DİJİTALLEŞMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİJİTALLEŞME SONUCU ORTAYA ÇIKAN YENİ İŞ MODELLERİNİN İNCELENMESİ
I. DİJİTALLEŞME, ENDÜSTRİ 4.0 VE İŞ HUKUKU
25
A. DİJİTALLEŞME KAVRAMI
26
B. DİJİTALLEŞME VE İŞ HUKUKU İLİŞKİSİ
26
C. ENDÜSTRİ 4.0 KAVRAMI
27
D. ENDÜSTRİ 4.0 VE İŞ HUKUKU İLİŞKİSİ
29
II. DİJİTALLEŞME VE ENDÜSTRİ 4.0’IN AVANTAJLARI
31
A. ÜRÜN VE HİZMETLERİN DİJİTALLEŞTİRİLMESİ AÇISINDAN
31
B. ÜRETİMİN DİJİTALLEŞTİRİLMESİ AÇISINDAN
33
C. BİREYSEL İŞ İLİŞKİLERİNİN DİJİTALLEŞMESİ AÇISINDAN
34
III. DİJİTALLEŞME VE ENDÜSTRİ 4.0’IN DEZAVANTAJLARI
38
A. ÜRÜN VE HİZMETLERİN DİJİTALLEŞTİRİLMESİ AÇISINDAN
38
B. ÜRETİMİN DİJİTALLEŞTİRİLMESİ AÇISINDAN
39
C. BİREYSEL İŞ İLİŞKİLERİNİN DİJİTALLEŞMESİ AÇISINDAN
40
IV. DİJİTALLEŞME NETİCESİNDE ORTAYA ÇIKAN YENİ ÇALIŞMA MODELLERİ
43
A. KONUM TABANLI ÇALIŞMA MODELİ – (ECONOMY ON DEMAND)
45
1. Konum Tabanlı Çalışma Türleri
47
a. Doğrudan Konum Tabanlı Çalışma
48
b. Dolaylı Konum Tabanlı Çalışma
48
2. Taraflar Arasındaki İlişki
48
a. Müşteri ile Hizmet Sağlayıcı Arasındaki İlişki
48
b. Aracı ile Hizmet Sağlayıcı Arasındaki İlişki
50
c. Bağımlı İş – Bağımsız İş İlişkisi Bakımından İnceleme
50
3. Ücret Ödeme Biçimleri
52
4. Konum Tabanlı Çalışmanın Bazı İş Modelleri Örnekleri
53
b. Temizlik Hizmetleri
56
B. WEB TABANLI ÇALIŞMA MODELİ
67
1. Kavram ve Unsurları
67
2. Taraflar Arasındaki Sözleşme İlişkisi
70
3. Bağımlı İş – Bağımsız İş İlişkisinin Belirlenmesi
73
4. Web Tabanlı Çalışma Modelleri
77
a. Mikro ve Makro Görevler
77
b. Dahili ve Harici Web Tabanlı Çalışma
79
c. Doğrudan ve Dolaylı Web Tabanlı Çalışma
80
5. Web Tabanlı Çalışma – Tele Çalışma
81
6. Ücret Ödeme Biçimleri
82
7. Genel Değerlendirme
83
C. SCRUM ÇALIŞMA MODELİ
85
1. Scrum Çalışması Kavramı
87
a. Scrum’da Rol Dağılımları
87
i. Ürün Sahibi (Product Owner)
87
b. Bir Scrum İşleminin Aşamaları
88
i. Ürün İş Listesi (Product Backlog)
89
2. Ücret Ödeme Biçimleri
90
3. Tarafların Birbirileriyle Sözleşme İlişkileri
91
a. Müşteri ve Sipariş Alan Arasındaki Sözleşme İlişkileri
92
b. Geliştirme Ekibi ile Sözleşme İlişkileri
93
4. Scrum Çalışma Modelinin Takım Sözleşmesi Bakımından
5. Genel Değerlendirme
95
D. MATRİS ÇALIŞMA MODELİ
98
2. Sözleşme İlişkisinin Belirlenmesi
101
3. İşverenin Talimat Verme Hakkı – Devredilebilirliği ve Feshe İlişkin
4. Çalışanın Hangi İşyeri Organizasyonunda Yer Aldığının Tespiti
107
5. Matris Çalışma Modelinin Geçici İş İlişkisinden Farkı
108
6. Matris Çalışma Modelinin Birlikte İstihdam Bakımından
7. Bağımsız Çalışan Olarak Olası Yanlış Sınıflandırmanın Sonuçları
112
E. DİJİTALLEŞME NEDENİYLE ORTAYA ÇIKAN YENİ ÇALIŞMA MODELLERİNE
İLİŞKİN DEĞERLENDİRME
113
1. İş Sözleşmelerinde Bağımlılık Unsuru ve Platform Çalışanları
Bakımından Değerlendirilmesi
113
2. Dijital Platform Çalışanlarının Hukuki Niteliği
117
b. İleri Sürülen Görüşler
119
i. İşçi Olarak Kabul Edilmesi
119
ii. Bağımsız Çalışan Olarak Kabul Edilmesi
122
iii. İşçi Benzeri Kişi / Bağımlı Bağımsız Çalışan Kabul Edilmesi
124
iv. Avrupa Komisyonunun 2024/2831(EU) Sayılı Direktifinde
v. Ara Değerlendirme ve Görüşümüz
131
İŞ HUKUKUNDAKİ BAZI TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMARININ DİJİTALLEŞME SONRASI YENİDEN DÜŞÜNÜLMESİ
I. DİJİTALLEŞMENİN TEMEL KAVRAMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
133
2. Türk Hukuku Bakımından İşyeri Kavramı
136
3. Uzaktan Çalışma Biçimlerinde İşyeri Kavramı – Dijital İşyeri
138
4. Sanal ve Mobil İşyeri Kavramı
140
5. İşyerinin Tescili, Kurulması ve Kapanması
143
6. Masa Paylaşımı – Açık Alan
145
C. İŞ SÖZLEŞMESİ KAVRAMI
147
1. İş Sözleşmesi Kavramı ve Unsurları
147
2. Bağımlılık Unsurunun Dijitalleşme Bakımından Değerlendirilmesi
147
II. DİJİTALLEŞMENİN ÇALIŞMA SÜRELERİNE ETKİSİ
150
B. TÜRK HUKUKU BAKIMINDAN ÇALIŞMA SÜRESİ KAVRAMI
152
C. ÇALIŞMA SÜRESİNİN TESPİTİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME
153
2. Günlük Çalışma Süreleri
154
D. ÇALIŞMA SÜRESİNİN KAYIT ALTINA ALINMASI
159
1. Almanya’da Dijital Çalışmaya İlişkin Kanun Tasarısı Taslağı’nda
Getirilen Kayıt Tutma Yükümlülüğü
159
2. 2019 Tarihli Avrupa Birliği Adalet Divanı Kararı
160
3. Türk Hukuku Bakımından İnceleme
161
E. GÜVENE DAYALI ÇALIŞMA SAATLERİ
162
III. DİJİTALLEŞMENİN DİNLENME SÜRELERİNE ETKİSİ
165
C. Hafta Tatili ve Resmî Tatiller
170
D. Çalışma Saatlerine İlişkin Ortak Karar Alma Hakkı
172
E. Yıllık İzin Kullanımı
173
IV. İŞÇİNİN ULAŞILAMAMA HAKKI
176
B. SÜREKLİ ERİŞİLEBİLİR OLMA
178
2. Dinlenme Süreleri Bakımından Değerlendirme
180
3. Çağrı Üzerine Çalışma ve Sürekli Erişilebilir Olma
184
4. İşverenin Doğrudan Talebi Olmaksızın Yapılan Boş Zaman
V. ÇALIŞMA İLİŞKİSİNİN DEVAMINDA DİJİTALLEŞMENİN ETKİSİ
187
A. YÖNETİM HAKKININ KULLANIMI
187
2. Yeni İş Modelleri ve İşverenin Talimat Verme Hakkı
191
3. İşverenin Talimat Vermesi Konusunda Sınırsız Yetki Sorunu
193
B. İŞÇİNİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ
195
2. Dijital Sistemler Yardımıyla Hukuka Uygun Performans
3. İşverenin İşçisine Yeni Sistemler İçin Eğitim Verme Yükümlülüğü
199
a. İşçi ve İşveren Perspektifinden Konuya Bakış
199
b. Eğitimin Zamanlaması ve Maliyeti
202
C. İŞÇİ ÜCRETLERİNİN ÖDENMESİNDE YENİ OLASILIKLAR
205
1. İş Hukukunda Ücret Kavramı
205
2. Hedef Özelliklere veya Hedef Anlaşmalara Göre Değişken Ücret
206
b. Hedefin Gerçekleşmesi
209
3. İsteğe Bağlı İkramiye
210
a. Sözleşmeye Dayalı Düzenleme
212
b. İkramiye Tutarının Belirlenmesi
212
4. Performansa Bağlı Ücretlendirme
212
5. Ücretin Sanal Para Birimiyle Ödenme İhtimali
214
İŞ SÖZLEŞMESİNİN DEVAMI VE SONA ERMESİ SÜREÇLERİNE İLİŞKİN BAZI KONULARIN DİJİTALLEŞME PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. İŞ İLİŞKİLERİNDE ROBOTLARIN VE YAPAY ZEKANIN KULLANIMI İLE
B. YAPAY ZEKÂ VE ALGORİTMİK YÖNETİM KAVRAMLARI
220
1. Yapay Zekâ Kavramı
220
2. Algoritmik Yönetim Kavramı
221
3. İşe Alım Sürecinde Yapay Zekâ Kullanımı ve Algoritmik Yönetim
221
4. İş İlişkisinin Devamında Yapay Zekâ Kullanımı
225
5. İş İlişkisinin Sona Ermesinde Yapay Zekâ Kullanımı
228
II. DİJİTALLEŞMENİN SONUCU OLARAK İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ
231
2. Davranış ve Yetersizlik Nedeniyle Fesih
233
3. İşletmesel Nedenlerle Fesih
236
C. HAKLI NEDENLE FESİH
238
III. DİJİTALLEŞMENİN VERİ KORUMA HUKUKUNA ETKİLERİ VE İŞ DÜNYASININ
A. VERİ KORUMA İŞLEVİ VE YASAL DAYANAKLAR
241
1. Veri Koruma Hukukunun Temel İlkeleri
242
b. Hukuka ve Dürüstlük Kurallarına Uygunluk
243
c. Doğru ve Gerektiğinde Güncel Olma
243
d. Belirli, Açık ve Meşru Amaçlar İçin İşlenme
244
e. İşlendikleri Amaçla Bağlantılı, Sınırlı ve Ölçülü Olma
245
f. Mevzuata ya da Amaca Uygun Sürelerle Muhafaza Edilme
245
2. Veri Koruma Düzenlemeleri Kapsamında İşyerindeki Roller
246
3. Üçüncü Ülkelere Veri Aktarımı
247
B. DİJİTALLEŞEN İŞ DÜNYASI İÇİN TEMEL GEREKLİLİKLER
248
1. Teknoloji Tasarımı Yoluyla Veri Koruma
249
3. Veri Taşınabilirliği ve Veriye Erişim Hakkı
251
C. BÜYÜK VERİ KAVRAMI VE İNSAN ANALİTİĞİ UYGULAMALARI
253
1. Büyük Veri Kavramı
253
2. İnsan Analitiği Uygulamalarının Geliştirilmesi İçin İşçinin Kişisel
Verilerinin İşlenmesi
255
3. Büyük Veri Analizlerinin Yasal Dayanağı
255
a. Mevcut Verilerin Farklı Bir Amaç İçin İşlenmesi
256
b. Büyük Veri Analizi İçin Yeni Veri Toplanması
257
4. İş Sözleşmesinden Kaynaklanabilecek Anlaşmalar
257
6. İş Başvurusu Yapan Kişileri ve İşçileri Değerlendirmek İçin İnsan
Analitiği Uygulamalarının Kullanılması
259
D. AKILLI FABRİKA VE VERİ KORUMA
261
1. Veri Korumanın Yasal Dayanakları
262
2. Amaç Sınırlaması ve Veri Minimizasyonu
263
3. Veri Koruma Etki Değerlendirmesi
264
E. KONUM VERİLERİNİN İŞLENMESİ
265
F. BULUT BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN KULLANIMI VE VERİ KORUMA
1. Şifrelenmiş Veri Depolama Sistemleri Açısından Veri Koruma
Hukukunun Uygulanabilirliği
267
2. Bulut Bilişim ve Sipariş İşleme
267
3. Üçüncü Taraf Ülkelerde Veri İşleme ile Bulut Hizmetlerinin
G. SİBER GÜVENLİK SİSTEMLERİ VE İŞÇİ VERİLERİNİN KORUNMASI
270
1. Son Teknolojiye Göre Veri Koruma ve Veri Güvenliği
270
2. Siber Güvenlik Sistemlerinde Veri İşleme ile İşçilerin Bilgi
Teknolojileri Kullanım Davranışlarının Analiz Edilmesi
271
H. “KENDİ CİHAZINI GETİR” KONSEPTİ
273
1. İş Hukuku Bakımından “Kendi Cihazını Getir” Konseptinin
2. Cihazda Bulunan Verilerin Korunmasına İlişkin Sorunlar
278
3. Cihazda Bulunan Verilerin Yedeklenmesine İlişkin Sorunlar
279
4. Cihazın Maliyeti, Hasara Uğraması, Kaybolması
280
5. Cihazın Tesliminin Gerekebileceği Durumlar
282
6. İşin Sona Ermesi Durumunda Karşılaşılabilecek Durumlar
283