
Voltaire (François Marie Arouet) 
12
, 
61
, 
145
W
Ward 
396
Weber (Alfred) 
33
, 
34
, 
69
, 
130
Wolf (Christian) 
153
Wollf 
60
Wycliffe 
65
X
X. Alphonse 
111
X. Leon 
73
, 
81
Xenophanes 
35
, 
40
XVI. Louis 
124
XXIII Paul 
76
Yavuz Sultan Selim 
244
Y
Yehova 
81
Yenişehirli Abdullah Efendi 
313
Yorgaki Efendi 
194
, 
255
Yorgi Efendi 
213
Z
Zekeriya Yahya Efendi 
313
Zeus 
33
Ziya Gökâlp 
195
, 
202
, 
203
, 
330
Ziya Paşa 
201
, 
206
, 
234
, 
330
Zola (Emile) 
201
Zwingli 
79
, 
141
, 
335
Ad Extirponda 
72
Alman Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu 
383
Alman Medeni Kanunu 
268
, 
304
Ameliyat-ı İskaiye İşletme Kanun-ı Muvakkatı 
353
Arazi Kanunnamesi 
187
, 
265
, 
266
, 
266
, 
267
, 
268
, 
268
, 
304
, 
326
, 
335
, 
336
Askeri Ceza Kanunname-i Humayunu (1244 Tarihli) 
256
Ayrılık Kanunu 
429
B
Bedelat-ı Askeriye 
269
Belgrad Antlaşması 
336
Borçlar Kanunu 
369
Borçlar Kanunu Layihası 
374
Breviarum Alaricianum 
109
C
Ceza Kanunname-i Humayunu (1840 Tarihli) 
246
, 
248
, 
249
, 
281
Ceza Kanunname-i Humayunu (1858 Tarihli) 
231
, 
251
, 
354
Ceza Kanunnamesi 
253
Ceza Kanunu (765 Sayılı) 
255
, 
369
, 
380
Ceza Muhakemeleri Kanunu (1879 Tarihli) 
256
Ceza Muhakemeleri Kanunu (1929 Tarihli) 
263
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu (1412 Sayılı) 
369
, 
383
Code Civilies (Bkz Fransız Medeni Kanunu) 
211
, 
274
Code de Procédure Civile 
383
Consulat De La Mer 
111
Corpus Iurıs Civilis 
113
, 
106
, 
107
, 
112
D
Darülaceze Nizamnamesi 
353
Deniz Ticaret Kanunu (1926 Tarihli Kanun ile 6762 Sayılı Kanun) 
382
Derbeyan-ı Nizam-ı Hal ve Vüzeray-ı Nizam ve Mirmiran-ı Kiram 
180
Dernekler ve Tarikatlar Kanunu 
429
Dersaadet ve Mül-Hakat-ı İdare-i Zabıta ve Mülkiyye Mahkemelerine Dair Nizamname 
260
Divan-ı Ahkâm-ı Adliye Dâhili Nizamnamesi 
290
F
Fatih Kanunnamesi 
244
Fransız Askeri Ceza Kanunu 
256
Fransız Ceza Kanunnamesi (1857 Tarihli) 
252
Fransız Ceza Kanunu (1810 Tarihli) 
260
Fransız Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu 
257
Fransız Hukuk Yargılama Kanunu 
257
Fransız Medeni Kanunu (Code Civilies) 
273
, 
274
, 
303
, 
328
Fransız Ticaret Kanunu (Code de Commerce) 
272
Fransız Usul Kanunu (1807 Tarihli) 
257
, 
382
H
HAK 
187
, 
315
Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu 
369
, 
383
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (1086 Sayılı) 
259
Hukuk-ı Aile Kanunu Layihası 
374
Hukuk-ı Aile Kararnamesi (HAK) 
18
, 
187
, 
274
, 
292
, 
304
, 
312
, 
316
, 
320
, 
369
Hukuk-ı Aile Kararnamesi (HAK)
Hükkam-ı Şer' ve Memurin-i Şer'iye Kanunu 
259
I
II. Vatikan Gaudium Et Spes Fermanı 
76
Iustinianus Kodu 
100
, 
102
İ
İcra ve İflas Kanunu 
369
, 
383
İdare-i Adliyeye Dair Beyanname 
367
İflas Kanunnamesi 
272
İlamat-ı Hukukiyenin Tenfizine Dair Kanun 
256
İnsan Hakları Bildirgesi 
75
İstiklal Mehâkimi Kanunu 
351
İstimlâk Nizamnamesi 
268
İsviçre Borçlar Kanunu 
312
, 
380
İsviçre Federal İcra ve İflas Kanunu 
383
İsviçre Medeni Kanunu 
304
, 
313
, 
318
, 
319
, 
357
, 
374
, 
377
, 
382
, 
432
K
Kanun-ı Cedit 
249
, 
250
, 
251
Kanun-ı Esasi 
221
, 
236
, 
236
, 
237
, 
238
, 
240
, 
241
, 
241
, 
242
, 
256
, 
355
,
Kanun-ı Medeninin Suret-i Mer'iyet ve Şekl-i Tatbikatı Hakkında Kanun 
313
Kanun-ı Osmanî 
244
Kanunname-i Cezay-ı Askeri 
246
Kanunname-i Ticaret 
231
, 
272
, 
382
Karloftça Antlaşması 
177
, 
324
, 
336
, 
337
, 
402
Kiliseler ile Devletin Ayrılması Kanunu 
429
L
Las Siete Partidas 
111
Lex Romana Canonice Compta 
171
Lozan Antlaşması 
346
, 
367
, 
373
M
Mahâkim-i Nizamiye'nin Teşkilat-ı Kanun-ı Muvakkatı 
285
Mahâkim-i Şer’iye ve Nizamiyenin Tefrik-i Vezaifine Dair Nizamname 
278
Mahâkim-i Şer'iye ve Nizamiyenin Tefrik-i Vezaifi Hakkında İrade-i Seniyye 
285
Mahâkim-i Şer'iyenin İlgasına ve Mahâkimin Teşkilatına Ait Ahkâmı Muaddil Kanun 
279
Mecburi ve Lâik İlköğretim Kanunu 
429
Mecelle 
187
, 
200
, 
206
, 
212
, 
273
, 
286
, 
299
, 
302
, 
303
, 
304
, 
305
, 
306
, 
310
Medeni Kanun 
356
, 
369
Mehâkim-i Nizamiye'nin Teşkilat-ı Kanun-ı Muvakkatı 
261
Memurin Muhakematı Kanunu 
353
Men'-i İrtikâp Kanunnamesi 
251
, 
253
Muhakemat Nizamnamesi 
264
Muvakkat İntikal Kanunu 
268
N
Nizamiye Mahkemelerinin Teşkilatı 
257
O
On İki Levha Kanunları 
99
P
Pacem İn Terris Fermanı 
76
Pandectae 
114
Pasarofça Antlaşması 
336
R
Ref'i İ'diyye Ve Ref'i Hediyye ve Rüşvet ve Şüru'-ı Nizam 
181
S
Sevr Antlaşması 
372
Sicill-i Nüfus Nizamnamesi 
315
Sulh Hâkimleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat 
259
Sulh Hâkimleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat 
263
Ş
Şer’iye Mahkemeleri Nizamnamesi 
277
Şuray-ı Devlet Dâhili Nizamnamesi 
290
, 
296
Şuray-ı Devlet Nizamnamesi 
277
T
Tabiiyyet-i Osmaniye Kanunnamesi 
333
Tapu Nizamnamesi 
266
Tapu Senedatı Hakkında Talimat 
266
Tapu Senedatı Hakkında Tarifname 
266
Tarik-i İlmiyeye Dair Ceza Kanunname-i Humayun'unu 
245
Taş Ocakları Nizamnamesi 
353
Tefrik-i Vezaif Nizamnamesi 
285
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 
363
, 
366
Tevkifhane ve Hapishanelerin İdarelerine Dair Nizamname 
265
Tevsi-i İntikal Kanunu 
268
Ticaret Antlaşması (1838 Tarihli) 
271
Ticaret Kanunname-i Humayunu 
289
Ticaret Kanunu 
211
, 
229
, 
270
, 
271
, 
274
, 
291
, 
306
, 
325
, 
334
, 
354
, 
369
, 
382
, 
454
Ticaret-i Bahriye Kanunu 
272
, 
290
Türk Ceza Kanunu 
382
U
Umur-ı Maliye Nizamnamesi 
269
Usul-i Muhakemat-ı Cezaiye Kanun-ı Muvakkatı 
286
Usul-i Muhakemat-ı Cezaiye Kanunu (1879 Tarihli) 
231
, 
260
, 
262
, 
263
Usul-i Muhakeme-i Hukukiye Kanun-ı Muvakkatı (1879 Tarihli) 
231
, 
257
, 
260
, 
272
, 
286
Usul-i Muhakeme-i Şer'iye Kararnamesi (1917 Tarihli) 
258
, 
259
, 
279
Usul-i Muhakeme-i Ticaret Nizamnamesi 
257
, 
259
, 
272
, 
290
V
Vergi Nizamnamesi 
270
W
Westfalya Antlaşması 
144
, 
151
, 
426
Wittenberg 
139