Gemi İpoteği ve Sigorta Doç. Dr. Aslıhan Erbaş Açıkel  - Kitap

Gemi İpoteği ve Sigorta

2. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
382
Barkod:
9786258585469
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Yayınevi:
Fiyatı:
1.100,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Gemi ipoteği ve sigorta arasındaki ilişki Türk Ticaret Kanunu'nun 1022 ilâ 1029'uncu maddelerinde düzenlenmektedir.
Bu çalışma da, gemi ipoteğinin sigorta tazminatını kapsamasının hukuki niteliği, ipotekli alacaklının sigortacıya karşı hangi haklara sahip olduğu, riziko gerçekleştiğinde sigorta tazminatının kime ödeneceği, sigorta sözleşmesinin süresinden önce sona ermesi durumunda ipotekli alacaklıya bahşedilmiş olan özel koruma ve sigortacı ile ipotekli alacaklı arasındaki hukuki ilişkinin hangi hükümlere tabi olduğu mehaz Alman hukuku ile karşılaştırmalı olarak ele alınmış; hangi sigortalar ile gemi ipoteği arasında ilişki kurulduğu tespit edilmiş ve İngiliz deniz sigortacılığında sıklıkla karşılaşılan ipotekli alacaklı menfaat sigortası hakkında bilgi verilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Gemi İpoteği ve Gemi İpoteği İle Sigorta Arasındaki İlişki
.
Gemi İpoteğinin Sigorta Tazminatını Kapsamasının Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Hükümler
.
İpotekli Alacaklıyı Korumaya Yönelik Hükümlerin Uygulanma Koşulları (TTK m. 1022(1))
.
İpotekli Alacaklının Sigorta Sözleşmesinin Devamı Sırasında Korunması (TTK m. 1024)
.
Rizikonun Gerçekleşmesi Üzerine Sigorta Tazminatının Ödenmesi (TTK m. 1022(3) ve 1023)
.
Sigortacının Sigorta Tazminatını Ödemekten Kurtulması (TTK. m. 1027)
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER 
ÖNSÖZ V 
İÇİNDEKİLER VII 
KISALTMALAR CETVELİ XVII 
ÖZET XXI 
ABSTRACT XXI 
GİRİŞ 1 
Birinci Bölüm 
GEMİ İPOTEĞİ VE GEMİ İPOTEĞİ İLE SİGORTA ARASINDAKİ İLİŞKİ 
GEMİ FİNANSMANININ TARİHSEL GELİŞİMİ İÇERİSİNDE GEMİ İPOTEĞİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 8 
ANTİK ÇAĞ’DAN 7. YÜZYILA KADAR OLAN DÖNEM 8 
Antik Çağ’da Deniz Ticareti 8 
Eski Yunan’da Deniz Ödüncü 9 
Genel Olarak 9 
Eski Yunan’da Hypothéke 11 
Antik Roma’da Deniz Ödüncü ve Hypotheka 13 
7. YÜZYILDAN 15. YÜZYIL SONLARINA KADAR OLAN DÖNEM 16 
Genel Olarak 16 
Yeni "Deniz Ödüncü" 17 
Commenda Akdi 19 
Donatma İştiraki 22 
Deniz Sigortaları 24 
15. YÜZYILIN SONLARINDAN GÜNÜMÜZE KADAR OLAN 
DÖNEM 27 
Commenda ve Donatma İştirakinden Sermaye Şirketlerine Geçiş 27 
Denizlerin Özgürlüğü İlkesi ve Gemi Sicilinin Ortaya Çıkışı 28 
Gemi Rehnine İlişkin İlk Kanuni Düzenlemeler 31 
Denizcilik Bankalarının Kuruluşu ve Modern Gemi İpoteği 33 
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTA TAZMİNATINI KAPSAMASININ 
DOGMATİK TEMELLERİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ 35 
GENEL OLARAK 35 
YANGIN SİGORTALARI BAKIMINDAN İPOTEK VE SİGORTA ARASINDAKİ İLİŞKİ 37 
Sigortacılık Uygulamasında İpotek ve Sigorta Arasındaki İlişki 37 
İpotek ve Sigorta Arasındaki İlişkiye Dair İlk Kanuni Düzenlemeler ve Sigorta Genel Şartlarında Konunun Ele Alınışı 40 
İpotekli Alacaklının Sigorta Tazminatı Üzerinde Hak Sahibi Olup Olmadığını Roma Hukuku Çerçevesinde Ele Alan Teoriler 44 
Alman Medeni Kanunu ve Sigorta Sözleşmesi Kanunu Hükümlerine 
Göre İpotekli Alacaklının Korunması 51 
DENİZ SİGORTALARI BAKIMINDAN İPOTEK VE SİGORTA ARASINDAKİ İLİŞKİ 53 
Alman Hukuku 53 
Türk Hukuku 58 
İngiliz Hukuku 60 
İpotekli Alacaklının Lehdar Olarak Atanması 61 
Sözleşmeden Doğan Hakların İpotekli Alacaklıya Devri 61 
İpotekli Alacaklıya Ait Menfaatin Gemi Malikinin Menfaati ile 
Birlikte Sigortalanması 62 
İpotekli Alacaklıya Ait Menfaatin Ayrıca Sigortalanması 63 
İkinci Bölüm 
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTA TAZMİNATINI KAPSAMASININ HUKUKİ NİTELİĞİ VE UYGULANACAK HÜKÜMLER 
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTA TAZMİNATINI KAPSAMASININ 
HUKUKİ NİTELİĞİ 66 
AYNİLEŞMİŞ ALACAK GÖRÜŞÜ 66 
KİMİN OLACAKSA ONUN LEHİNE SİGORTA GÖRÜŞÜ 72 
ŞAHSİ HAK GÖRÜŞÜ 75 
İPOTEK HAKKI GÖRÜŞÜ 79 
KANUNDAN DOĞAN ALACAK REHNİ GÖRÜŞÜ 81 
KAİM DEĞER GÖRÜŞÜ 86 
GÖRÜŞÜMÜZ 91 
SİGORTA ETTİRENİN RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİNDEN ÖNCEKİ AŞAMADA TASARRUF YETKİLERİ 99 
ALMAN HUKUKU 99 
Bina Dışı Unsurlar Bakımından 99 
Bina Bakımından 100 
TÜRK/İSVİÇRE HUKUKU 104 
Zaman Bakımından 104 
Kapsam Bakımından 111 
III. UYGULANACAK HÜKÜMLER 114 
GEMİ İPOTEĞİNE İLİŞKİN TTK m. 1022 – m. 1029 ARASINDAKİ HÜKÜMLER 114 
SINIRLI AYNİ HAKLARA İLİŞKİN TTK m. 1456 115 
SİGORTA TAZMİNATININ BİR KAİM DEĞER TEŞKİL ETMESİ YÖNÜYLE UYGULANACAK HÜKÜMLER 121 
Gemi İpoteğine İlişkin Diğer Hükümler ile Taşınmaz İpoteğine İlişkin Hükümler 121 
Alacak Rehnine İlişkin Hükümler 123 
Teslime Bağlı Taşınır Rehnine İlişkin Hükümler 126 
SİGORTA SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA UYGULANACAK 
HÜKÜMLER 130 
Türk Ticaret Kanunu’nun Sigorta Hukukuna İlişkin 6. Kitabı ve Türk Borçlar Kanunu Hükümleri 130 
Sigorta Genel ve Özel Şartları 131 
Üçüncü Bölüm 
İPOTEKLİ ALACAKLIYI KORUMAYA YÖNELİK HÜKÜMLERİN UYGULANMA KOŞULLARI (TTK m. 1022(1)) 
TTK m. 1022 – m. 1029 ARASINDAKİ HÜKÜMLERİN 
UYGULANABİLMESİ İÇİN GEREKLİ ÖN ŞARTLAR 136 
RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİNDEN ÖNCE GEMİ İPOTEĞİNİN KURULMUŞ OLMASI 136 
GEMİ MALİKİNİN MENFAATİ İÇİN BİR SİGORTA YAPILMIŞ 
OLMASI 139 
“Malik Menfaati” Kavramı 139 
Malik Menfaatine İlişkin Sigortanın Kim Tarafından Yaptırıldığı 142 
İpotekli Alacaklının Menfaatine Yapılan Sigortalar 144 
Dain’i Mürtehin Kaydı İçeren Sigorta Sözleşmeleri 147 
GEMİ İPOTEĞİNİN KAPSAMINA GİREN HUSUSLARLA İLGİLİ SİGORTA YAPILMIŞ OLMASI 149 
Gemi İpoteğinin Kapsamına Giren Unsurlar 149 
Gemi İpoteğinin Kapsamına Giren Unsurlara İlişkin Sigortalar 150 
Tekne Sigortası 150 
Bütünleyici Parça ve Eklenti Bakımından Özellik Arz Eden Durumlar 151 
Eklentinin İpoteğin Kapsamı Dışında Tutulmuş Olması 151 
Bütünleyici Parça ve Eklentinin Gemiden Ayrılması 151 
iii. Eklentinin Üçüncü Kişiye Ait Olması 153 
Eklenti Niteliğinde Olmayan Kumanya ve Sarf Malzemeleri 155 
Tekne Sigortalarında Teminat Altına Alınmış Olan 
Sorumluluk Rizikoları 156 
P&I Sigortası 158 
İngiliz ve Norveç Uygulamasında P&I Sigortası ve Gemi 
İpoteği Arasındaki İlişki 159 
P&I Sigortalarının Gemi İpoteğinin Kapsamında Olup Olmadığına İlişkin Olarak Türk/Alman Hukuku’nda İleri 
Sürülen Görüşler 161 
Görüşümüz 163 
Alacak Sigortası 166 
Tekne İnşaat Sigortası 168 
SİGORTA TAZMİNATININ KAİM DEĞER OLARAK İPOTEĞİN KAPSAMINA GİRMESİ İÇİN RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ ŞARTI 170 
III. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN DEVAMI SIRASINDA İPOTEKLİ 
ALACAKLIYI KORUMAYA YÖNELİK TTK m. 1024 HÜKMÜNÜN UYGULANMASI İÇİN İPOTEĞİN SİGORTACIYA BİLDİRİLMESİ 
ŞARTI 171 
GENEL OLARAK 171 
GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTACIYA BİLDİRİLMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 173 
GEMİ İPOTEĞİNİN MEVCUDİYETİ KONUSUNDAKİ BİLDİRİMİN 
İFASI 174 
Bildirimi Yerine Getirecek Kişi ve Bildirimin Muhatabı 174 
Bildirimin Şekli, İçeriği ve Zamanı 176 
Dördüncü Bölüm 
İPOTEKLİ ALACAKLININ SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN DEVAMI 
SIRASINDA KORUNMASI (TTK m. 1024) 
PRİM ÖDEME BORCUNDA TEMERRÜT 180 
GENEL OLARAK 180 
TTK m. 1024(1) HÜKMÜNÜN KAPSAMI 181 
Sigorta Priminin Ödenmemesi Nedeniyle Sigorta Ettirene Ödeme 
Süresi Verilmiş Olması 181 
Ödeme Süresi Sonunda Sözleşmenin Feshedilmiş Olması 185 
İki Kez Haklı İhtar Gönderilmesi Sonucunda Sözleşmenin 
Feshedilmiş Olması 187 
TTK m. 1024(1)’İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 188 
İpotekli Alacaklıya Bildirim Yapılması 188 
İpotekli Alacaklıya Bildirim Yapılmamasının Sonuçları 190 
SİGORTACININ İPOTEKLİ ALACAKLI TARAFINDAN YAPILAN ÖDEMEYİ KABUL ETME ZORUNLULUĞU (TTK m. 1029) 191 
SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN VAKTİNDEN ÖNCE SONA ERMESİ 193 
GENEL OLARAK 193 
TTK m. 1024(2)’NİN KAPSAMI 195 
Sigorta Sözleşmesinin Vaktinden Önce Sona Ermesi 195 
Sözleşmenin Vaktinden Önce Sona Ermesine Yol Açan ve TTK m. 1024(2)’nin Kapsamına Giren Durumlar 196 
Sigorta Ettirenin Primin Yarısını Ödeyerek Sözleşmeden Cayması 196 
Sigortacının Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali 
Nedeniyle Sözleşmeden Cayması 197 
Sigortacının Rizikonun Ağırlaşması ve Sözleşmesel 
Yükümlülüklerin İhlali Nedeniyle Sözleşmeyi Feshetmesi 200 
Tarafların İfa Güçsüzlüğü 206 
Sigortacının Aczi veya Hakkında Yapılan Takibin 
Semeresiz Kalması 207 
Sigortacının Konkordato İlan Etmesi, Ruhsatının İptal 
Edilmesi Gibi Olağanüstü Hallerde Sözleşmenin Feshi 208 
Sigorta Ettirenin Aczi veya İflası ya da Hakkında Yapılan Takibin Semeresiz Kalması veya Konkordato İlan Etmesi 210 
Kısmi Hasar Meydana Gelmesi 211 
Sigortacının Primi Tek Taraflı Olarak Arttırması 212 
Sigorta Sözleşmesinin Vaktinden Önce Sona Ermesine Yol Açan 
Diğer Haller 213 
İkale Sözleşmesi 213 
Menfaat Sahibinin Değişmesi 213 
Prim Farkı Talebinin Kabul Edilmemiş Olması 214 
Sözleşmenin Vaktinden Önce Sona Ermesine Yol Açan ve fakat 
TTK m. 1024(2)’nin Kapsamına Girmeyen Durumlar 215 
Sigortacının İflas Etmesi 215 
Prim Ödenmemesi Yüzünden Sözleşmenin Vaktinden Önce Sona Erdirilmesi 218 
TTK m. 1024(2)’NİN HÜKÜM VE SONUÇLARI 219 
Sigorta Sözleşmesinin Vaktinden Önce Sona Erdiğinin İpotekli 
Alacaklıya Bildirilmesi 219 
Bildirimin Amacı 219 
Bildirimin Şekli ve İçeriği 219 
Bildirim Yapılmamasının Sonucu 222 
Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesinin İpotekli Alacaklıya Karşı İki 
Hafta Sonra Hüküm İfade Etmesi 223 
Amacı 223 
Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesinin İpotekli Alacaklıya Karşı 
İki Hafta Sonra Hüküm İfade Etmesinin Hukuki Niteliği 224 
İPOTEKLİ ALACAKLININ SÜRE SONUNDA SÖZLEŞMEYE 
DEVAM ETMEK İSTEMESİ (TTK m. 1456(5)) 231 
Sözleşmeye Devam Hakkının Gemi İpoteği Alacaklısı Açısından 
Önemi 231 
Sözleşmeye Devam Hakkının Hukuki Niteliği 233 
Sözleşmenin İpotekli Alacaklıya Devri İçin Gerekli Şartlar 234 
Sözleşmenin İpotekli Alacaklıya Devrinin Hüküm ve Sonuçları 236 
III. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN İÇERİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI 240 
GENEL OLARAK 240 
TTK m. 1024(4)’ÜN KAPSAMI 241 
Sigorta Bedelini Azaltan Değişiklikler 241 
Sigortacının Sorumlu Olduğu Tehlikenin Kapsamını Daraltan 
Anlaşmalar 242 
TTK M. 1024(4)’ÜN HÜKÜM VE SONUÇLARI 243 
Sözleşme Değişikliklerinin İpotekli Alacaklıya Bildirilmesi 243 
Sigorta Sözleşmesinin Sona Ermesinin İpotekli Alacaklıya Karşı İki 
Hafta Sonra Hüküm İfade Etmesi 244 
SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN GEÇERSİZ OLMASI 246 
GENEL OLARAK 246 
TTK m. 1024(5)’İN KAPSAMI 247 
Aşkın Sigorta Nedeniyle Geçersizlik 247 
Çifte Sigorta Nedeniyle Geçersizlik 249 
TTK m. 1024(5)’İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 251 
Beşinci Bölüm 
RİZİKONUN GERÇEKLEŞMESİ ÜZERİNE SİGORTA TAZMİNATININ ÖDENMESİ (TTK m. 1022(3) ve 1023) 
SİGORTA TAZMİNATININ GEMİ MALİKİNE ÖDENMESİ 254 
ZARARIN MEYDANA GELDİĞİ İPOTEKLİ ALACAKLIYA BİLDİRİLMİŞ LAKİN İKİ HAFTALIK BİR MÜDDET GEÇMESİNE RAĞMEN ALACAKLI BİR İTİRAZDA BULUNMAMIŞ İSE (TTK m. 1022(3)) 255 
Sigorta Tazminatının TTK m. 1022(3) Uyarınca Gemi Malikine 
Ödenmesi İçin Gereken Şartlar 256 
Rizikonun Gerçekleştiğinin İpotekli Alacaklıya Bildirilmiş Olması 256 
İpotekli Alacaklının Gemi Malikine Yapılacak Ödemeye İtiraz Etmemesi 258 
İtiraz Süresi ve İtirazın Şekli 258 
İpotekli Alacaklının İtiraz Etmesinin Hüküm ve Sonuçları 260 
İpotekli Alacaklının Gemi Malikine Yapılacak Ödemeye İtiraz Etmemesinin Hüküm ve Sonuçları 261 
GEMİ MALİKİNİN SİGORTACININ KENDİSİNE ÖDEYECEĞİ TAZMİNATI, GEMİNİN ÖNCEKİ DURUMUNA GETİRİLMESİ MAKSADINA TAHSİS EDECEĞİ TEMİNAT ALTINA ALINMIŞ İSE (TTK m. 1023(1)) 262 
Genel Olarak 262 
Sigorta Tazminatının Gemi Malikine Ödenmesi İçin Gereken Şartlar 265 
Kısmi Hasar Meydana Gelmesi 265 
Önceki Duruma Getirme Kavramının Kısmi Hasara İlişkin Olması 265 
Deniz Sigortalarında Kısmi Hasar Konusunun Düzenlenişi 267 
Kısmi Hasarın Gemi İpoteğine İlişkin TTK m. 1030 ile 
İlişkisi 268 
Ödemenin Önceki Duruma Getirme Amacıyla Kullanılacağı 
Konusunda Teminat Verilmesi 272 
Teminat Koşulunun Amacı 272 
Teminatın İfası 273 
Sigorta Tazminatının Geminin Önceki Duruma Getirilmesi Amacıyla Ödenmesinin Sonuçları 275 
TTK m. 1023(1) Açısından 275 
TTK m. 1023(2) ile TTK m. 1023(1) Arasındaki İlişki 276 
GEMİ MALİKİNİN SİGORTACININ KENDİSİNE ÖDEYECEĞİ TAZMİNATI GEMİ ALACAKLISI HAKKI SAHİPLERİNE VERECEĞİ TEMİNAT ALTINA ALINMIŞ İSE (TTK m. 1023(1)) 278 
Genel Olarak 278 
Sigorta Tazminatının Gemi Malikine Ödenmesi İçin Gerekli Şartlar 278 
Gemi Alacaklısı Hakkının Meydana Gelmesi 278 
Gemi Alacaklısı Hakkı Kavramı 278 
Gemi Alacaklısı Hakkının Kapsamı ve Sigorta Tazminatı 281 
Gemi Alacaklısına Verilmek Üzere Gemi Malikine 
Ödenecek Sigorta Tazminatının Sorumluluk Sigortasına 
İlişkin Olması 283 
Sigorta Tazminatının Sadece Gemi İpoteğinden Önce Gelen Gemi Alacakları Bakımından Gemi Malikine Ödenebilecek Olması 288 
Ödemenin Gemi Alacaklılarına Verilmek Amacıyla Kullanılacağı Konusunda Teminat Verilmesi 289 
Sigorta Tazminatının Gemi Alacaklılarına Verilmek Amacıyla 
Ödenmesinin Sonuçları 289 
SİGORTA TAZMİNATININ İPOTEKLİ ALACAKLIYA ÖDENMESİ 290 
III. SİGORTA TAZMİNATININ TEVDİ YERİNE ÖDENMESİ 293 
İPOTEKLİ ALACAKLININ PARAYA ÇEVİRME HAKKINI 
KULLANMASI 295 
Altıncı Bölüm 
SİGORTACININ SİGORTA TAZMİNATINI ÖDEMEKTEN KURTULMASI 
(TTK m. 1027) 
SİGORTACININ SİGORTALIYA KARŞI SİGORTA TAZMİNATINI ÖDEMEKTEN KURTULMASINA RAĞMEN İPOTEKLİ ALACAKLIYA KARŞI BORCUNUN DEVAM ETMESİ 300 
TTK m. 1027(1)’İN KAPSAMI 300 
Sözleşme Öncesi Beyan Yükümlülüğünün İhlali 304 
Rizikonun Ağırlaşması 305 
Zararın Büyümesini Engellemeye ve Rizikonun Saptanmasına Yönelik Çeşitli Yükümlülüklerin İhlali 310 
Rizikonun Kasten Ya Da Kusurlu Bir Davranış Sonucunda Gerçekleştirilmesi 312 
Özen Yükümlülüğüne Aykırılık 313 
Rizikonun Kasten Gerçekleştirilmesi 315 
TTK m. 1027(1)’İN HÜKÜM VE SONUÇLARI 317 
SİGORTACININ HEM SİGORTALIYA HEM İPOTEKLİ ALACAKLIYA KARŞI SORUMLULUKTAN KURTULMASI 319 
SİGORTA PRİMİNİN ZAMANINDA ÖDENMEMESİ 320 
GEMİNİN DENİZE VEYA YOLA ELVERİŞSİZ BİR HALDE YOLA ÇIKMASI 322 
Denize Elverişlilik Kavramı 322 
Deniz Sigortaları Bakımından Denize Elverişsizliğin Sonuçları 323 
İpotekli Alacaklı Bakımından Geminin Denize Elverişsiz Olması 326 
GEMİNİN BİLDİRİLEN VEYA MUTAT ROTADAN AYRILMIŞ 
OLMASI 328 
Rotadan Sapma Kavramı 328 
Deniz Sigortaları Bakımından Rotadan Sapmanın Sonuçları 329 
İpotekli Alacaklı Bakımından Rotadan Sapma 330 
III. GEMİ İPOTEĞİNİN SİGORTACIYA GEÇMESİ (TTK m. 1028) 331 
İPOTEĞİN SİGORTACIYA GEÇMESİNİN ŞARTLARI 333 
Sigortacının TTK m. 1024(2)(4)(5) ya da TTK m. 1027(1) Uyarınca İpotekli Alacaklıya Sorumluluğunun Doğması 333 
Sigortacının Ödeme Yapması 334 
HUKUKİ NİTELİĞİ 335 
SİGORTACIYA İNTİKAL EDEN İPOTEĞİN DİĞER ALACAKLILAR ALEYHİNE İLERİ SÜRÜLEMEMESİ 340 
SONUÇ 341 
KAYNAKÇA 349 
KAVRAM ENDEKSİ 379