İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASI İLE İLGİLİ GENEL ESASLAR
I. İŞVERENİN KORUMA (GÖZETME) BORCUNUN KAPSAMI
21
A. İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Hukuki Sorumluluğu
21
B. İşverenin İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Hukuki Sorumluluğunun Kapsamı
23
C. İşverenin İş Kazası ve Meslek Hastalığından Doğan Hukuki Sorumluluğunun Niteliği
25
1. Kusur Sorumluluğu Görüşü
25
a. Kusur Sorumluluğu Görüşünün Değerlendirilmesi
26
2. Kusursuz Sorumluluk Görüşü
28
a. Kusursuz Sorumluluk Görüşünün Değerlendirilmesi
29
3. İşverenin Sözleşmeden Doğan Sorumluluğunun Kusursuz Sorumluluk Türleri Açısından Değerlendirilmesi
30
a. Tehlike Sorumluluğu
30
b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu
33
c. Yardımcı Kişinin Sorumluluğu
36
d. Organizasyon Sorumluluğu (TBK m.66/f.3)
37
II. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASI KAVRAMININ TEMELLERİ
45
A. Genel Olarak Sorumluluk Sigortası
45
B. İşveren Sorumluluk Sigortası Kavramı
47
C. Fransız, Alman, İngiliz ve Amerikan Hukukunda İşverenin Sorumluluğunun Sigorta Edilmesinin Tarihsel Gelişimi
48
D. Türkiye’deki İşveren Sorumluluğunun Sigorta Edilmesinin Tarihsel Gelişimi
56
III. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASININ HUKUKİ NİTELİĞİ
57
B. Malvarlığı Sigortası
61
D. İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortası
66
IV. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASINA UYGULANACAK HUKUK KURALLARI
68
B. İşveren Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi Şartları
68
1. İşveren Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi Genel Şartları
68
a. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına Aykırı Olan Anlaşmalar
70
b. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Sonradan Değişmesi
71
c. TBK m.20 Bakımından Sigorta Genel Şartlarının İncelenmesi
72
C. İşveren Sorumluluk Sigortası Sözleşmesi Özel Şartları
76
D. Sorumluluk Sigortalarına İlişkin Hükümler
79
E. Türk Ticaret Kanunu’nun Altıncı Kitabı Olan Sigorta Hukukundaki Genel Hükümler ile Mal Sigortalarına İlişkin Bazı Hükümler
79
F. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un İlgili Hükümleri
83
G. Türk Borçlar Kanunu’nun İlgili Hükümleri
84
V. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASIYLA BAĞLANTISI OLAN DİĞER SİGORTA TÜRLERİ
84
A. Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası
84
1. Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortasının Tarafları
86
2. Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortasında Risk İncelemesi ve Sigorta Poliçesinin Düzenlenmesi
89
3. Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortasında Teminatın Kapsamı
93
4. Sigorta Bedeli ve Rücu Hakkı
94
B. Grup Kaza Sigortası
97
1. Grup Kaza Sigortasında Teminatın Kapsamı
99
2. Grup Kaza Sigortasında Geçerlilik Şartı
101
3. Grup Kaza Sigortasının İşverenin Sorumluluğuna Etkisi
106
İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASINDA
RİZİKO VE RİZİKONUN SINIRLANMASI
I. SORUMLULUK SİGORTALARINDA RİZİKO KAVRAMI VE RİZİKONUN GERÇEKLEŞTİĞİ ANIN (SİGORTA OLAYININ) TESPİTİ
109
A. Sebep Olayı Teorisi (Olay Esası)
111
B. Zarar Teorisi (Zarar Esası)
112
C. Zararın Tespiti Teorisi
115
D. Tazminat Talebinin İleri Sürülmesi Teorisi (Talep Esası)
115
E. Sigortalanan Olay Teorisi
119
F. Süreklilik Gösteren Sigortalanan Olay Teorisi (Yaygın Riziko Görüşü)
120
G. Kombinasyon Teorisi
120
H. Türk Ticaret Kanunu’nda Kabul Edilen Teori
121
I. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Kabul Edilen Teori
121
J. Employers’ Liability (Compulsory Insurance) Act 1969 (İşveren Zorunlu Sorumluluk Sigortası Kanunu) Göre Kabul Edilen Teori
122
II. İŞVEREN SORUMLULUK SİGORTASINDA RİZİKONUN SINIRLANMASI
125
1. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Kapsamında Kabul Edilen İş Kazası
131
a. Bireysel İş Hukuku Anlamında İş Kazasının Unsurları
132
aa. Harici Bir Etkenle İstenilmeyen Bir Olayın Varlığı
132
bb. Uygun İlliyet Bağının Varlığı
134
aaa. Kaza ile Zarar Arasında İlliyet Bağı
134
bbb. Kaza ile İşverence Yürütülen İş Arasında İlliyet Bağı
135
ccc. Uygun İlliyet Bağının Kesilmesi
139
cc. İşçinin Zarara Uğraması
144
B. Zarar Gören Bakımından Sınırlanma
145
1. Zarar Gören: “İşçi”
145
2. Zarar Gören “İşçi Benzeri Kişiler”: Çırak/ Stajyer
155
C. Sigorta Ettiren “İşveren Sıfatı" Bakımından Sınırlanması
158
2. Bazı İşveren Grupları
162
c. Geçici İş İlişkisinde İşveren
167
3. İşveren Fonksiyonuna Sahip Olan İşveren Vekili
170
D. Rizikonun Zarar Türleri Bakımından Sınırlanması
174
E. Rizikonun Tazminat Talepleri Bakımından Sınırlanması
175
1. Sosyal Güvenlik Kurumunca Sağlanan Yardımların Üstündeki Tazminat Talepleri Bakımından Sınırlanması
175
aa. Geçici İş Göremezlik Ödeneği
178
bb. Sürekli İş Göremezlik Geliri
180
dd. Evlenme Ödeneği ve Cenaze Ödeneği
184
2. Sosyal Güvenlik Kurumunca Sağlanan Yardımların Dışındaki Tazminat Talepleri Bakımından Sınırlanması
186
a. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
186
bb. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Hukuki Dayanağı, Tanımı ve Zararın Niteliği
187
cc. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Talebinin Şartları
189
aaa1. Destek Olan Kişinin Ölmesi
189
bbb. Destek İlişkisinin Bulunması
189
aaaa. Kimlerin Destek Olacağı
190
ccc. Desteğin Destek Olana Bakması (Bakım Gücü –Bakım İhtiyacı)
197
ddd. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Hesaplanmasında Dikkate Alınan Faktörler
199
bbbb. Destekten Yoksunluk Süresi
204
cccc. Destek Dönemleri
206
aaaa. İşverenin Kusuru
208
cccc. Üçüncü Kişinin Kusuru
214
fff. Evlenme ve Çalışma Olasılığı
214
ggg. Yetiştirme Giderleri
217
hhh. Sosyal Güvenlik Kurumu Gelirleri
218
ııı. Miras Kazanımları
220
iiii. Sigortacı Tarafından Yapılan Ödemeler
221
3. Sosyal Güvenlik Kurumunun İşverene Karşı Açtığı Rücu Davaları Bakımından Sınırlanması
222
a. İş Kazasından Doğan Rücu Davaları
223
aa. Rücu Davalarına İlişkin Genel Şartlar
224
aaa. Zararın Bir İş Kazasından Doğması
224
bbb. Uygun İlliyet Bağı
225
bb. Rücu Davalarına İlişkin Özel Şartlar
225
aaa. İş Kazasında İşverenin Kastı ya da İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na Aykırı Hareketi
225
aaaa. İşverenin Kastı
229
bbbb. İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na Aykırı Hareketi
230
cc. Kurumun Rücu Alacağının Tespiti
231
aaa. 5510 sayılı Kanunu’nun 21. Maddesi Bakımından İşverenin Sorumluluğunun Belirlenmesi
231
dd. Kaçınılmazlık İlkesi
236
aaa. Kaçınılmazlığın Rücu Davalarına Etkisi
236
aa. Sigortalının Süresinde Bildirilmemesinden Doğan Rücu Davaları
240
aaa. İşverenin Sigortalıyı Bildirme Yükümlülüğü
240
bbb. Sigortalının Süresinde Bildirilmemesinden Doğan Rücu Davasının Şartları
241
ccc. 5510 sayılı Kanunu’nun 23. Maddesi Bakımından İşverenin Sorumluluğunun Belirlenmesi
242
ddd. Kaçınılmazlık İlkesi
245
eee. 5510 Sayılı Kanun’un 21. ve 23. Maddeleri Arasındaki Tatbik Üstünlüğü
245
bb. İş Kazasının Kanunda Belirtilen Sürede İşveren Tarafından Kuruma Bildirilmemesinde Doğan Rücu Davaları
246
cc. Genel Sağlık Sigortasından Doğan Rücu Davaları
249
aaa. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Halinde Gerekli Sağlık Yardımları
249
bbb. İşverenin Kastı veya İş Sağlığını Koruma ve İş Güvenliği Mevzuatına Aykırı Hareket Hali
250
F. Rizikonun Miktar Bakımından Sınırlandırılması
251
TEMİNAT KAPSAMI DIŞINDA KALAN HALLER
I. İKİNCİL RİZİKO SINIRLAMASI (İSTİSNALAR)
257
A. Ek Sözleşme ile Sigorta Teminatına Dahil Edilebilecek Haller (Nispi İstisnalar)
259
1. İşçilerin, İşverence Sağlanan Bir Taşıtla İşin Yapıldığı Yere Toplu Olarak Getirilip Götürülme Sırasında Meydana Gelen İş Kazaları
259
2. İşçilerin, İşveren Tarafından Görev ile Başka Bir Yere Gönderilmesi Yüzünden Asıl İşi Yapmaksızın Geçen Zamanlarda, Meydana Gelen İş Kazaları
262
3. Türkiye Cumhuriyeti Sınırları Dışında Meydana Gelen İş Kazaları
265
4. Meslek Hastalıkları Sonucunda Vaki Olacak Tazminat Talepleri
269
a. Meslek Hastalığı Kavramı
270
aa. Meslek Hastalığının Tanımı
270
bb. Meslek Hastalığının Unsurları
271
bbb. Hastalık veya Engelliliğin Sigortalının Çalıştığı ve Yaptığı İşin Sonucu Olarak Ortaya Çıkması
271
ccc. Belirli Bir Zaman Dilimi İçinde Meydana Gelmesi
272
ddd. Meslek Hastalığının Tespit Edilmesi
272
eee. İşçinin Bedenen veya Ruhen Zarara Uğraması
275
b. Meslek Hastalıklarından Doğan Tazminat Talepleri Karşısında Sigorta Güvencesinden Yararlanılması
276
aa. Meslek Hastalıklılarında Sigorta Güvencesinden Yararlanılmasında Karşılaşılabilecek Hukuki Sorunlar
278
5. Manevi Tazminat Talepleri
282
a. Manevi Tazminatın Şartları
282
b. Manevi Tazminatı Talep Edebilecek Kişiler
283
c. Manevi Tazminatın Takdiri
285
B. Teminat Kapsamı Dışında Kalan Haller (Mutlak İstisnalar)
285
1. Kasten İka Olunan Veya Bilerek Sebebiyet Verilen Olaylar Sonucu Doğacak Zarar ve Ziyan Talepleri
285
a. Sigorta Ettirenin ve Sigorta Ettirenin Hukuken Fiillerinden Sorumlu Oldukları Kişilerin İhmallerinden Doğan Tazminat Talepleri
287
b. Sigorta Ettirenin ve Sigorta Ettirenin Hukuken Fiillerinden Sorumlu Oldukları Kişilerin Kastından Doğan Tazminat Talepleri
288
2. Bir Sözleşmenin İfasıyla İlgili Olarak ya da Özel Bir Anlaşmaya Dayanan Sigorta Ettirenin Yasal Sorumluluğunu Aşan Tazminat Talepleri
290
3. Savaş ve Savaş Benzeri Hallerden Doğan Tazminat Talepleri
291
a. Savaş ve Savaş Olayları
291
b. Savaş Benzeri Haller
293
4. Nükleer Faaliyetlerden Doğan Tazminat Talepleri
297
5. Terör Eylemlerinden Doğan Tazminat Talepleri
299