Fikirden, Birliğe: Türk Devletleri Teşkilatı Saltuk Samed Aksun  - Kitap

Fikirden, Birliğe: Türk Devletleri Teşkilatı

1. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
242
Barkod:
9786253778293
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
570,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu kitap, Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) tarihsel arka planından hareketle, teşkilatın kurumsal işleyişini kamu hukuku perspektifiyle ele almayı; bununla birlikte TDT'nin uluslararası hukuk düzenindeki statüsünü, hukuki kişiliğini ve işlevsel kapasitesini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Günümüzde uluslararası iş birliği modelleri yalnızca ekonomik düzlemle sınırlı kalmamakta; kurumsal yapılanma, karar alma süreçleri, norm üretimi ve hukuki etkileşim alanları giderek daha belirleyici hâle gelmektedir. TDT'de ortak tarih, dil ve kültür bağlarından beslenen özgün karakteriyle, bu çok katmanlı iş birliği arayışının kurumsal bir görünümü olarak öne çıkmaktadır. Bu çerçevede kitapta, TDT'nin organları ve karar alma mekanizmaları, kurucu belgeleri ve teşkilat yapısı yanında; egemenlik, uluslararası tüzel kişilik, normatif etkiler ve üye devletlerin hukuk düzenleriyle etkileşim gibi başlıklar üzerinde özellikle durulmuştur.
Kitabın dikkatle ele aldığı alanlardan biri de, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin gözlemci üyeliği üzerinden TDT'nin uluslararası hukuk bakımından doğurabileceği sonuçların tartışılmasıdır. Bu konu, tanıma/tanınmama, örgütlere katılımın anlamı ve uluslararası platformlarda statü inşası gibi tartışmalarla birlikte, hukuki çerçevede ve mümkün olduğunca kaynak temelli biçimde incelenmiştir.
Bu doğrultuda eser üç ana eksen üzerine kurgulanmıştır: Öncelikle teşkilatın tarihsel ve fikri temelleri ortaya konulmuş, ardından kurumsal yapı ve organlar kamu hukuku disipliniyle incelenmiştir. Son olarak TDT'nin uluslararası hukuk kişiliği, KKTC örneği ve küresel sistemdeki yeri analiz edilerek çalışma tamamlanmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Türk Devletlerinin Birliktelik Süreçleri
.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın Yapılanmasına Genel Bakış
.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın Kamu Hukuku Boyutu ve Uluslararası Etkileri
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Adama 
5
Sunuş 
7
Önsöz 
9
Teşekkür 
11
Şekiller Listesi 
17
Kısaltmalar 
19
Kitap Hakkında / Özet 
21
Giriş 
23
Kavramsal ve Kuramsal Çerçeve 
27
Birinci Bölüm
TÜRK DEVLETLERİNİN BİRLİKTELİK SÜREÇLERİ
I. MİLLİYETÇİLİK, TÜRKÇÜLÜK VE TURANCILIK (TÜRK BİRLİĞİ) KAVRAMLARI
PERSPEKTİFİNDE TÜRK DEVLETLERİ ARASINDAKİ İŞ BİRLİĞİ FİKİRLERİ 
29
A. Milliyetçilik 
29
B. Türkçülük 
36
C. Turancılık (Türk Birliği) 
42
II. SSCB DÖNEMİ TÜRK DÜNYASI 
47
A. Sovyet Hukuk Mühendisliği: Ulusal–Teritoryal Ayrıştırma 
47
B. Etnik, Dilsel ve Kültürel Ayrıştırmanın Kurumsallaşması ve Dış Etkileşimin
Kesilmesi 
49
C. Demografik ve Entelektüel Müdahaleler: Sürgünler ve Tasfiyeler 
51
D. Türkiye ile Türk Dünyası Arasındaki Kopuş ve Dolaylı Süreklilik (1921–1991) 
53
E. SSCB Mirasının Güncel Türk Dünyası Kurumsallaşmasına Etkisi 
54
III. SSCB’NİN DAĞILMASI SONRASI KURULAN TÜRK DEVLETLERİ ARASINDAKİ
İLİŞKİLER 
54
A. 1991 Sonrası Yeni Jeopolitik Zemin ve İlk Temaslar 
54
B. Türkiye’nin Yaklaşımı: Tanıma, Söylem ve Stratejik Vizyon 
55
C. 1992 Ankara Zirvesi ve Ankara Bildirisi: Kurumsal Sürecin Başlangıcı 
55
D. Zirve Diplomasisinden Saha Kurumlarına: Yumuşak Güç Enstrümanları 
56
IV. TÜRKİYE’NİN TÜRK DÜNYASI’NA YÖNELİK KURUMSALLAŞMASI 
56
A. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) 
57
B. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) 
57
V. TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NI OLUŞTURAN SÜREÇLER 
58
A. Türk Dili Konuşan Ülkeler Zirvesi (1992) 
60
B. Türk Keneşi’nin Kuruluşu (2009) 
61
C. Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT) Geçiş (2021) 
62
İkinci Bölüm
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN YAPILANMASINA GENEL BAKIŞ
I. ULUSLARARASI ÖRGÜTLER 
65
A. Kavram ve Tanım 
65
B. Tarihsel Gelişim ve Uluslararası Sistem İçindeki Dönüşüm 
66
C. Uluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği 
67
D. Hukuki Kişiliğe İlişkin Teorik Yaklaşımlar ve Ölçütler 
68
E. Birleşmiş Milletler Örneği ve UAD’nin 1949 Danışma Görüşü 
69
F. Uluslararası Örgütlerin Tasnifi ve TDT’ye Geçiş 
71
II. TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN KURULUŞ SÜRECİ 
73
A. Siyasal ve Tarihsel Zemin 
74
B. Kurumsallaşma Eşiği: Nahçıvan Anlaşması ve Türk Keneşi (2009) 
74
C. TDT Adı ve Kurumsal Kimlik (2021) 
75
III. TDT’NİN KURUCU BELGELERİ, HUKUKİ DAYANAKLARI VE STATÜSÜ 
75
IV. TDT’NİN KURUMSAL YAPISI 
81
A. TDT’nin Ana Organları 
82
1. Devlet Başkanları Konseyi 
82
2. Dışişleri Bakanları Konseyi 
83
3. Kıdemli Memurlar Komitesi 
84
4. Aksakallar Konseyi 
85
5. Sekretarya 
86
B. TDT Ekosistemi: İlişkili Kurumlar ve Koordinasyon Mekanizması 
89
1. Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) 
89
2. Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 
91
3. Uluslararası Türk Akademisi 
92
4. Türk Kültür ve Miras Vakfı 
95
5. Türk Ticaret ve Sanayi Odaları (TTSO) 
97
6. Türk Yatırım Fonu (TYF) 
98
7. Uluslararası Nitelikteki Teşekküller 
100
a. Türk Dünyası Arabulucular Birliği (TDAB) 
101
b. Türk Dünyası Noterler Birliği (TDNB) 
102
c. Türk Devletleri Ombudsmanlar Birliği (TÜRKOMB) 
103
d. Türk Devletleri Rekabet Konseyi (TDRK) 
104
e. Türk Dünyası Barolar Birliği 
105
f. De Lege Ferenda: TDT Arabuluculuk ve Tahkim Merkezi İhtiyacı 
106
C. TDT’nin Üçüncü Taraflarla Kurumsal İlişkileri (Uluslararası Ortaklar) 
107
D. TDT’de Üyelik Statüleri ve Üyelik Kriterleri 
108
1. Üye Ülkeler 
108
2. Gözlemci Ülkeler 
109
3. Gelecekte Üye Olması Beklenen Ülkeler 
109
V. ÜYE DEVLETLERİN EGEMENLİĞİ VE TDT’NİN HUKUKİ ETKİLEŞİMİ 
110
VI. TDT’NİN KARAR ALMA SÜREÇLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
111
VII. TDT’NİN HUKUKİ NİTELİĞİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ (AB, ASEAN VE BDT
İLE KARŞILAŞTIRMA) 
114
A. Avrupa Birliği ile Karşılaştırma: “Hard Law” ve Egemenlik Devri 
114
B. ASEAN ile Karşılaştırma: Mutabakat ve Müdahalesizlik 
115
C. Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ile Karşılaştırma 
115
D. TDT’nin Kendine Özgü Modeli 
115
Üçüncü Bölüm
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN KAMU HUKUKU BOYUTU VE ULUSLARARASI ETKİLERİ
I. TÜRKİYE’NİN TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI (TDT) ÜZERİNDEKİ ETKİSİ VE KAMU
HUKUKU BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 
117
A. Tarihsel Arka Plan (1991 sonrası): Tanıma, İkili Anlaşmalar, Yumuşak Güç 
117
B. Kurumsallaşmaya Giden Yol (1992 Zirveleri → 2009 Nahçıvan) 
117
C. Türkiye’nin Etkisinin “Kamu Hukuku Araçları”: Antlaşmaların Onayı, Ev Sahibi Ülke
Statüsü, Ayrıcalıklar–Dokunulmazlıklar, Kamu Kurumlarının Rolü 
123
D. Etkinin Sınırları: Egemen Eşitlik, Oybirliği, “Soft Law” Doğası 
124
II. TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN (TDT) ULUSLARARASI HUKUK AÇISINDAN
KONUMU VE DİĞER ULUSLARARASI ÖRGÜTLERLE İLİŞKİLERİ 
125
A. TDT’nin Kuruluşu ve Uluslararası Hukuki Niteliği 
125
B. TDT’nin Uluslararası Hukuki Kişiliği ve Kurumsal Yapısı 
131
C. TDT’nin Uluslararası Hukuk Açısından Sınıflandırılması 
134
D. TDT’nin Diğer Uluslararası Örgütlerle İlişkileri 
137
III. TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN (TDT) ÜYE DEVLETLERİN SİSTEMLERİNE
HUKUKİ ETKİSİ 
138
IV. KKTC’NİN TDT’YE KATILIM SÜRECİ VE HUKUKİ BOYUTU 
141
A. KKTC’nin Uluslararası Hukuk Açısından Statüsü 
142
B. KKTC’nin Gözlemci Üye Olma Süreci ve Hukuki Tartışmalar 
147
C. KKTC’nin Tam Üyeliğe Geçişi İçin Hukuki Engeller ve Çözüm Önerileri 
152
D TDT’nin KKTC’ye Etkisi ve Kıbrıs Meselesi Bağlamında Değerlendirme 
157
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 
161
TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN SİSTEMİ 
169
BİLDİRİLER/KURUCU BELGELER 
170
I. TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER ZİRVELERİ (1992–2009) 
170
II. TÜRK KENEŞİ DÖNEMİ (2009–2021) 
170
III. TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI (TDT) DÖNEMİ (2021–2025) 
171
Temel Hukuki Belgeler 
172
Ek–1: Nahçıvan Anlaşması 
173
Ek–2: Ev Sahibi Ülke Anlaşması 
180
Ek–3: Ev Sahibi Ülke Anlaşması’nın TBMM’de Onaylanması 
188
Ek–4: Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi 
189
Ek–5: Türk Yatırım Fonu Anlaşması 
206
Ek–6: Türk Dünyası Şartı 
226
KAYNAKÇA 
231
YAZAR HAKKINDA 
243