PAUL JOHANN ANSELM RITTER VON FEUERBACH’IN İZİNDEN SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİNİN
Prof. Dr. Veli Özer ÖZBEK
17
I. Kanunilik İlkesinin Feuerbach ile Buluşması
19
II. Feuerbach’ın Kısa Yaşam Öyküsü
20
III. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinin Bugünkü Anlamı ve Değeri
23
A. İlkenin Anlamı ve Kapsamı
23
C. İlkeye Yönelik Eleştiriler
25
D. İlkenin Zorunlu Sonuçları
26
NEUEN HORIZONTEN ENTGEGEN:
FEUERBACHS IDEE EINER UNIVERSALJURISPRUDENZ
Prof. Dr. Dr. Eric HILGENDORF
27
III. Vergleichen im Zeitalter der Aufklärung
31
1. Feuerbachs Universaljurisprudenz im Kontext der Rechtswissenschaft seiner Zeit
31
2. Feuerbachs Projekt im Kontext seiner Zeit
33
3. Rechtstheoretischer Exkurs: Vom Nutzen des Rechtsvergleichs
35
IV. Feuerbachs Projekt
37
1. Wie ist eine Universaljurisprudenz möglich?
37
2. Wozu Universaljurisprudenz?
38
3. Zur Methode der Universaljurisprudenz
38
4. Ablehnung von Naturrechtslehre und Rechtsmetaphysik
39
5. Ablehnung des Eurozentrismus
40
6. Feuerbachs anthropologische Wende
43
7. Zur Entwicklung des Feuerbach‘schen Denkens
45
V. Abschließende Thesen
49
YENİ UFUKLARA DOĞRU: FEUERBACH’IN
EVRENSEL HUKUK BİLİMİ (UNIVERSALJURİSPRUDENZ) FİKRİ
Prof. Dr. Dr. Eric HILGENDORF Çev: Dr. Öğr. Üyesi Arzu AŞÇI
55
II. Birincil Kaynaklar
57
III. Aydınlanma Çağında Karşılaştırma
59
1. Dönemin Hukuk Bilimi Bağlamında Feuerbach’ın Evrensel Hukuku
59
2. O Dönem Perspektifinden Feuerbach’ın Projesi
60
3. Hukuk Teorisi Açısından Bir Parantez: Hukuk Karşılaştırmasının Faydaları
62
IV. Feuerbach’ın Projesi
64
1. Evrensel Bir Hukuk Bilimi Nasıl Mümkündür?
64
2. Evrensel Hukuk Biliminin Amacı Nedir?
65
3. Evrensel hukuk biliminin yöntemine dair
65
4. Doğal hukuk öğretisinin ve hukuk metafiziğinin reddi
66
5. Avrupamerkezciliğin reddi
67
6. Feuerbach’ın antropolojik dönüşümü
70
7. Feuerbach’ın düşünsel gelişimine dair
72
FEUERBACH'I BECCARIA İLE ANLAMAK:
AYDINLANMA VE CEZA HUKUKU BAĞLAMINDA
CESARE BECCARIA'NIN ANLAMI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Doç. Dr. Ozan Ercan TAŞKIN
83
1. MODERN CEZA HUKUKUNUN KIVILCIMI: CESARE BECCARIA’NIN SUÇLAR VE CEZALAR HAKKINDA ADLI ÇIĞIR AÇAN ESERİ
84
2. CEZA HUKUKÇUSU OLARAK BECCARIA VE MUHATABI
91
3. EGEMENLİĞİN TOPLUMSAL SÖZLEŞMECİ TEMELİ VE ÖZGÜRLÜKLERİN KORUNMASININ MEŞRULUĞU
93
4. KANUNİLİK İLKESİ HAKKINDA
94
6. CEZA VE GÜVENCELER HAKKINDA
99
7. İŞKENCE VE ÖLÜM CEZASI HAKKINDA
103
8. SUÇTA ZARAR ŞARTI HAKKINDA
106
9. GENEL SUÇ TEORİSİ HAKKINDA
106
10. SUÇLARIN NASIL ÖNELENECEĞİ HAKKINDA
108
11. CEZA MUHAKEMESİ HAKKINDA
109
I. Bir Ceza Hukuku Eseri Olarak Suçlar ve Cezalar Hakkında
111
II. İtalyan Aydınlanma Mirası
112
III. Beccaria: Hukukçu mu, Filozof mu?
112
IV. Toplum Sözleşmecisi Olarak Beccaria
113
V. Kuvvetler Ayrılığı, Öngörülebilirlik, Özgürlük, Güvence
113
VI. Kanunilik ve Yorum Tehlikesi
114
VII. Hukuk Dili, Belirlilik ve Maddi Adalet
115
VIII. Cezada Orantılılık, Ultima Ratio ve Cezada Meşruiyet
115
IX. Beccaria’da Ceza Hukukunda Amaç ve Eşitlik
116
X. Zararsız Suç Olmaz
118
XI. İşkence, İbretlik Cezalar, Dağınık Hukuk Düzeninin ve Keyfiyetin Reddi
119
XII. Ölüm Cezası, Hapis ve Yaptırım Sisteminin Dönüşümü
119
XIII. Günümüz Ceza Hukuku: Baskıcı Eğilimler ve Beccaria’nın Uyarıları
119
XIV. İnsan Onuru ve Kişinin Şeyleştirilmesine/Araçsallaştırılmasına İtiraz
120
XV. Postmodern Düzensizlik, İçtihat Devleti ve “Elveda Beccaria” Mümkün mü?
120
FEURBACH’IN SUÇ ÖĞRETİSİNDE İSNADİYET
Dr. Öğr. Üyesi Serdar TALAS
125
II. HUKUK VE AHLAK AYRIMI
137
III. CEZANIN AMACI: PSİKOLOJİK ZORLAMA VE İSNADİYET
140
IV. SUÇ OLARAK HAK İHLALİ VE İSNADİYET
143
V. FEUERBACH’TA İSNADİYET
145
B. Özgürlük, Determinizm ve Kusur Problemi
149
C. Hukuk ve Ahlak Ayrımının İsnadiyet Öğretisine Etkisi
151
D. Kusur İlkesine Yönelik Eleştiri ve Tehlikelilik Yaklaşımı
153
E. Psikolojik Zorlama Teorisi (Negatif Genel Önleme) ve İsnadiyetle İlişkisi
155
F. İsnadiyetin Koşulları ve Sorumluluk Anlayışı
156
G. Taksir ve Genişletilmiş Sorumluluk
158
H. Kast (Dolus) ve İsnadiyet
160
I. Cezanın Belirlenmesi: Tehlikelilik Kriteri
162
FEUERBACH’IN KAST KONSEPTİ
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan ÖLMEZ
169
I. Feuerbach’ın Ceza Hukuku Sorumluluğuna Dair Benimsediği Genel Esaslar
176
II. Feuerbach’ın Sisteminde İsnat Yeteneği
178
III. Feuerbach’ın Sisteminde Dolus (Kast) ve Culpa Konseptleri
181
A. Dolus Konsepti ve Türleri
182
1. Dolus Indeterminatus
186
2. Culpa Dolo Determinata
188
3. Feuerbach’ın Kast Konseptinde Çerçevesinde Kast Karinesi (Praesumtio Doli)
189
IV. Hukuki Hata Konsepti
197
Sonuç ve Değerlendirme
199
FEUERBACH’TA CEZALANDIRMA DÜŞÜNCESİNİN
TEMELİ OLARAK “PSİKOLOJİK ZORLAMA” KAVRAMI VE NÖROBİLİM ÇERÇEVESİNDE BUGÜNE YANSIMALARI
Dr. Öğr. Üyesi Emine KABAK YÜCE
205
I. FEUERBACH’IN PSİKOLOJİK CEBİR/ZORLAMA TEORİSİ
210
II. CEZA TEHDİDİ HANGİ KOŞULLARDA İŞLER?
222
III. CEZA TEHDİDİNİN BEYİNDEKİ YOLCULUĞU
228
A. Bu Alanda Yapılan Çalışmalara İlişkin Genel Açıklamalar
228
B. Ceza Tehdidinin Beyin Üzerindeki Etkisini Araştıran Çalışmalar
229
1. Sosyal Normlara Uyumun Sinirsel İmzası
229
2. İki Taraflı Ekonomik Etkileşim İçinde Yaptırım Tehditlerine Karşı Sinirsel Tepkiler
233
3. Girişimsel Olmayan Beyin Stimülasyonu ile Sosyal Normlara Uyumun Değiştirilmesi
235
4. Cezalandırma Niyetinin Lateral Orbitofrontal Korteks Aracılığıyla Ceza Tehdidine Etkisi
238
C. Ceza Tehdidine İlişkin Sinirbilim Çalışmalarının Bulgularının Ceza Hukukunda Anlamı
241
SONUÇ: FEUERBACH’IN CEZA TEORİSİNİ YENİDEN KEŞFETMEK
245
P. J. A. FEUERBACH’IN 1798 TARİHLİ DOÇENTLİK TEZİNİN
TEMEL KAVRAMI OLAN HOCHVERRATH’IN HUKUK TARİHİNDEKİ YERİ VE ANLAMI
Araş. Gör. Dr. Mehmet Cemil OZANSÜ
255
TÜRK CEZA HUKUKUNUN GELİŞİMİNDE FEUERBACH ETKİSİ
II. AYDINLANMA BAĞLAMINDA FEUERBACH
270
III. MODERN TÜRK HUKUKUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE BATILI HUKUK İLE ETKİLEŞİM
276
IV. FEUERBACH’IN TÜRK HUKUK LİTERATÜRÜNDE ELE ALINIŞI
280
V. PSİKOLOJİK ZORLAMA TEORİSİ VE TÜRKİYE
283
VI. KANUNİLİK İLKESİ VE TÜRKİYE
286
A. Osmanlı Ceza Hukukunda Kanunilik İlkesi Sorunu
288
B. 1920’den İtibaren Türk Ceza Hukukunda Kanunilik İlkesi
291
VII. FEUERBACH’IN FİKİRLERİNİN DİĞER YANSIMALARI
293
BİYOGRAFİ CEZA HUKUKUNA VE FELSEFEYE ADANMIŞ
BİR HAYAT: PAUL JOHANN ANSELM RITTER VON FEUERBACH
Arş. Gör. Mustafa Uğur DEMİRAL
301
II. DOĞUMU, ÇOCUKLUK VE GENÇLİK YILLARI
302
III. JENA’DAKİ EĞİTİM HAYATI VE FELSEFEDEN HUKUKA GEÇİŞ
303
IV. AKADEMİK YÜKSELİŞ VE İLK BÜYÜK ESERLER
304
V. MÜNİH YILLARI VE BAVYERA CEZA KANUNU
306
VI. YARGIÇLIK YILLARI: BAMBERG VE ANSBACH
307
VII. KASPAR HAUSER VAKASI VE SON YILLARI
310