BATI HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİ SÜRECİNDE YOL GÖSTERİCİ ÜÇ KAVRAM: TANRI, İNSAN VE TABİAT
I. BATI DÜŞÜNCESİNDE TANRI
A. Antik Yunan'dan İntikal Eden Tanrı Anlayışı
B. Hıristiyanlığın Tanrı Anlayışı
C. Felsefi Düşünüşe Göre Tanrı
II. BATI DÜŞÜNCESİNDE İNSAN
A. Antik Yunandan Rönesansa Kadar İnsan
B. Rönesansla Yeniden Tanımlanan İnsan
III. BATI DÜŞÜNCESİNDE TABİAT
IV. ÜÇ KAVRAMDAN LÂİKLİĞE UZANAN YOL
BATI HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİNİN KISA TARİHİ
I. BATI HUKUKUNUN KÖKENİNE KISA BAKIŞ
A. Roma Hukuku, Doğuşu ve Gelişimi
1. Glassatorlar (1100-1250)
2. Postglassatorlar (Commentatorlar 1250-1500)
C. Humanist Doktrin (16.yüzyıl-18.yüzyıl)
II. BATI HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİNİ HIZLANDIRAN NEDENLER
A. Rönesansla Başlayan Dünyevilik
B. İktisadi Faaliyetlerdeki Değişim
1. Antik Yunan'da ve Roma’da İktisadi Hayat
2. Kilisenin İktisadi Yaklaşımları ve Ortaçağda İktisadi Hayat
3. Ticari Kapitalizmden Sınaî Kapitalizme
C. Siyasal Yapının Değişimi
D. Tabii Hukuk Anlayışının Yaygınlaşması
BATILILAŞMA/LÂİKLEŞME TARİHİMİZİN HUKUKİ YÖNDEN ÖNEMİ “ŞER'İ HUKUKTAN LÂİK HUKUKA”
I. BATI İLE İLK İLİŞKİLER, HUKUKTA BATILILAŞMA/LÂİKLEŞMEYİ HAZIRLAYAN KÜLTÜREL ALT YAPI
A. Devlet Eksenli Batılılaşma/Lâikleşme
B. Eğitim ve Kültürel Eksenli Batılılaşma: Yeni Aydın Tipi ve Hukuk Görüşleri
II. BATILILAŞMA/LÂİKLEŞME SÜRECİNİN OSMANLI HUKUKUNA ETKİSİ ve OSMANLI HUKUKUNDA ROMANİZASYON HAREKETLERİ
A. Kamu Hukuku Alanında Romanizasyon Hareketleri
b. Ceza Muhakemeleri Usulü
c. Ceza Evleri ve İnfaz Örgütü
B. Özel Hukuk Alanında Romanizasyon Hareketleri
d. Cemaat ve Konsolosluk Mahkemeleri
MEDENİ HUKUK ALANINDA TANZİMAT SONRASI YAPILAN ÇALIŞMALAR
I. AİLE HUKUKU HARİÇ MEDENİ HUKUKTA GELİŞMELER
C. Mecelle'nin Hazırlanmasının Nedenleri
D. Mecelle'yi Tadil ve Tamamlama Çalışmaları
II. AİLE HUKUKUNDAKİ GELİŞMELER
A. Aile Hukukunda Tanzimat Öncesi Durum
B. Aile Hukukunda Tanzimat Sonrası Gelişmeler
1. Aile Hukukunda 1917 Tarihine Kadar Olan Gelişmeler
2. 1917 Tarihli Hukuk-ı Aile Kararnamesi
a. Kararnameyi Doğuran Nedenler
b. Kararnamenin Hazırlanışı ve Sistemi
c. Kararnamenin Yürürlükten Kalkışı
OSMANLI DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETİNE VE CUMHURİYET SONRASI RESEPSİYONA TOPLU BAKIŞ
II. OSMANLI DÖNEMİ KANUNLAŞTIRMA HAREKETİNİN NEDENLERİ
A. Kanunlaştırmanın Nedenlerine Genel Bakış
B. Kanunlaştırmanın Nedenleri
3. Milli İhtiyaçlar ve Toplumsal İç Dengeler
4. Küresel Hukuk ve Antlaşmaların Etkisi
5. Dış Etkilerin Azaltılması
6. Modern Dünya Tasarımının Hukuk Tanımlaması
III. OSMANLI KANUNLAŞTIRMA HAREKETİNİN SONUÇLARI ve KANUNLAŞTIRMA ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
IV. CUMHURİYET SONRASI RESEPSİYON HAREKETLERİNE TOPLU BAKIŞ
TÜRK HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİ; LOZAN VE SONRASI
I. TÜRK HUKUKUNUN LÂİKLEŞMESİNDE DÖNÜM NOKTASI: LOZAN KONFERANSI
II. HUKUKTA RESEPSİYON ÇALIŞMALARI
A. Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu
D. Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu
E. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
“YENİ BİLİM”İN HUKUKA BAKIŞI, YA DA LÂİKLEŞME SÜRECİNDE SOSYOLOG GÖZÜYLE HUKUK
I. SOSYOLOJİ, TARİH VE HUKUK
II. SOSYOLOJİK TARİH ANLAYIŞININ OSMANLI AYDINI VE HUKUKUNA ETKİSİ
EK: RESEPSİYONA DÜNYADAN ÖRNEKLER
I. ALMANYA’DA ROMA HUKUKUNUN RESEPSİYONU
II. JAPONYA’DA RESEPSİYON
III. ÇİN’DE VE DİĞER ÜLKELERDE RESEPSİYON
KAYNAKÇA & FAYDALANILAN ESERLER
Ahkâm-ı Şahsiye Komisyonu
312
Ahval-i Şahsiye Komisyonu
319
Atıl Tanrı (Bkz. Aristo’nun Tanrısı)
89
Cumhuriyet Halk Fırkası
350
Dar-ı Şuray-ı Babıâli
181
Divan-ı Ahkâm-ı Adliye
281
Divan-ı Def'i Mezalim
282
Doğal Din (Bkz. Tabii Din)
48
Dünyevileşme (ayrıca bkz. Seküler)
116
Hukuk-ı Aile Komisyon
311
İstinaf-ı Deavi-i Ticaret Divanı
290
Kanun-ı Medeni Komisyonu
311
Karma Ticaret Mahkemeleri
272
Konsolosluk Mahkemeleri
270
Lineer Tarih (Bkz. doğrusal tarih)
79
Materyalist/Materyalizm
65
Mecelle Tadil Komisyonu
311
Meclis-i Ahkâm-ı Adliye
183
Meclis-i Ali-i Tanzimat
279
Meclis-i Valay-ı Ahkâm-ı Adliye
181
Mekteb-i İdadi-i Tıbbi
194
Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane
192
Mühendishane-i Berr-i Humayun
192
Panteist Tanrı Anlayışı
85
Pozitivist (Bkz. pozitivizm)
188
Sahn-ı Seman Medreseleri
190
Savcı/Savcılık (Ayrıca Bkz. Müdde-i Umumi)
250
Seküler/Sekülerleşme (Ayrıca Bkz. Dünyevi/Dünyevileşme)
83
Servet-i Fünun Dergisi
201
Sırat-ı Müstakim Dergisi
202
Süleymaniye Medreseleri
190
Şeyhülislâm/ Şeyhülislâmlık
179
Terakkiperver Cumhuriyetçi Fırka
349
Tıbbiye-i Askeriye Mektebi
194
Ulum-ı İktisadiye ve İçtimaiye Mecmuası
201
Yahudi Hukuku (Ayrıca Bkz. Yahudi şeriatı)
420
Abdurrahman Kevvakebi
222
Abdurrahman Şeref Efendi
179
Ahundzade (Mirza Feth)
225
Ankaralı Mehmet Emin Efendi
313
Antoninus Aurelius Caracalla
101
Auvergne’li Guilliaume
111
Besim Atalay Bey (Aksaray Mebusu)
378
Bossuet (Jacguet Benigne)
65
Bozkurt (Mahmut Esat)
347
Cezayirli Seyyid Hasan
192
Condillac (E. Bonnet)
201
Coulanges (Fustel De)
396
Ebubekir Ratip Efendi
180
Elmalı’lı Hamdi Yazır
222
Fetva Emini Halil Efendi
240
Fichte (Johann ,gottlieb)
159
Gelenbevi İsmail Efendi
192
Harputizade Mustafa Efendi
202
I. Friedrich (Barbarossa)
134
II. Abdülhamit (Sultan)
193
III. Mustafa (Sultan)
177
IV. Philippe (Güzel Philippe)
134
İskilipli Mehmet Atıf
241
İsmail Fenni Ertuğrul
202
Kanunî Sultan Süleyman
179
Malebranche (Nicnolas)
55
Manastırlı İsmail Hakkı
241
Mehmet Ali Paşa (Mısır Valisi)
185
Mehmet Ali Şevket (Bilgişin)
374
Mehmet Reşat (Sultan)
198
Mustafa Kemal (Bkz. Atatürk)
439
Puchta (G. Friedrich)
162
Quintus Mucius Scaevola
100
Rousseau (J. Jacques)
146
Savigny (Friedrich Karl von)
162
Sextus Aelius Poetus Catus
100
Şehbenderzade Ahmet Hilmi
202
Şerefüddin Davud-u Kayseri
189
Şeyhülislâm Mustafa Kazım
241
Şirvanizade Rüşdü Paşa
302
Tahir Efendi (İstanbul Kadısı)
186
Tamanlı Hüseyin Rıfkı Efendi
192
Tevhid-i Tedrisat Kanunu
376
VII. Gregorius (Hildebrand)
132
Voltaire (François Marie Arouet)
12
Yenişehirli Abdullah Efendi
313
Zekeriya Yahya Efendi
313
Alman Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
383
Ameliyat-ı İskaiye İşletme Kanun-ı Muvakkatı
353
Askeri Ceza Kanunname-i Humayunu (1244 Tarihli)
256
Borçlar Kanunu Layihası
374
Breviarum Alaricianum
109
Ceza Kanunname-i Humayunu (1840 Tarihli)
246
Ceza Kanunname-i Humayunu (1858 Tarihli)
231
Ceza Kanunu (765 Sayılı)
255
Ceza Muhakemeleri Kanunu (1879 Tarihli)
256
Ceza Muhakemeleri Kanunu (1929 Tarihli)
263
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu (1412 Sayılı)
369
Code Civilies (Bkz Fransız Medeni Kanunu)
211
Code de Procédure Civile
383
Darülaceze Nizamnamesi
353
Deniz Ticaret Kanunu (1926 Tarihli Kanun ile 6762 Sayılı Kanun)
382
Derbeyan-ı Nizam-ı Hal ve Vüzeray-ı Nizam ve Mirmiran-ı Kiram
180
Dernekler ve Tarikatlar Kanunu
429
Dersaadet ve Mül-Hakat-ı İdare-i Zabıta ve Mülkiyye Mahkemelerine Dair Nizamname
260
Divan-ı Ahkâm-ı Adliye Dâhili Nizamnamesi
290
Fransız Askeri Ceza Kanunu
256
Fransız Ceza Kanunnamesi (1857 Tarihli)
252
Fransız Ceza Kanunu (1810 Tarihli)
260
Fransız Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
257
Fransız Hukuk Yargılama Kanunu
257
Fransız Medeni Kanunu (Code Civilies)
273
Fransız Ticaret Kanunu (Code de Commerce)
272
Fransız Usul Kanunu (1807 Tarihli)
257
Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu
369
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (1086 Sayılı)
259
Hukuk-ı Aile Kanunu Layihası
374
Hukuk-ı Aile Kararnamesi (HAK)
18
Hukuk-ı Aile Kararnamesi (HAK)
Hükkam-ı Şer' ve Memurin-i Şer'iye Kanunu
259
II. Vatikan Gaudium Et Spes Fermanı
76
İdare-i Adliyeye Dair Beyanname
367
İlamat-ı Hukukiyenin Tenfizine Dair Kanun
256
İnsan Hakları Bildirgesi
75
İstiklal Mehâkimi Kanunu
351
İsviçre Borçlar Kanunu
312
İsviçre Federal İcra ve İflas Kanunu
383
İsviçre Medeni Kanunu
304
Kanun-ı Medeninin Suret-i Mer'iyet ve Şekl-i Tatbikatı Hakkında Kanun
313
Kanunname-i Cezay-ı Askeri
246
Kiliseler ile Devletin Ayrılması Kanunu
429
Lex Romana Canonice Compta
171
Mahâkim-i Nizamiye'nin Teşkilat-ı Kanun-ı Muvakkatı
285
Mahâkim-i Şer’iye ve Nizamiyenin Tefrik-i Vezaifine Dair Nizamname
278
Mahâkim-i Şer'iye ve Nizamiyenin Tefrik-i Vezaifi Hakkında İrade-i Seniyye
285
Mahâkim-i Şer'iyenin İlgasına ve Mahâkimin Teşkilatına Ait Ahkâmı Muaddil Kanun
279
Mecburi ve Lâik İlköğretim Kanunu
429
Mehâkim-i Nizamiye'nin Teşkilat-ı Kanun-ı Muvakkatı
261
Memurin Muhakematı Kanunu
353
Men'-i İrtikâp Kanunnamesi
251
Muhakemat Nizamnamesi
264
Muvakkat İntikal Kanunu
268
Nizamiye Mahkemelerinin Teşkilatı
257
On İki Levha Kanunları
99
Pacem İn Terris Fermanı
76
Ref'i İ'diyye Ve Ref'i Hediyye ve Rüşvet ve Şüru'-ı Nizam
181
Sicill-i Nüfus Nizamnamesi
315
Sulh Hâkimleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat
259
Sulh Hâkimleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat
263
Şer’iye Mahkemeleri Nizamnamesi
277
Şuray-ı Devlet Dâhili Nizamnamesi
290
Şuray-ı Devlet Nizamnamesi
277
Tabiiyyet-i Osmaniye Kanunnamesi
333
Tapu Senedatı Hakkında Talimat
266
Tapu Senedatı Hakkında Tarifname
266
Tarik-i İlmiyeye Dair Ceza Kanunname-i Humayun'unu
245
Taş Ocakları Nizamnamesi
353
Tefrik-i Vezaif Nizamnamesi
285
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
363
Tevkifhane ve Hapishanelerin İdarelerine Dair Nizamname
265
Tevsi-i İntikal Kanunu
268
Ticaret Antlaşması (1838 Tarihli)
271
Ticaret Kanunname-i Humayunu
289
Ticaret-i Bahriye Kanunu
272
Umur-ı Maliye Nizamnamesi
269
Usul-i Muhakemat-ı Cezaiye Kanun-ı Muvakkatı
286
Usul-i Muhakemat-ı Cezaiye Kanunu (1879 Tarihli)
231
Usul-i Muhakeme-i Hukukiye Kanun-ı Muvakkatı (1879 Tarihli)
231
Usul-i Muhakeme-i Şer'iye Kararnamesi (1917 Tarihli)
258
Usul-i Muhakeme-i Ticaret Nizamnamesi
257